b]znfO{ 7"nf] b'3{6gfaf6 arfpg kxn ul//x]sf 5f}+

s= /fdaxfb'/ yfkf -jfbn_

     sf7df8f}+÷g]=s=kf=-dfcf]jfbL_ :yfoL ;ldltsf jl/i7 kf]ln6Ao'/f] ;b:o /fdaxfb'/ yfkf -afbn_n] o'4lj/fdnfO{ cem k|efjsf/L ?kdf nfu" ug{ k'/fgf] ;Qf;“u ;}lgsnfO{ kf“r lsnf]ld6/sf] bfo/fleq /fVg] eGbf cem pQd s'g} pkfo 5 eg] Tof] dfGgsf lglDt cfkm"x? tof/ /x]sf] atfpg' ePsf] 5 .

     ;]gfnfO{ kf“r lsnf]ld6/sf] ;Ldfleq /fVg] ;xdlt o'4lj/fdl;t ;DalGwt ;xdlt ePsfn] k'/fgf] ;Qfn] o'4lj/fd kfngf gu/];Dd jftf{ cufl8 a9\g g;Sg] s'/f klg :ki6 kfg{'eof] . ;f]daf/ ;f“em hgfb]z ;fKtflxsnfO{ Ps tfhf cGtjf{tf{ lb+b} cfkm"x? zflGtk"0f{ lgsf;sf] p2]Zo;lxt jftf{ k|lqmof cufl8 a9fpg OdfGbfl/tfk"j{s k|ltIff ul//x]sf] klg :ki6 kfg{'eof] .

     xfn} zfxL ;]gfn] dfcf]jfbLk|lt hah{:tL rGbf c;'nL, ckx/0f h:tf cf/f]k nufPsf]df To;sf] s8f k|ltjfb ug{'eof] . pxf“sf] syg lyof]– …:j]R5f afx]s rGbf lnPsf 5}gf}+ / ;j{;fwf/0fnfO{ sxL+ klg ckx/0f u/]sf 5}gf}+ .Ú cGtjf{tf{sf qmddf sd/]8 afbnn] clxn] cd]l/sL ;fd|fHojfb g]kfndf gf+uf] ?kdf k|j]z ul/;s]sf] / o;n] g]kfnsf] pQ/ / blIf0fsf b]zx?nfO{ klg gf]S;fgL k'¥ofpg ;Sg] ljrf/ JoQm ug{'eof] .

     g]kfnL hgtf d'lQmsf] lgs} glhs k'lu;s]sf] atfpg' x'“b} pxf“n] ;+s6sfndf g]kfnL k|];n] lgjf{x u/]sf] hgkIfLo e"ldsfsf] pRr ;/fxgf klg ug{'eof] . ;fy}, pxf“n] cfºgf] kf6L{sf] ;Qfdf hgtfsf df}lns xs clwsf/x? s'l07t x'g glbg] lgjf{w k|]; :jtGqtf pkef]u ug{ kfOg] ljrf/ klg JoQm ug{'eof] .

s]xL xKtfotf dfcf]jfbL jftf{6f]nL e"ldut eP eGg] rrf{ klg rn]]sf] lyof] o;sf] ;Totf s] xf] <

     – of] lg/fwf/ xNnf xf] . xfdL jf{tf 6f]nLsf k|fo ;b:ox? oxL+ 5f}+ .. s]xL ;b:ox? ljljw sfdn] pkTosf aflx/ hfg' ePsf] 5 . clxn] pxf“x? ;a} oxf“ cfO;Sg' ePsf] 5 . xfd|f] 6f]nLsf ;+of]hs s]xL cfGtl/s / afx\o sfddf nfUg' ePsf] 5 . pxf“ klg l56\6} cfp“b} x'g'x'G5 . oxf“ h] xNnf 5g\ tL ;a} lg/fwf/ x'g\ .

t/ jftf{sf] ;Gbe{ clxn] :ylut h:t} b]lvG5 s] sf/0f xf]nf <

        –clxn] Jojxf/tM jftf{df cw{lj/fd nfu]sf] 5 . Jofjxfl/s ?kdf jftf{sf] k|lqmof /f]lsPsf] 5 .. l;4fGttM s'g} klg kIfn] jftf{ e¨ u/]sf] 3f]if0ff u/]sf 5}gg\ . jftf{ k|lqmof /f]lsg' jf k5fl8 kg'{ ;Qf kIf g} lhDd]jf/ 5 . ;QfkIfdf r/d ;+s6s 5 / cfºgf] k6s–k6s kl/jt{g ul//x]sf] 5 . of] ;+s6sf] sf/0fn] g} jftf{ /f]lsPsf] 5 .. ;"o{axfb'/ yfkfsf] ;/sf/n] l;4fGttM jftf{ e+u ePsf] 3f]if0ff u/]sf] t 5}g t/ Jojxf/df eg] jftf{ ef“8\g] p2]Zon] g} bf];|f] r/0f;Ddsf lg0f{ox? sfof{Gjog ul//x]sf] 5}g .

;'o{axfb'/ yfkfsf] ;/sf/ g} jftf{ / o'4lj/fdk|lt c:ki6 b]lvG5 . jftf{sf af/]df v'nf / :ki6 s'/f cfPsf] 5}g lg xf]Og <

     –lglZrt ?kdf yfkf ;/sf/n] jftf{af/] k|:t't ul//x]sf wf/0ffx? lgs} lj/f]wfefifk"0f{ 5g\ . pgLx? Psflt/ r'gfjsf] s'/f ub{5g\ / csf]{lt/ jftf{sf] s'/f klg . ePsf lg0f{ox? / cfrf/;+lxtfnfO{ klg nfu" gug]{ / emg\ pN6f] k6s–k6s eª\u ub}{ hfg] To;n] ubf{ pgsf] l:ylt lj/f]wfefifL / c:ki6 5 .

jftf{ 6f]nL klg t k"0f{ b]lv+b}g <

     –xf], pgLx?sf] jftf6f]nL klg k"0f{ 5}g . jftf{6f]nLsf] ;+of]hs klg sf] xf] lglZrt u/]sf 5}gg\ . ;j{bnLo ;/sf/ elg/x]sf 5g\ . t/ dGqLd08n klg k"0f{ 5}g . :jo+ /fk|kfs} klg yfkf ;/sf/k|lt ;d{yg 5}g . To;}n] ubf{ of] ;/sf/sf] l:ylt nfrf/ 5fof“sf] ?kdf k|s6 ePsf] b]lvG5 .

;/sf/L kIf tkfO{+x?af6 ha/h:tL rGbf c;'nL u/]sf] / ckx/0f u/]sf] h:tf cf/f]kx? nufO/x]sf] 5 .. s] tL cf/f]kx? ;To x'g\ <

     – o'4lj/fdsf] d"n dfGotfaf/] klxn] xfdL :ki6 x'g h?/L 5 . o'4lj/fdsf] a]nfdf o'4/tkIfsf ;]gfx? cf–cfºgf] :yfgdf lgl:qmo cj:yfdf /xg' kb{5 . ;]gfx? cfGtl/s ;ª\s6sf cj:yfdf kl/rfng ul/G5g\ . cyjf afx\o ;}Go x:tIf]k eof] eg] ;}Go kl/rfng ul/G5g\ . clxn] g t afx|o ;}Go x:tIf]ksf] l:ylt 5 g cfGtl/s ;+s6sf] l:ylt 5 . clxn] t jftf{sf] l:ylt 5 . clxn]sf] jftf{sf] l:yltdf b'j} kIfsf ;]gfx? cf–cfºgf 7fp“df o'4lj/fd k"j{sf] l:yltdf /xg' k5{ eGg] xf] . of] o'4lj/fd ;DaGwL cfwf/e"t cGt/fli6«o dfGotfsf cfwf/af6 x]bf{ k'/fgf] ;QfkIfn] cfºgf] ;–z:q zlQmnfO{ lgjf{w?kdf kl/rfng / lj:tf/ ul//x]sf] 5 . To;}n] cfrf/;+lxtfsf] d"n dd{dfly k"/fgf] ;Qfn] lbglbg} k|xf/ ul//x]sf] 5 / cfd xTof, w/ks8 / cftª\s dRrfpg] lbzfdf g} cufl8 al9/x]sf] 5 . To;}n] :ki6 b]lvG5 ls o'4lj/fd xfdLn] xf]Og k'/fgf] ;Qfn] pNn+3g ul//x]sf] 5 . xfd|f] hgd'lQm ;]gf clxn] kmf}hL?kdf lgliqmo eP/ cfºg} 7fp“df cGo /fhgLlts / cfly{s ljsf; lgdf{0fsf sfddf nfu]sf] 5 .. xfdLaf6 d"ntM o'4lj/fd, cfrf/;+lxtfsf] k"/f kfngf eO/x]sf] 5 .

     hxf“;Dd ckx/0f, rGbf, cft+ssf h'g ckmjfxx? lkm+hfOPsf 5g\ . tL lglZrt ?kdf hgtfdfly bdg pTkL8g ug]{ of]hgf x'g . To:tf] eof] eg] hgtfaf6 k|lt/f]w x'G5 . clxn] sf ckx/0fsf xNnfx? klg hgtfn] :yfgLo hfnL–km6fxf lj?4 k|lt/f]w u/]sf 36gf x'g\ . hfnL, km6fxf, rf]/, xTof/f, n'6]/f cflbnfO{ sfjf{xL ug'{ hgtfsf] hGdl;4 clwsf/ xf] . xfd|f] tkm{af6 s'g} klg k|sf/sf ;}Go ultljlw / x:tIf]kx? ePsf 5}gg\ .

        ha{h:tL rGbf cft+s l;h{gf ul/Psf] eg]/ h'g xNnfx? km}nfOPsf] 5 . of] klg lgtfGt k|fof]lht xNnf xf] .. xfdLn] z'?d} hgtfjf6 :j]R5fn] rGbf k|fKt ePdf lng] eGf]sf 5f}+ . t:s/, 3';vf]/, e|i6frf/L, sldzgvf]/x?dfly cfly{s sf/jfxL hgtfn] u5{ eg] Tof] klg ck/fw 7fGb}gf}+ . hgtfn] of] jftf{df cfly{s ;xof]uåf/f cfºgf] cledt hgfp“b} jftf{nfO{ ;fy{s lgsf;;Dd k'¥ofpg :j]lR5s ;xof]u ug{ ;S5g\ . clxn] anhkmtL 7"N7"nf /sdx? p7fO/x]sf 5g\ eGg] h'g xNnf 5 To;df xfdL k'/fgf] ;Qf kIfnfO{ s] r'gf}tL lbg rfxfG5f}+ eg] xfdLn] h;nfO{ 7"nf] /sd dfu ub}{ lr7\7L af“8]sf 5f}+ elgPsf] 5 tL lr7\7L ;fj{hlgs u/]/ xfdLn] p7fPsf sbd 7Ls jf unt s] x'g\ hgtfn] km};nf u?g\ eGg] xfd|f] wf/0ff 5 .

tkfO{x?sf tkm{af6 s]xL 7fp“df lzIfsx?sf] xTof ul/Psf] cf/f]k klg 5 <

     – o; ;DaGwdf xfd|f] sfof{nodf To:tf s'g} k|fdfl0fs va/x? cfPsf 5}gg\ .. t/ :yfgLo ?kdf hgtf / :yfgLo km6fxfx?aLr em8k x'“bf sf]xL dfl/Psf 5g\ eg] To;af/]df xfdL cg';Gwfg ug{ tof/ 5f}+ . hgtfn] cfkm"dfly bdg / xTof x'g yfn]kl5 k|lt/f]w u5{g\ eg] To;df xfd|f] ;d{yg /xG5 .

hgtfsf] k|lt/f]wdf xfd|f] ;d{yg /xG5 t eGg' eof] t/ em08} 8]9bh{g eGbfj9L gful/s dfl/P klg tkfO{+x? t ljgf k|lt/f]w w}o{tf af“w]/ a:g' ePsf] 5 . Tolt w]/} w}o{tfsf] sf/0f s] xf] <

     – xfdLn] clxn] kmf}hL?kdf w}o{tf sfod u/]sf 5f}+ . kmf}hL k|lt/f]w u/]sf 5}gf}+ . xfdL of] w}o{tfnfO{ clGtd;Dd sfod /fVg'k5{ eGg] kIfdf 5f}+ . xfdL ;d:ofsf] zflGtk"0f{ lgsf; rfxG5f}+ . To;sf/0f clxn] zfxL ;]gfn] xTof >[ª\vnf tLa| agfP klg xfdL w}o{tfsf] af“w cem dha't agfpg] sf]lz; ul//x]sf 5f}+ . t/ j}rfl/s o'4 eg] hf/L 5 .. zfxL ;]gfn] tLj| agfPsf] xTof >[ª\vnfsf] /fhgLlts ?kdf k|ltjfb ul//x]sf 5f}+ . /, zflGtk"0f{ ;8s cfGbf]ng gof“ p“rfOdf p7fpg' k5{ eGg] s'/f klg ;fj{hlgs ul//x]sf 5f}} / Jofjxfl/s ?k klg lbO/x]sf 5f}+ . jftf{jf6 zflGtk"0f{ lgsf; lgsfNg cGo bnx? / gful/s ;dfhn] klg cf–cfºgf :t/af6 o:tf xTofsf08x?sf] lj/f]w ub}{ ;/sf/nfO{ bafj lbg' h?/L 5 eGg] nfUb5 .

k'/fgf] ;Qfsf] ;}lgs ;lqmotf, jQmJojfhL / ufp“–ufp“df ljleGg jxfgfsf ultljlw x]bf{ jftf{sf] jftfj/0f lalu|;s]sf] w]/}n] cg'dfg ul//x]sf 5g\ / jftf{ e+u eO;s]sf] cg'dfg u/]sf 5g\ . jf:tljstf s] xf] <

     – lglZrt ?kdf xfdLn] :ki6 ?kdf eGb} cfPsf 5f}+ ls ;QfkIf jftf{ k|lqmofnfO{ emg\emg\ ef“8b} uO/x]sf] 5 . Jojxf/tM jftf{df cw{lj/fd nfu]sf] 5 / pgLx? o;df k"0f{lj/fd nufpg] lbzflt/ tLj| if8\oGqsf ;fy cufl8 jl9/x]sf 5g\ . o;n] 7"nf] /Qmkftsf] l:ylt Nofpg] s'/f lglZrt 5 . k'/fgf] ;Qfn] b]znfO{ b'3{6gflt/ ws]Nb} nu]sfn] xfdLn] o;nfO{ /f]Sg b]zsf ;a} b]zeQm, qmflGtsf/L, jfdkGyL, k|hftGqjfbLx? ;a}nfO{ Ps ynf]df pleg ckLn ub}{ 7"nf] b'3{6gfaf6 b]znfO{ arfpg ;s];Dd kxn klg ul//x]sf 5f}+ .

o;} k|;+udf g]=s=kf= -dfcf]jfbL_ sf cWoIf s= k|r08n] ;a} /fhgLlts bnx?nfO{ kqfrf/ ug'{ ePsf] s'/f aflx/ cfPsf] 5 . Tof] kqfrf/sf] d"n dd{ s] xf] < / tL bnx?af6 s:tf] k|To'Q/ k|fKt eO/x]sf] 5 <

     –;QfkIfn] b]znfO{ emg\–emg\ ;+s6sf] lbzflt/ ws]Nb} nlu/x]sf] / xTofsf08sf >[ª\vnfx? Jofks lj:tf/ ub}{ uO/x]sf] tyf zflGt / k|ultsf] lbzflt/ eGbf klg b]znfO{ czflGt / b'u{ltsf] lbzflt/ ws]Ng b]zL–ljb]zL tTjx?sf] if8\oGqdf ;+nUg eO/x]sf]n] o;nfO{ /f]Sgsf lglDt xfd|f] kf6L{sf tkm{af6 cWoIf k|r08n] kq n]Vg'ePsf] xf] .. xfd|f] cufl8 pkl:yt vt/f / r'gf}tLnfO{ ;+o'Qm ?kdf d'sfljnf ug{sf lglDt of] kqfrf/ ul/Psf] xf] . ev{/} kqx? ;DalGwt kf6L{x?;Dd k'u]sf 5g\ / clxn];Dddf ;sf/fTds k|ltlqmofx? cfO/x]sf 5g\ .

km/s k|;+utkm{ nfuf}+, k|ltudgsf lj?4 ;+;bjfbLx?sf] ;8s ;+3if{ ca stflt/ s]lGb|t x'g' knf{ <

     – ;+;bjfbL kf6L{x?n] c;f]h !* sf] 36gfkl5 k|ltudgsf] lj?4 ;8s cfGbf]ng ub}{ cfPsf x'g\ .. xfd|f] z'?b]lv g} k|ltudgsf lj?4sf] cfGbf]Nfgdf ;xof]u / ;d{yg /x“b} cfPsf] 5 . pgLx?sf] k|ltudg lj?4sf] ;+3if{ xfd|f] ljZn]if0fdf cu|ufdL geO{ oyfl:yltjfbL 5 . of] j:t'ut 5}g / To;n] cu|ufdL lgsf;lt/ klg n}hfb}g a? oyfl:yltnfO{ g} sfod ub{5 eGg] xf] .

     nf]s]Gb| axfb'/sf] /fhLgfdfkl5 ;+;bjfbLx?n] b/jf/ ;dIf h'g k|:tfjx? /fv] Tof] k|:tfj klg b/jf/n] c:jLsf/ ul/;s]sf] 5 . To;}n] oL cg'ejaf6 s] b]lvG5 eg] o:tf] nIo Jofjxfl/s x'“b}g / Tof] k"/f klg x'“b}gM To;sf/0f pgLx?n] k|ltudgsf] lj?4 ;+3if{sf ;fy;fy} cfºgf] nIo klg :ki6 / cu|ufdL agfpg' k5{ / Tof] eg]sf] ;+ljwfg;efsf] dfWodaf6 gof“ ;+ljwfg lgdf{0f xf] eGg] xfd|f] dfGotf xf] / clxn];Ddsf 36gfqmdx?n] xfd|f] dfGotfnfO{ g} k'li6 u/]sf 5g\ . clxn] /fhfn] sfo{sfl/0fL clwsf/ dGqLd08ndf 5 eg] klg Tof] jf:tjdf ;To xf]Og / hgtf jf:tljs cy{df ;fj{ef}d 5}g / hgtfnfO{ ;fj{ef}d agfpg] pko'Qm / ;jf]{Qd k|hftflGqs ljsNk eg]sf] ;+ljwfg;ef g} xf] . clxn] kf“r ;+;bjfbL zlQmx?n] klg hgtfnfO{ ;fj{ef}d ;Qf ;DkGg agfpg' k5{ eGg] h'g dfu cufl8 ;f/]sf 5g\ To;af6 xfdL / pgLx? ;f/tM Ps} 7fp“df plePsf 5f}+ . ca o;nfO{ ?k / Jojxf/df klg j[xt\ ;+o'Qm df]rf{ lgdf{0faf6 ptfg'{k5{ eGg] xfd|f] cfu|x xf] .

t/ ;+;bjfbLx? t b/jf/n] ;+ljwfg;ef lbg ;Sb}g / cfjZos klg 5}g eGg] ts{ klg lbO/x]sf 5g\ <

     –of] pxf“x?sf] ts{ cj}1flgs / cj:t'ut 5 . c;f]h !* ut]sf] 36gf To;} ePsf] 5}g .. )$^ ;fndf ag]sf] ;xdltsf] b:tfj]h -)$& sf] ;+ljwfg­_ af6 hgtf ;fj{ef}d;Qf ;DkGg ePsf lyPgg\ Tof] ck"0f{ g} lyof], Tof] ;Demf}tf b/jf/n] pNn+3g u¥of] . To;sf/0f ca Oltxf;sf] uNtL / ck"0f{tfnfO{ bf]xf]¥ofpg' x'Gg . Oltxf; ca )$^ ;fndf 5}g / )^) ;fndf cfO;Sof] . hgtfsf] r]tgf lgs} dfly k'lu;s]sf] 5 / gof“ qmflGtsf/L zlQmsf] klg x:tIf]kk"0f{ pbo eO;s]sf] 5 . To;sf/0f clxn] Jofjxfl/s ?kdf )$^ ;fneGbf cufl8 hfg ;lsG5 / To;sf lglDt k|of; ul/g'k5{ / of] Oltxf;sf] cfjZostf klg xf]] .. ;a} 36gfqmdx?n] o;} s'/fsf] k'li6 ul//x]sf 5g\ . /fhfsf] lg/+s'ZftfnfO{ )$^ ;fns} pknlAwdf cfGbf]ng ;Lldt /fv]/ /f]Sg ;lsGg .

zflGtjftf{s} qmddf jftf{ ljyf]Ng] lsl;dn] cGt/fli6«o rnv]nx? klg a9]sf 5g\ . tkfO{+x?sf] d"Nofª\sg s:tf] 5 <

     – s]xL cGt/f{li6«o zlQm s]Gb|x? g]kfndf zflGt, pGglt / k|ult b]Vg rfx“b}gg\ To;f] eof] eg] pgLx?sf lxtx?df wSsf k'U5 . To;sf/0f g]kfndf lg/Gt/ ?kdf cl:y/tf, czflGt sfod u/]/ dfq pgLx?sf] lxt x'g ;S5 . pgLx? cfºgf] nIodf :ki6 5g\ . clxn] g]kfnsf] qmflGtsf/L cfGbf]ngn] cd]l/sL ;fd|fHojfbsf] lxtdf ;aeGbf a9L wSsf k'¥ofOlbPsf] 5 . g]kfnnfO{ cfwf/ agfP/ pQ/ / blIf0flt/ cfºgf] ahf/nfO{ ;'b[9 kfg]{ / cfºgf k|ltåGåLx?nfO{ sdhf]/ kfg]{, u8j8L dRrfpg] /0fgLlt;lxt cd]l/sL ;fd|fHojfb g]kfn k|j]z u/]sf] 5 .. p;sf] Tof] /0fgLltdf g]kfndf xfn pbo ePsf] qmflGtsf/L gof“ zlQmn] jfwf k'¥ofPsf]] 5 . To;sf/0f cd]l/sL ;fd|fHojfb g]kfndf zflGt, l:y/tf x'g glbg jftf{nfO{ ljkmn kfg{ rfxG5 . pm klxn] oxf“ 5ß?kdf lyof] clxn] gf¨f] ?kdf cufl8 a9\b} cfO/x]sf] 5 . oxL ;Gbe{df p;n] g]kfnsf] ;Qf;“u kf“rjif]{ ;}lgs ;lGw u/]sf] 5 . oxf“sf qmflGtsf/L zlQmx?nfO{ cft+sjfbLsf] ;"rLdf /fv]sf] 5 . ;+o'Qm o'4 cEof; / ;}lgs of]hgf agfO/x]sf] 5 . v'n]cfd p;n] oxf“sf b]zeQm / k|hftGqjfbLx?nfO{ wDsfp“b} lx+l8/x]sf] 5, ljsf; pGgltdf xf]Og xftxltof/ / ;}lgs ;fwg–;'ljwf a[l4sf nflu ;xof]u u/]sf] 5 .

g]kfndf cd]l/sL ;fd|fHojfbsf] v'n]cfd pkl:yltn] pQ/ / blIf0fsf l5d]sL b]zx?df klg k|efj kg]{ b]lvG5 .. tL l5d]sL b]zx?sf] rf“lx ultljlw s:tf] kfpg' ePsf] 5 lg <

     – lglZrt?kdf cd]l/sL ;fd|fHojfbn] oxf“ cfºgf] cv8f sfod u¥of] / ;'b[9 eof] eg] xfd|f l5d]sL pQ/ / blIf0fsf b]znfO{ klg Iflt / 3f6f x'G5 . To;n] ;f]leot ;+3nfO{ lj36gdf k'¥ofP h:t} ef/t / rLgnfO{ klg lj3l6t agfpg] ;Defjgf /x]sf] 5 . of] s'/f pgLx?n] klg a'em]sf 5g\ . oxf“sf] ;Qfdf x'g] km]/abn klg tL zlQm s]Gb|x?aLrsf] cGt/lj/f]wsf] cleJolQm xf] . oxf“ ePsf ljleGg zlQm s]Gb|sf rnv]n klg To:t} cGt/lj/f]wsf cleJolQm x'g\ . oxf“;Dd ls ;+o'Qm /fi6«;+3df klg ljZj hgdt Psflt/ / cd]l/sL ;fd|fHojfb csf]{lt/ b]lvG5 .. To;sf] k|ltljDa oxf“ klg k/]sf] 5 . lglZrt?kdf pQ/ / blIf0f df}g 5}gg\ / pgLx?n] klg l:ylt cg';f/ cfºgf lxtx?sf] /Iffsf nflu ultljlwx?nfO{ cufl8 a9fO/x]sf 5g\ . olta]nf l;+uf] blIf0f Plzofsf nflu cd]l/sL ;fd|fHojfb ;femf zq' xf] . To;}n] ca xfd|f] pQ/ / blIf0fsf zlQm nufot xfdL g]kfnsf b]zeQm, qmflGtsf/Lx?aLr klg ;fd|fHojfb lj/f]wL ;+o'Qm df]rf{ aGg' cfjZos ePsf] 5 .

o'/f]k]nL ;+3n] klg g]kfnsf] zflGtjftf{ k|lqmofk|lt lgs} rf;f] b]vfPsf] 5 . pgLx?sf] s:tf] e"ldsf b]Vg'x'G5 <

     – o'/f]k]nL ;+3sf] klg lglZrt} ?kdf oxfF pkl:ylt 5 . pgLx?sf klg lglZrt :jfy{x? 5g\ . pgLx?n] klg cfkm\gf] :jfy{ /Iffsf lglDt cfkm\gf] e"ldsf vf]Hg' :jfefljs xf] . t}klg clxn];Ddsf] ultljlwaf6 o'/f]kLo ;d'bfo jftf{sf] ;fy{s lgsf;s} kIfdf b]lvG5 /, To;sf lglDt pgLx? cfkm\gf] tkm{af6 ;xof]u ug{ klg tof/ 5g\ . pgLx?;+u cf}krfl/s cgf}krfl/s ?kdf s'/fsfgL klg eO/x]sf] 5 . ;fy;fy} xfdLn] cfkm\gf /fli6«o lxtx?sf] Vofn ub{} ;a} zlQm /fi6«x?l;t cfkm\gf] ;DaGw lj:tf/ ug{'kg{] cfjZostf dx;'; u/]sf 5f}+ .

/fli6«o lxtsf] s'/f ubf{ s] ca k'/fgf] ;Qfaf6 /fli6«otf hf]lug ;Dej g} 5}g < To:tf tYox? s] s] 5g\ <

     – clxn];Ddsf] Oltxf;df h'g 36gfqmdx? 36] / clxn] xfd|f] b]zsf] h'g b'u{lt 5 . log} ;aeGbf 7"nf tYox? x'g\ . tYox?sf] Pp6f 7"n} >[+vnf 5 . oL tYox?sf] >[+vnf x]bf{ cGo zlQmx?n] b]zsf] /fli6«otf arfpg ;s]gg\ . emg\ /fli6«o :jfledfgdf Pskl5 csf{] wSsf / cfFr k'¥ofpFb} uPsf] kfOG5 . b]zn] Ps kl5 csf{] e"v08 rf]Ol6g'sf] b'u{lt ef]lu/x]sf] 5 eGg] s'/f t ljutb]lv jt{dfg;Ddsf ;a} tYox?n] ;fljt ub{5g\ . To;}n] ca xfdLn] gofF kxn ug{'kb{5 . ;a} /fi6«jfbL zlQmsf] g]t[Tjdf /fli6«otf / k|hftGqnfO{ cleGg ;DaGwsf ?kdf cufl8 a9fpg' k5{ . /fli6«otflagf k|hftGq x'Fb}g / k|hftGqlagf /fli6«otfsf] klg hu]gf{ ug{ ;lsb}g . To;}n] hgtfnfO{ clwsf/ ;DkGg agfP/ dfq} /fli6«otfsf] ;+/If0f x'g ;S5 . PSnf] b/jf/ / To;sf] Tof] ;fgf] c;Ifd ;}Go 6's8Ln] /fli6«otf hf]ufpg ;Sb}g a? cfkm\gf] ;Qf:jfy{sf] nflu aGwsL /flvlbg ;S5 . zlQmxLg / clwsf/ljxLg hgtfn] klg /fi6«sf] /Iff ug{ ;Sb}g . To;sf/0f xfdLn] clwsf/;lxtsf] zflGt / k|hftGq ;lxtsf] /fli6«otfsf] s'/f u/]sf 5f}+ . o;nfO{ Pscsf{af6 cnu ug{ ;ls+b}g . /fli6«otf dfq} hgtfsf] Pstfsf] cfwf/ x'g ;Sb}g . ToxfF hgtGq klg ;Fu} x'g'k5{ . oL b'O{j6f cfwf/df 6]s]/ dfq} hgtfaf6 /fli6«otfsf] /Iff / ljsf; ug{ ;S5f}+ eGg] xfd|f] df}lns dfGotf xf] . xfdL k|hftGqnfO{ dfq} klg cfwf/ agfpg ;Sb}gf}+ Tof] x'g klg ;Sb}g . /fli6«otf dfq} klg Pstfsf] cfwf/ x'g ;Sb}g . To;}n] PSsfO;f}+ ztfAbLdf /fli6«otf / hgtGqnfO{ Ps csf{;Fu ufF;L l;+uf] zlQmsf cfwf/df dfq /fli6«otfsf] ;+/If0f ;Dej 5 eGg] xfd|f] dfGotf xf] .

 

g]=s=kf=-dfcf]jfbL_ sf] xfn} a;]sf] s]Gb|Lo ;ldltsf] a}7sn] kfl/t u/]sf] PSsfO{;f}+ ztfAbLsf] hgjfbaf/]sf d'Vo ljz]iftfx? atfOlbg';\ g <

     – o;af/] xfd|f cflwsfl/s wf/0ffx? qmdzM cfpg]5g\ . PSsfO;f}+ ztfAbLdf hgjfbsf] ljsf;sf] k|Zg eGg] Pp6f b:tfj]h xfd|f] s]Gb|Lo ;ldltsf] j}7sn] kfl/t u/]sf] 5 . clxn] cfd ax; / cGt/lqmofsf lglDt Pp6f d:of}bf kfl/t u/]sf] 5 . cfd ax;kl5 Pp6f lglZrt ljGb'df k'u]/ To;sf] ;+Zn]if0f ul/g]5 . kl/dflh{t / ljsl;t ?k lbOg]5 . To;kl5 g} Tof] kf6L{sf] cflwsfl/s gLlt, sfo{lbzf jf ljrf/ aGg]5 . qmflGtx? x'G5g\ / ToxfF km]l/ k|ltqmflGt x'G5 . k|ltqmflGtnfO{ s;/L /f]Sg] eGg]l;t klg of] ;DalGwt 5 . To;}n] of] w]/} uDeL/ / uxg ljifo ePsf] x'gfn] ca ax;sf lglDt lglZrt cfn]vx? dfkm{t\ xfd|f ljrf/x? k|:tfljt ?kdf aflx/ cfpg]5g\ . t}klg PSsfO;f}+ ztfAbLsf] gofF ljz]iftf / gofF cGt/lj/f]wx?nfO{ ;kmntfk"j{s ;dfwfg ug{] / qmflGtnfO{ s;/L lg/Gt/tf lbg] / gofF r'gf}tLsf] s;/L d'sfljnf ug{] eGg]l;t of] ;DalGwt 5 . xfdLn] o;sf s]xL e|"0f ljrf/x? g]kfnsf] ;Gbe{df k|of]u ul//fv]sf klg 5f}+ . ljut cf7jif{b]lv k|of]u ub{} cfPsf ljrf/x?nfO{ cem ljsl;t / Jofks?kdf gofF pFrfOdf ;}4flGtsLs/0f ug{sf] lglDt / ljZj ;fd|fHojfbsf lj?4sf] ;+3if{nfO{ Pp6f gofF prfOdf p7fpgsf lglDt / pTkLl8t b]zx?df /fli6«o hgjfbL qmflGtx?nfO{ cufl8 a9fpgsf lglDt of] ljifonfO{ ax;df ptf/]sf xf}+ . lglZrt ?kdf PSsfO;f}+ ztfAbLdf k}bf ePsf qmflGtsf gofF ;Defjgfx?nfO{ o;n] dfu{bz{g ug{]5 . /, To;nfO{ ljhosf] ljGb';Dd k'¥ofpg] 5 eGg] xfdLnfO{ nfu]sf] 5 .

 

xfdL km]l/ jftf{lt/} s]lGb|t xf]cf}+ . ;/sf/n] cfufdL jftf{df a:g ;]gf;DaGwL ;xdlt kfngf u/]g / cGo b'O{ ;xdlt kfngf u¥of] eg] jftf{df a:g'x'G5 <

     zflGtk"0f{ lgsf;sf] p2]Zo;lxt jftf{ k|lqmof cufl8 a9fpg OdfGbfl/tfk"j{s xfdL k|ltIff ul//x]sf 5f}+ .. To;sf/0f d'Vo k|Zg o'4lj/fd xf] . o'4lj/fdnfO{ OdfGbfl/tfk"j{s nfu" gul/sg jftf{k|lqmof cufl8 a9\g ;Sb}g . of] d'Vo rLh 5f]8]kl5 c? rLh cufl8 a9\g ;Sb}g . bf];|f] r/0fsf] jftf{df ePsf] ;]gfnfO{ kfFr lsnf]ld6/sf] ;Ldfleq /fVg] ;xdlt o'4lj/fdl;t ;DalGwt 5 . o'4lj/fdnfO{ OdfGbf/Lk"j{s nfu" ug{] ls gug{] < OdfGbf/Lk"j{s nfu" gug{] xf] eg] jftf{ s;/L cufl8 hfg ;S5 < ToxfF lj/f]wfef; / ;+s6 k}bf x'G5 . jftf{n] Jofjxfl/s ?k lng klg ;Sb}g .. To;sf/0f kfFr lsnf]ld6/sf] k|Zg o'4lj/fd nfu" ug{] k|Zg xf] . k'/fgf] ;Qfn] Tof] ;xdlt sfof{Gjog gug{'sf] cy{ ;]gf kl/rfng ul//xg], o'4lj/fd klg sfof{Gjog gug{] / jftf{sf] gf6s klg ug{] eGg] a'lemG5 .

of] ;Dej 5 / jftf{ / o'4 ;“u;“u} hfg <

     – o'4 / jftf{nfO{ ;Fu;Fu} lnP/ hfg'k5{ eGg] cy{df ;/sf/n] o'4lj/fdnfO{ kfngf gu/]sf] x'g;S5 .. xfd|f] egfO s] xf] eg] o'4 / jftf{nfO{ ;Fu;Fu} nfg ;ls+b}g . of t o'4 hfG5 of jftf{ rN5 . of] Ps csf{sf lj/f]wL x'g\ . oL Pscsf{sf k"/s aGg ;Sb}gg\ . To;sf/0f xfdLn] jftf{nfO{ cufl8 n}hfgsf lglDt zflGt cfjZos 5 . o'4lj/fd cfjZos 5 .. o'4lj/fd dfq} jftf{sf lglDt k"/s x'g;S5 . To;sf/0f o'4lj/fdnfO{ cem k|efjsf/L 9+un] nfu" ug{sf lglDt of]eGbf cem} /fd|f] s'g} lg0f{o x'g;S5 eg] xfdL hlxn] klg To;sf lglDt tof/ 5f}+ . xfdLn] uDeL/tfk"j{s 5nkmn u/]/ g} of] kfFr lsnf]ld6/sf] lg0f{o ePsf] xf] . o'4lj/fdfnfO{ kfFrlsnf]ld6/sf] lg0f{on] xf]Og of] lg0f{onfO{ cem Jofjxfl/s ?k lbg ;lsG5 eg]/ pgLx? gofF k|:tfj lnP/ cfpF5g\ eg] xfdL To;nfO{ OGsf/ ug{'kg{] 7fGb}gf}+ . t/ o'4lj/fdnfO{ e+u ug{ / /Qmkft dRrfpgsf lglDt ;xdlt klg tf]9\g vf]lhG5 eg] xfdL ;xdt x'g ;Sb}gf}+ .

jftf{sf qmddf of] kf“r lsnf]ld6/sf] bfo/f g} k'/fgf] ;QfkIfaf6 tkfO{+x?;“u dfu ePsf] xf] eGg] rrf{ klg cfPsf] lyof] . jf:tljstf rflx+ s] xf] <

     – lglZrt ?kdf jftf{ ;'? x'g'eGbf cufl8 g} @@ a'“b] cfrf/;+lxtf w]/}k6ssf] 5nkmn / sf“65f“6kl5 lgdf{0f ul/Psf] xf] . b'a} kIfn] To;df x:tfIf/ u/]sf 5f}+ . jftf{–k|lqmof ;'? ePkl5 klg k'/fgf] ;QfkIfn] vf;u/L ;]gf kl/rfngsf] k|ZgnfO{ nfu" u/]g . Pskl5 csf]{ ;}Go ultljlw lj:tf/ ub}{nUof] . of] l:yltdf xfdLn] uDeL/tfk"j{s cfjfh p7fof}+ / ;QfkIfnfO{ o'4lj/fd ug{ / ;]gf kl/rfng aGb ug{ cfu|x u¥of}+ . Tof] ;Gbe{df ;]gfnfO{ kf“r lsnf]ld6/df ;Lldt ug]{ s'/f k'/fgf] ;QfkIfaf6 cfPsf] xf] . cfkm\gf] ;]gfsf] Aof/]ssf] ;'/Iffsf] lglDt kf“r lsnf]ld6/leq ;]gfnfO{ kl/rfng x'g lbg'k5{ eGg] k|:tfj pgLx?n] NofP . xfdLn] o;sf] l;4fGttM lj/f]w u¥of}+ . t}klg ;QfkIfsf] a9L cfu|x ePsf] / sd;]sd p;n] cfd ?kdf kl/rfng aGb ug]{5 / Pp6f lglZrt 3]/fleq dfq kl/rflnt x'g]5 eGg] ljZjf;n] xfdLn] Toxf“ ;xdlt hgfPsf xf}+ . xfd|f] dfu t ;]gf Aof/]sleq kms{g'k5{ eGg] xf] . pgLx?n] Tof] dfu k"/f ug{ ;s]gg\ / cGtdf pgLx?n] g} cufl8 ;f/]sf] kf“r lsnf]ld6/;DaGwL ;Demf}tf k|:tfjnfO{ xfdLn] :jLsf/]sf xf}+ .

k'/fgf] ;QfkIfsf] jftf{6f]nL /fhgLlts ?kdf tkfO{+x?;“u xfl/;s]sf] b]lvof] . /fhfsf k|ltlglwx?n] tkfO{+x?;“u jftf{ u/]/ tfls{s lgisif{ lgsfNg g;s]sfn] xf] jf s] sf/0f tkfO{+x?n] k|ToIf /fhf;“u e]6]/ s'/f ug{ rfx]sf] atfpg'ePsf] xf] <

     – g]kfndf clxn] tLgj6f /fhgLlts zlQm 5g\ . Pp6f b/af/ xf]– To;sf] k|ltlglwTj /fhfn] ub{5g\ .. bf];|f], ;+;bjfbL /fhgLlts zlQmx? x'g\ . t];|f] zlQm xfdL dfcf]jfbL qmflGtsf/L xf}+ . oL tLgj6f zlQmx? clxn] ;ª\s6sf] 38Ldf b]znfO{ arfpg / hgtfnfO{ clwstd\ ?kdf clwsf/;DkGg agfpg Pp6} ynf]df pleg'k5{ eg]/ xfdLn] ;fj{hlgs ?kdf eGb} cfPsf 5f}+ . xfdLn] Psflt/ ;+;bLo zlQmx?;“u klg s'/fsfgL ul//x]sf 5f}+ / pgLx?nfO{ uf]nd]r ;Dd]ngdf cfpg'k5{ eg]/ cfx\jfg ul//x]sf 5f}+ . csf]{lt/ b/afl/of zlQm / ljz]ifu/L /fhfnfO{ klg uf]nd]r ;Dd]ngdf cfpg'k5{ / jftf{df cfP/ cu|ufdL lgsf;sf lglDt pgn] klg Pp6f of]ubfg ug'{k5{ eg]/ xfdLn] elg/x]sf 5f}+ . of] cy{df xfdLn] /fhfnfO{ e]6\g vf]h]sf] xf] . of] xfd|f] 3f]lift gLlt xf] .

     /fhf clxn] jftf{df :jod\ pkl:yt 5}gg\ . pgsf k|ltlglw dfq k7fPsf 5g\ . tL k|ltlglwx?sf kf“ry/Lsf s'/f 5g\ . To;sf/0f xfdL s] s'/fdf :ki6 x'g rfxG5f}+ eg] /fhfsf] jf b/af/sf] cflwsfl/s wf/0ff s] xf] < /fhfsf] Pp6f k|ltlglwn] jftf{nfO{ cufl8 a9fpg] s'/f klg u5{ . zflGtk"0f{ lgsf;sf] s'/f klg u5{ . t/ csf]{lt/ ;]gf kl/rfng klg eO/x]sf] 5 / gful/sx?sf] xTofsf] qmd klg hf/L 5 . oxf“g]/ /fhfsf] l:ylt s] xf] < /fhfsf] xftdf jf:tljs ;Qf 5 ls 5}g < zlQm 5 ls 5}g < ls s;}sf] xftdf uO;s]sf] 5 < ls /fhf Pp6f d'vf}6f] dfq} ePsf 5g\ < xfdL of] s'/fdf :ki6 x'g rfxG5f}+ . To;sf/0f xfdLn] Tof] zlQm;“u klg s'/f u/]/ :ki6 x'g rfx]sf] xf] . ef]ln of] jftf{ eª\u eof] eg] csf]{ tl/sfn] jftf{ x'G5 . oxL+ /fhfsf] l:ylt c:ki6 ePsfn] /fhf;“u ;f]em} s'/f cufl8 ;f/]sf xf}+ .

Ps lhDd]jf/ hgg]tfsf x}l;otn] eGg'kbf{ g]kfnL /fhgLltsf cfufdL lbgx? s;/L cufl8 a9\nfg\ < cyjf g]kfnL hgo'4 s:tf 3'DtL / df]8x? kf/ ub}{ cufl8 a9\nf <

     – xfd|f] kf6L{sf] ljZn]if0fdf xfd|f] cufl8 pHHjn ;Defjgfx? pkl:yt ePsf 5g\ . g]kfnL hgtf cfkm\gf] d'lQmsf] w]/} lgs6 k'lu;s]sf 5g\ . csf]{lt/ uDeL/ lsl;dsf r'gf}lt klg xfd|f] cufl8 pkl:yt 5g\ . To;sf/0f xfdLn] tL dxfg\ / pHHjn ;Defjgfx?nfO{ ;fsf/ kfg{sf nflu gof“ :t/df cfd g]kfnL hgtfl;t cfkm"nfO{ Pstfa4 ug'{k5{ .. hgtfsf] dha"b Pstf lgdf{0f u/]/ dfq} uDeL/ r'gf}ltx?sf] ;kmntfk"j{s d'sfanf ug{ ;lsG5 eGg] xfdLnfO{ nfUb5 . To;}n] of] ;/n /]vfdf cufl8 a9\b}g . Pp6f ptf/r9fjsf] aLraf6 cufl8 a9\5 . xfd|f cufl8sf r'gf}lt ;/n 5}gg\–lgs} sl7g / hl6n 5g\ . t/, tL c;Dej eg] 5}gg\ . gof“ p“rfOdf p7]/ xfdL tL uDeL/ r'gf}lt;“u d'sfjnf ug{ ;S5f}+ .

tkfO{+x?sf] ;Qfdf cfwf/e"t df}lns clwsf/ / k|]; :jtGqtfsf] l:ylt s:tf] x'g]5 <

     – hgtfnfO{ lj/f]w / ljb|f]xsf] :jtGqtf lbg'kb{5 . pgLx?sf] cGofo–cTofrf/lj?4 ljb|f]x ug]{ / cfkm\gf lxtx?sf] /Iff ug]{ hGdl;4 clwsf/ xf] . To;nfO{ ;+:yfut ?kdf :yflkt ul/g'k5{ . csf]{lt/ k|ltufdL, k|ltqmflGtsf/L /fi6«3ftL / hg3ftLx?sf lj?4 k|lt/f]w / k|ltaGw nufOg'k5{ .. To;sf/0f k|]; :jtGqtf klg hgtfsf] clwsf/l;t hf]l8Psf] ePsfn] Tof] pgLx?n] lgjf{w ?kdf pkef]u ug{ kfpg'k5{ / To;nfO{ ;+:yfut ug{ kfpg'k5{ eGg] xfd|f] dfGotf xf] . of] ;Gbe{df ljutdf s]xL q'l6x? ePsf 5g\ . ljb|f]x ug]{, ljdlt /fVg] / cfnf]rgf ug]{ hgtfsf] hGdl;4 clwsf/ xf] .     q