hgfb]z ;fKtflxs,aif{ !#, c+s$, k'; *,@)^), Janadesh Weekly,year 13, Issue.4, Dec. 23
cGo ;dfrf/=
cleofgs} aLrdf ;f“:s[lts
sfo{qmd
ljsf; lgdf{0fdf h'6]sf]M hg;Qf
g]kfn sDo'lgi6 kf6L{ -dfcf]jfbL_s]Gb|Lo ;ldlt k|]; jQmJo
lbNnLdf uf}/jsf] hLjg /Iff ;ldlt u7g
k'/fgf] cGwljZjf;L ;+:sf/sf lj?4 æ;f“:s[lts cleofgÆ
;'g;/Ldf ePsf xTof a]kQf / ;kmfof
cft+ssf/L ;QfnfO{ lhNnf hg;/sf/sf] r]tfjgL
zfxL cft+ssf/Låf/f n'6kf6 / s'6kL6
xTof/fnfO{ ;fdflhs ?kdf alxisf/
hgk|lt/f]w cleofgsf] ;dLIff sfo{qmd ;DkGg
blIf0f pkAo"/f]n] u/]sf sfjf{xLsf] ljj/0f
af/fdf lhNnf g]tfsf] xTof >4f~hnL ;ef
ufh;åf/f ljsf; lgdf{0f
e'6fgL ;/sf/sf] pNkmflj/f]wL cleofg
zfxL ;]gfn] af“b/nfO{ klg pl5Gof]
czf]s :6Ln O08li6«hdfly sfjf{xL
k'/fgf ;Qfsf ;'/IffsdL{sf] d[To'
sfe|]knf~rf]sdf b'O{ hgfsf] xTof
dfcf]jfbLåf/f /fKtL aGbsf] 3f]if0ff
hgu0ftGq /]l8of]af6 rf/ efiffdf ;dfrf/ k|;f/0f
ljBfyL{ ;Dd]ng ;DkGg
d'u'÷
clvn g]kfn /fli6« :jtGq ljBfyL{ o"lgog -qmflGtsf/L_ d'u' lhNnf ;ldltsf]
cfof]hgfdf ut sflt{s @@–@# ut] gvhL{sf] hg;efu[xdf P]ltxfl;s bf]>f] lhNnf
;Dd]ng ;DkGg ePsf] 5 .
;Dd]ngsf]
pb\3f6g clvn -qmflGtsf/L_ e]=s= If]qLo ;ldlt ;b:o s[i0f zfxn] ug'{ePsf] lyof] .
k|d'v cltly s[i0f zfxn] k|lts[ofjfbLx? u8j8L u5{g\ t/ qmflGtsf/Lx? cfqmd0f
u5{g\, c;kmn x'G5g\ c;kmntfaf6 kf7 l;S5g\ / cGttM ljhodf k'lu5f]8\5g\ eGg'eof] .
;Dd]ng
;kmn kfg{sf] lglDt b]zeQm, jfdk+yL, k|ultzLn tyf qmflGtsf/L ljBfyL{x? @@ hgf
5fqf / !(* hgf 5fq u/L @@) hgf k|ltlglwsf] pkl:ylt /x]sf] lyof] .
;Dd]ngdf
z'esfdgf lbg]x?df g]=s=kf=-dfcf]jfbL_ sf If]qLo ;b:o s= o'4, clvn -qmflGtsf/L_
e]s If]qLo ;b:o åo nf]s]Gb|/fh zdf{ / chjL/ a'9f, c=g]=d=;+3 -qmflGtsf/_sL e]s
If]qLo ;b:o s= anwg zfxL, c=g]=d= ;+3 -qmflGtsf/L_sL s]Gb|Lo ;b:o s= ;Ltf g]kfnL
/x]sf lyP .
3f]if0ff
;efsf] cGtdf gjlgjf{lrt cWoIf s= /d]z axfb'/ zfxLn] æd'u' lhNnfs]f ljBfyL{
cfGbf]ngnfO{ ;zQm 9+un] cufl8 a9fp“b} b]z}el/ g]t[Tj ug]{ qmflGtsf/L g]tf
hGdfpg] / dxfg\ r'gf}tLx?;“u Ps/lQ k5fl8 gx6\g] k|lta4tf hfx]/ ug'{ ePsf]
lyof] .
cleofgs}
aLrdf ;f“:s[lts sfo{qmd
b}n]v
-tf]nL_÷ PsLs[t hgk|lt/f]w cleofgs} qmddf hnhnf ;f“:s[lts kl/jf/sf]
cfof]hgfdf sflt{s @( ut] b}n]v gf}d"n]df hge]nf tyf ;f“:s[lts sfo{qmd
;DkGg ePsf] 5 .
;f]
sfo{qmddf lhNnf ;]qm]6/L s= /0fhLtn] jftf{ s;n] / lsg ug{ rfx]gg\ eGg] af/] :ki6
kfg'{ eof] . pxf“n] hgtf / hgo'4 gª / df;'sf] ;DaGwdf cl3 a9]sf] / ;Defjgfsf
9f]sfx? b[li6lIflthdf em'lNsPsf] a]nf ;fd|fHojfbsf lj?4 ad eP/ k8\sg' k5{ eGg'
eof] .
pQm
e]nfdf lhNnf ;lrjfno ;b:o s= uh]Gb|, lhNnf ;ldlt ;b:o ljgo, k|l;4, sdn / hgd'lQm
;]gf g]kfnsf] tkm{af6 kL=Pn=eL=;L= s= e"sDk / zxLb kl/jf/hgsf] klg pkl:ylt
lyof] .
sl/a
^)) hgfsf] ;xeflutf /x]sf] ;f] hge]nfsf] ;~rfng s= u'nfjn] ug'{ ePsf] lyof] eg]
;efkltTj s= u+ufd'lQmn] ug'{ ePsf] lyof] .
;fsf/ l;+x
nfdfx? ;+ul7t
ag]
d'u'÷
nfdf d'lQm df]rf{, d'u' lhNnf ;ldltsf] cfof]hgfdf k|yd e]nf ut sflt{s
!^–!& ut] ljqmLsf] ltxf/ u'Djfdf ;DkGg ePsf] 5 .
pQm
e]nfåf/f cWoIf g'j{' l5l/Ë nfdf, pkfWoIf rGb| axfb'/ nfdf, ;lrj h'lDsg nfdf,
sf]iffWoIf ;'gLtf nfdf, ;b:o s'~5fË nfdf u/L % ;b:oLo lhNnf ;ldlt rog ul/Psf] 5
.
ef}uf]lns
ljs6tfsf] ;d:ofnfO{ ;Gt'lnt agfp“b} / z'4 g]kfnL efiff ghfGg] nfdf ;d'bfoaf6
e]nf ;kmn kfg{sf lglDt ^% hgf k|ltlglwsf] pkl:ylt /x]sf] lyof] . ;f] e]nfdf nfdf
d'lQm df]rf{sf k|m\ofS;g OGrfh{ s= g'j'{ l5l/Ë nfdf -Dx]jf/_ n] cWoIftf u|x0f
ug'{ ePsf] lyof] . pkl:yt k|ltlglwx?nfO{ s= rGb|axfb'/ nfdfn] :jfut dGtAoåf/f
:jfut ug'{ePsf] lyof] .
nfdf
d'lQm df]rf{sf] P]ltxfl;s ?kdf ;DkGg ePsf] k|yd e]nfsf] pb\3f6g d'u' lhNnfsf
hg;/sf/ k|d'v s= gj/fh Gof}kfg]n] ug'{ ePsf] lyof] . pxf“n] nfdf ju{n]
cfkm\gf] d'lQm k|fKt ug{sf] nflu ;+ul7t eP/ n8\g' k5{ eGg' eof] .
ljsf; lgdf{0fdf h'6]sf]M hg;Qf
sflnsf]6 -kmf]O_÷ ufp“ ufp“df hg;Qf ;~rfng eP otf
ufp“df ljsf; lgdf{0fsf sfo{x? klg Jofks ?kdf ;~rfg x'g yfn]sf 5g\ .
kmf]O{ dxfb]j uf=h=;=sf] jf=h=;= g+= ^, &, * /
( sf] ;xsfl/tfdf b]ptfkfvf / b'Wofvf]nf kfvfdf sl/a !% xhf/ hlt j[Iff/f]k0f
ul/Psf 5g\ . clxn] pQm 7fp“ xl/ofnL eO;s]sf] 5 . ;f]xL uf=h=;= cGtu{t
ah]l8rf}/df sl/a $),))) nfutsf] Ps ;'Gb/ k|tLIffno lgdf{0f ePsf] 5 . pQm
k|tLIffno jl/kl/ cd]l/sL ;fd|fHojfb g]kfn 5f]8\, PsLs[t hgk|lt/f]w cleofg ;kmn
kf/f}+, g]=s=kf=-dfcf]jfbL_ lhGbfjfb h:tf gf/f n]vL /ËLrËL agfOPsf] 5 .
To;}u/L h'ljwf uf=h=;=cGtu{t kg]{ vNnfufp“sf]
kmf“l6ofaf6 n8faf8\g] rf}/;Dd sl/a @ ls=dL= af6f] dd{t ePsf] 5 eg] ;f]xL
ufp“sf] dlxnfåf/f s'v'/Lk'~h] 8f“8fdf Ps ;'Gb/ rf}tf/f] lgdf{0f ePsf] 5 .
o;}u/L ljleGg 7fp“df af6f] lgdf{0f ePsf] 5 eg] kfvf uf=h=;= sf] hg;Qfn] @$ j6f
vfg]kfgL wf/f dd{t u/]sf 5g\ .
PsLs[t hgk|lt/f]w cleofg If]qLo 6Ldåf/f lrnvfosf]
l7Gs] ahf/b]lv aofnsfl6of;Dd sl/a @)) ld6/sf] km/flsnf] af6f] dd{t ePsf] 5 .
r+vaxfb'/ /f]sfof
ldlnl;ofsf] sDkgL 3f]if0ff
;'v]{t÷ e]s IF]qsf] kf6L{ s]Gb|n] to u/]sf] PsLs[t
hgk|lt/f]w cleofgn] ;'v]{t lhNnfsf] /fsd uf=h=;=df sDkgL :t/sf] ldlnl;of
3f]if0ff u/]sf] 5 .
pQm sfo{qmd Pl/of g+= # sf] kf6L{ s]Gb|n] to u/]sf]
lyof] . s= ;f]dsf] ;efkltTjdf ePsf] ;f] sfo{qmddf k|d'v jQmf If]qLo ;+of]hs
k|lzIfs s= tf/fn] ug'{eof] eg] qmdzM P=g+= # sf OGrfh{ lr/fu / Knf6'g sdf08/
ch'{gn] klg ;+jf]wg ug'{ ePsf] lyof] eg] gj sDkgL kbflwsf/Lx?nfO{ s= ch+gn] cjL/
nfufOlbg' ePsf]
lyof] .
ldlnl;of sDkgL sld;f/df s= lr/fu, sdf08/ /
;x–sdf08/df qmdzM ;'wf / ;f]d /xg' ePsf] 5 . Knf6'g sdf08/ / ;x–sdf08/x?
zfGt / IF]q, cfwf/, hLt]Gb|, ;'zLn / kf/v /xg' ePsf] 5 . ;]S;g le=;L= df cd/,
ljgf]b, jL/]Gb| cflb /xg' ePsf] 5 .
g]kfn
sDo'lgi6 kf6L{ -dfcf]jfbL_
Communist
Party of Nepal (Maoist)
s]Gb|Lo
;ldlt
Central
Committee
k|];
jQmJo
j}b]lzs ;fd|fHojfbsf] cf8 / lgb]{zgdf k'/fgf]
;fdGtL ;Qfn] b]z / hgtfsf], k|hftflGqs kl/jt{g / zflGtsf] cfsf+Iffsf lj?å ;}Go
kmfl;jfbsf] cEof; ul//xsf] 5 . cfd g]kfnL hgtfsf] cfwf/ / ljZjf;
;Dk"0f{?kn] u'dfP/ Oltxf;sf] kmf]x/df ºof“lsg nfu]sf] ;fdGtL lg/+s'ztGq
cfh ;}lgs cft+sdf cfkm\gf] clGtd ;f; km]l//x]sf] 5 . hgd'lQm ;]gfsf]
b]zJofkL k|lt/f]waf6 xf]; u'dfp“+b} uPsf] ;fdGtL lg/+s'ztGqn] cfh ljb|f]x /
lj36gsf] k|lqmofdf k|j]z u/]sf] cfkm\g} zfxL ;]gf gfdsf]
ef8fsf l;kfxLx?sf] dgf]an agfO /fVg] cfTd/tLk"0f{ rfnafhLsf?kdf
qmflGtsf/L of]4fx?sf] slyt cfTd;dk{0fsf] d"No;"rL hf/L u/]sf] 5 .
lxhf]sf] e|d / afWotfj; slyt zfxL ;]gfdf /x]sf s}of}+ b]zeQm sdf08/ /
hjfgx? cfh b]zsf ljleGg efuaf6 xltof/ ;lxt ljb|f]x ub}{ v'n]cfd hgd'lQm
;]gfdf ;fd]n x'g yfn]sf] nuQ}
cfPsf] of] slyt d"No;"rLn] pQm tYonfO{ k|dfl0ft ub{5 . hgd'lQm
;]gf;+usf] jf:tljs d"7e]8df n]v]l6b} / k/flht x'+“b} cfPsf] zfxL ;}lgs
lu/]fxn] xfd|f lgz:q sfo{stf{ / lgbf]{if hgtf dfq xf]Og cfhef]ln g]kfnL sf+u|];,
Pdfn] nufotsf ;+;bjfbL /fhg}lts bnsf sfo{stf{x?nfO{ ;d]t dfcf]jfbL / d"7e]8sf gfddf xTof u/]/ cfkm\gf] sfo/tfsf] k|bz{g
ul//x]sf] tYo s;}af6 l5k]sf] 5}g . kl5Nnf] o'4lj/fd e+u ePkl5 dfq klg
;of}+sf] ;+Vofdf cfw'lgs xft xltof/ -h;df LMG, M-16, SLR nufot kb{5g\ ._ zfxL
;]gfaf6 hgd'lQm ;]gfn] sAhf ul//x]sf] ;Gbe{df 3f]if0ff u/]sf] slyt cfTd;dk{0fsf]
d"No;"rLn] cfkm\gf] k/fhonfO{ 9fs5f]k ug]{ k'/fgf] ;Qfsf] cToGt
xf:of+:kb / nHhf:kb s;/tnfO{ dfq JoQm ub{5 . cfkm\g} ;}Go lu/f]xsf
;b:ox?nfO{ ;'/Iff ug{ g;s]/ lbg lbg} hgk|lt/f]wsf] 3]/fdf Hofg u'dfO/x]sf]
;Gbe{df cfTd;dk{0f ug]{ of]4fx?sf] ;'/Iffsf] 7]sf lng] bfaL ug'{ eGbf 7"nf]
kfv08 o]f b'lgof“df c? s] x'g ;S5 <
cGtdf k'/fgf] k|ltufdL ;Qfsf] of] / o; k|sf/sf] asjf;n] j:t'tM pm cfkm}
ktgsf] lgs6 k'lu/x]sf] oyfy{nfO{
dfq k|dfl0ft ub{5 . )$^ ;fnsf] P]ltxfl;s hgcfGbf]ngsf pknlAwx?sf] ckx/0f
u/]/, ;+;bjfbL /fhg}lts bnx?dfly ;d]t ;}Go kmfl;jfbsf] k|of]u ug{ vf]lh/x]sf]
cfhsf] ;Gbe{df b]zsf ;Dk"0f{ jfdk+yL, k|ultlzn, b]zeQm / k|hftGqjfbL zlQmx?
Psh'6 eP/ ;fdGtL lg/+s'ztGqnfO{ g]kfnL wtL{af6 ;bfsf lgldQ a9f/]/ kmfNg] ;do ca glhs cfO;s]sf] 5 . ;+ljwfg ;efdfkm{t
u0ftflGqs g]kfnsf] lgdf{0fdf Psh'6 x'g' cfhsf] tfTsflng / P]ltxfl;s cfjZostf xf] .
;f] k|f]of]hgsf lgldQ hf] s;};“u jftf{, ;+jfb / ;xdtL sfod ug{ xfd|f] kf6L{
tof/ /x]sf] 5 / ca b]zsf] efUo ;fdGtL b/af/af6 xf]Og hgtfsf 3/ emf]k8Laf6
lgwf{l/t x'g] 5 .
ldlt
M– $ k'; @)^)
=======================
k|r08
cWoIf
g]=s=kf=-dfcf]jfbL_
lbNnLdf
uf}/jsf] hLjg /Iff ;ldlt u7g
ljleGg b]zeQm, hgtflGqs, k|ultzLn / hgkIfLo ;+u7gx?sf
cnfjf :jtGq a'l4hLjL / ljlzi6 JolQmx?sf] !( l8;]Da/df lbNnLdf ePsf] e]nfn] s=
uf}/j -rGbk|;fb uh'/]n_ hLjg /Iffy{ ;ldlt u7g u/]sf] 5 . s= uf}/j hLjg
/Iffy{ ;ldltdf PcfOkLcf/Pkm, gj hjfg ef/t ;ef, lju'n dhb'/ b:tf, hgk|lt/f]w d~r,
lbNnL, qmflGtsf/L nf]s clwsf/ ;+u7g, Pcf/Pkm6Lo", g]kfnL hgclwsf/ ;'/Iff
;ldlt, ef/t, k|ultzLn ljBfyL{ o'lgog, cfO;L6Lo", 8An'kLcf/Pd, blIf0f Plzof
gfdsf ;+u7gx?n] k|ltlglwTj u/]sf 5g\ . To:t} ;f] ;ldltdf a'l4hLjL / :jtGq
JolQmTjsf] x}l;otn] k|f] dgf]/~hg df]xGtL, cfgGb:j?k jdf{, k|f] ljho l;+x, k|f]
lqKt jfxL, uf}td gjnvf, k+sh l;+x, clgn rdl8of /xg' ePsf] 5 .
gjul7t pQm ;ldltn] s= uf}/jnfO{ h]g]ef ;lGw cg';f/
/fhgLlts 9+usf] Jojxf/ ug{, pxf“sf] hLjg vt/f x'g] ePsfn] g]kfn ;'k'b{uL gug{
/ tTsfn l/xf ug{ dfu u/]sf] 5 .
s= uf}/jsf] hLjg /Iffy{ / l/xfOsf lglDt hd{gL,
6sL{, a]lNhod, gj{], k|mfG;, g]b/Nof08, nShDau{, sf]nlDaof, a+unfb]z ef/tsf]
tfldngf8' / k~hfjdf x:tfIf/ cleofg, k|bz{g nufot ljleGg vfn] ;+3if{sf sfo{qmd
eO;s]sf 5g\ .
ljBfyL{ dfu
k'gM cg'df]bg
lu/ºtf/ u/L j]kQf agfOPsf cfkm\gf ;+u7gsf g]tf tyf sfo{stf{x?sf]
;fj{hlgs tyf l/xfO{ nufot !* ;"qLo z}lIfs dfux?nfO{ p7fP/ clvn g]kfn /fli6«o
:jtGq ljBfyL{ o'lgog -qmflGtsf/L_n] cfJxfg u/]sf] kf}if @ ut]b]lv ^ ut];Dd
afUdtL / gf/fo0fL -lrtjgjfx]s_ lzIf0f ;+:yf aGb sfo{qmd ;kmn eof] . o;
If]qdf :s"n / SofDk;df u/L sl/a kGw| nfv ljBfyL{x? cWoog u5{g\ .
oxf“ kf“r xhf/eGbf a9L ;/sf/L / b'O{ xhf/eGbf dflysf] ;+Vofdf af]l8{ª
:s"nx? 5g\ . /, lqe'jg ljZj ljBfno, ;+:s[t ljZjljBfno, sf7df8f}+
ljZjljBfno cGtu{t SofDk;x?df Ps nfv eGbf a9L ljBfyL{x? o; If]qdf cWoog u5{g .
g]kfnsf] ;+3if{zLn ljBfyL{x?sf] k|ltlglw ;+u7gn] ljljw dfux? k"/f
ug{ /fv]sf] kf“r lbg] lzIf0f ;+:yf aGb sfo{qmdnfO{ nfvf}+ ljBfyL{n] km]l/
cg'df]bg u/]sf 5g\ . ljBfyL{sf] ;fdlos dfunfO{ k'/fgf] ;Qfn] k"/f ug{]
;+s]t b]vfPsf] 5}g . h;n] yk ;zQm ;+3if{sf] cfdGq0f u/]sf] 5 .
k'/fgf]
cGwljZjf;L ;+:sf/sf lj?4 æ;f“:s[lts cleofgÆ
sflnsf]6÷
PsLs[t hgk|lt/f]w cleofgs} qmddf ;f“:s[lts cleofgx? eJo ?kdf ;DkGg ePsf 5g\ .
lhNnf ;f“:s[lts ljefun] cof]hgf u/]sf] ;f] cleofgdf lhNnf ;f“:s[lts ljefu /
r'nL hg–;f“:s[lts Knf6'gsf] ;s[o ;xeflutf /x]sf] lyof] . cleofg 6f]nLn]
hg>d pTkfbgdf efu ln+b} ;f“:s[lts sfo{qmd / 3/b}nf] k|lzIf0fåf/f cfkm\gf
sfo{qmd cufl8 a9fPsf] lyof] .
d'Vou/L,
?l9jfb, ;fdGtjfbL ;+:sf/sf 7fp“df hgtfsf] gof“ hgjfbL ;+:s[ltnfO{ ;+:sf/sf]
?kdf ljsf; ug{, ?l9jfbL ;fdGtjfbL r]tgfnfO{ cGTo u/L gof“ j}1flgs / cu|ufdL
r]tgfsf] clej[l4 ug]{ ;fdflhs e]befj c;dfgtfsf] kbf{kmf; ub}{ dfgjLo dof{bf /
lzi6 Aojxf/sf] ljsf; ug]{ cleofgsf] nIo /x]sf] atfp“5g\– cleofg 6f]nL k|d'v
tyf lhNnf ;f“:s[lts ljefusf k|d'v s= anjfg . cleofgn] ;dfhdf cToGt} h/f
uf8]/ a;]sf] ;fdGtjfbL / k'“hLjfbL ljs[t ;+:s[ltsf] tLa| e08fkmf]/ ub}{ rf/
;+:sf/ hGd, ljjfx, d[To' / dgf]/~hg;DaGwL gof“ ;f“:s[lts k|:tfj hgtfdf
k|:t't u/]sf] 5 .
c;f]h
@% ut]b]lv sflt{s !@ ut];Dd ;DkGg ePsf] ;f“:s[lts cleofg nfn', dfNsf]6, ?K;f,
s'dnufp“, sf]6jf6f, /s' uf=h=;=df / sflt{s !# ut]b]lv @$ ut];Dd sdf08 g+= @ sf
d]xnd'8L, d'd|f, l;kvfgf, :o"gf, km"sf]6 / gfgLsf]6 uf=h=;=df Jofks
?kdf ;~rfng ul/Psf] lyof] . $% hgfsf] ;f] cleofg 6f]nLn] k|To]s uf=h=;=df ^÷^
306fsf] b/n] zxLb kl/jf/, aGbL kl/jf/, czQm / c;xfosf] pTkfbg sfo{df ;xof]ufy{
hg>d u/]sf] 5 . 3/b}nf] / ;f“:s[lts sfo{qmd ;+rfng u/]/ !@ j6f
uf=h=;=df #! xhf/ ;ft;o tL; hgtfnfO{ k|ToIf gof“ ;+:s[ltsf] af/]df k|lzlIft
u/]sf] 5 .
o;}
;f“:s[lts cleofgsf cleofgsdL{ gj/fh pkfWofo k'/fgf] ;+:s[lt / gof“
;+:s[ltsf] af/]df cfkm\gf] wf/0ff o;/L JoQm u5{g\– æk'/fgf] ;+:s[lt, rfnrng
vrf{n' ;dfhdf OHhtsf] nflu klg gu/L gx'g] C0fdf 8'Ag'kg]{ afWotf cfkm}df cGofo
nfU5 .Æ k'/fgf] rfnrngdf 7fp“sf ljlzi6tfcg';f/ ljljwvfn] cfj/0fsf e|d
/x]sf 5g\ . pxf“n] atfpg' ePsf] 5– xf:of:kb s'/f k'/fgf] ;+:sf/ cg';f/
oxf“sf] ;dfhdf afx'g If]qLsf] d[To' ePdf s'dn ufp“ sf8f v]tL pkfWofo afx'gåf/f
ljlwjt\ k|s[ofn] cGTo]i6L ;+:sf/ ul/G5 . t/ otfsf] blnt ;Dk|bfosf] dfG5]sf]
d[To' ePdf pgLx?sf] Oi6, s'6'DanfO{ afx'gsf] ?kdf /flvG5 . /, p;n] j]bsf] ;§f
æsf“8 v]tL afx'gn] h] eGof] ToxL d}n] eg]Æ eg]/ cGTo]i6L ;+:sf/sf] k|s[of
l;WofOG5 . of] cf}krfl/stf k"/f ug]{ sfd dfq eof] . To;}n]
k'/fgf] ;+:sf/df dfgjaLr klg c;dfgtf ul/Psf] 5 . o;df
e|d 5 . ;f“:s[lts cleofgsf] qmddf 3/b}nf]df k'Ubfsf] cg'ej
atfp“b} pgn] eg]– k'/fgf] ;+:s[ltsf] cGTo r]tgfåf/f g} ug{ ;lsG5 .
yf]/} clzlIft dfG5]df k'/fgf] ;+:s[ltsf] s]xL 5fk /x]sf] eP klg af“sL ;a}df
gof“k|lt ljZjf; 5 . hgjfbL gof“ ;+:s[ltnfO{ :yflkt ug{ k'/fgf]
;+:s[ltsf cGwljZjf; / e|dnfO{ lrg]{ k|s[ofnfO{ lg/Gt/tf lbg'k5{ .
;f“:s[lts
cleofgdf lhNnf ;f“:s[lts ljefusf tkm{af6 k|:t't ul/Psf rf/ ;+:sf/ -hGd, ljjfx,
d[To' / dgf]/Ghg_ ;DaGwL gof“ wf/0ffx? M–
hGd
M– 5f]/f hGd]kl5 dfq v'zLofnL dgfpg] / 5f]/L hGd]kl5 a]jf:tf ug]{ k5f}6]
r]tgfn] u|l;t e]bnfO{ cGTo ul/g' k5{ . 5f]/f / 5f]/L hf] hGd] klg ;DalGwt
lgsfodf hGdbtf{ clgjfo{ u/fpg' kb{5 . ;fy} :jtGqtf, ;dfgtfd"ns, ;Eo
;dfh ljsf;sf] nflu ;a} dflg;df ;dfg 9+un] lzi6 / dfgjLo Jojxf/ ul/g'kb{5 .
;dfhdf /x]sf] d / d]/f] eGg] r]tgfaf6 dfly p7fO{ xfdL / xfd|f] eGg] efjgfsf]
ljsf; / lj:tf/ ug{ hf]8 lbg'kb{5 .
ljjfx
M– !^ aif{ pd]/d'lgsf] k|]d k|:tfj tyf ljjfxnfO{ k"0f{ /f]s nufpg] .
!(÷@) aif{ pd]/ ePdf dfq k|]d k|:tfj / ljjfxnfO{ :jLs[lt lbg] . dfuL
ljjfxnfO{ k|]d ljjfxnfO{ k|fyldstf lbg], cGt/hftLo ljjfxnfO{ k|f]T;fxg lbg] .
7"nf] wg/fzL nufgL u/]/ ljjfx ug]{ k'/fgf] rngsf] 7fp“df hgjfbL
;+:sf/cg'?k ljjfx ;DkGg ug]{ / ;DalGwt lgsfodf ljjfx btf{ u/fpg] .
d[To'
M– d[To'nfO{ k|fs[lts lgod jf lj1fgsf] lgoddf a'em\g] . dl/;s]kl5 ul/g]
cGwljZjf;df cfwfl/t k'/fgf] ;+:sf/sf] e08fkmf]/ ug]{ . w]/} 7"nf]
wg/fzL vr{ u/]/, cGTo]i6L s[of u/L afx'gnfO{ blIf0ff lbP dfq d[tsn] ;ft ;fu/ kf/
ub{5 :ju{ jf gs{df kb{5 eGg] e|fds wf/0ffnfO{ b'?T;flxt ug]{ . a? dflg;
lhp“bf] x'“bf dfgjLo Jojxf/ / ;+/If0f ul/of];\ .
dgf]/~hg,
rf8kj{ M– k'/fgf] tYoxLg / cj}1flgs cGwljZjf;df cfwfl/t ;+:sf/cGtu{t,
b]jLb]ptfsf] k"hfkf7 ug]{ a|t xf]d ug]{ rfxgfnfO{ aflxisf/ u/L ljsNksf]
?kdf hgtfsf] d'lQmsf] lglDt dg{ tof/ ug]{ dxfg\ JolQmsf] hGd lbj;, zxLbx?sf]
:d[lt lbj;, P]ltxfl;s dxTjsf] lbg rf8sf ?kdf dgfpg] . ;fk]Iftf cg';f/
v]ns'b, k|ultzLn uLt, ;+uLt, b]p8f, g[To cflb ;f“:s[lts sfo{qmd k|ltof]lutf
cflb ;+rfng ug]{ . ;fy} ;dfhdf /x]sf snf, ;flxTonfO{ k|ultzLn hgjfbL
snf;flxTodf kl/0ft ug]{ ltgsf] ljsf; lj:tf/ / ;+/If0ftkm{ hf]8 lbg] .
sbd
s'df/ a'9f
;'g;/Ldf ePsf
xTof a]kQf / ;kmfof
;'g;/L÷ o'4lj/fd e++u ePkl5 lhNnfdf zfxL cd]l/sL
;Qfsf] lgb]{zgdf % hgfsf] xTof u/]sf5g\ eg] @ hgfnfO{ a]kQf kf/]sf 5g\ .
/fHoåf/f ufp“3/df cft+s dRofpg k]z]a/ ?kdf ;+rfng ul/Psf AolQmx?nfO{
hgd'lQm ;]gfx?n] ck/fw x]/L sfjf{xL ul//x]sf klg 5g\ .
;dfrf/ cg';f/ zfxL cft+ssf/L ;]gfx?n] l;l;of ufh;df
;fOsndf ofqf ul//x]sf g/]z e08f/LnfO{ xTof u/]sf 5g\ . sflt{s @@ ut] xTof
ul/Psf e08f/Lsf] xTofjf/] hgtf eGb5g\ – …zfxL cft+ssf/Lx?n] g/]zn] ;fOsn
rnfP/ lx8]sf]df ck/fwL b]Vof] .Ú o:t} ut sflt{s !# ut] 8'd|f ufh;sf ;'/fsL
lzIfs ;Togf/fo0f d08nn] dlxnf g]t[
d~h' u'?¨, yf?jfg d'lQm df]rf{sf lhNnf g]tf ;'lgn rf}w/L, dw]zL d'lQm df]rf{sf
g]tf /fh]Gb| d]xtfnfO{ cfºgf] 3/af6 zfxL ;]gfnfO{ a'emfP/ xTof u/fP .
:yfgLo k|ToIfbzL{ hgtf atfp“5g\ –…s'6Ls'6L xTof ul/of], ;dfrf/df ;z:q
le8Gtdf dfl/P eGgsf] nflu ltg} hgfnfO{ Ps} 7fp“df /fvL Ps uf]nL xflgof] .Ú
o;/L xTof cft+s dRofpg lqmofzLn lzIfs d08nn] ufp“df afa' hL d08nsf]
;+of]hsTjdf /fdgf/fo0f d08n, s[i0f d08n / cfºgf] Pp6f k|ltsf/ ;ldlt u7g
u/]sf 5g\ . pQm k|ltsf/ ;ldltsf] cfk/flws ultlalwaf/] hgcbfntdf
:yfgLo hgtfsf] ph'/L k/]kl5 sflt{s @^ ut] hgd'lQm ;]gfsf] r]tfjgL sfjf{xLdf
/fdgf/fo0f d08n / s[i0f d08n k/]sf 5g\ . pQm r]tfjgL sfjf{xLdf Ps / *
jif{sf] aRrfnfO{ pgLx?n] dfgj 9fnsf] ?kdf k|of]u u/]sfn] 3fOt] x'g k'u]sf lyP .
To;f] t ;f]xL lbg bdgsf nflu pQm :ynlt/ hfb} u/]sf zfxL cft+ssf/L ;]gf PDa';df
k/]/ % hgf 3fOt] ePsf lyP . o;}u/L ut sflt{s @& ut] blnt d'lQm df]rf{sf
s]Gb|Lo ;b:o /fds'df/ lj=s= -s=
k|jn_ nfO{ w/fgdf hfg] a;af6 y'tL tLgs'g]sf] h+undf xTof u/]sf] s'/f;“u} a;df
ofqf u/]sf Ps ofq'n] atfPsf 5g\ . tL ofq'sf cg';f/ pgL;“u s'g} xltof/
lyPg t/ /]l8of] g]kfnsf] ;dfrf/df ;z:q dfcf]jfbLsf] d[To', k]:tf]n, b:tfj]h
a/fdb elgof] .
g]=s=kf= -dfcf]jfbL_ ;'g;/L lhNnf OGrfh{ s= k|tLssf
cg';f/ xfn;Dd lhNnfdf !* hgfsf] xTof zfxL cd]l/sg ;Qfn] ul/;s]sf] 5 .
pxf“sf cg';f/ ;+s6sfndf * hgf dfcf]jfbL sfo{stf{x?nfO{ a]kQf kfl/Psf] lyof]
eg] bf]>f] k6ssf] o'4lj/fd e+u ePkl5 @ hgf a]kQf kfl/Psf] 5 . ut sflt{s
# ut] ef]s/fx ufh;af6 ckx/0fdf k/]sf cd/ sfsL{ / /fdrGb| d]xtfnfO{ sxf“ s;/L
/flvPsf] 5 eGg] s'/f cfkmGthgnfO{ yfxf kQf] ;d]t lbOPsf] 5}g .
o;/L xTof, cft+s dRofpg] k'/fgf] ;Qfåf/f ufp“df
czflGt dRofpg] lgb]{zg kfPsfx? hgd'lQm ;]gfsf] xftaf6 sfjf{xLdf kb}{ uPsf 5g\ .
;dfrf/ cg';f/ d+l;/ $ ut] gSsnL dfcf]jfbL lbks kf}8]n, h;n] s6'jf k]:tf]n af]s]/
rGbf cft+s dRofPsf lyP, ;kmfofdf k/]sf 5g\ . To:t} O6x/L kfgL 6\ofsLsf Ps
lj=s= gSsnL dfcf]jfbL ag]/ cft+s dRrfpg] klg ;kmfofdf k/]sf 5g\ . o;}u/L
)%* ;fnb]lv k|ltsf/ ;ldlt rnfpg], dfcf]jfbL ;d{ys !^ 3/sfnfO{ ;'s'Djf;L lj:yflkt
u/fpg] / sfo{stf{ 8Da/ lnDa' / /fds'df/L rf}w/LnfO{ lu/ºtf/ u/fpg] w/fg /]nj]sf
dxfjL/ /fO{ sflt{s d} ;kmfofdf k/]sf 5g\ . lgh /fO{sf] ;kmfofkl5 :yfgLo
hgtfn] tfnL ahfP/ dfcf]jfbLsf] tfl/km u/]sf lyP . o;/L g} k'/fgf] ;Qfåf/f
k|of]u ePsf n'6]/f, anfTsf/L gljg rf}w/L, lbks >]i7 / Ps hgf e'k' xjNbf/
sfsL{ hgd'lQm ;]gfsf] xftaf6 ;kmfofdf k/]sf x'g\ .
:d/0f /xf];– xTof, cft+s n'6kf6 / anfTsf/sf
lgof]lht 36gfx? zfxL cft+ssf/L ;]gfåf/f gSsnL dfcf]jfbL ag]/ 36fpg yfn]sf 5g\ .
pQm cfk/flws 36gfqmd slyt o'lgkmfO8 sdf08åf/f x'g yfn]sfn] g]=s=kf= -dfcf]jfbL_
lhNnf OGrfh{ s= k|tLsn] ;'g;/Lsf hgtf ;ts{ / ;hu eO To:tf
ultljlwaf/] ;"rgf cfºgf] kf6L{df lbg cg'/f]w ug'{ ePsf] 5 .
pxf“sf cg';f/ ck/fwLnfO{ hgcbfntsf] s73/fdf pEofP/ hgtfåf/f km};nf u/fpg
g]=s=kf=-dfcf]jfbL_ Onfd lhNnf ;+u7g ;ldltn]
kf6L{ k|lta4 /x]sf] hgfPsf] 5 .
cft+ssf/L
;QfnfO{ lhNnf hg;/sf/sf] r]tfjgL
t]x|y'd÷;b/d'sfdsf]
cft+ssf/L ;QfnfO{ lhNnf hg;/sf/ t]x|y'dn] 8f“sf z}nLdf xTof, cft+s, ckx/0f,
anfTsf/ / n'6kf6 gug{ r]tfjgL lb+b} 7fp“– 7fp“df ;fj{hlgs dxTjsf
;"rgf 6f“;]sf] ;dfrf/ 5 .
;dfrf/ cg';f/ o;/L 6f“l;Psf ;"rgfx?df
k'/fgf] ;Qfaf6 ;fpg #) ut] bf¨df jftf{ x“'b} ubf{ hgd'lQm ;]gfsf s= cGhfg, s=
lbj; / lgzfgsf] xTof ul/Psf], ebf} !$ ut] vfDnfn'¨ kmDaf] a]zLdf s= k|ult,
c;f]h @$ ut] cf7/fO{ x\jfs' ufh;sf k|d'v eLd 8f“uL / 3gZofd 8f“uLnfO{
ckx/0fkl5 xTof ul/Psf], ;f]xL lbg r'xfg 8f“8fdf kf6L{ Pl/of ;b:o xl/ sGbªjf
-lbs]Gb|_ / ;d{ys kbd >]i7sf] xTof ul/Psf] pNn]v 5 . o;}u/L ljBfyL{ g]tf
/fhs'df/, ;f]Ndf ufh;sf ltn axfb'/ lnDa'nfO{ xTof ul/Psf] tyf bh{gf}+
sfo{stf{nfO{ a]kQf kfl/Psf] s'/f hgfOPsf] 5 .
o;/L sfo{stf{x?sf] zfxL cd]l/sg ;]gfåf/f 8f“sf
z}nLdf xTof ePkl5 / ckx/0fkl5 a]kQf kfl/Psf sf/0f lhNnf hg;/sf/n] pQm HofbtL
/f]Sg / lhNnfaf;LnfO{ ;r]t u/fpg ;fj{hlgs ;"rgf 6f“;]/ r]tfjgL lbPsf]
atfOG5 . ;f]xL ljifodf hgfb]zn] lhNnf hg;/sf/ k|d'v eSt/fh sGbǻjfnfO{
k|ltlqmof dfUbf eGg'eof] – …zfxL cft+ssf/L ;Qfsf ;]gfx?n] ufp“ k;]/ Aofks
hgwgsf] Iflt k'¥ofP . >Lh+u nufotsf 7fp“x?sf] :s'nnfO{ Aof/]s agfP/
k9fO{ /f]Sg] ;d]tsf] ck/fw u/] . ufp“nfO{ /0fe"dL agfP/ cft+ssf]
a:tL agfpg vf]h]sfn] klxnf] r/0fdf of] ;"rgf dfkm{t k'/fgf] ;QfnfO{ lhNnfdf
xTof cft+ssf] cleofg /f]Sg cfJxfg u/]sf 5f}+ .Ú pxf“sf] yk egfO{ lyof]
– …xfd|f] lhh; hgtfsf] ;/sf/ ePsfn] of] hfgsf/L lbg' st{Ao 7fGb5 .Ú
:d/0f /xf];\ –rf]xfg 8f“8f, vfDn'¨, ;f]Dnf nufotsf ufp“x?df ufp“n]nfO{
;r]t /xg / lhNnfsf] k|ltlqmofjfbL ;QfnfO{ b':;fx; gug{ cfu|x ul/Psf] 5 .
;"rgfdf elgPsf] 5 – b':;fx;sf] kl/0ffd g/fd|f] x'g] 5 .
zfxL
cft+ssf/Låf/f n'6kf6 / s'6kL6
df]/¨÷
zfxL cft+ssf/L ;]gfn] hgbdgsf nflu hf“bf ufp“df s]–s] u/]sf] 5 < eGg]
s'/f df]/¨sf ufp“3/ 3'Dbf yfxf x'G5 . ;dfrf/ cg';f/ xfn} /ldt] ufh;sf]
cfOtaf/] l:yt nfnaxfb'/ /fO{sf] k;naf6 ;]gfn] bxL, b'w / la:s'6 n'6]/ vfPsf 5g\ .
pgn] k};f dfUbf a+uf/f emf/L lbg' gk/f];\ eg]/ xKsfPsf lyP . o:t} 6f“8L
;km]jf ufp“sf Ps g]kfnL y/sf ls;fgnfO{ dfcf]jfbL b]vf eg]/ xKsLbKsL u/]sf lyP .
pgn] cfkm"n] dfcf]jfbL b]v]klg gatfpg] atfPkl5 d'vdf alS;¨n] xfg]/ Pp6f
bf“t emfl/lbPsf 5g\ . o:t} ;f]xL ufp“sL dlxnf g]t[ Hof]tL / pgsL
efph"nfO{ ceb| Jojxf/ u/]sf] atfOG5 . o;/L g} dw'dNnf– % nfndf/Lsf]
u]6 eTsfpg cfPsf zfxL ;]gfn] ls/fgf k;n] k'/g >]i7, /fd s'df/ tfdfª / ;fdfGo
ls;fg s'naxfb'/ tfdfªnfO{ ckx/0f u/L O6x/L Aof/]sdf ! dlxgf /fv] . xfn
pgLx?n] tf/]v wfO/xg' k/]sf] / oftgfsf sf/0f ynf k/]sf] ;dfrf/ 5 .
HofbtL
lj?4 hgk|lt/f]w cleofg
tfKn]h'¨÷
hgbdgsf nflu ufp“ k;]sf] zfxL cd]l/sL ;]gfn] tfKn]h'¨df xTof, cft+s, lu/ºtf/LnfO{
a9fPsf] ;dfrf/ 5 . To;sf] lj?4df g]=s=kf= -dfcf]jfbL_ lhNnf kf6L{n]
hgk|lt/f]w cleofg ;+rfngdf NofPsf] 5 . pQm hgk|lt/f]w cleofgn] ;b/d'sfd
tfKn]h'¨nfO{ 3]/fdf kf/]sf] atfOG5 .
hgfb]z ;+jfbbftfn] k7fPsf] ;dfrf/ cg';f/ sflt{s
dlxgfsf] clGtd xKtfdf ofDkmlbgdf e"=k'=uflj; cWoIf kf;fª z]kf{ / !
uf]7fnf]nfO{ xTof ul/Psf] 5 . o:t} d+l;/ !# ut] ;f]Ndfsf ltnaxfb'/
;f]b]DafnfO{ sAhfdf lnP/ xTof
ul/Psf] 5 . To:t} :yfgLo hgtfnfO{ hxf“ hxf“ b]Vof] ToxL clZnn zAbn]
hyfefjL af]Ng], s'6\g] u/]sf] lyof] . ;f]xL cj;/df 3/df a;]sf :jf:gL
dfG5]k|lt c;Eo Jojxf/ k|bz{g u/]sf] atfOG5 .
sflt{s dlxgfsf] ( ut] km?Da'/ lgjf;L gf/fo0f e§/fO{
/ Ps z]kf{nfO{ ckx/0f u/L xTof u/]sf 5g\ . o:t} ;fjf“ ufp“df k'u]sf]
xTof/f] u:tLn] ufp“n] df]xg ljqmd ;f“jf, kf;fª z]kf{ / s0f{ ;f“jfnfO{
3/af6 sAhf u/L 5'§f5'§} 7fp“df pEofP/ uf]nL xfgL xTof u/]sf] 5 .
sflt{sd} kfk¨ ufh;sf] dfdfª\v]sf @ hgf ufp“n]
/ km?Da'af6 hgd'lQm ;]gfsf cfwf/ / gjLgnfO{ ckx/0f u/L xTof u/]sf] :yfgLo
hgtf atfp“5g\ . pgLx?sf cg';f/ zfxL ;]gfn] dfgjtfeGbf bfgjtf k|bz{g ug{
ufp“ cfPsf] cg'e'"lt ufp“n]x?n] ul//x]sf 5g\ .
o; cl3 ut ebf}df xfªkfªsf df]xg uf]kfn u'?¨,
s'zn z]kf{ / ;f+u' tfdfªsf] xTof u/]sf lyP . To;a]nf 3/df /x]sf nQfsk8f
zfxL ;]gfåf/f hnfOof] eg] ufp“af6 n'l6Psf] ds} ufp“sf &% jif{sf j[4nfO{
af]sfP/ ;b/d'sfd k'¥ofpg nufOPsf] lyof] . o;f] t cft+ssf/L zfxL s;fxLx?n]
l;gfd ufh;sf wgaxfb'/ If]qLsf] 3/af6 @@ ;o gub, t]n, n'¨L, sk8f n'6]/ nu]sf 5g\ .
zfxL ;]gfsf] cft+ssf/L lqmofsnfk ufp“ hf“bf dfq
xf]Og ;b/d'sfd uPsfnfO{ klg x'g] ub{5 . hgd'lQm ;]gfsf s=cf/tL elG5g\
–k]bf¨ ufh; xf]Sdfsf k|]d clwsf/L ;b/d'sfd l:yt ;;'/fnL ufp“ bf]v'af6
ckx/0fdf k/]sf 5g\ . pgsf 3/ kl/jf/nfO{ e]63f6 ug{ lbOPsf] 5}g . hals
pgL ufp“sf ;j{;fwf/0f x'g\ .
o;/L xTof cft+s / ckx/0fsf] l;nl;nf a9]kl5 g]=s=kf= -dfcf]jfbL_ n] :yflgo
:t/df hgk|lt/f]w cleofg ;+rfngdf NofPsf] s'/f lhNnf ;]qm]6/L s= k|ldnfn] atfpg'
ePsf] 5 . pxf“sf cg';f/ zfxL cd]l/sL ;]gfsf] cft+s /f]Sg pQm cleofg
;+rfng e}/x]sf] 5 .
hgk|lt/f]w
cleofgsf yk va/x?
8f]Nkf÷
PsLs[t hgk|lt/f]w cleofgn] klZrd g]kfn t/Ëdo ePsf] 5 . olta]nf rf/}lt/af6
cleofgsf va/x? k|fKt eO/x]sf 5g\ .
ljut
s0ff{nL hgxft]dfnf] cleofg, cu|ufdL sbd cleofg, gof“ 5nfË cleofgn] t/lËt
ePsf] s0ff{nL k|b]zdf clxn]sf] hgk|lt/f]w cleofgn] gof“ /f}gs NofPsf] 5 .
k|fKt
;dfrf/ cg';f/ dfemfkmfn uf=h=;=af6 z'? ePsf] cleofg cToGt} ljs6 If]qsf ef]6
If]q, zx/tf/f, nfx'g, nfl;Sofk, d'sf]6, ldh]/wf], ;fNbfË, ltGh], kmf]S;'08f]
nufotsf j:tLx?df k'u]sf] lyof] . em\ofDjf nfdf, k]df nfdfx?n] Jofkf/sf] gfdaf6
rsf]{ zf]if0fdf kf/]sf nfdf hftLx?sf] afx'No /x]sf] o; If]qdf sfo{qmd ;fgbf/
?kn] ;DkGg ePsf] lyof] .
cleofgs}
qmddf sfnLsf, gkm{, ;ld{, nx uf=h=;= x?df Aofks hg ;xeflutfdf uf=h=;=sf clwj]zg
;DkGg ePsf lyP eg] l/dL uf=h=;=df :yfgLo r'gfj ;DkGg ePsf] 5 . cleofgn] ljleGg
uf=h=;= x?sf] lgdf{0f, k'gu{7g ug]{, j}7s a;fNg], :jf:Yo, ;/;kmfO{ ug]{, af6f],
k'n lgdf{0f / dd{t ug]{, ufp“df hge]nf, uf]i7L, cGt/s[of ug]{ h:tf sfo{x?
Jofks dfqfdf ePsf 5g\ .
cleofgnfO{
ljkmn t'NofO{ hgtfsf] xTof ug{ cfPsf] zfxL xTof/f] hTyfnfO{ :yfgLo ldlnl;ofx?n]
9'Ëfsf] PDa'; agfO{ nv]6\g ;kmn ePsf lyP .
cleofgsf
qmddf zxLb kl/jf/, kf6L{ sfo{stf{sf kl/jf/, g]tf sfo{stf{sf kl/jf/x?nfO{ clegGbg
ug]{, 5nkmn cGt/s[of ug]{ sfo{x?n] hgtfdf hgo'4k|lt yk pT;fx k}bf ePsf] 5 .
ljleGg :yfgx?df cleofgsf gf/fx? jflnË, kf]i6l/Ë ul/g'sf ;fy} hgtfaf6 kf6L{df
;'emfj–;Nnfx, cfnf]rgf k|fKt ug{sf lglDt ;'emfj k]l6sfx? klg /flvPsf 5g\ .
To:t} hg;]jfsf sfdx? h:tf] 3f“; sfl6lbg], ds} ef“lrlbg] -af/Laf6 3/ Nofpg]
sfd_, l;dL, pjf hf}+, sf]bf] l6lklbg], 3/cf“ug ;kmf ul/lbg] sfo{n] hgtf;+usf]
cfTdLo ;DaGw uf“l;g k'u]sf] 5 .
o;}u/L
k|fKt csf]{ ;dfrf/cg';f/ ;f]xL lhNnfsf] df]8]n Pl/ofsf] sflnsf uf=h=;=sf] l/l8Ëdf
3f]8]6f] af6f] lgdf{0f, ef]/ ufp“df ;fj{hlgs rkL{ lgdf{0f, afZufp“, cf}n,
k|tfk z]ndf klg 3f]8]6f]af6f] / rkL{ lgdf{0f ePsf 5g\ .
To;
If]qdf xfn Pp6f sk8f pBf]u klg ;+rfng ul/Psf] 5 . To:t} df]8]ns} gs{df
;d"xut l;nfO–s6fOsf] tflnd, ljleGg 7fp“df rkL{x? lgdf{0f, ljBfno ejg
dd{t, lgdf{0f, k|fË0f lgdf{0f ul/Psf 5g\ eg] z'/ / 5ndf vfg]kfgLsf wf/f lgdf{0f
/ gLnbxdf sf7]k'n lgdf{0f ul/Psf 5g\ .
xft]
tfgåf/f emf]nf, ?dfn, 6f]kL, k~hf a'Gg] sfo{ klg :yfgLo dlxnf ;+u7gsf] g]t[Tjdf
;DkGg ePsf 5g\ . o;}u/L lhNnfsf ljleGg :yfgdf :jf:Yo rf}sLsf ejg lgdf{0f, zxLb
u]6, wf/f, k'nk'n];f cflb lgdf{0f u/L ljsf;lj/f]wL eg]/ eGg] k'/fgf] ;Qfwf/L ju{
/ To;sf jl/kl/ em'lDdg]x?nfO{ 7"nf] emfk6 nufPsf 5g\ .
xTof/fnfO{
;fdflhs ?kdf alxisf/
;+v'jf;ef÷ zfxL ;]gfsf] xTof/f]
hTyfn] ufp“df u/]sf] xTof cft+ssf] lj/f]w ub}{ ;+v'jf;efsf hgtfn] eg]–æbdgsf
nflu cfpg] cd]l/sL ;]gfnfO{ ;fdflhs ?kdf alxisf/ u/f}+ .Æ
xTof/f ;]gfnfO{ ;fdflhs ?kdf alxisf/ ug]{ lg0f{o u/]sf ;+v'jf;Eff
;efkf]v/Lsf hgtf eG5g\–b]ze/ of] lg0f{o ug'{k5{ . pQm lg0f{onfO{ lhNnf
hg;/sf/ k|d'v af;' zfSo hgtfsf] lg0f{o P]ltxfl;s ePsf] atfpg' x'G5 .
:d/0f/xf];\–;efkf]v/Ldf sflt{s !% ut] cg]d;+3-qmf=_ ls zfGtf /fO{, kf6L{ Pl/of
;b:o s= cljz, !* cf}+ a6flnog ls s= k|ltIff / dsfn' ufh; k|d'v /Tg k/fh'nLsf]
zf]s ;efdf pQm lg0f{o ul/Psf] xf] .
;'/fsLsf]
;kmfof
;'v]{t÷ lhNnf k|x/L sfof{no ;'v]{tdf /xL
g]=s=kf=-dfcf]jfbL_sf sfo{stf{nfO{ bjfpg ;L=cfO=8L= ;'/fsL u/L ;f]emf hgtfnfO{
wDSofpg] tyf :jod\ hgxTofdf ;+nUg /x]sf /fd3f6 lgjf;L s0f{axfb'/ a'9fnfO{
hgd'lQm ;]gfn] ;kmfof u/]sf] 5 .
g]=s=kf=-dfcf]jfbl_sf] Pl/of sld6Lsf] ;b:o /x]sf]
;dodf @)%* ;fn kmfu'gdf zfxL;]gfåf/f lu/km\tf/ ePkl5 cfkm\gf] hLjg /Iffsf] nflu
lev dfu]/ g/;+x/ ug]{ sfddf tnjL k]zfdf a'9f ;+nUg /x]sf lyP . jf/Djf/ ;'emfj
tyf r]tfjgL lbPtf klg c6]/ u/L ljleg 36gfdf k|ToIf ;xefuL eO hgxTof ug]{ sfd
ub}{ cfPsf]n] hgtfsf] rfxgf cg'?k ;kmfof ul/Psf] dfcf]jfbL kf6L{ ;'v]{tn]
atfPsf] 5 .
a'9fnfO{ ut sflt{s !) ut] ;kmfof ul/Psf] lyof] .
wdfwd uf=h=;= 3f]if0ff
l;tn If]qL
d'u'÷
kmf]t' ufp“ hg;ldltsf] 3f]if0ff ut sflt{s !* ut] k|fylds ljBfno kmf]t'sf] k|fË0fdf
;DkGg ePsf] 5 .
pQm
uf=h=;= k|ltlglwx?df k|d'v bfgaxfb'/ a'9f, pkk|d'v rfk] g]kfnL, ls;fg
k|ltlglwaf6 hutaxfb'/ zfxL, blnt k|ltlglw dfu] sfdL, dlxnf k|ltlglw xL/f zfxL,
;]gf k|ltlglw /fljz a'9f, cNk;+Vo rgof b]jsf]6f, a'l4hLjL k"0f{axfb'/ zfxL,
;b:o bLkaxfb'/ zfxL /xg'ePsf] 5 .
o;}u/L
lhdf ufp“ hg;ldltsf] 3f]if0ff ut sflt{s @! ut] ;f]?sf]6sf] vf}nf k|fË0fdf
;DkGg ePsf] 5 .
dfS;{jfb–n]lggjfb–dfcf]jfb
/ k|r08kysf] l;4fGtnfO{ cfTd;ft\ ubf{ hgtfsf] dgdl:tis km/flsnf] ePsf] 5 .
k|d'vsf] nflu % hgf pDd]bjf/ /xg' ePsf] lyof] . pkk|d'vdf @ hgf / ls;fg
k|ltlglwaf6 # hgfn] bvf{:t lbPsf lyP .
lgjf{rgåf/f
dgl;+x sfsL{n] !%* dt k|fKt u/L k|d'vdf lgjf{lrt ePsf 5g\ . k|ltåGåLn]
!@# dt NofPsf 5g\ . o;/L lgjf{lrt k|ltlglwdf pkk|d'v /+ujL/ g]kfnL, ls;fg
;b:o ljv{ a'9f, blnt ;b:o gGb] sfdL, dlxnf rGb|jtL dNn, ;]gf kbd zfxL cNk;+Vos
b'v{k|;fb e§ a'l4hLjL /Tg sfsL{ / :jtGq ;b:o /lj lji6 /x]sf 5g\ .
gjlgjf{lrt
k|ltlglwx?nfO{ ;+o'Qm lhNnf hg;ldlt d'u'sf k|d'v s= gj/fh Gof}kfg]n] awfO{
lb+b}– æxfdL ;+zf]wgjfbLx?sf xf]Og hgg]tf x'g'kb{5 . hglxt x'g] sfdx?
ug'{k5{ .Æ cGtdf gjlgjf{lrt kbflwsf/Lx?n] xfdL h:tf];'s} r'gf}tLx? v8f eP
klg ;fdGtsf] cufl8 3'“8f g6]s]/ dxfg\ zxLbx?sf ;kgfx? k"/f ug]{5f}+ eGb}
zky u|x0f u/]sf lyP .
o;}u/L
gfyk'{ ufp“ hg;ldltsf] 3f]if0ff ut sflt{s @@ ut] hgHof]lt df=lj= gy'k{' k|Ë0fdf
;DkGg eof] . cfkm\gf] ufp“ cfkm} agfpm“ eGg] ;f]rfO{ hgtfsf] lbnlbdfudf
/x]sf] 5 . uf=h=;=sf] k|d'vsf] lglDt pDd]bjf/df @ hgf /xg' eof] .
pDd]bjf/ wd{/fh dNn / dfgaxfb'/ /f]sfofdWo] lgjf{lrt x'g]df dfgaxfb'/ /f]sfof
/xg' eof] . pkk|d'v jL/dfg g]kfnL, ls;fg ;b:o dx]Gb| dNn, dlxnfaf6 k/LIff
zfxL, blnt dfgl;+x g]kfnL, cNk;+Vos l/pNofgfy of]uL, ;]gf k|ltlglw lbnaxfb'/
zfxL ;b:o nf]saxfb'/ dNn, hUu zfxL, n+s zfxL /xg' ePsf] 5 .
hgk|lt/f]w cleofgsf] ;dLIff
sfo{qmd ;DkGg
a'6jn
. slknj:t' / c3fvf“rLdf ;+rfng ePsf] PsLs[t
hgk|lt/f]w cleofgsf] ;dLIff
tyf k|lzIf0f sfo{qmd xfn} ;DkGg ePsf] ;dfrf/ 5 .
;f]
sfo{qmdsf] pb\3f6g g]skf -dfcf]jfbL_sf kf]ln6 Jo'/f] ;b:o s= ljKnjn] ug'{
ePsf] lyof] . pb\3f6g efif0fdf s= ljKnjn] /fli6«o, cGt/f{li6«o kl/l:ylt /
kf6L{sf] cfTdut kl/l:yltsf] d"NofÍg / cfufdL sfo{ef/sf lglDt xfn} ;DkGg
kL=aL= n] lnPsf lg0f{onfO{ :ki6 ub}{ eGg' eof]– æxfd|f] uf}/jzfnL kf6L{
g]=s=kf=-dfcf]jfbL_sf] g]t[Tjdf ;+rflnt hgtfsf] hgjfbL o'4n] cGt/f{li6«o :j?k
wf/0f u/]sf] jt{dfg kl/k|]Iodf b]zLo ;fdGtjfbn] sfod u/]sf] cGt/f{li6«o
u7aGwgnfO{ rsgfr'/ kfg{sf lglDt cem pRr k|sf/sf] kmf}hL tof/L kf6L{n] ul//x]sf]
5 .Æ pxf“n] hgd'lQm ;]gf g]kfnsf cufl8 ca zfxL ;]gf Hofbf lbg l6Sg g;Sg]
atfpg' eof] . hgk|lt/f]w cleofgsf] rf/dlxg] sfo{qmdn] k|ltufdL zfxL sDkfp08df
e"sDk cfpg'sf ;fy} b]zAofkL ?kdf 7"nf] pyn–k'yn dRrfPsf] / h;n] lgs6
eljiodf k|ltufdL zfxL lj/f;tnfO{ a9f/]/ lsgf/f nufpg] ljzfn ljb|f]xL hgdt;“u
3lgi7 ;DaGw sfod ug{ ;kmn /x]sf] pxf“n] atfpg' eof] .
;f]
sfo{qmddf g]=s=kf=-dfcf]jfbL_s]Gb|Lo ;b:o s= k|tLs, s= ljB't, s= lzn', hgd'lQm
;]gf g]kfnsf aL=Pg= sldzf/ s= cjLgfz, la|u]8 eL=;L= s= Hjf/, la|u]8 eL=;L= s=
ljj]s, If]qLo Ao"/f] ;b:o s= pbo cflbn] ljleGg ljifodf k|lzIf0f lbg' ePsf]
lyof] . sfo{qmd klxnf] r/0fdf pb\3f6g tyf l/kf]l6{Ë, ;dLIff, bf]>f] r/0fdf
k|lzIf0f / t]>f] r/0fdf k|Zgf]Q/ Pjd\ ljbfO{ ;df/f]x /x]sf] lyof] .
sfo{qmdsf] aLr–aLrdf /Qmljh, cfJxfg, nfnlsNnf / /Qm/l~ht ;f“:s[lts kl/jf/sf
snfsf/x?n] cToGt} /f]rs uLt tyf g[To k|:t't u/]sf lyP . cToGt e"ldut ?kdf
;+rflnt ;f] ;dLIff tyf k|lzIf0f sfo{qmddf sl/a %)) kf6L{ ;b:ox?sf] pkl:ylt
/x]sf] lyof] eg] sfo{qmd ;kmn kfg{sf lglDt hgd'lQm ;]gfgLx?n] ;'/Iff k|bfg u/]sf
lyP . If]qLoAo'/f]sf ;b:o Pjd\ lhNnf O~rfh{ s= sLlt{sf] cWoIftfdf c3f{vf“rL
lhNnfsf sf=jf= ;]qm]6/L s= lszf]/sf] ;~rfngdf cufl8 a9]sf] ;f] sfo{qmddf
slknj:t'sf ;]qm]6/L s= ljGb'n] pkl:yt cltly Pj+ k|lzIffyL{x?nfO{ :jfut efif0f
ug'{eof] . ;f] sfo{qmd zxLbx?k|lt ! ldg]6 df}gwf/0f u/L z'? ul/Psf] lyof] .
l9nf]u/L
k|fKt Ps csf]{ ;dfrf/cg';f/ PsLs[t hgk|lt/f]w cleofgcGtu{t ;f“:s[lts sfo{qmd
;+rfng ub}{ lx+8]sf] ;f“:s[lts 6f]nLnfO{ zfxL cd]l/sL ;]gfn] 3]/fxfnL lgMz:q
sfo{stf{x?sf] xTof u/]sf] 5 . ut efb| * ut] hg;ef / ;f“:s[lts sfo{qmd ug{sf
lglDt lhNnfsf] d/]Ë uf=h=;= df k'u]sf] jQmf / snfsf/sf] 6f]nLnfO{ :yfgLo
;'/fsLsf] ;'/fsdf k'u]sf] xTof/f] hTyfn] kf6L{ 8L=;L=Pd= s= d'lQmk|eftnfO{
lu/km\tf/ u/]/ uf]nL xfgL xTof u/]sf] 5 . pxf“;“u} lu/km\tf/ ul/Psf csf{
Pl/of ;]qm]6/Ln] eg] ;]gfnfO{ 9nfP/ efUg ;kmn ePsf] s'/f c3f{vf“rLsf lhNnf
;]qm]6/L s= pHHjnn] Ps k|];–lj1lKtdfkm{t\ atfpg' ePsf] 5 .
jQmAodf
pxf“n] ;f]xL cleofgsf qmddf cg]/f:jljo' -qmflGtsf/L_ ?s'dsf lhNnf ;b:o ;'Gb/
cf]nL, c3f{vf“rL vgfbx lgjf;L dLgf lj=s=nfO{ lu/km\tf/ u/L xfn;Dd a]kQf
kf/]sf] hgfpg' ePsf] 5 .
jQmJodf
lhNnf kf6L{sf] of]hgfdf ul/Psf ljleGg sfjf{xLx?af/] hfgsf/L lb+b} cufl8 elgPsf]
5– æcflZjg ! ut] jfª\nf lgjf;L ;fdGt km6fxf, jt{dfg hgtfsf] lj?4df k|zf;lgs
c+ux?sf] kl/rfns e"=k"= lhNnf k~rfot ;efklt zf]efs/ e';fnsf] ;kmfof,
cflZjg @ ut] 9fsfjfË lgjf;L ;'bvf]/, km6fxf, ;'/fsL of}g Jolerf/L O{Zj/Lk|;fb
j]njf;]sf] ;Dk"0f{ ;DklQ sAhf, ;f]xL lbg ;'bvf]/, sfnf]ahf/L, km6fxf lvNhL
lgjf;L uf]kfnk|;fb j]njf;]sf] / vgbxlgjf;L xl/k|;fb vgfnsf] k;n sAhf, cflZjg $
ut] 5qu~h lgjf;L e|i6frf/L, km6fxf, u'08f, ;'/fsL lzjnfn kf]v|]nsf] ;kmfof cflb
;DkGg ePsf 5g\ .Æ
nlntk'/df
bdg / k|lt/f]w
l9nf]u/L k|fKt ;dfrf/ cg';f/ nlntk'/ lhNnfsf s]xL efudf
oxL sflQ{s !^ ut]af6 !( ut];Dd ;z:q a];SofDk sf]68f“8faf6 cfPsf ;z:q k|x/Lx?n]
uf“p–uf“pdf ck|]zg ;~rfng u/L ;j{;fwf/0f hgtfx? dfg{] / s'6lk6 ug{] u/]sf
5g\ .
;dfrf/ cg';f/ nlntk'/sf] ;z:q a]; SofDk
sf]68f“8faf6 cfPsf @% hgfsf] ;+Vofdf /x]sf ;z:q k|x/Lx?n] nlntk'/sf] dfN6f
uf=h=;, Ko'6f/, cf>F¨, Os'8f]n nufotsf uf=h=;=x?df uf“p 3]/f xfnL k|To]s
3/–3/df vfgtnf;L ug{], s'6kL6 ug{] u/]sf 5g\ . To;}qmddf nlntk'/sf] Okfdf oxL
sflt{s !& ut] ljxfg 3/af6 aflx/ af/Llt/ lg:s]sf] cj:yfdf @* jifL{o ;':t
dgl:ylt ePsf] Pshgf ;j{;fwf/0f hgtfsf] ;z:q k|x/Ln] xTof u/]sf 5g\ . ck/]zgs}
qmddf dfN6f uf=h=;sf] kf“r] e~Hof¨df /x]sf ls/fgf k;n] / j}B cf}ifwL k;nsf]
Jofkf/Lx?nfO{ s'6kL6 u/L ;Vt 3fOt] t'NofOlbPsf 5g\ eg] o;}qmddf nlntk'/sf] ;z:q
a]; SofDk sf]68f“8faf6 cfPsf ;z:q k|x/LxnfO{ cfkm\gf] cfwf/ If]qleq k|j]z
u/]kl5 hgd'lQm ;]gfx?n] k|lt/f]w ug{] qmddf dfN6f uf=h=;sf] kf“r e~Hof¨df
eLhLkL tf]k k8\sfP/ zfxL ;]gfsf $÷% hgfnfO{ 3fOt] t'NofOlbPsf 5g\ . ;f] 36gfsf]
oyfy{ ljj/0f ;/sf/L kIfåf/f aflx/ v'nf;f u/]sf] 5}g .
blIf0f
pkAo"/f]n] u/]sf sfjf{xLsf] ljj/0f
g]kfn
sDo'lgi6 -dfcf]jfbL_ljz]if s]Gb|Lo sdf08 blIf0f pkAo"/f]cGtu{tsf] ljz]if
sDkgLn] o'4lj/fd e+u ePotf ul/Psf sfo{jfxLsf] hfgsf/L u/fPsf] 5 . /, To;sf]
;Dk"0f{ ljj/0f xfdLn] k|sflzt u/]sf 5f}+ –
lhNnfel/ cft+s dRrfp“b} lx8\g] xTof/f k|x/L
clkm;/x?, zfxL cd]l/sL ;]gfsf axfnjfnf hg{]n, s0f{]nsf 3/x? ;]af]6]h ug{'sf ;fy}
;of}+ d'/L wfg hgtfdf ljt/0f ul/Psf] 5 . b]zs} k|d'v zx/x?dWo] Ps zx/ jL/u~hdf
jiff{}b]lv hgtfnfO{ k|ToIf ?kdf 7Ub} cfpg] cfon lgud, u'7L ;+:yfg, >d
sfof{no, kf}li6s cfxf/, aLdf ;+:yfg, gfktf}n sfof{no x'“b} sn}of gu/kflnsf
nufot y'k|} ejgx? ;]jf]6]h u/L s/f]8f}+sf] Iflt k'¥ofOPsf] 5 . h'g 36gfx?n]
k|ToIf ?kdf /fxt ePsf] hgtfn] atfO/x]sf 5g\ . clxn] b'a} lhNnfdf hgd'lQm ;]gfn]
ufp“–ufp“ u:tL u/L lgz'Ns d'4f l5Gg] ;fy} sf7 t:s/ u/L ef/tlt/ a]Rg n}hfb}
u/]sf] cj:yfdf sAhf u/L kf“r;o So"–lkm6 sf7 :yfgLo df=lj= tyf
lg=df=lj=x?df ljt/0f ul/Psf] 5 . To;}u/L dfcf]jfbL df:g] gfddf Jofks ?kdf
hgbdgdf uPsf] zfxL cd]l/sL ;]gfsf] hLk k;f{ lhNnfsf] u08s gx/df ljB'tLo w/fkdf
k/L efb| @* ut] Ifltu|:t x'“bf 36gf:yndf g} $ hgf / pkrf/ ubf{ub{} @ hgfsf]
d[To' ePsf] 5 . t/ pQm 36gf ;/sf/n] n'sfPsf] 5 . To;}u/L efb| #) df af/fsf]
al6ofk'/sf] l;d|f}gu9 eGg] 7fp“df bdgsf nflu k|x/L r9]/ uPsf] 6«s zlQmzfnL
PDa';df k/L IftljIft ePsf] / !) hgf ;'/IffsdL{sf]
d[To' ePsf] k|ToIfbzL{n] atfPsf 5g\ . Tof] klg ;/sf/åf/f n'sfpg vf]lhPsf] 5 .
To;}u/L af/fl:yt 8'a/vfgfsf] :ofpnL ahf/ eGg] 7fp“df hgbdgdf cfPsf zfxL
cd]l/sL ;]gfsf l;len smg 6f]nL ut
c;f]h @ ut] hgd'lQm ;]gfsf jL/ sd/]8x?n] pRr ;fx;sf ;fy kmd{]zgaf6} sAhf u/L
Pshgfsf] ;kmfof u/L Ps yfg smg /
;f]sf] #) yfg uf]nL sAhf ug{ ;kmn ePsf 5g\ . 3fOt] Ps hgf zfxL ;]gfsf] pkrf/
ubf{ub{} d[To' ePsf] lyof] . To;}u/L c;f]h @! ut] aL/u~hs} Jo:t ahf/df cjl:yt 6«flkms
lj6df lu|g]6 k|xf/af6 3fOt] ePsf @ xjNbf/sf] pkrf/ ubf{ub{} d[To' ePsf] 5 .
sflt{s
!^ ut] k;f{ lhNnfsf] a]Njf uflj;sf] ldng rf}s eGg] 7fp“df hgbdgsf nflu cfPsf]
slyt o'lgkmfO8 sdf08sf] ;}lgs 6«s zlQmzfnL w/fkdf k/L !@ hgf / pkrf/ ubf{ub{} $
hgfsf] d[To' ePsf] cfkm} :jLsfg{ afWo ePsf] ;f] 36gfdf @% hgf xtfxt ePsf] / sl/a
!)÷!% hgf u+eL/ 3fOt] ePsf] a'lemPsf] 5 . h'g PDa'; g]kfns} 7"nf]
36gfdWo]sf] Ps xf] .
sflt{s
!% ut] af/fsf] nIdLlgof“ eGg] 7fp“df ;]gf / ;z:q k|x/Lsf] ;+o'Qm k}bn u:tL
w/fkdf kbf{ @ ;]gf / ! k|x/L d/]sf / pkrf/sf qmddf ! ;]gf yk d/]sf] / bh{gf}+
3fon ePsf lyP . To;}u/L sflt{s @$ ut] k;f{sf] ;f]gjiff{df lhNnf aGbsf lbg
;]gfsf] l8ikf]hn 6f]nL h;n] xfd|f xf]gxf/ sfo{stf{x? sd/]8 jL/ axfb'/ kflv|g
-cUgL_, xl/ ;fksf]6f -s= j}/fuL_, s'Gbf nfdf -s= ;'/h_ nfO{ lu/ºtf/ u/L xTof
u/]sf] lyof] . ;f]xL 6f]nL zlQmzfnL w/fkdf k/L IftljIft ePsf 5g\ . ;f] 36gfdf
sf]xL hLljt g/x]sf] k|ToIfbzL{ atfp“5g\ . clxn];Ddsf] sfo{jfxLdf @ d]h/ ;lxt #
bh{geGbf a9L ;]gf dfl/Psf 5g\ eg] sl/a ;o 3fOt] ePsf 5g\ . ;fy,} @ ;z:q k|x/L
xjNbf/;lxt bh{gf}+ k|x/L dfl/Psf 5g eg] bh{gf}+ 3fOt] ePsf 5g\ . hgd'lQm ;]gfn]
Psyfg smg / ;f]sf] #) yfg uf]nL
k|fKt u/]sf 5g\ .
af/fdf lhNnf g]tfsf] xTof
>4f~hnL ;ef
g]kfnu~h÷ s';'d kmf}hL sfjf{xLdf zxfbt k|fKt hgd'lQm
;]gfsf of]4fx?sf] ;Demgfdf hfh/sf]6sf] bz]/fdf xfn} >4f~hnL ;ef ;DkGg ePsf] 5
.
;f] sfo{qmddf hgtfsf] Jofks pkl:ylt lyof] .
zxLbx?nfO{ dfNofk{0f ub}{ z'? ul/Psf] sfo{qmdsf k|d'v cltly sDkgL sdf08/ s=
sNkgfn] zxLbsf] /utsf] 6Lsf nufp“b} hgd'lQm ;]gf clGtd ljho;Dd k'Ug] s'/f
atfpg' eof] . k'/fgf] ;Qfsf] xTof/f] b:tfn] xh/f}+ lgxTyf hgtfsf] xTof ug]{
u/]sf] / To;sf] abnfdf hgd'lQm ;]gfn] 7fp“–7fp“af6 zfxL ;]gfnfO{ nv]6]sf]
s'/f pxf“n] atfpg' eof] . pxf“n] eGg' eof]– zxLbsf] alnbfgLn] g} hgo'4
k|Tofqmd0fsf] r/0fdf k'u]sf] 5 .
>4f~hnL ;efsf] ;efkltTj lk=Pn= sdf08/ s= h]DaLn] ug'{ ePsf] lyof] eg] ;~rfng s= 5nfËn] ug'{ ePsf] lyof] .
af/fdf lhNnf g]tfsf] xTof
dfcf]jfbL lhNnf ;b:o nng h};jfn / ;dy{s cIfo s'df/ dxtf]nfO{ zfxL cft+ssf/L hTyfn] af/f lhNnfsf] 6]6f Onfsfdf xTof u/]sf] ;dfrf/ 5 . g]=s=kf=-dfcf]jfbL_ af/f lhNnf ;ldltn] pxf“sf] xTofsf] eT;{gf ub{} pxf“x?k|lt xflb{s >4f~hnL k|s6 u/]sf] 5 .
ufh;åf/f ljsf; lgdf{0f
;'v]{t÷ gof“ ;Qfåf/f ;'v]{t lhNnfsf 7fp“–7fp“df
ljsf; lgdf{0fsf sfdx? eO/x]sf 5g\ . ;'v]{tsf] u'6' uf=h=;=df Ps nfv a/fa/sf]
hg>dbfg / $) xhf/sf] gub nufgLdf k'n lgdf{0f ul/Psf] 5 . To;}u/L ;'v]{tdf
sDkgL:t/sf] ldlnl;of u7g ul/Psf] 5 eg] klZrd df]8]n Pl/ofdf pTkfbg Knf6'gx? u7g
ul/Psf 5g\ .
o;}u/L hfh/sf]6sf] emfk|f uf=h=;= df gof“ ;Qfåf/f
ljleGg ljsf; lgdf{0fsf sfdx? e}/x]sf 5g\ . emfk|f uf=h=;=df cd[t k'gsf]
cWoIftfdf !& hgfsf] uf=h=;= ;Qf lgdf{0f ul/Psf]
5 . h;df a'l4hLjL, dlxnf, ljBfyL{, hgldlnl;of, blnt, ls;fg k|ltlglwx? /x]sf 5g\
. ;f] ufp“df *% hgfsf] uf=h=;= k|ltlglw ;ef ;DkGg ePsf] lyof] . uf=h=;= åf/f
j8f g+= #, $, % / ^ sf] cf}nfsfl6ofb]lv d5fOgf;Dd $ ls=dL af6f] lgdf{0f ul/Psf]
5 . h;df hgtfsf] @ nfv a/fa/sf] >dbfg /x]sf] 5 . To;}u/L ;fj{hlgs hUufdf
;fd"lxs t/sf/L v]tL ul/Psf] 5 . To:t} sfsL{ ufp“ uf=h=;= j8f g+= #
l;/;]gLdf @ ls=dL= af6f] lgdf{0f ul/Psf]
5 . h;df %) xhf/ a/fa/sf] >dbfg hgtfn] u/]sf 5g\ . j8f g+= @ cfnf / ;fNdfdf
klg @ ls=dL= af6f] lgdf{0f ul/Psf] / h;df Ps nfv d"No a/fa/sf] >dbfg
k/]sf] 5 .
e]nf
k|lzIf0f ;DkGg
d'u'÷
g]kfn blnt d'lQm df]rf{ d'u' lhNnf ;ldlt Pl/of g+= ! sf] e]nf xfn} ;DkGg eof] .
;f]
e]nfn] cWoIf gGb g]kfnL, pkfWoIf af“r'/fd g]kfnL, ;lrj df]xgnfn lj=s=,
sf]iffWoIf wgf ;fsL{ u/L !% ;b:oLo Pl/of ;ldlt rog u/]sf] 5 . Pl/of el/sf
&) hgf k|ltlglwx?sf] pkl:ylt /x]sf] e]nfdf ;efkltTj ;ldltsf cWoIf gGb
g]kfnLn] ug'{ ePsf] lyof] eg] ;~rfng ;lrj df]xgnfn lj=s=n] ug'{ ePsf] lyof] .
;f]
sfo{qmddf k|d'v jQmf g]kfn blnt d'lQm df]rf{ e]/L–s0ff{nL If]qLo ;b:o s=
uf]kfn lj=s= n] hftLo ;d:osf] pTklQ / o;sf] ;dfwfgsf] ljifodf k|sfz kfg'{ ePsf]
lyof] .
o;}u/L
clvn g]kfn lzIfs ;+u7g d'u' lhNnf ;ldltsf] cfof]hgfdf lhNnf e]nf tyf cGtlqm{of
;DkGg ePsf] 5 .
e]nfn]
cWoIf s= d+un / ;lrj s= hn;lxt !% ;b:oLo lhNnf ;ldltsf] rog u/]sf] 5 .
&% hgf lzIfssf] ;xeflutf /x]sf] e]nf tyf cGtlqm{of sfo{qmdsf] ;efkltTj
PsLs[t hgk|lt/f]w cleofgsf lzIfs k|ltlglw dl0f/fd yfkfn] ug'{ ePsf] lyof] eg]
;+u7gsf ;lrj s= hnn] ;~rfng ug{' ePsf] lyof] .
e]nf
tyf cGtlqm{ofsf k|d'v cltly c=g]=lz= ;+u7g If]qLo cWoIf tyf s]Gb|Lo ;b:o s=
cDa/n] jt{dfg z}lIfs cj:yf, a'h'{jf lzIff Pj+ hgjfbL lzIff / hgjfbL lzIff k|fKt
ug{ lzIfssf] e"ldsf ljifodf k|lzIf0f lbg' ePsf] lyof] . ju{ ;+3if{df
lzIfssf] e"ldsf ljifodf ljz]if cltly tyf g]=s=kf=-dfcf]jfbL_sf If]qLo ;b:o
s= o'4n] k|lzIf0f lbg' ePsf] lyof] .
o;}u/L
g]kfn blnt d'lQm df]rf{ d'u' Pl/of g+= @ sf] e]nf >Lsf]6sf] ;Og k|fË0fdf
;DkGg ePsf] 5 .
;f]
e]nfn] cWoIf k'lgdn kl/of/, pkfWoIf hl;dn lj=s=, ;lrj ljv{ kl/of/, sf]iffWoIf
lx? lj=s= /xg'ePsf] !# ;b:oLo Pl/of ;ldltsf] rog u/]sf] 5 . e]nfdf pkl:yt
@)$ hgf k|ltlglwx? /x]sf] sfo{qmdsf] ;efWoIf ;+u7gsf cWoIf s= lju{axfb'/
g]kfnLn] ug'{ePsf] lyof] eg] ;~rfng s= hgsn] ug'{ePsf] lyof] .
gjul7t
kbflwsf/Lx?nfO{ :jfut ub}{ hGdcGwf sN;] g]kfnLn] blnt d'lQm;DaGwLsf uLtx?
s0ff{nL :yfgLotf b]p8faf6 ufpg' ePsf] lyof] . e]nfsf k|d'v jQmf uf]kfn
lj=s=n] jf:tljstfsf uLtx?n] blnt dflysf] bAa' dfgl;QmfnfO{ km/flsnf] agfpg]5
eGb} ?= Ps;o k'/:sf/ hGd cGwf sN;] g]kfnLnfO{ k|bfg ug'{ ePsf] lyof] .
e'6fgL
;/sf/sf] pNkmflj/f]wL cleofg
e'6fgL ;]gfn] cf;fdsf] k"0f{ :jfwLgtfsf nflu ljut @$
jif{b]lv 5fkfdf/ ;+3if{ ;+rfng ub{}
cfPsf] pNkmf ;+u7gsf lj?4 e'6fgaf6 k"0f{ ?kdf l;4fpg] /0fgLlt cGtu{t s]xL
lbgb]lv nuftf/ Total clean operation sf/jfxL ub{} cfO/x]sf] 5 . xfn;Dd cfPsf
l/kf]6{cg';f/ !@) hgf 5fkfdf/ dfl/;s]sf] / ;f] ;+u7gsf s]xL jl/i7 g]tfx? lu/ºtf/
/ dfl/Psf] hgfOPsf] 5 . pNkmfsf] ;+:yfks ;b:o Pjd\ ;f] ;+u7gsf cToGt ;Ddflgt
g]tf eLds+6 a'/fuf]x]gnfO{ e'6fg ;/sf/n] Pp6f sf/jfxLdf df/]sf] 5 . s]6fs]6L /
lj/fdL ;lxt ;]tf] em08f lnP/ lxl8+/x]sf] l:yltdf e'6fgn] df/]sf] s'/f cfPsf] 5 .
pNkmfleq cToGt ;Ddflgt JolQmTj / …dfdfÚ pkgfdn] kl/lrt j'/fuf]x]gsf] d[To'n]
;+u7gnfO{ ulx/f] wSsf nfu]sf] atfOG5 . o;sf] cnfjf ;]gf tkm{sf] d'Vo sdf08/
/fljg lgof]u / :yfkgfb]lv g} s[ofzLn csf{ g]tf a]lg+u /ef lu/ºtf/ k/]sf 5g\ .
To:t}u/L csf{ jl/i7 s]Gb|Lo ;b:o aLh' 8]sf;lxt @ bh{g eGbf a9L ;b:ox?nfO{
e'6fgn] ef/t ;/sf/nfO{ ;'k'b{uL ul/;s]sf] ;dfrf/ cfPsf] 5 .
pNkmf ;+u7gdf cfPsf] ;+s6 ;dfwfg ug{ clxn] o;sf
cWoIf k/]z a?cf cfkm\gf ;xof]uLsf ;fy ljrf/ d+ygdf nfu]sf b]lvG5g\ . k|f/lDes
k|ltlqmof:j?k cf;daf6 e'6fgL gful/snfO{ wkfpg] sfo{sf] lj/f]wdf $* 306] aGbsf]
3f]if0ff ul/Psf] 5 .
e'6fgnfO{ pNkmf nufotsf k"jf{]t/sf s]xL
5fkfdf/ ;+u7gn] ;'/lIft cf>o:yn agfp“b} cfO/x]sf lyP . pNkmf t ljut afx|
jif{b]lv Toxf“ a;]sf] atfOG5 . 5fkfdf/ elt{ ug{], tflnd lng] / sltko jl/i7
;b:ox? a:g] :ynsf ?kdf e'6fg k|of]u x'“b] cfPsf] lyof] . e'6fgL zfxL ;]gf;+u
sl/a bz xhf/ ;]gf dfq} 5g\ . elgG5 ljb|f]xLx?sf] klg e'6fgleq %, ^ xhf/ 5fkfdf/
s[ofzLn lyP . 5fkfdf/sf] klg dha't l:yltsf sf/0f e'6fg ;/sf/n] pgLx?sf lj?4 s'g}
klg lsl;dsf] sf/jfxL ug{ lxlRsrfO/x]sf] lyof] . t/ xfn ef/tLo ;]gfsf] of]hgf /
pkl:yltdf of] sf/jfxL ul/Psf] 5 . ef/tLo ;]gf e'6fg af]8{/nfO{ l;n u/]/ xjfO{
dfWodåf/f ck|]zgsf] lgu/fgL;lxt k|ToIf sf/jfxLdf plqPsf] 5 .
pNkmf nufotsf 5fkfdf/ ;+u7gsf nflu e'6fgdf cf>o lng' g} 7"nf] uNtL ePsf] b]lvG5 . ljb]zL e"lddf Tof] klg cToflws ;+Vofdf Jojl:yt ?kdf #), #@ j6f SofDk agfP/ cGo lgoldt ;]gf h;/L a:g g} p;sf] 7"nf] uNtL b]lvG5 . emg\ ;Dk"0f{ ;'/Iffsf] lhDdf ef/tLonfO{ ;'lDkPsf] e'6fg h:tf] ef/tk/:t d'n'sdf ;'t'/d'u{ h;/L a:g' Tolt b'/blz{tf gePsf] g} clxn] cfP/ k'li6 ePsf] 5 .
k"j{df
lks] hgk|lt/f]w cleofg
nfxfg÷ g]=s=kf= -dfcf]jfbL_ k'jL} sdf08sf] ljz]if IF]qe/
cfufdL k'if !% b]lv kmfu'g @! ut];Dd lks] hgk|lt/f]w cleofg ;+rfng x'g] ePsf] 5 .
pQm cleofg ljz]if If]qsf cf7 lhNnfdf lhNnfAofkL ;+rfng x'g] atfOG5 .
ljz]if sdf08åf/f k|fKt hfgsf/L cg';f/ PSsfO{;f}+
ztfAbLsf] gof“ hgjfbL qmflGtaf/] hLjGt ax; / cGtlqm{of cf/De ug{, Oltxf;sf
lgdf{tf hgtf;“u dfn]dfjfb / k|r08kysf] AofkstfnfO{ lbn lbdfudf ;+k|]if0f ub}{
hg;DjGw ;'wfg{ pQm cleofg ;+rfng x'g]5 . g]=s=kf= -dfcf]jfbL_ sf g]tf,
sfo{stf{df hgtfsf] ;]jfdf lg/Gt/ / lgMzt{ qmflGtk|lt ;dk{0fsf] efj / Ps 6f]n Ps
;+u7g, Ps 3/ Ps ;lqmo ;b:o, Ps hg;Qf Ps pTkfbg / lgdf{0fsf] sfo{qmlds gf/fnfO{
cfºgf] hLjg Aojxf/ agfP/ ljz]if If]q qmflGtsf] ce]B lsNnfsf] ?kdf v8f ug{ pQm
cleofg ;+rfng x'g] ePsf] 5 . xfn ljz]if IF]qe/ …lks] hgk|lt/f]w cleofg
;kmn kf/f}+Ú eGg] gf/f, Aofg/ hxf“–txL b]Vg kfOG5 .
zxLb ;Ktfxsf] clGtd lbg;Dd rNg] pQm cleofgsf] gfd g]=s=kf= -dfcf]jfbL_ sf If]qLo Ao'/f] ;b:o sdn b]jsf]6f -s= lks]_ sf] gfdaf6 /flvPsf] 5 . s= lks]nfO{ zfxL cd]l/sL cft+ssf/L ;]gfsf] Ps hTyfn] ut c;f]h @% ut] ;f]n'v'Da'sf] k+rg u}x|fdf sAhfdf nu]/ xTof u/]sf] lyof] . xTof l:yltdf pxf“;“u /x]sf] hgd'lQm ;]gf g]kfnn] lbPsf] hfgsf/L cg';f/ pxf“;“u /x]sf] sl/a ! nfv gub, emf]nf n'6]sf lyP eg] bh{gf}+ /fp08 uf]nL xfgL ljeT; 9+un] xTof u/] . l;Gw'nL cdn] lgjf;L s= lks] tTsfnLg ;dodf ;f]n' lhNnf kf6L{ OGrfh{ x'g'x'GYof] .
zfxL
;]gfn] af“b/nfO{ klg pl5Gof]
b}n]v÷ zfxL cd]l/sg ;]gfsf] b}n]v ;b/d'sfdaf6 uPsf] hTyfn] t'nL ljBfno aGb ug{ nufO{ ljBfnonfO{ ;}lgs SofDkdf kl/0ft u/]/ ljWj+; dRrfPsf] 5 . ;f]xL hTyfn] ;Nn]/L uf=h=;=df k|j]z u/L k|f=lj= ;Nn]/Ldf /x]sf kf}li6s cfxf/ agfpg] ;Dk"0f{ ef“8fs'“8fx? hnfPsf] 5 . zfxL ;]gfn] ufp“df k;L kfSg nfu]sf ds} afnLdf af“b/] tfndf hyfefjL ef“Rg], vfg] / sf]kg]{ u/]sf lyP . hgtfsf 3/ cf“ugdf /x]sf sf“qmf, kmnkm"n, bxL, l3pm cflb n'6]/ vf“b} ;Nn]/L $ a:g] 8Da/axfb'/ zfxLsf] 3/sf ;Dk"0f{ cgfh nQf–sk8f, ef“8fs'“8f, afs;x? klg ;]gfn] hnfPsf] 5 .
czf]s
:6Ln O08li6«hdfly sfjf{xL
dhb'/x?nfO{ zf]if0f u/]/ abgfdL sdfPsf] czf]s l:6n OG8l:6«h
dfly hgof]4fn] ;]jf]6]h u/]/ cfly{s sf/jfxL u/]sf 5g\ .
d+l;/ ^ ut] jf/f lhNnf sn}ofl:yt pQm OG8l:6«hdfly
sfjf{xL ePkl5 Toxf“ sfo{/t dhb'/x? lgs} v'zL ePsf 5g\ .
czf]s l:6n OG8l:6«hdfly hgof]4fx?n] sf/jfxL u/]/
cfly{s Iflt dfq k'¥ofPgg\ ls Toxf“ /x]sf] &) xhf/ ;d]t sAhf u/]/ nu]sf
5g\ .
k'/fgf
;Qfsf ;'/IffsdL{sf] d[To'
zfxL cd]l/sL ;]gf / hgd'lQm ;]gfsf] STF -ljz]if sfo{bn_ sf
aLr b}n]v lhNnf ejfgL ufh;sf] 5fngfdf Onfsfdf xfn} ePsf] d'7e]8df tLg bh{g
hg;]gf dfl/Psf] ;dfrf/ k|jflxt u/]sf] k'/fgf] ;Qfsf] /IffdGqfnonfO{ r'gf}lt
lb+b} klZrd s]Gb|Lo sdf08 sfof{non] ;f] 36gfsf] oyfy{
lrq jflx/ NofPsf] 5 .
e]/L–s0ff{nL If]qcGtu{tsf] la|u]8 dftxt xfn}
lgdf{0f ePsf] ljz]if sfo{bn / zfxL cd]l/sL ;]gfaLr ePsf] le8Gtdf zfxL ;]gftkm{
& hgf dfl/Psf / !$ hgf eGbf a9L 3fOt] ePsf] t/ hgd'lQm ;]gftkm{ $ hgfn] dfq
zxfbt k|fKt u/]sf] s'/f klZrd s]Gb|Lo sdf08 sfof{non] hgfPsf] 5 .
hfh/sf]6 lhNnf drfOgf 8f"8fdf zfxL cd]l/sL
;]gf / hgd'lQm ;]gfaLr le8Gt ePsf] 5 . kf}if ^ ut] laxfg ( ah]b]lv ePsf]
pQm le8Gtdf zfxL ;]gftkm{ tLg hgf dfl/Psf] s'/f k|f/lDes l/kf]6{df hgfOPsf] 5 .
hgd'lQm ;]gftkm{ eg] s'g} Iflt gePsf] g]kfn sDo'lg:6 kf6L{ -dfcf]jfbL_ klZrd
s]Gb|Lo sdf08 sfof{non] hgfPsf] 5 .
l;Gw'nL lhNnfsf] eLd:yfg uf=h=;sf] hf]v]u}/Ldf k'if
# ut] hgof]4f / zfxL cd]l/sL ;]gfjLr ePsf] le8Gtdf Ps hgf zfxL cd]l/sL ;]gfsf]
36gf:ynd} d[To' ePsf] s'/f g]=s=kf=-dfcf]jfbL_k"jL{ s]Gb|Lo sdf08 sfof{non]
hgfPsf] 5 . ;f] 7f"pdf Ps 306f nfdf] le8Gt ePsf] / hgof4fsf] rsf{]
k|xf/af6 zfxL ;]gf l6Sg g;s]sf] yfxf ePsf] 5 .
;f]xL lbg ;nf{xL lhNnfsf] xl/jgdf sd{}of Jof/]saf6
u:tLdf uPsf] zfxL ;]gfsf] Eofg PDa';df kbf{ ^ hgf zfxL ;]gf uDeL/ 3fOt] ePsf]
s'/f klg k"jL{ s]Gb|Lo sdf08
sfof{non] hgfPsf] 5 .
To:t}
;nf{xL xl/k'/af6 dn¨jftkm{ uO/x]sf] zfxL ;]gfsf] uf8L hgof]4fn] yfk]sf]
PDa';df kbf{ ^ hgf zfxL ;]gf uDeL/ 3fOt] ePsf] s'/f k"jL{ sdf08 sfof{non]
hgfPsf] 5 .
kf}if @ ut] ;nf{xL lhNnfsf] dn¨jf glhs} ePsf]
PDa';df ^ hgf k|x/L uDeL/ 3fOt] ePsf] / To;dWo] Pshgf c:ktfndf k'¥ofPkl5 d/]sf]
;dfrf/ 5 .
s]xL lbg klxn] g'jfsf]6df ePsf] PDa';df k/L Ps zfxL
;]gfsf] d[To' ePsf] ;dfrf/ 5 .
c;Oåf/f
ljb|f]x
c7f/ jif{b]lv k|x/Ldf sfo{/t sfnLsf]6 lgjf;L c;O{
sfnLaxfb'/ zfxLn] ljb|f]x u/L hgd'lQm ;]gfdf k|j]z u/]sf 5g\ . 8f]Nkfdf
sfo{/t tL c;O{ zfxL hfh/sf]6, ;Nofg, bfª, af"s], ;'v]{t, b}n]v x'"b}
clxn] h'Dnf kf6L{ ;Dks{df k'u]sf] ;dfrf/ 5 . k'/fgf] ;Qfsf] ;'/Iff lgsfoaf6
ljb|f]x ug]{ tL c;O{nfO{ h'Dnf lhNnf O~rfh{ kf/;dl0f nDh]nn] :jfut ug'{ePsf]
lyof] .
c;O{ sfnLaxfb'/ zfxLsf] ;Ddfgfy{ /flvPsf] sfo{qmddf af]Nb} ljb|f]xL c;O{ zfxLn] eg] …d}n] cfh;Dd cfkm\g} ju{sf lj?4 n8fO" n8]/ uNtL u/]sf] dx;'; u/]sf] 5' . /, cfkm\g} ju{sf] lxtdf ca n8\g] km};nf u/]sf] 5' .Ú
sfe|]knf~rf]sdf
b'O{ hgfsf] xTof
sfe|]knf~rf]s lhNnf 9'+vs{ ufh; k|d'v, pkk|d'v;lxt xfn}
kqmfp ul/Psf rf/ hgfdWo] s= cf/tL / s= df]tLnfO{ zfxL cd]l/sL ;]gfåf/f xTof
ul/Psf] ;dfrf/ 5 . o;}u/L af/f lhNnfdf k'/fgf] ;Qfsf ;'/IffsdL{n] Jofks
hgbdg ul//x]sf] ;dfrf/ 5 . xfn} af/fdf kqmfp ul/Psf dx]Gb| ;fxgL / /lj
;fxgLnfO{ a]kQf agfOPsf] 5 .
;]gf
/ k|x/Låf/f n'6kf6
;'g;/L÷ k'/fgf] lg/+s'z ;fdGtL ;Qfsf zfxL ;]gf / k|x/Lsf]
8ºkmfn] b]zsf ljleGg efux?df xTof, n'6kf6, ckx/0f / cft+s hf/L /fv]sf 5g\ .
oxL k'if ! ut] ;'g;/Lsf] Og?jf / 8'd|fxfdf cfkm'nfO{ dfcf]jfbL atfpb} ufp“
l5/]sf] zfxL ;]gf / k|x/Lsf] Ps hTyfn] ufp“df Aofks n'6kf6 / s'6lk6 u/]sf] 5 .
Og?jf–# ;'v'jfuf8Lsf lhtaxfb'/ 8f“uLsf] 3/af6 u/uxgf, !) xhf/ gub ;lxt ;/;fdfg n'6]kl5 ;]gf / k|x/Lsf] pQm hTyfn] cfkm'nfO{ dfcf]jfbL ePsf] atfp“b} aflxl/Psf] lyof] . To;}u/L ;f]xL ufp“l:yt /fdjtL /fO; ldnsf ;+rfns nId0f ;fxsf] 3/af6 ;d]t ;f]xL ck/fwL lu/f]xn] wgdfn n'6]sf] 5 . gSsnL dfcf]jfbL ag]/ ;f]xL lu/f]xn] sfu|]; k|hftflGqssf lhNnf ;b:o cnfpåLg ldofsf] 3/af6 ;f7L xhf/ a/fa/sf] u/uxgf / gub n'6]sf] 5 . dfcf]jfbLsf] gfddf zfxL ;]gf / k|x/Ln] k"j{sf emfkf, df]/¨, ;'g;/L, Onfd, /f}tx6, ;Kt/L, pbok'/ nufotsf lhNnfx?df hgtfsf] xTof ug]{ s'6lk6 ug]{ Pj+ wgdfn n'6\g] sfo{ ub}{ cfPsf 5g\ . dfcf]jfbLn] hgtfnfO{ b'Mv lbg] vfnsf s'g} klg 36gfdf cfºgf] kf6L{sf] ;+nUgtf gePsf] hgfpb} cfPsf] 5 .
k|ltsf/
6f]nLsf] ljrNnL
k'/fgf] ;Qfn] xltof/ / k};f lbP/ dfcf]jfbLlj?4 n8\g
agfPsf] …dfcf]jfbL k|ltsf/ 6f]nLÚsf] gfOs] ;ldpNNfL vf"nfO{ hgof]4fn]
cl:t a'wjf/ ;kmfof ul/lbPkl5 To; 6f]nLsf cGo ;b:o ljrNnLdf k/]sf 5g\ . ut
jif{ k'/fgf] ;Qfn] dfcf]jfbL;"u n8\g af"s] lhNnf jgs§L–! xnj66f]nL
uf"pdf k|ltsf/ 6f]nL agfPsf] lyof] . pQm 6f]nL u7g ePkl5 uf"psf
hgtfnfO{ Jofks ?kdf ;tfOPsf] lyof] .
dfcf]jfbL k|ltsf/ 6f]nLsf] gfOs];"u} sAhfdf
k/]sf k|ltsf/ ;ldltsf ^ hgf ;b:onfO{ eg] cfkm\gf uNtLnfO{ k|folZrt u/fp"b}
;fdfGo ef}lts sfjf{xL u/]/ 5fl8Psf] lyof] .
dfcf]jfbLåf/f /fKtL
aGbsf] 3f]if0ff
;'v]{t÷
kmfl;jfbL ;Qfn] /fKtL c~rndf u/]sf] g/;+xf/ cfuhgL, n'6kf6 / cft+ssf lj?4
g]=s=kf=-dfcf]jfbL_ ljz]if If]qLo Jo"/f]n] kf}if @! ut] /fKtL aGbsf]
3f]if0ff u/]sf] 5 . k|fKt va/cg';f/ d+;L/ !^ ut] /f]Nkf kf5fjfªdf
hg;]gf;u“sf] le8Gtdf Joxf]g'{ k/]sf] k/fhokl5 k'/fgf] ;Qfsf zfxL cft+ssf/Lx?n]
;f] 7fp“df hgtfsf !^ 3/df
u/]sf] cfuhgL / n'6kf6, bfª lhNnfsf] kjg gu/df rf/hgfnfO{ lhp“b} cfuf] nufP/
u/]sf] g[z+; xTof / gf}j6f 3/df ul/Psf] cfuhgL / bfªs} km"njf/Ldf Ps /
nfk]df % 3/df ul/Psf] cfuhgLsf lj?4 aGbsf] cfJxfg ul/Psf] xf] .
hg;]gfsf]
kmf}hL le8Gtdf xf/ vfg k/]kl5 zfxL cft+ssf/L ;]gfn] d'n'ssf ljleGg 7fp“df
cft+s >[hgf ub}{ cfPsf] 5 . ut dlxgf lvd8Ldf ePsf] eLif0f n8fO“df
7"nf] k/fho ;]gfn] ef]u]kl5 :yfgLo afl;Gbfsf 3/df n'6kf6 u/]sf] lyof] .
zfxL cft+ssf/Lx?sf bdgnfO{ k|lt/f]w ug{ cfof]lht /fKtL aGbsf] k|rf/ tLa|?kn] z'?
ePsf] 5 . /fKtLsf bfª, Ko"7fg, ?s'd, /f]Nkf / ;Nofgdf aGbsf] k|rf/ z'?
ePsf] 5 . zfxL cft+ssf/L ;]gfx?nfO{ ufp“df k:g glbcf}+, xTof, cft+s, n'6kf6
aGb u/, zfxL cd]l/sL ;]gf–d'bf{jfb, g]=s=kf= -dfcf]jfbL_ –lhGbfjfb, kf}if @!
ut] /fKtL aGb ;kmn kf/f}+ eGg] gf/f ufp“sf leQf–leQfdf n]lvPsf 5g\ .