hgfb]z ;fKtflxs,aif{ !#, c+s *, df3 ^ , @)^),Janadesh Weekly,year 13, Issue.8, Januay 20, 2004 

hgcbfnt eg]sf] hgtfsf] v'nf cbfnt xf]

sflnsf]6 lhNnfdf g]=s=kf=-dfcf]jfbL_ åf/f ;+rflnt gof“ hgjfbL ;Qfsf] Gofo ljefun] hgjfbL u0ftGqfTds hg–cbfntsf] u7g u/L Gofo ;Dkfbgsf] k|s[of cufl8 a9fO/x]sf] s'/f cfO/x]sf] 5, jf:tljstf s] xf]nf <

) dxfg\ hgo'4sf] yfngLsf] kl/0ffd:j?k k'/fgf] k|ltlqmofjfbL ;Qfsf] :yfgLo ;QfnfO{ Wj+; kf/L cfwf/ If]qx? lgdf{0f eP . To;/L lgdf{0f ePsf cfwf/ If]qx?sf] ljsf; ug]{ qmddf gof“ hgjfbL :yfgLo ;Qf lgdf{0f ePsf 5g\ . To;/L lgdf{0f ul/Psf gof“ hgjfbL ;QfnfO{ ;'b[9Ls/0f ug]{ ;jfndf ljleGg ljefux?sf] u7g ul/Psf 5g\ . hgjfbL u0ftGqfTds hg–cbfntsf] u7g ul/Psf] 5 . /, o; hgjfbL cbfntn] cfd Gofok|]dL hgtfnfO{ jf:tljs hgjfbL Gofok|0ffnL s:tf] x'“bf]/x]5 egL gd"gfsf] ?kdf b]vfpg vf]lhPsf] 5 . b]vfpg dfq xf]Og hgjfbL Gofok|0ffnLsf] dx;'; u/fpg] p2]Zosf ;fy hg–cbfntsf] u7g ul/Psf] xf] . hgjfbL Gofok|0ffnLn] æsfg'g /fhfsf] klg dxf/fhfÆ x'G5 eGg] k|fs[lts Gofosf] l;4fGtnfO{ cfTd;ft\ ub}{ k'/fgf] k|ltlqmofjfbL ;Qfsf] cbfntaf6 Gofo v/LblaqmLaf6 x}/fg ePsf hg;d'bfonfO{ l56f], 5l/tf], lgMz'Ns 3/b}nf]df a;L Gofo lbg] / kfpg] Joj:yfsf] k|Tofe'lt u/fpg' g} qmflGtsf/L hgjfbL Gofok|0ffnLsf] d'Vo p2]Zo xf] .

gof“ ;Qfåf/f ;~rflnt Gofok|0ffnL s:tf] /x]sf] 5 <

) k'/fgf] k|ltlqmofjfbL ;Qfsf] cbfntn] ;fd|fHojfbL / ;fdGtjfbL sfg'gsf] ;f“rf]df Gofok|0ffnLnfO{ 9fn]sf] 5 eg] xfd|f] hgjfbL ;Qfn] hgjfbL sfg'gsf] ;f“rf]df Gofok|0ffnLnfO{ 9fn]sf] 5 . hgcbfntdf l8u|Låf/f n}; ePsf sfg'gljbx?åf/f ax;, k}/jL u/fpg nufpg] k|rng 5}g . hg–cbfnts} ;xof]uL sd/]8x?n] lkm/fbkq / k|ltpQ/ kq n]lvlbg] ug'{x'G5 . ;f]afkt s'g} z'Ns lnOb}g . d'2fsf] ;'gjfO{ ubf{ ;DalGwt uf=h=;= sf hgtfnfO{ v'nf Ohnf;df /fvL Jofks 5nkmn u/L hg;d'bfox?åf/f d'2fsf] tYodf ul/Psf] ljZn]if0fsf] cfwf/df d'2f km};nf ug]{ ul/G5 .

tkfO{ lhNnfs} d'2f x]g]{ GofofwLz ePsf]n] tkfO{+ Gofo ug]{, d'2f l5Gg] sfo{df :jtGq x'g'x'G5 <

) of] cbfnt eg]sf] hgjfbL cbfnt xf] . ;fdGtL–k|ltlqmofjfbL /fHo;Qfsf] cbfnt eGbf o;sf] :j?k leGb} 5 . o;df c+s'z eGg] zAb g} x'“b}g . Hofgdfg]{ ck/fwL eGbf Tof] sfo{df l;kmfl/; ug]{ JolQm emg} 7"nf] ck/fwLsf] ?kdf hgjfbL Gofok|0ffnLdf x]l/G5 . h:t} Psk6s >d s}bLnfO{ Pp6f uf=h=;= af6 csf]{ uf=h=; df >ds}bsf] nflu :yfgfGt/0f ul/lbg'k¥of] egL l;kmfl/; ug]{ k'/fgf] k|ltlqmofjfbL r]tgfn] n}; ePsf wgaxfb'/ adnfO{ Ps lbg >ddf /fvL csf]{ lbg lnlvt dfkmL dfu]kl5 5fl8Psf] lyof] . o; dfg]df hgjfbL cbfntdf Gofo lbg] / d'2fx? km};nf ug]{ ;jfndf cbfnt k"0f{ k|hftflGqs / :jtGq 5 .

tkfO{+af6 d'2f km};nf ePkl5 h;/L k'/fgf] ;Qfsf cbfntn] 5f8\g] cfb]z lbg] / km]l/ cbfnt kl/;/af6} kqmg] u/]sf] gf6s st} hg–cbfntdf klg b]lvg] t u/sf] 5}g\ <

) /fHon] x:tIf]k ug]{ eg]sf] /fHo ljKnj d'2fx?df x'G5g\ . t/ o:tf gf6sx? ;fdGtL k|lts[ofjfbL /fHo;Qf / To;sf cbfntx?df x'G5g\ . hxf“ cyf{t\ h'g zf;gdf /fHo;Qfsf] gLlt–lgodx? v'nf / :ki6 x'G5g\ / To; gLlt–lgodnfO{ kl/rfng ug]{ JolQmx? dfn]dfjfb / k|r08kysf] ljrf/n] n}; x'G5g\ To:tf] gf6s slxn] klg x'g] ub}{g . @!cf}+ ztfAbLsf] hgjfbnfO{ cfTd;ft\ ub}{ hgtfnfO{ :jR5, lgMz'Ns tyf Goflos OG;fkm lbO{ k"0f{ sfg'gLs/0fsf] cg'e"lt lbnfpg] nIosf ;fy :yflkt ePsf] hg–cbfnt k"0f{?kdf :jtGq 5 . o;df s;}sf] klg b'O{dt 5}g .

lhNnf hg–cbfntaf6 km};nf ePsf d'2fx?df k'g/fj]bgsf] Joj:yf 5 5}g < eP k'g/fj]bg sxf“ ug]{ <

) lgZro klg hgtfnfO{ k'g/fj]bgsf] xs ;'/lIft 5 . k'g/fj]bgsf] nflu If]qLo cbfntsf] Joj:yf ul/Psf] 5 . hgtfnfO{ k'g/fj]bg ug]{ xsaf6 al~rt ul/Psf] 5}g, t/ clxn];Dd k'g/fj]bg eg] Pp6f klg btf{ ePsf] 5}g .

hg–cbfntdf xfn;Dd s]–s:tf k|s[ltsf d'2fx? btf{ ePsf 5g\ <

) ;]d If]qLo Ao"/f]cGtu{t hg–cbfntsf] u7g ePkl5 xfn;Dd a9L æhUuf;DaGwLÆ d'2f btf{ ePsf 5g\ . oL d'2fsf kIfx?sf] k'/fgf] k|ltlqmofjfbL ;Qfsf] cbfntsf GofofwLz tyf Gofokflnssf sd{rf/Lx?af6 kLl8t eO{ Gofo g} gkfPsf] kL8faf]wx? ;'Gg kfOG5 . To;sf] HjnGt pbfx/0f clxn] k|ltlqmofjfbL /fHo;Qfsf] ;jf]{Rr cbfntdf @)%( ;fn r}q dlxgfb]lv c+z d'2fdf tf/]v v]lk/x]sL ($ jifL{o dlxnfsf] syf / Aoyf 5 . af/f lhNnf cbfntsf lhNnf GofofwLz ;xb]j jf:tf]nfn] u/]sf] z'? lg0f{onfO{ x]6f}+8f k'gf/fj]bg cbfntn] pN6f] km};nf u/]kl5 ;f] pk/ ;jf]{Rr cbfntdf xfn gfd :ki6 yfxf gePsL ($ jifL{o dlxnf n¶L 6]sL Gofosf] nflu u'xf/ dfUb} ;jf]{Rrdf tfl/v v]Kg hfg] u/]sL l5g\ . olb tL dlxnf xfd|f] hg–cbfntdf cfPsf] eP w]/}df w]/} ;do nfu] @ xKtf nfUg] lyof] . tL dlxnfn] b"wsf] b"w kfgLsf] kfgL Gofo kfpg] lyOg\ . To:t} cGo d'2fdf n]gb]g, ;DaGwljR5]b, s/0fL, s'6lk6, cfTdxTof h:tf d'2fx? klg btf{ x'g] u/]sf 5g\ .

hUuf lvrf}nf, n]gb]g, ;DaGwljR5]b cflb d'2fx? lsgf/f nfUg slt ;do nfU5 <

) d'2fsf] :j?k x]/]/ ;do nfUb5, t/ clxn];Dd d'2f km};nf ug]{ ;do eg]sf] ! xKtfb]lv @ dlxgf;Dddf km};nf ePsf 5g\ . xfd|f] hg–cbfntdf jf/];sf] Joj:yf eg] ul/Psf] 5}g . lsgeg] jf/];åf/f olb d'2f btf{ ug]{, k|ltjfb ug{ lbg] / d'2f k'k{If ug{ lbg] xf] eg] d'2fdf jf:tljs tYo kQf gnfuL OG;fkm 7fp“df kg{ g;Sg] ePsf] x'gfn] ;DalGwt kIfnfO{ k|ToIf k'k{Ifdf /flvG5 . OG;fkm lbg] OG;fkmstf{n] ;xL Gofo lbg rfxg] xf] eg] d'2f a'em\g jf:tjdf a9L ;do gnfUbf] /x]5 / nfUb}g klg . k'/fgf] k|ltlqmofjfbL /fHo;Qfsf GofosdL{x?n] d'2fdf oyfy{ / k|df0fsf] eGbf …la|kms];Úsf] d"NofÍg a9L ug]{ ePsf] x'gfn] d'2f km};nf ug{ a9L ;do nfUg] xf] jf nufpg] ub{5g\ .

d'2fjfnf s'g} PskIfn] cfkm"k|lt k|efjdf kfg]{ vfnsf lqmofsnfk u/]sf] kfpg' ePsf] 5 ls <

) hg–cbfntsf] :yfkgf g]=s=kf=-dfcf]jfbL_n] :yfkgf u/]sf] cfwf/If]qx?df dfq ul/Psf] 5 . To:tf] If]qsf hgtf klg ckjfbafx]s cGo hg;d'bfox? dfn]dfjfb / k|r08kyn] n}; 5g\ . pgLx?nfO{ klg of] yfxf 5 ls of] cbfnt eg]sf] hgtfsf] v'nf cbfnt xf] . o;df GofosdL{nfO{ cfkm\gf] k|efjdf kfg'{ eg]sf] h3Go ck/fw xf] eGg] tYonfO{ /fd|f];“u cfTd;ft\ u/]sf] x'gfn] clxn];Dd To; /f]un] cfqmd0f u/]sf] 5}g .

d'2f km};nf ubf{ s:tf lsl;dsf] k|lqmof ckgfpg] ug'{ePsf] 5 <

) d'2f km};nf ubf{ ckgfOg] tl/sf w]/} x'G5g\ . tL clxn] JofVof u/L ;lsg] s'/f klg xf]Og . t/, hgjfbL Gofo k|0ffnLs} d"n k|df0fsf] ?kdf cyf{t\ k|df0fsf] d]?b08 eg]sf] hgtfsf] /fo xf] . t;y{ hgtfsf] /fonfO{ d'2fsf ;Da4 k|df0fsf] ?kdf c+uLsf/ ul/g] u/]sf] 5 .

k'/fgf] k|ltlqmofjfbL ;Qfsf] Gofokl/ifbn] GofowLzx?sf] lgo'lQm ubf{ s:tf JolQmx?sf] rog ug]{ u/]sf] 5 <

) Gofok|0ffnLdf ;Ifdtf / c;IfdtfnfO{ b'O{ k|sf/n] x]g{ / a'em\g ;lsG5 . k|ydtM of]UotfnfO{, bf]>f] kLl8t cGofodf lklN;Psf JolQmnfO{ k|fs[lts Gofo lbg]5' egL cfkm"n] kfPsf] kbnfO{ cfTd;ft\ ug]{ :jR5 ljrf/sf] . t/ d]/f] cg'ejdf cfh;Dd k'/fgf] /fHo;Qfsf cbfntsf GofosdL{x?sf] lgo'lQm ubf{ s'g JolQmsf] sfuhL l8u|L slt 5 / sf] JolQmn] s] slt cfly{s cfh{g ug{ ;Ifd / s'zn 5 egL d"NofÍg ul/Psf] b]lvG5 . t/ !)) k|ltzt JolQm To:t} 5g\ eGg klg vf]lhPsf] x}g . Psfw k|ltzt eg] 7Ls klg 5g\ .

tkfO+{ t k'/fgf] ;QfcGtu{t /x]sf] Gofok|0ffnLdf clwjQmf eP/ sfg'gL k]zf ckgfpg' ePsf] JolQm ePsf]n] Tof] Gofo k|0ffnL / df]8]n ;QfcGtu{tsf] Gofok|0ffnLdf s:tf] lsl;dsf] km/s 5 <

) 5f]6s/Ldf eGg'kbf{ cfsfz–kftfnsf] km/s 5 . df]8]n ;QfcGtu{tsf] Gofok|0ffnLdf s]–s;/L hgtfnfO{ ;xL Gofo lbg] xf] eGg] lrGtfn] u|:t kf/]sf] x'G5 / x/ GofosdL{x? dfn]dfjfb / k|r08kyn] n}; ePsf x'G5g\ . juL{o ;dfhnfO{ k|ltlqmofjfbL /fHo;Qfsf k[i7kf]ifs ;fdGtL ju{x?n] lbPsf] kL8faf]wnfO{ dgg u/L To:tf] cGofo / cTofrf/af6 d'lQm lbnfpg] k|of; ul/G5 eg] k'/fgf] ;fdGtL k|ltlqmofjfbL /fHo;Qfsf] cbfntsf GofosdL{x?n] kbsf] cf8df Gofo lbg] sfdnfO{ ;xfos dfgL Tof] kbsf] cf8df ;se/ /fhwfgLdf geP cGoq eP klg dxn agfpg] ;kgfnfO{ ;fsf/ kfg]{lt/ cu|;/ /x]sf x'G5g\ km/s olt dfq xf] .

hgjfbL u0ftGqtfTds hg–cbfntaf6 tf]lsg] ;hfox?df b08 k|0ffnLsf s'g l;4fGtnfO{ canDjg ul/g] u/]sf] 5 / s] o;df d[To' b08sf] ;hfo klg ;'gfOg] ul/Psf] 5 <

) dfn]dfjfb / k|r08kyn] clxn] ljZjel/sf ;j{x/fju{nfO{ ;fd|fHojfb / lj:tf/jfbaf6 d'lQm lbnfpgsf] nflu g]t[Tj ul//fv]sf] cj:yfdf dfgj clwsf/nfO{ cfTd;ft\ u/]sf] 5 . hlGdPkl5 af“Rg kfpg] clwsf/ x/ dfgj k|f0fLdf cGtlg{lxt /x]sf] x'G5 eGg] d"No / dfGotfnfO{ cfTd;ft\ u/L b08sf rf/j6f k|0ffnLdWo] ;'wf/fTds b08k|0ffnLnfO{ nfu" ul/Psf] 5 . csf{] zAbdf eGbf k'/fgf] k|ltlqmofjfbL ;Qfn] æh]nÆ eG5 eg] xfdLn] o;nfO{ ;'wf/ u[x eG5f}+ . t;y{ d[To'b08 lbO“b}g . km};nf ;'gfp“bfsf] lbg s}b tf]lsof] eg] lg0f{ostf{n] klxnf] lbg g} /fhg}lts Snf; lbg] ub{5 . To;kl5 To:tf >ds}bLx?nfO{ xKtfdf #÷$ lbg Snf; lbOG5 . >ds}b v'nf x'G5 . s}bLn] aGbL hLjg ljtfpg' kb}{g . dlxgfdf clgjfo{?kdf Ps k6s 3/df e]63f6sf] nflu hfg lbOG5 . k|To]s rf8kj{df klg 3/df hfg lbOG5 . s]jn hdfgtsf] cfwf/df . clxn] Hofg dfg]{ pBf]udf d'2f k'k{Ifsf] nflu y'gfdf k/]sf] /fozf]ef zfxL gfdsL Ps dlxnfnfO{ h'g;'s} 7fp“df cf}ifwL pkrf/ ug{ hfg] cg'dlt lbOPsf] 5 . ;du|df eGg' kbf{ ck/fw lsg u/]sf] To;sf] sf/0f kQf nufO{ eljiodf ;DalGwt JolQm tyf cGo ;dfhsf JolQmn] klg To:tf ;Defljt ck/fw gu/L ;'wfg]{ d'Vo nIosf ;fy o; cbfntn] ;'wf/fTds b08k|0ffnLnfO{ ckgfO{ cGtTjuTjf ;fDojfbsf] nIf af]s]sf] qmflGtn] ;dfhnfO{ ck/fw d'Qm u/fpg] nIonfO{ hgjfbL u0ftGqfTds hgcbfntn] /fd|f];“u cg'z/0f / cfTd;ft\ u/]sf] 5 .

tkfO{sf] sfo{If]qleq hg–cbfntdf slt hgf ;xof]uLx? x'g'x'G5 <

) cfh;Dd Gofo † Gofo † egL d[ut[i0ffdf cNdlnPsf Gofok|]dL hg;d'bfosf] qmGbgnfO{ cfTd;ft\ u/L g]=s=kf=-dfcf]jfbL_ n] hgtfnfO{ 3/b}nf]df uO{ ;j{;'ne, l56f] 5l/tf] / lgMz'Ns Gofo lbg] nIosf ;fy rnfodfg cbfntsf] wf/0ffcg';f/ Pp6f lhNnfdf # sdfg 5g\ . To;dWo] sdfg g+= ! df d'Vo sfof{no 5 eg] To; sdfgdf ;xof]uLx?df s= lrGtg / s= /flwsf x'g'x'G5 eg] sdfg g+= @ df s= ljgf / s= s';'d . To:t} sdfg g+= # df s= /fh]z, s= uf}/j / s= k|dfl0ft x'g'x'G5 .

olt yf]/} hgzlQmn] oqf] d'2f dfldnfsf] sfd ug{ ;Sg' x'G5 <

) hgtfnfO{ lgikIf hgjfbL Gofo lbg] kl/j]zdf sd ;xof]uLn] cK7\of/f] nfu]sf] 5}g .

hg–cbfntsf] lg0f{ok|lt c;xdlt klg x'g] u/]sf] 5 ls <

)  hgtfsf] ;Gt'li6n] g}  :ki6 ul/;s]sf] 5 .

hg–cbfntsf] ljsf; ug{ cfufdL lbgdf s:tf lsl;dsf ultljlw jf sfo{qmd / of]hgf /x]sf] 5 <

) ;do;fk]If hgo'4sf] ultsf ;fy–;fy} cg'ejsf cfwf/df o;sf] Joj:yf kf6L{n] to ug]{5 eGg] nfUb 5 .

pk]Gb| zdf{af6

 

 

cys ofqL s= jfz' zfSo;“usf] Ps 306f

;+v'jf;efsf s= jfz' zfSo k"jf{~rnsf] l;+uf] afdkGyL cfGbf]ngsf] Oltxf; xf] eGg] s'/f w]/}nfO{ yfxf 5 . pxf“ :ki6 b[li6sf]0f / b[9 cleAolQm lbg] g]tfsf] ?kdf g]kfnL hgdfg;df lrlgg' x'G5 . df]/¨ hg;/sf/ 3f]if0ff x'g] lbg -@)^) d+l;/ ^ ut] zlgaf/_ sf] Ps 306] cAojl:yt e]63f6df of] k+lQmsf/n] pxf“sf] cfGbf]ngsf] hLjgL ;f]wvf]h u/]sf] lyof] . x'g t Ps 306fdf cfGbf]ngsf] hLjg atfpg] syfjfrs s= jfz' zfSon] ;a} psfnL cf]/fnL eGg Eofpg' ePsf] 5}g . oBlk s= jfz' zfSonfO{ lrGg] / lrGg rfxg]x?sf] lglDt pxf“sf] hLjg–d]/f] cg'e"lt n]lv/x]sf] 5' .

l;+uf] k"j{sf ufp“j:tLdf cfºgf] pkl:yltnfO{ gjLs/0f u/fO{ ;Sg' ePsf s= jfz' zfSosf] pd]/n] ^ bzsdf k'¥ofP klg /ftf] / tftf] /ut !^ jif{sf] g} 5 . pxf“nfO{ cfkm" ;fg}af6 sDo'lgi6 eP/ n8fs' hLjg latfPsf]df uj{ 5 . To:t} 9'Ss;“u pxf“ eGg'x'G5–æg]kfnsf] dfcf]jfbL hgo'4af6 dfq zf]lift kLl8t ;j{xf/f Pjd\ ul/a g]kfnLx?sf] lxt x'G5 . ;'Gb/ / zfGt g]kfn b]Vg kfOg] 5 clg ;Rrf 9+un] dfG5]n] dfG5] eP/ af“Rg kfpg] 5g\ . ToxL Aoj:yf Nofpg d lg/Gt/ ;+3if{sf] d}bfgdf 5' .Æ

;'b'/ k"j{df klxnf] k6s 3f]lift ;+v'jf;ef lhNnf hg;/sf/ k|d'v s= jfz' zfSonfO{ d}n] ;aeGbf klxn] cfºgf] cfGbf]ngsf] ljut ;Dembf s:tf] cg'e"lt ug'{ x'G5 < eg]/ s'/fsfgLsf] z'?jft u/] . pxf“sf] Psf]xf]/f] x]/fO kl5sf] egfO lyof]–ædnfO{ klg oltsf jif{ s;/L lat] eGg] g} nfU5 .Æ Psl5g ;f]r]/ km]l/ eGg' x'G5–æoL ;a} Ao:ttf ;+zf]wgjfb;“usf] n8fO{n] ubf{ xf] . ;+zf]wgjfbsf] n8fO{ k|ltlqmofjfbL;“usf] n8fO{ eGbf vt/gfs x'G5 . o;} n8fOdf lat]sf] 5, d]/f] hLjg=====.Æ

lj=;= @))! ;fndf ;+v'jf;efsf] ;b/d'sfd r}gk'/df hGdg'ePsf s= jfz' zfSonfO{ @))* ;fnsf] ls;fg cfGbf]ngn] k|efj kfb{5 . afNo :d[ltdf dfbLdf wgaxfb'/ uf]n] / r}gk'/df hutaxfb'/ clwsf/Lsf] g]t[Tjdf ls;fgx?n] hldGbf/sf] esf/L sAhf u/]sf] b]Vg' g} pxf“sf] nflu ;+3if{zLn sDo'lgi6 agfpg] klxnf] k|]/0ff xf] . @)!% ;fndf g]kfn sDo'lgi6 kf6L{ k'iknfnsf] r'gfj lrGx æx“l;of / tLg 3f]uf ds}, g]kfn sDo'lgi6 kf6L{sf] lrGx xf]Æ eGg] uLtn] g} sDo'lgi6 aGgdf k|]l/t u/]sf] lyof] . To;}n] pxf“ @)!^ ;fndf g]kfn ljBfyL{ km]8/];gsf] ;b:o aGg k'Ug' eof] .

s= jfz' zfSon] klxnf] ju{ ;+3if{ ;b/d'sfdsf 3d08L km6fxf n'Rrf ;fyLx?n] ufp“sf ;f]emf d]xgtL / OdfGbf/ ;fyLx?nfO{ x]k]sf] b]Vbf ug'{ k¥of] . To;} sf/0f pxf“sf w]/}h;f] ;fyLx? ufp“sf 5g\ . To:t} pxf“sf] ;+3if{sf] s'/f pNn]v ubf{ Pp6f sljtfsf] rrf{ pxf“n] hLjgdf klxnf] k6s ug'{kg]{ x'G5 – …zflGt / qmflGt ;+jfbÚ lzif{ssf] sljtf n]Vg' eof] . @)!* ;fndf /lrPsf] pQm sljtfn] g} ljBfyL{ cfGbf]ngdf xf]d]sf] lyof] . hlta]nf pQm sljtfnfO{ :s"n k|zf;gn] afrg ug{ lbPg . To;}a]nfaf6 :s"n k|zf;gsf nfk/jfxL / e|i6frf/sf] d'2f p7fP/ cfGbf]ngsf] g]t[Tj ug'{ eof] . k|wfgfWofks dfl0fsnfn >]i7nfO{ ;d]t xft xfNg' eof] . o;} sf/0f pxf“ / pxf“sf s]xL ;fyLx? :s"naf6 lg:sflzt x'g' ePsf] lyof] . oBlk ToxL :s"ndf csf]{ jif{ egf{ eP/ @)@) ;fndf P;=Pn=;L= kf; u/]/} 5f8\g' eof] .

pxf“ SofDk; egf{ x'“bf @)@! ;fnsf] :jljo' cfGbf]ngn] sf7df08f} tft]sf] lyof] . To; cfGbf]ngdf klg ;lqmo efu lng' eof] . pxf“n] hxf“ klg cGofo, cTofrf/, if8\oGq / e|i6frf/sf] l:yltnfO{ b]v]/ cfºgf] k9fO eGbf cfGbf]ngnfO{ k|d'v dfGg' eof] / cfGbf]ng g} ;d:of ;dfwfgsf] pkfo xf] eGb} g]kfndf cfGbf]ng ljgf d'lQm ;+ej 5}g eGg] lgisif{df k'u]/ SofDk; 5f]8]/ ufp“ lkmg'{ eof] .

ufp“df lzIFs eP/ Psflt/ ljBfyL{nfO{ ;+ul7t ug]{ csf]{lt/ ufp“n]x?nfO{ hDdf u/]/ dfS;{jfb k9fpg yfNg' eof] . o'jf jfz' zfSon] o;} k|ultzLn lrGtg / Aojxf/af6 k|efljt eP/ @)@^ ;fndf k"j{ sf]zL k|fGtLo sld6Lsf dgdf]xg clwsf/Ln] sDo'lgi6 kf6L{sf] ;b:otf lbP . hlt a]nf pxf“n] sDo'lgi6 kf6L{sf] ;b:otf kfpg'eof], To;} ;dodf ufp“df cfPsf k|x/Lx?n] ufp“n]x?nfO{ of] jf Tof] gfddf b'Mv lbg yfn] . Tof] cTofrf/nfO{ b]v]/ ;xg g;s]sf jfz' zfSon] k|x/Lsf] aGb's vf];]/ aGb'ssf] s'Gbfn] k|x/LnfO{ es'g{'ePsf] lyof] . kf6L{sf] gLlt xltof/ vf]:g] / rnfpg] gePsfn] /fOkmn lkmtf{ kl5 klg @@ lbg wgs'6f lx/f;tdf a:g' k/]sf] ljutnfO{ ;Demg' x'G5 .

ha qmflGt r]tgfn] kf6L{af6 s]xL qmflGtsf/Ln] ljb|f]x u/]/ sf]cl8{g]zg s]Gb| u7g u/] . ToxL sf]c8L{g]zg s]Gb|n] emfkfdf ju{ zq' ;kmfof cleofg rnfof] . o; lsl;dsf ultljlwnfO{ glhsaf6 cjnf]sg ul//xg'ePsf qmflGtsf/L g]tf jfz' zfSo nufotsfn] @)#) ;fndf /ftf] c~rn ;+u7g ;ldlt u7g ug{'eof] . To;sf g]tfx?df jfz' zfSo, ad b]jfg, g/]z zfSo, cfgGb ;Gtf]ifL /fO{, lrq lg/f}nf nufot  x'g'x'GYof] . pQm s'/f pQm ;+u7gsf] d'vkq …/ftf] em08fÚ df pNn]v ePsf] 5 .

To;a]nf;Dd pxf“ lzIFs x'g'x'GYof] . …ha :s'ndf gful/s zf:qsf] sIFfdf hLjg hut pkof]uL dfS;{jfb k9f“P ToxL cleof]udf sl/a ! jif{ h]n a;] .Ú pxf“n] ljutnfO{ ;Demb} cufl8 ;'gfpg' eof] – …ha h]naf6 l/xf eP/ 3/ cfP“ ToxL ;dodf k~rx? k|hftGq lbj; dgfpg] tof/Ldf /x]5g\ . dnfO{ h]ndf a;]/ un]sf] xf]nf eGg] ;f]r]/ Pp6f aQmf agfP/ af]Ng nufP . d}n] eg] ls …of] lg/+s'ztfleq k|hftGq lbj; dgfpg'sf] cy{ 5}g . lg/+s'z tGqdf olb k|hftGq lbj; dgfP/x]sf 5f} eg] Tof] ;/f;/ e]8f x'g] rfn xf] .Ú km]l/ of] cleJolQmsf sf/0f kqmfp kbf{ g/fd|/L uf]bfO{ vfPsf] pxf“n] atfpg' eof] .

;a} cGofo cTofrf/nfO{ ljrf/ / cleAolQmn] nnsfg{ ;lsGg eGg] lg:sif{df k'u]/ @)## ;fndf s= jfz' zfSo e"ldut x'g' ePsf] /x]5 . e"ldut ePkl5sf] cWoog, cg'udg / cg'ejsf] cfwf/df Pp6f u'l/Nnf b:tf u7g ug{ k'Ug' eof] . pQm u'l/Nnf b:tfn] ;kmfof u/]/ ju{ zq' df:g] cleofgsf] z'?jft u/]sf] lyof] . s= jfz' zfSosf] zAbdf …emfkfnLx?n] rf/ OGr 36fP/ qmflGt z'? u/]sf lyP eg] oxf“ hldGbf/sf] aGb'sn] hldGbf/nfO{ g} ;kmfof u/]/ ;'b'/ k"j{sf] kxf8af6 qmflGtsf] pb\3f]if ul/of] .Ú cfheGbf @% jif{ cufl8 ag]sf] pQm u'l/Nnf b:tfsf ;b:ox?dWo] jfz' zfSo afx]ssf] rrf{ x'g 5f]8]sf] 5 . To;a]nfsf u'l/Nnf b:tfdf /x]sfx? clxn] sxf“ / s:tf] cj:yfdf 5g < cfhsf] hgd'lQm ;]gfnfO{ k'vf{sf] vf]hL ug]{ ljifo ag]sf] 5 . s= jfz' zfSosf cg';f/ & ;b:oLo u'l/Nnf b:tfdf rGb| k'/L, ;j{Wjh lnDa', lji0f'nfn ;f}jf, dLgaxfb'/ lnDa', k|]daxfb'/ lnDa', dhfxfª lnDa' / To; b:tfsf] sdf08/ cfkm" ePsf] atfpg' x'G5 .

u'l/Nnf b:tfn] hldGbf/sf] ;kmfof u/]kl5 sf7df08f}sf] ;Qfn] cfsfzdf x]lnsf]K6/ / :ynut k|x/Lsf u:tL u/fP/ e"O{ kftfn vf]Hg nufPsf lyP . t/ s= jfz' zfSosf] u'l/Nnf b:tf cfºg} lsl;dsf] Aofofdn] tflnd ub}{ hgtf dfem hggLlt ckgfP/ a;]sfn] e]6fpg ;s]gg\ . To;} tfsf /]l8of] g]kfnaf6 sf7df08f}sf] ;/sf/n] cfºgf] d[To'sf] 3f]if0ff ;'gfPsf] s'/f ;Demg' x'G5 . h;/L ;+s6sfndf b]pjfsf] ;/sf/n] ;+v'jf;efsf hg;/sf/ k|d'v jfz' zfSosf] ;'/IFf sfjf{xLdf d[To' eg]/ k|rf/ u/]sf] lyof] . qmflGtsf/Lx?sf] cfo' yKg] k|rf/sf] ?kdf a'em\g' x'g] zfSon] cfºgf] d[To'sf] 3f]if0ff ug]{ k|ltlqmofjfbL k|rf/nfO{ s'g} dxTj lbg gx'g] atfpg' eof] . o;}n] klg pxf“nfO{ lhp“bf] zxLb eg]/ hgdfg;n] lrg]sf] /x]5 .

tfKn]h'¨sf xl/ g]kfndfkm{t\ emfkfdf cfGbf]ng sf]c8L{g]zg s]Gb|;“u kf6L{ PsLs/0fsf] s'/f cufl8 a9fPsf zfSon] @)#% ;fndf kf6L{ PsLs/0f ePsf] atfpg' eof] . t/ kf6L{ PsLs/0fkl5 emfkf cfGbf]ngsf g]tfx?n] cfkm"x?nfO{ 7"nf] kf6L{df z/0f lng cfPsf] Jojxf/ u/]sf] tLtf] cg'ej ;'gfpg klg r'Sg' ePg . kf6L{ PsLs/0f ug]{ ;do ;Dembf pxf“n] eGg' eof]–æTo;a]nf k|x/Lsf] 3]/fdf k/]sf lyof}+ . clxn]sf] h:tf] xltof/, tflnd lyPg t/ klg ;+v'jf;efsf] :ofj'g s'zjfdf k|x/L;“usf] le8Gtdf ! k|x/L 9fNof}+ . clg ;'?¨ vGg yfNof} .Æ

pltv]/} 5fkfdf/ o'4snfsf] cEof; u/]sf zfSo ljut ;Demb} hf“bf efj's b]lvg' eof] . hj–hj pxf“ Onfdsf tf/f eg]/ lrlgg] /Tg s'df/ jfGtjfsf] xTofsf] rrf{ ug'{ x'G5, l5Gtf¨ xTofsf08sf] s'/f ug'{ x'G5, jf @)#^ k'; !$ ut] u'l/Nnf ;b:o rGb| k'/L / xl/ g]kfnsf] ;fd'lxs xTof ePsf] va/ ;'gfpg' x'G5 plt–plt efj's x'b} hfg' x'G5 . of] l;nl;n]jf/ Ifltn] zf]s dUg ;xsdL{x?sf] zf]snfO{ zlQmdf abNg] of]hgf ;d]t agfPsf] atfpg' x'G5 . Tof] of]hgf lyof], g'g 9f“sL k|x/L rf}sL /]8 ug]{ . of]hgf cg';f/ rf}sL /]8 ug]{ lbg glhlsb} lyof], tfKn]h'¨sf] ;f“u'df kf6L{ c~rn O~rfh{ k|bLk g]kfn;“usf] e]6 eof] . e]63f6df …of] of]hgfn] dg]{ kfnf] tkfO{sf] cfp“5 sd/]8 † eg]/ k|bLk g]kfnn] lbPsf] r]tfjgL / kf6L{n] hg;+3if{sf] dfWodaf6 hfg] lg0f{o u/]sf] s'/f h;/L ;'gfPsf lyP To;/L g} cfh;Dd jfz' zfSosf] sfgdf u'l~h/x]sf 5g\ .

kf6L{ :jtGqtfsf] kIFdf bx|f] dt /fVbf kf6L{ dxf;lrj l;kL d}gfnL;“u k|jf;sf] ;+u7gdf k'Ug' eof] . k|jf;sf] agf/;, lbNnL, u'xf6L, ef]kfn, sf]nsftf cflb 7fp“df ;+u7gsf] sfd ug'{ ePsf] lyof] . )$^ ;fndf ax'bn cfPkl5 g]kfn l5g'{ ePsf] lyof] .

…g]kfndf ax'bn cfof], ;a} e"ldut g]tf, sfo{stf{ v'Nff kl/j]zdf b]lvP . ;a}nfO{ nfu]sf] c/fli6«o tTjsf] cf/f]k / cleof]u /2 eof] t/ d]/f] rflx+ ePgÚ eGg' x'g] zfSo cfºgf] s'/f cufl8 /fVg' x'G5–ædnfO{ Pdfn]sf] g]t[Tjsf] if8\oGqdf sf+u|];L ;/sf/n] )%^ ;fn;Dd k~rfotL Hofg s]z rnfO/x\of] . 7fp“–7fp“ kqmfp k'hL{ NofP/ lu/ºtf/ ug{ vf]Hof] . d )%^ ;fn;Dd cw{ e"ldut /x] .Æ Pdfn] g]t[Tj r'gfjsf] l6s6df /fhgLlt ug{ pQm if8\oGq cfkm"dfly u/]sf] pxf“ ;+lem/xg' x'“bf]/x]5 . dfwj g]kfnn] r'gfjsf] l6s6 ljt/0f ubf{ tkfO{nfO{ ;/sf/ xTof/f, 8f“sf eG5 s;/L l6s6 lbp“ sd/]8 † eg]sf] s'/fnfO{ k|df0fsf] ?kdf pxf“ lng'x'G5 .

g]kfnu+hsf] Pdfn] 5}7f}+ dxflwj]zgaf6 ;+zf]wgjfbsf] gf¨f] ?k b]v]sf zfSon] :jtGq afdkGyL eP/ sfd ug{ yfNg' eof] . )%^ ;fnaf6 /fli6«o hgcfGbf]ng ;+of]hg ;ldlt;“u sfo{ut Pstf ub}{ cfp“bf )%& ;fndf sf]zL hgjfbL d+r u7g ug'{ eof] . pQm d+råf/f /fli6«otf, hgtGq / hghLjLsfsf] ;jfndf k"jL{ g]kfne/ sfo{qmd lbg' eof] . pxf“sf AoQm ljrf/n] dfcf]jfbLnfO{ ;dy{g u/]sf] b]vL k|zf;gn] )%* h]i7 * ut] 3/af6} lu/ºtf/ u¥of] . lx/f;taf6 l/xf ePsf] nut} /fhb/af/ xTofsf08 ePsfn] pxf“ 7f]; kl/l:yltsf] 7f]; ljZn]if0f u/L lg0fo{ lng k'Ug' eof] / o'4df k|ToIF ;fd]n x'g' eof] .

;do cefjsf sf/0f pxf“n] w]/} s'/fx? kl5Nnf e]63f6df u/f}+nf eGg' ePsf] 5 . t/, pxf“n] e]63f6sf] cGTodf cfºgf] kf6L{ /0fg}lts k|Tofqmd0fdf /x]sfn] cfd ;z:q ljb|f]xdf hg;d'bfonfO{ pqgsf nflu d]/f] cfJxfg n]v]/ ;'gfO{ lbg' xf]nf x} kqsf/ ldq † eg]/ 7§f ug{ r'Sg' ePg . h]xf];\ pxf“sf] ;lt;fn cf:yf, ljZjf; / nugzLntfnfO{ ;nfd ub}{, hgtfsf] eljio af]s]sf] cfGbf]ngsf] cys ofqL s= jfz' zfSosf] cys ofqfnfO{ d]/f] klg z'e sfdgf 5 †