ljBfyL{x? gof“ ;+ljwfgsf] kIfdf

    sf7df8f}+÷cg]/f:jljo" -qmflGtsf/L_ n] c;f/ @) ut]b]lv @@ ut];Dd rNg] cfkm\gf] !^ cf}+ /fli6«o ;Dd]ng z}lIfs clwsf/sf nflu gof“ ;+ljwfg / cfd"n kl/jt{gsf] kIfdf x'g] atfPsf] 5 .. qmflGtsf/Ln] !% c;f/df /fli6«o ;Dd]ngsf] rf/ v08sf] sfo{qmd ;fj{hlgs u/L pQm k|lta4tf hfx]/ u/]sf] xf] .

     ;fj{hlgs ul/Psf] jQmJodf /fli6«o ;Dd]ngdf gof“ ;+ljwfgsf] clgjfo{ lgdf{0f / o;df ljBfyL{x?sf] ;xeflutfaf/] 5nkmn ul/g] atfOPsf] 5 . b]zsf] df6f] arfP/ dfq cGo rLhx? k|fKt ug{ ;lsg] k|lta4tf JoQm ub{} jQmJodf æ;fd|fHojfbL ;}Go zlQmnfO{ b]z a'emfpg] jf gof“ zL/faf6 b]zelQmk"0f{ cfGbf]ngsf] p7fg ub{} /fli6«o cfTd;dk{0fjfbsf lj?4 n8\g] eGg] ;jf{lws dxTjsf] ljifodf uDeL/ 5nkmn ub{} b]z / hgtfsf] kIfdf lg0f{o ug{]5f}+Æ elgPsf] 5 .

     g]kfndf rn]sf] Gofok"0f{ cfGbf]ngsf qmddf ;+u7gsf s]Gb|Lo pkfWoIf j]gf]h clwsf/L nufot ;ft s]Gb|Lo ;b:o / cGo s}of}+ ;b:on] zxfbt k|fKt u/]sf] / dxf;lrj k"0f{ kf}8]n nufot ( hgf s]Gb|Lo ;b:o / cGo s}of}+nfO{ j]kQf kfl/Psf] jQmJodf pNn]v ul/Psf] 5 . ;fy} @ hgf s]Gb|Lo / cGo ;b:ox? nufot ;Dk"0f{ /fhaGbLsf] l/xfOsf] dfu ul/Psf] 5 .

     jQmJodf /fli6«o ;Dd]ng tof/Lsf qmddf lu/km\tf/L, w/ks8, oftgf / a]kQfsf 36gfdf a[l4 ePsf] atfp“b} cfºgf] s]Gb|Lo ;ldlt ;b:o zfb{'n cf]nLnfO{ emfkfaf6 lu/km\tf/ u/L j]kQf agfOPsf] pNn]v ub{} k'/fgf] ;QfkIfsf lqmofsnfksf sf/0f gof“ ;Qfsf Jojxf/ / ;f]+rdf kl/jt{g ug{'kg{] afWotf b]lvPsf] hgfOPsf] 5 . jQmJosf] cGTodf ;Dd]ngn] lgoldt k|lqmof;“u} ablnPsf] kl/l:ylt;“u d'sfljnf ug{;Sg] P]ltxfl;s bfloTjaf]wsf ;fy gof“ gLlt, of]hgf, sfo{qmd / g]t[Tj to u/L cfkm"nfO{ gof“ o'usf gof“ r]tgfsf ;+jfxssf] ?kdf k|:t't ug{] atfp“b} /fli6«o ;Dd]ngnfO{ ljutdf h:t} ljljw sf]0faf6 ;xof]u ul/lbg ;a}df cg'/f]w ul/Psf] 5 .

     /f}tx6af6 k|fKt ;dfrf/ cg';f/ clvn -qmflGtsf/L_ sf] gjf}+ lhNnf ;Dd]ng c;f/ !^ ut] rGb|lgufxk'/df ;DkGg ePsf] 5 .. ;Dd]ngn] kl;Gb| k6]nsf] cWoIftfdf !( ;b:oLo lhNnf ;ldlt rog u/]sf] 5 . To;}u/L pkfWoIfdf d's]zs'df/ ;fx, ;lrjdf dgf]h lbj;, sf]iffWoIfdf /fdafa' lu/L / ;x;lrjdf sfd]Zj/ ofbj rog x'g'ePsf] 5 . ;Dd]ng 3f]if0ff ;efsf] k|d'v cfltYo dfcf]jfbL jftf{ 6f]nL ;b:o dft[sf ofbjn] ug{'ePsf] lyof] .

     To;}u/L bfªaf6 hgfb]z k|ltlglwn] k7fPsf] ;dfrf/ cg';f/ clvn -qmflGtsf/L_ sf] !$ cf}+ lhNnf ;Dd]ng c;f/ !) ut]b]lv !@ ut];Dd ;DkGg ePsf] 5 . ;Dd]ngn] ljZj/fh cfrfo{sf] cWoIftfdf !% ;b:oLo lhNnf ;ldlt rog u/]sf] 5 .. ;ldltsf] pkfWoIfdf dfwj 9sfn, ;lrj dfwj l3ld/], ;x;lrj v'zL/fd ofbj / sf]iffWoIf elu/yL zdf{ x'g'x'G5 . ;Dd]ng /fKtL– wf}nflu/L ;dGjo ;ldltsf OGrfh{ 6Lsf/fd jnLsf] k|d'v cfltYodf ;DkGg ePsf] lyof] .

     To:t} dxf]Q/Laf6 k|fKt ;dfrf/cg';f/ lhNnfsf] If]qLo ;Dd]ng c;f/ & ut] ;f]gdf uf=lj=;=sf] :s"n k|fªu0fdf ;DkGg eof] . ;Dd]ngn] c/ljGb bf;sf] cWoIftfdf !# ;b:oLo If]qLo ;ldlt u7g u/]sf] lyof] .

;ft ljBfyL{sf] cfGbf]ng hf/L

     To;}u/L ljleGg dfux?;lxt cfGbf]ngdf plqPsf ;ft ljBfyL{ ;+u7gn] Ps xhf/ eGbf a9L dfl;s z'Ns lng] pkTosfsf lghL ljBfnosf n]vf / lk|lG;knsf] sfof{nodf tfnfaGbL hf/L /fv]sf 5g\ . lzIff dGqfno / ;ft ljBfyL{ ;+u7gaLr c;f/ !# ut] u/]sf] jftf{ c;kmn ePkl5 pgLx?n] tfnfaGbL hf/L /fv]sf 5g\ .

     To;}u/L ljleGg ljBfyL{ ;+u7gn] u/]sf] cfGbf]ngsf] lj/f]wd KofA;g / PgKofA;gn] ;d]t clglZrtsfnLg :s"n aGb ug{ 3f]if0ff u/]sf 5g\ . o;af6 b]zel/sf * xhf/ eGbf a9L ljBfno / !% nfv ljBfyL{ k|efljt x'g] atfOPsf] 5 .

     t/ ljleGg ljBfyL{ ;+u7gsf g]tfx?n] KofA;g / PgKofA;gsf] cfGbf]ng ljBfyL{ cfGbf]ngn] cfkm\gf] Jofkf/df 3f6f x'g] ePkl5 ul/Psf] k|nfk ePsf] atfPsf 5g\ . clvn -qmflGtsf/L_ sf Ps s]Gb|Lo ;b:on] udL{ ljbf lbg] a]nfdf k/LIFfx? ;d]t l;l4Pkl5 ljBfyL{ cfGbf]ngnfO{ cf]em]ndf kfg{ ul/Psf] b'Zk|of; ePsf] hgfb]znfO{ atfpg' eof] . æKofA;g / PgKofA;gsf] ljBfno aGb cfkm\gf] Jofkf/df nfUg nfu]sf] wSsf /f]Sg] k|of; xf]Æ Ps lghL :s"nsf lzIfs cfkm\gf] /fo JoQm ub{5g\ . udL{ ljbf lbg] a]nf ul/Psf] tyfslyt cfGbf]ngsf] gf6s ljBfyL{ cfGbf]ngnfO{ cf]em]ndf kfg{] if8\oGq ePsf] ljBfyL{ cfGbf]ngnfO{ glhsaf6 ljZn]if0f ug{' ePsf Ps lzIffzf:qLsf] 5 .

 

g]jfM /fli6«o d'lQm df]rf{sf] ;Dd]ng ;DkGg

     sf7df8f}+÷cfTdlg0f{osf] clwsf/sf] Uof/]06L;lxt hftLo :jzf;gsf] dfu ub}{ bza'“b] lg0f{ox? kfl/t u/]/ g]jfM /fli6«o d'lQm df]rf{sf] k|yd /fli6«o ;Dd]ng sLlt{k'/df c;f/ !$ ut] ;DkGg ePsf] gjlgjf{lrt cWoIf kjgdfg >]i7 / ;lrj ;'/]z >]i7n] Ps lj1lKt k|sflzt u/L ;fj{hlgs ug'{ePsf] 5 . ;Dd]ngn] o;cl3sf] g]jfM vn, g]kfnaf6 gfd kl/jt{g u/L g]jfM /fli6«o d'lQm df]rf{, g]kfn / 5f]6s/Ldf g]jfM df]rf{ kfl/t u/]sf] klg hfgsf/L u/fOPsf] 5 .

     ;Dd]ngn] kfl/t u/]sf lg0f{ox?df hgjfbL Joj:yfn] dfq /fli6«o hgjfbsf] cfwf/df cfTdlg0f{osf] clwsf/sf] Uof/]06L;lxt hftLo :jzf;g nfu" ug]{ atfp“b} hgjfbL qmflGtdf lgb]{zs ljrf/df dfS;{jfb–n]lggjfb–dfcf]jfbL / k|r08kynfO{ cfwf/ dfGg] afx'gjfbL /fHo;Qf / cd]l/sL ;fd|fHojfbnfO{ k|d'v b'Zdg dfGg] Pjd\ lg0f{o u/]sf] 5 .. lg0f{odf ;a} b]zeQm, k|hftGqjfbL, k|ultzLn / jfdkGyL g]jf/ ;+3÷;+:yf / JolQmTjx?nfO{ df]rf{df ;xefuL u/fOg], hgtfsf] ;'/Iffsf] nflu hgldlnl;of / ;'/Iff ;ldltsf] ;+/rgf ;d]t ljsf; ug]{ lg0f{o u/]sf] 5 .

     g]jf/ :jzfl;t If]qdf g]jf/ hfltsf] g]t[Tjdf cGo cNk;ª\Vos hflt, ls;fg, dhb'/, a'l4hLjL, blnt cflb ;a}sf] ;dfg'kflts k|ltlglwTj tyf /fli6«o hgjfbsf cfwf/df g]jfM :jzf;g rnfOg], ljleGg hftLo ;+u7g / g]jf/L ;+u7gx?;“u cfk;L ;xdltsf cfwf/df tTsfnLg / bL3{sfnLg ;d:ofnfO{ lnP/ g]jfM df]rf{n] ;+o'Qm ;+3if{ ug]{, g]jf df]rf{n] ;QfkIfsf] Jojxf/ x]/L hftLo d'lQm cfGbf]ngsf bf}/fg lgMz:q / ;z:q b'a} lsl;dsf] ;+3if{df ljZjf; ug]{ lg0f{ox? kfl/t ePsf] jQmJodf pNn]v ul/Psf 5g\ .

     ;Dd]ngsf k|d'v cltly dfcf]jfbL jftf{6f]nL ;b:o Pjd\ g]=s=kf=-dfcf]jfbL_ sf hftLo ljefu ;+of]hs b]j u'?ªn] pb\3f6g ug'{ePsf] lyof] . sfo{qmd lgjt{dfg cWoIf lbnLk dxh{gsf] ;efkltTjdf ;DkGg ePsf] lyof] . sfo{qmddf ;flxTosf/ b'uf{nfn >]i7, 8f= s]zjdfg >]i7, 8f= dx]zdfg >]i7, h'n'd lrqsf/, zfGtf >]i7, s[i0faxfb'/ e§rg / lg/f“t js{;{ kf6L{sf cWoIf uf]kfn vDa" nufotn] dGtJo /fVg'ePsf] lyof] . jQmfx?n] hftLo d'lQm juL{ d'lQmkl5 dfq ;Dej x'g] atfpg'ePsf] lyof] .

     ;Dd]ngn] kjgdfg >]i7sf] cWoIftfdf ! ;b:o kl5 yKg]u/L @% ;b:oLo s]Gb|Lo ;ldlt lgjf{lrt u/]sf] 5 . ;ldltdf pkfWoIf dx]z >]i7, s[i0feQm dxh{g, wgaxfb'/ dxh{g, ;lrjdf ;'/]z >]i7, sf]iffWoIf nIdL >]i7 / ;b:ox?df /fh]Gb| dfnL, r]tgf/fo0f >]i7, ch'{g dxh{g, lj=s]= >]i7, >L/fd vfOh', ldng ;'“on, lji0f' dxh{g, OGb| dxh{g, eLd dxh{g, dfwj >]i7, lbg]z dxh{g, ch'{gnfn >]i7 / r]tgf/fo0f >]i7 -wflbª_ lgjf{lrt x'g'ePsf] 5 .

 

ljsl;t 36gfqmdn] gful/s ;dfh em:s]sf] 5

     sf7df8f}+÷k|ltudg / oyfl:yltjfbsf lj?4 k|ultzLn, /fhg}lts, cfly{s / ;fdflhs ?kfGt/0fsf] j:t'ut cfjZostf k"lt{ ug{ dfcf]jfbL kf6L{sf cWoIf k|r08n] xfn} ;+;bjfbL /fhgLlts bnx?;“u u/]sf] kqfrf/ / ev{/} hf/L k|]; lj1lKtaf/] gful/s ;dfhsf k|ltlglwx? eG5g\– ædfcf]jfbL kf6L{sf] nrstf / lhDd]jf/Laf]wk|lt /fhgLlts bnx? :ki6 5}gg\ .Æ :d/0f/xf];\ b'O{ r/0f;Ddsf] cf}krfl/s jftf{sf] qmdb]lv xfn;Dd xfd|f] OdfGbf/Lk"0f{ kxnk|lt b]zleq / b]z aflx/sf o'4 pGdfbL tTjx?af6 u}/lhDd]jf/Lk"0f{ Jojxf/ / uDeL/ if8\oGq eO/x]sf] 5 . pQm s'/f dfcf]jfbLsf cWoIf k|r08n] d'n'ssf] /fhgLlts eljio uDeL/ cGof}n / ;+s6df k/]sf] ;+s]t ub{} eGg'ePsf] 5 . dfcf]jfbLsf] zAbdf of] k6ssf] /0fg}lts dxTjsf] jftf{ k|lqmofnfO{ gful/s ;dfhn] s;/L x]/]sf] 5 t < egL lxhf] ;f“em hgfb]zn] lh1f;f /fVbf gful/s ;dfhsf k|ltlglwx?n] eGg'eof]– æ;/sf/sf] jftf{k|lt uDeL/ b]lvPsf] 5}g .Æ

jftf{ ljyf]lng] 7fp“df k'Uof] ls <

vu]Gb| ;+u|f}nf, jl/i7 ;flxTosf/

     g]=s=kf=-dfcf]jfbL_ n] xfn} u/]sf] kqfrf/ / lj1lKt zflGtjftf{sf] k|lqmofnfO{ d't{ ?kdf lng] Pp6f ck]Iff;lxt k|ltljlDat ePsf] h:tf] dx;'; u/]sf] 5' .

     oltv]/ eGg}k5{ o'4lj/fd kl5sf] d"t{ cg'udg ;ldlt lgdf{0f ePg . To;n] ubf{ k'/fgf] ;Qf / ljb|f]xL kIfaLr cf/f]k k|Tof/f]k nufpg] 7fp“ /x\of] . cfhsn zfxL ;]gfn] rnfPsf] :jf:Yo lzlj/n] hgdfg;df yk cGof}ntf NofO/x]sf] 5 . To:t} dfcf]jfbL kf6L{sf] rGbf cft+ssf] s'/f p7]sf] 5 . h]xf];\ ;xL 9+un] o'4lj/fdsf] dd{ nfu" ePg eg] jftf{ ljyf]lng] 7fp“df k'Uof] ls eGg] nfU5 . cyf{t\ cf}krfl/s tyf cgf}krfl/s ?kdf jftf{ e+u x'g] ;Defjgf lgs6 b]lvG5 .

     b]zdf /fhfjfbL, ;+;bjfbL, dfcf]jfbL / gful/s ;dfh u/L rf/ zlQm lqmofzLn 5 . oltv]/ o'4lj/fd u/]/ jftf{df a;]sf b'O{ zlQmn] ug{] s'/f k|d'v x'g\ . /, clxn] ;+;bjfbL bn / dfcf]jfbL kf6L{n] Go"gtd ;femf Ph]08f Nofpg' k5{ . o;avt b'j} zlQmsf] cu|;/tf dfcf]jfbLsf] nrstf em}+ x'g cfjZos 5 .

 

;dosf] r]tfjgL a'‰g h?/L 5

s[i0f kxf8L, ;efklt dfgjclwsf/ tyf zflGt ;dfh

     dfcf]jfbLsf cWoIf k|r08n] h'g ?kdf kqfrf/ / lj1lKt lbg' ePsf] 5 . o;df cem} /fhgLlts kf6L{ / gful/s ;dfhdf e|d /x] h:tf] nfU5 . lsgls oltv]/ l9nf]u/L n]lvPsf] kq s'6gLlts ?kdf cfPsf] 5 . dnfO{ nfU5 of] kq v'Nnf ?kdf cfºgf] kf6L{sf] clGtd c8fg s] xf] < Tof] cfpg' kb{Yof] .

     k'/fgf] ;Qfsf] cl:tTj dfcf]jfbL hgo'4sf sf/0fn] l6ls/x]sf] 5 . cyf{t\ k'/fgf] ;Qfn] cfºgf] cl:tTj arfpg clk|o lg0f{o dfcf]jfbLsf] sf/0f b]vfP/ ug{] ub{5 . o;} e|ddf cNdlnPsf /fhgLlts kf6L{, gful/s ;dfh / cfd hg;d'bfon] clGtd lgsf;sf] ljGb' vf]Hbf h'g uDeLo{tf lnPsf 5}gg\, of] ;dosf] r]tfjgL a'‰g h?/L 5 . d/]/ af“r]sf] /fhtGqsf] 7]ufg nufpg] klxnf] ;xdltn] b]zsf ;a} zlQm Psh'6 x'g'k5{ . ;femf Pp6f lg0f{odf pleg'k5{ .

 

uDeLo{tf :j?k of] kqfrf/ / lj1lKt cfPsf] 5

afns[i0f dfj'xfª

     dfcf]jfbL kf6L{n] ;j{kIfLo ;Dd]ngsf] uDeLo{tf h'g ?kdf p7fPsf] 5, To;}sf] s8Lsf] ?kdf ;+;bjfbL /fhgLlts bnnfO{ dfcf]jfbL kf6L{n] of] kqfrf/ / lj1lKt lbPsf] b]lvG5 .

     ;d:of ;dfwfgsf] lglDt cfPsf] of] uDeLo{tfnfO{ 7f]; cfsf/ ;d]t gb]vfPsf] /fHon] :ki6 b[li6sf]0f b]vfPsf] 5}g .. kl/l:ylt lgs} b'ljwfu|:t 5 . o;a]nf :yfoL zflGtsf] nflu z'? ePsf] k|lqmofdf cfºgf] e"ldsf sd x'G5 ls eGg] s'/fdf ;+;bjfbL kf6L{x?n] dfg]sf] lrGtfsf] kl/0ffd xf] . Tof] s'/f TofuL :ki6 x'g'k5{ ls ;femf ljGb' ;+ljwfg;ef x'G5 ls x'Gg < ls6fg ul/g'k5{ . ax;sf] r'/f]df gk'uL cNdlng' /fHo jf ljb|f]xL s;}sf] lxt x'“b}g . dnfO{ nfU5– ;+ljwfg;efdf d'n's uO;s]sf] 5 . ;+ljwfg;efdf guO{ ;'v} 5}g .

 

;femf a'“bf tof/ M cem} ;fj{hls ePgg\

     sf7df8f}+÷cu|udgsf ;femf Ph]08f tof/ ug{ kf“r ;+;bjfbL bnx?n] lgdf{0f u/]sf] ;+o'Qm sfo{bnn] cu|ufdL /fhgLlts lgsf;sf ;femf Ph]08fx? tof/ u/]sf] 5 . ;f]daf/ a;]sf] sfo{bnsf] k"0f{ a}7sn] cu|udgsf ;femf a'“bfx? k|rf/ u/]sf] xf] .

     t/ cu|ufdL /fhgLlts lgsf;sf nflu lgdf{0f ul/psf tL ;femf a'“bfx? xfn ;fj{hlgs eg] ul/Psf 5}gg\ . kf“r ;+;bjfbL bnx?sf pRr g]t[Tj;dIf k'¥ofOPsf tL Ph]08fx? pRr g]t[Tjaf6 cg'df]bg ePkl5 ;DejtM ;fj{hlgs ul/g]5g\ .

     kf“r ;+;bjfbL /fhgLlts bnsf lgs6 ;"qx? cu|udgsf ;femf a'“bfx?df gof“ ;+ljwfg lgdf{0fsf] cfjZostf klg kg{] ljZjf; ub{5g\ . t/, gof“ ;+ljwfg lgdf{0fsf nflu tL ;femf Ph]08f s]lGb|t ePgg\ eg] ;+o'Qm cfGbf]ngsf] s'g} cy{ / eljio gx'g] ljZn]if0f klg /fhgLlt1x?sf] 5 .

     uf]nd]r ;Dd]ng, cGtl/d ;/sf/ / ;+ljwfg;ef dfkm{t\ gof“ ;+ljwfg lgdf{0f u/]/ dfq d'n'sn] gof“ k|ultzLn ?kfGt/0f ug{] nueu cfd hg;xdlt eO;Sbf klg hgtfs} k|ltlglwTj ug{] ;+;bjfbL /fhgLlts bnx? gof“ ;+ljwfg lgdf{0fsf] k|Zgdf cem} c8\ls/xg' /fhgLlts bl/b|tf afx]s c? s]xL x'g ;Sb}g eGg] ljZn]if0f klg hgkIfLo zlQmx?sf] 5 .

     ut c;f]h !* sf] zfxL 3f]if0ffsf lj?4 cfGbf]ng/t /fhgLlts bnx? kf“rf}+ r/0fsf cfGbf]ngsf sfo{qmddf ;l/s eO/x]sf 5g\ . h;df cfOtaf/ clw/fHoe/ cg;g sfo{qmdx? ;DkGg ul/P eg] ;f]daf/ dzfn h'n';x? cfof]hgf ul/P . o; cl3 tL dzfn h'n';x? k|ltaGb ul/;s]sf] ;/sf/n] Tof] gug{ ;f]daf/ Jofks dfOlsª u/]sf] lyof] . ljz]ifu/L g]kfnL sf+u|];n] dfq ;+rfng u/]sf] cfOtaf/sf] cg;gdf cGo /fhgLlts bnx? klg ;fd]n ePsf 5g\ . dzfn h'n';x?df klg ;a} /fhgLlts bnx?sf] ;xeflutf 5 .

     ptf cu|udgsf ;femf a'“bfx? ;fj{hlgs ug{ 7"nf ;+;bjfbL bnsf g]tfx? ;fx; ug{ ;Sb}gg\ ls eGg] lrGtf a9]/ uPsf] 5 . Pstf s]Gb|–d;fn, g]=d=ls=kf= / g]kfn ;b\efjgf kf6L{ -cfgGbLb]jL_ ;d"x eg] cu|udgsf ;femf Ph]08f / ljz]if u/L gof“ ;+ljwfg lgdF{0fdf ;xdt eO;s]sf b]lvG5g\ eg] sf+u|]; Pdfn] g]t[Tjk+lQm cem} klg gof“ ;+ljwfgsf] cfjZostfsf] jt{dfg w/ftnLo oyfy{nfO{ cfTd;ft\ ug{ ;ls/x]sf] b]lvb}g .

         ko{j]Ifsx? eG5g\– olb gof“ ;+ljwfg agfpg] afx]s k'/fg} ;+ljwfgnfO{ lnsdf Nofpg] jf ;lqmo agfpg] cgfjZos ts{df ;do latfOof] eg] jf:tljs cy{df d'n'sn] cu|ufdL lgsf; k|fKt ug{ ;Sb}g .

;dj]bgf

     ;+o'Qm qmflGtsf/L hgkl/ifb\sf s]Gb|Lo ;b:o jif{dfg k'gsf @@ jifL{o efO{ aneb| k'gsf] c;f/ ^ ut] pkrf/ ubf{ub}{ c;fdlos lgwg ePsf]df d[tsk|lt efjk"0f{ >4f~hnL JoQm ub}{ ;Dk"0f{ kl/jf/hgdf xflb{s ;dj]bgf k|s6 ub{5' .

s[i0faxfb'/ dx/f

;x–;+of]hs, ;+o'Qm qmflGtsf/L hgkl/ifb

k|jQm, jftf{ 6f]nL, g]skf -dfcf]jfbL_

 

j]kQf kfl/Psf gful/sk|lt ;jf{]Rrsf] pk]Iff <

     sf7df8f}+÷j]kQf kfl/Psf gful/sx?sf] ;/f]sf/ /fv]/ ;jf{]Rr cbfnt k'Ubf z'?d} Gofo gkfpg] k|lqmof rflnG5 eg] b]zsf] sfg"gL Joj:yf s:tf] /x]5 < eGg] s'/f a'lemG5 . o:t} ePsf] 5– clwjQmf gGb'k|;fb cfrfo{n] j]kQf kfl/Psf gful/sx?sf] jsfnt ug{] k|lqmofsf] z'?jft ubf{ ;jf{]Rr cbfntn] ;f]daf/ pQm l/6 lgj]bgnfO{ b/lk7 ul/lbPsf] 5 .

     clwjQmf gGb'k|;fb cfrfo{n] j]kQf kfl/Psf gful/ssf] vf]hL ug{ ut z'qmaf/ l/6 lgj]bg af]sL ;jf{]Rr cbfntdf k'Ug' ePsf] lyof] . ut z'qmaf/ ;jf{]Rr cbfntsf /lhi6f/ >Lk|;fb kl08tn] j]kQf kfl/Psf gful/sx?sf] gfd ls6fg u/]/ NofPkl5 l/6 lgj]bg btf{ ug{] s'/f atfpg' ePsf] lyof] . ToxL cg';f/ lxhf] ;f]daf/ cbfnt k'u]sf clwjQmf cfrfo{nfO{ ;jf{]Rr cbfntsf /lhi6f/ >L/fd kl08tn] oL JolQm;“u s] gftf k5{ eg]/ ;f]lwof] . /, j]kQf kfl/Psf gful/ssf jf/];gfdf Nofpg elgof] . h;n] ubf{ ;jf{]Rr cbfntdf pQm l/6 lgj]bg btf{ x'g kfPg .

     o;/L ljlwjt ?kdf /fHokIfåf/f j]kQf kfl/Psf gful/s dfq xf]Og ljb|f]xLåf/f ;d]t lu/ºtf/ ul/Psf gful/ssf] vf]hL ug{ cbfnt k'u]sf clwjQmf cfrfo{n] cbfntsf] pQm /j}ofk|lt cfqmf]lzt x'“b} hgfb]z;“u eGg'eof]– æcfufdL z'qmaf/ d k'gM ;jf{]Rr cbfntsf] u}/sfg"gL /j}of lj?4 l/6 bfo/ ug{ hfG5' .Æ

     Ps dlxgf cl3b]lv j]kQf kfl/Psf gful/ssf] vf]hL ug{] k|lqmofdf nfu]sf sfg"gL ;dfh tyf cg';Gwfg s]Gb|sf clwjQmf cfrfo{sf] l/6 lgj]bg b/lk6 ePkl5 clwjQmf lvdnfn b]jsf]6fn] cbfntsf] /j}ofk|lt k|ltlqmof lb+b} eGg'eof]– æj]kQf ePsf gful/ssf] af/]df cbfntn] jf/];gfdf dfUg' csf{] cgf}7f] xf] . olb jf/];gfdf lbg ;lsg] cj:yf eP t cbfntdf cfpg'kg{] lyPg .Æ

     ;Ddflgt cbfntn] ;fj{hlgs ;/f]sf/sf] ljjfbsf] ?kdf of] l/6 lgj]bgnfO{ lng'kg{] ts{;lxt clwjQmf b]jsf]6fn] eGg'eof]– æs'g} klg ;fj{hlgs ljjfbsf] ljifonfO{ ;Ddflgt cbfntn] l/6 btf{ ug{] Joj:yf 5 t/ ;aeGbf 7"nf] ;/f]sf/sf] ljifodf JolQmut gftf ;DaGw vf]h]/ b/lk6 ug{ vf]Hg' ;Ddflgt cbfntsf] cf7f}+ cfZro{sf] s'/f xf] .Æ pxf“sf] yk syg lyof]– ægftf ;DaGw vf]Hg] ;Ddflgt cbfntn] ;aeGbf 7"nf] dfgjLo gftfnfO{ lsg Vofn u/]g <Æ

 Pdfn] g]tf gSsnL dfcf]jfbL

     kf]v/f÷gSsnL dfcf]jfbL agL u08s If]qdf cft+s dRrfpg] lu/f]xsf gfOs] dfcf]jfbL hglx/f;tdf /x]sf] ;dfrf/ 5 .. g]=s=kf=-dfcf]jfbL_ sf:sL lhNnf ;ldltn] hgfPcg';f/ ljut s]xL jif{b]lv gSsnL dfcf]jfbL ag]/ 7Ug] lu/f]xsf k|d'v of]hgfsf/ kf08'/fh >]i7nfO{ hgd'lQm ;]gfn] c;f/ # ut] lu/km\tf/ u/]sf] 5 . xfn hglx/f;tdf /x]sf >]i7 Pdfn]sf ;lqmo sfo{stf{ ePsf] s'/f Pdfn] lhNnf ;lrj /jLGb| clwsf/Ln] atfpg' ePsf] 5 .

 ;'/IffsdL{s} ldn]dtf]df 8s}tL

     sf7df8f}+÷k'/fgf] ;Qfn] cfrf/;+lxtfsf] Jofks pNnª\3g u/]sf ;dfrf/x? ljleGg lhNnfaf6 k|fKt ePsf 5g\ .. bf]nvfaf6 k|fKt va/cg';f/ ufp“ / ;b/d'sfddf a;]sf a'l4hLjL, kqsf/, dfgjclwsf/jfbLx?sf] tLgk':t] afof]8f6f ;}lgs / ;z:q k|x/Ln] lng] u/]sf 5g\ . To:tf sfo{af6 Toxf“sf a'l4hLjL, kqsf/, dfgjclwsf/jfbLx? ;z+lst / cft+lst ePsf 5g\ .

     o;}u/L ;]gfn] c;f/ !@ ut] ndh'¨sf] v'bLaf6 dfcf]jfbL sfo{stf{x? /d]z kf]v/]n / s[i0f kGtnfO{ lu/km\tf/ u/L a]kQf agfPsf] 5 . emfkfaf6 k|fKt ;dfrf/cg';f/ ljBfyL{ ;Dd]ngsf] k|rf/–k|;f/df lx+8]sf ljBfyL{ g]tf zfb"{n cf]nL / s]zj l/hfnnfO{ lu/km\tf/ u/L rsf]{ oftgf;lxt ;}lgs Aof/]sdf /flvPsf] 5 ;fy} ufp“3/df ;]gfsf] cft+s hf/L /x]sf] :yfgLo hgtfn] hgfb]znfO{ atfP . otf s}nfnLsf] 6Lsfk'/af6 c;f/ ^ ut] hgd'lQm ;]gf g]kfnsf Knf6'g ;b:o …d}bfgÚnfO{ ;]gf / ;z:q k|x/Ln] lu/km\tf/kZrft\ xTof u/]sf] / pxf“sf] zj c;f/ ( ut] s0ff{nL gbLdf kmflnPsf] cj:yfdf km]nf k/]sf] ;dfrf/ k|fKt ePsf] 5 .

     csf]{ ;dfrf/ cg';f/ bfªsf] xnjf/af6 g]skf -dfcf]jfbL_sf sfo{stf{ lbnLk g]kfnL, lji0f' ;]/L, ;fsf/ rf}w/L, kfj{tL e08f/L, zf/bf rf}w/L / aflnsf 3tL{ nufot ( hgfnfO{ ;]gfn] lu/km\tf/ u/L rsf]{ oftgfsf ;fy ;}lgs Aof/]sdf /fv]sf] / s= hLjgnfO{ a]kQF agfOPsf] 5 . To;}u/L clvn -qmflGtsf/L_ 88]Nw'/f lhNnf cWoIf gj/fh ef6, sf]iffWoIf x]df xdfn / s~rgk'/ lhNnf sf]iffWoIf cfzLif rf}w/L, ;b:o pd]z ef6nfO{ k|x/Ln] s~rgk'/sf] a|Dxb]jdsL ahf/af6 lu/km\tf/ u/L rsf]{ oftgfsf ;fy k|x/L lx/f;tdf /flvPsf] / cg]d;+3 -qmflGtsf/L_ slknj:t' lhNnf cWoIf;lxt cGo Ps ;b:onfO{ k|x/Ln] lu/km\tf/ u/L k|x/L lx/f;tdf /flvPsf] atfOPsf] 5 . To:t} tfdfª d'lQm df]rf{sf] ;Dd]ngaf6 kms{“b} u/]sf Zofdaxfb'/ tfdfª, ;'zLn nufotsf snfsf/x?nfO{ eQmk'/sf] glngrf]saf6 ;]gfn] lu/km\tf/ u/L rsf]{ oftgfsf ;fy /fv]sf] 5 . )%@ ;fndf ts;]/f rf}sLdf cfqmd0f u/]sf] cleof]udf aGbL agfOPsf xif{dfg k'gnfO{ k"hL{sf] Dofb ;lsP klg xfn;Dd jL/u~h h]ndf /fv]sf] 5 .

     c5fdaf6 xfd|f ;dfrf/bftfn] k7fPsf] ;dfrf/cg';f/ ljGbjfl;gL ufh;df k|rf/–k|;f/ ul//x]sf dfcf]jfbL sfo{stf{ s= ljrf/;lxt @ hgf dlxnfnfO{ ;f“km]au/af6 uPsf] ;z:q k|x/Ln] lu/km\tf/ u/]sf] 5 . lu/km\tf/Lkl5 ;b/d'sfd nluPsf pxf“x?sf] cj:yf c1ft /x]sf] 5 . pQm lu/km\tf/Lsf lj?4 hgtfn] sfnfufp“, h}u9, aonkf6f nufotsf :yfgx?df lj/f]w ;ef, h'n'z k|bz{g u/]sf 5g\ .

     otf dfcf]jfbLnfO{ …rGbf–cft+sÚ dRrfPsf] cf/f]k nufpg] ;/sf/ /fhwfgLsf d"n ;8sdf ePsf n'6kf6sf 36gfdf d'sbz{g aGg'n] o:tf 36gfx?df p;s} ;+nUgtf ePsf] cg'dfg ul/Psf] 5 . k|x/L / ;}lgs u:tL Jofks agfOP klg ;f]daf/ ljxfg dfq} g}sfkdf Ps /flqa; n'l6Psf] 5 . ;/sf/n] ;f]daf/ ;f“em;Dd klg pQm 36gfsf af/]df s]xL gatfpg' / 5fgljg ;d]t ug{ g;Sg'sf k5fl8 pQm 36gfdf ;/sf/L ;'/IffsdL{s} xft ePsf] u'gf;f] kLl8tx?n] u/]sf 5g\ .

 dlxnf ;Dd]ng

     lrtjg÷g]kfnsf nfvf}+ dlxnfx? ;+ul7t clvn g]kfn dlxnf ;+3 -qmflGtsf/L_ sf] rf}yf] /fli6«o ;Dd]ng cfOtjf/b]lv lrtjgdf z'? ePsf] 5 . ;f]daf/ /ftL;Dd klg pQm ;Dd]ngsf ljleGg Ph]08fx?dfly Jofks / uDel/ ax; hf/L lyof] . ;Dd]ng d+unaf/ lbgel/ hf/L /xg] 5 .

     dlxnfx?sf cGo ;Dd]ngx? / hd36x? eGbf of] lgs} km/s lyof] .. :jo+ c=g]=d=;+3 -qmflGtsf/L_ sf cl3Nnf ;Dd]ng eGbf of] lgtfGt km/s, gof“ pT;fx, j}rfl/s prfO / /fhg}lts >]i7tf ;lxtsf] lyof] .

     g]=s=kf= -dfcf]jfbL_ sf kf]ln6Jo"/f] ;b:o tyf jftf{ 6f]nL ;b:o b]j u'?ªn] ;f]daf/ ;f“em hgfb]z;“u eGg'eof]– æljrf/ / r]tgfsf b[li6sf]0fn] of] lgs} prfOdf 5 . sltko pRr g]t[Tjn] cfTd;dk{0f / u2f/L u/] klg ;+u7g lgs} dhj"t 5 . dnfO{ t qmflGtsf/L /fhgLlts kf6L{sf] clwj]zg eGbf sd nfu]sf] 5}g . ax; klg lgs} pRr:t/sf] eO/x]sf] 5 .Æ

     ljutsf ;Dd]ngx?df ;fgfltgf ;'wf/jfbL vfnsf Ph]08fx?dfly dfq ax; x'g] uy{] t/ clxn] lgtfGt dlxnfsf k|Zg dfq ;Lldt geO{ s;/L qmflGtnfO{ ;kmn agfpg], k|ltqmflGtnfO{ /f]Sg], hg;Qfsf] ;+rfng, ljsf; / lj:tf/ s;/L ug{] eGg] nufot l;+uf] dlxnfd'lQm cfGbf]ngdf ax;x? s]lGb|t ePsf klg b]j u'?ªn] eGg'eof] .

     ;Dd]ng xndf pkl:yt hgfb]z ;+jfbbftf ;+uLtf v8\sf eGg'x'G5– æof] ;Dd]ngdf klxnf] k6s pTkLl8t g]kfnL dlxnf :jo+ hg;Qfsf dflns ag]sf / dxTjk"0f{ ;}lgs lhDd]jf/Lx? ;d]t lgjf{x ul//x]sf cg'ejx? klg ;f6f;f6 ul/P .Æ

     ;+s6sfnsf eLif0f ;}lgs bdgsf kL8fx? klg dd{:kzL{?kdf Toxf“ ;'gfOP / cfufdL ;Defljt bdgsf lj?4 emg ;zQm ?kdf k|lt/f]w ul/g] k|ltj4tfx? klg Psdtn] bf]xf]¥ofOP . ;+s6sfnsf] bdgaf6 g]kfnL dlxnf slt klg ljrlnt gePsf / qmflGtsf/L cfGbf]ngdf ;l/s x'g]x?sf] ;+Vof ;+s6sfndf emg\ a9]sf] ljleGg lhNnfaf6 pkl:yt k|ltlglw dlxnf g]t[x?n] atfpg' eof] . ;ftjif{sf] hgo'4sf qmddf g]kfnL dlxnfx?sf] /fhg}lts r]tgf:t/ a9]sf] / o;aLrsf ;/sf/L bdgx?n] dlxnfdf ljb|f]xsf] efjgfnfO{ cem a9L hfu[t agfPsf] cg'ej klg ;Dd]ngxndf pkl:yt dlxnf g]t[x?sf] 5 .

     cfsif{s tl/sfn] lgdf{0f ul/Psf] ;Dd]ng xndf pb\3f6g ;qkl5 z'? ePsf] zxLb kl/jf/ clegGbg sfo{qmdn] pkl:yt ;of}+nfO{ lgs} efj's agfPsf] lyof] . lsgls ;Dd]ng cfof]hs dWo]s} sl/a b'O{ bh{g zxLb kl/jf/ x'g'x'GYof] . ;/sf/sf s7f]/ h]n / lx/f;tdf gf/sLo hLjg ljtfPsf qmflGtsf cu|df]rf{x?df n8]sf, ;Qf, ;+u7g / hg;]gfsf] g]t[Tj ul//x]sf dlxnf k|ltlglwx?sf] of] Ps ck"j{ / P]ltxfl;s hd36 klg ePsf] 5 . ;f]djf/ ;f“em;Dd ;+of]hs hok'/L 3tL{sf] /fhg}lts k|ltj]bg / ;b:o ozf]bf ;'j]bLsf] ;f+u7lgs ljwfg k|:t't ul/Psf] 5 .. ljwfg / k|ltj]bgx?dfly Jofks / ;fy{s ax; ug{ pkl:yt k|ltlglw cf7j6f ;d"xdf /x]/ 5nkmn ub{}5g\ . tL 5nkmnaf6 ;'emfjx? k|fKt ePkl5 ljwfg / k|ltj]bgx? kfl/t ul/g]5g\ / g]t[Tj rogsf] k|lqmof z'? x'g]5 .. @))& ;fnsf] /fhf lj/f]wL cfGbf]ngdf ;lqmo e"ldsf lgjf{x ug{'ePsL &) jifL{of dlxnf g]t[ zfGtf >]i7n] ;Dd]ngsf] pb\3f6g ub{} eGg'eof]– æca g]kfnL dlxnf d'lQm cfGbf]ngnfO{ qmflGtsf/L dlxnfx?n] dfq cufl8 a9fpg ;S5g\ .. ca dlxnf cfGbf]ngsf] g]t[Tj c=g]=d=;+3 -qmflGtsf/L_ n] dfq ug{ ;S5 .Æ pxf“n] jt{dfg ;Qfn] g]kfnL dlxnfdfly rsf{] bdg / pTkL8g hf/L /fv]sf] pNn]v ug{'x'“b} ;/sf/sf] s8f zAbdf cfnf]rgf ug{'eof] .

     g]=s=kf=-dfcf]jfbL_ sf kf]ln6Jo"/f] ;b:o tyf ;/sf/–dfcf]jfbL jftf{ 6f]nL ;b:o b]j u'?ªn] jt{dfg /fli6«o cGt/f{li6«o kl/l:yltsf] ljZn]if0f ug{'x'“b} PSsfO;f}+ ztfAbLn] lbPsf] uDeL/ lhDd]jf/L k"/f ug{ cfd g]kfnL zf]lift pTkLl8t dlxnfx? ;zQm ?kdf cufl8 a9\g'kg{] atfpg'eof] . ;+o'Qm qmflGtsf/L hgkl/ifb\ g]kfnsL ;b:o kDkmf e'iffnn] pTkLl8t g]kfnL dlxnfx?n] Oltxf;df klxnf]k6s qmflGtsf/L pRrtf xfl;n u/]sf atfpg'x'“b} cfufdL lbgdf cfOkg{] c;fwf/0f r'gf}tLnfO{ cem ;zQm 9+un] k|lt/f]w ug{ tof/ /xg'kg{] ljrf/ JoQm ug{'eof] . pxf“n] clxn] ljZj dlxnf cfGbf]ngsf] lhDd]jf/L / g]t[Tj qmflGtsf/L g]kfnL dlxnfsf] sf“wdf cfOk'u]sf] ljZn]if0f klg ug{'eof] .

         g]=s=kf=-dfcf]jfbL_ sf s]Gb|Lo ;Nnfxsf/ sfhL jfn] klxn] qmflGtdf dlxnf ;xeflutfsf] s'/f ljZjsf cGo d'n'ssf] Oltxf;df dfq k9\g kfOg] u/]sf]df ca t g]kfnLn] klg To:tf] Oltxf; tof/ ul/;s]sf ljrf/ JoQm ug{'eof] . ;Dd]ng cfof]hs ;ldltsf ;+of]hs hok'/L 3tL{sf] ;efkltTjdf ;DkGg pb\3f6g sfo{qmdsf] ls;fg g]tf lrqaxfb'/ >]i7, ;+o'Qm qmflGtsf/L hgkl/ifb\sf ;b:o >L/fd 9sfn, clvn -qmflGtsf/L_ sf dlxnf ljefu k|d'v s~rg vgfn, hgd'lQm ;]gf rf}yf] la|u]8cGtu{tsf] a6flnog sdf08/ kg]?, clvn ef/t g]kfnL dlxnf ;+3sf cWoIf /]0f' zdf{, clvn ef/tLo g]kfnL ljBfyL{ ;+3sf cWoIf ;/:jtL dx/f, tfdfª d'lQm df]rf{sf s]Gb|Lo ;b:o ;Gt'dfof tfdfª, blnt d'lQm df]rf{sf s]Gb|Lo pkfWoIf ;Gtf]ifL lj=s=, td' d'lQm df]rf{sf ;f]dtL u'?ª, dw]zL d'lQm df]rf{sf ljgf]b pkfWofo nufotn] ;Dd]ng ;kmntfsf] z'esfdgf dGtJo lbg'ePsf] lyof] . sfo{qmdsf] ;~rfng ;lrj sNkgf wdnfn] ug{'ePsf] lyof] eg] pkl:yt ;a}nfO{ k"0ff{ ;'j]bLn] :jfut ug{'ePsf] lyof] . æ;fdGtL /fli6«o cfTd;dk{0fjfb / ;fd|fHojfb lj?4 ;zQm cfGbf]ng, cu|ufdL /fhg}lts lgsf; / dlxnfd'lQmsf] kIfdf rf}yf] /fli6«o ;Dd]ngÆ eGg] d"n gf/f;lxt hf/L /x]sf] pQm ;Dd]ngdf dgfª / d':tfª afx]s ;a} lhNnfaf6 pkl:ylt /x]sf] 5 . ;Dd]ng pb\3f6gsf] lbg cfOtaf/ k|x/Ln] s8f lgu/fgL u/]sf] lyof] .

:jfoQtf / cfTdlg0f{osf] clwsf/sf] dfu ub{} tfdfª /fli6«o d'lQmdf]rf{sf] clwj]zg ;DkGg

     sfe|]÷;fdGtL /fHo;Qfaf6 o'uf}+b]lv pTkLl8t x'Fb} cfPsf tfdfªx?sf] d'lQm, hftLo :jzf;g / cfTdlg0f{osf] clwsf/ k|flKtsf] lglDt nl8/x]sf] tfdfª /fli6«o d'lQm df]rf{sf] k|yd /fli6«o clwj]zg xfn} eJo ?kdf ;DkGg ePsf] 5 . of] clwj]zgn] jt{dfg /fhgLlts ;+s6sf] lgsf;, tfdfªx?sf] :jfoQ ;Qf, cfufdL lbgx?sf] sfo{of]hgfaf/] dxTjk"0f{ P]ltxfl;s lg0f{o u/]sf] 5 .

     tfdfª :jfoQ If]q sfe|]df ;DkGg clwj]zgsf] pb\3f6g g]=s=kf=-dfcf]jfbL_ sf kf]ln6Jo"/f] ;b:o s[i0faxfb'/ dx/fn] ug{'ePsf] lyof] . pxfFn] pb\3f6g dGtJo lb+b} eGg'eof]– …hgtfsf hgclwsf/ hgtfs} lj/f]wL zf;sx?n] ;lhn} k|bfg ug{ ;Qm}gg\ eGg] lj1fgnfO{ cfTd;ft\ u/L o'uf}+b]lv sfod /x]sf] zf]if0f, pTkL8g / /fHo;Qfsf cg]s if8\oGq, hglj/f]wL lqmofsnfksf lj?4df tfdfªx?n] klg zlQm k|bz{g ub{} xltof/ p7fPsf] 5 .Ú hftLo, If]qLo :jfoQtf / cfTdlg0f{osf] clwsf/sf] lglDt pTkLl8t hgtf x/]s If]qx?af6 h'd{'/fO/x]sf 5g\ eGg'x'Fb} pxfFn] cufl8 eGg'eof]– …cfTdlg0f{osf] clwsf/ eg]sf] g} ljb|f]x ug{ kfpg] clwsf/ xf] .Ú

     …hgtfn] o'4lj/fdsf] cg'e"t ug{ ;s]sf 5}gg\ . olb ;fFRr}sf] o'4lj/fd x'Fb}g / k'/fgf] ;Qfn] jftf{af6 lgsf; rfFxb}g / ;]gf Jof/]sdf kms{b}g eg] :ki6 ?kdf o'4 z'? u/ eGg] dfgl;stf xf]Ú– dx/fn] eGg'eof] . csf{ cltly Pjd\ g]=s=kf=-dfcf]jfbL_sf kf]ln6Jo"/f] ;b:o b]j u'?ªn] …cfhsf] o'u :jtGqtf / ;dfgtfsf] o'u eP klg g]kfnLx? cem} ;jf b'O{ ;o jif{b]lv bf;, cfGtl/s pklgj]z tyf cfGtl/s z/0ffyL{sf] ?kdf /x]sf] atfpg' eof] . hghfltx?n] cfkm\gf] e"lddflysf] clwsf/, /fhgLlts, cfly{s :jfoQtfsf] clwsf/ kfPsf 5}gg\Ú eGg'eof] . …:jfoQtf / cfTdlg0f{osf] clwsf/ :yfkgf gug{] xf] eg] hftLo d'lQm x'Fb}gÚ pxfFsf] egfO lyof] .

     o:t} ls/fFt js{; kf6L{sf dxf;lrj uf]kfn vDa'n] qmflGtåf/f dfq hftLo d'lQm x'g] atfpg'eof] . pxfFn] ju{;+3if{ / hftLo d'lQm cfGbf]ng Ps l;Ssfsf b'O{ kf6f ePsf] klg atfpg' eof] . o;}u/L pQm clwj]zgdf hghflt, dxf;+3sf ;Nnfxsf/ u0f]z of]~hgn] hftLo :jfoQtfsf] nflu nl8/x]sfx?n] casf lbgdf ;Dk"0f{ hghfltn] n8\g'kg{] ;Gb]z lbg'kg{]5 eGg'eof] . o;/L g} g]kfn blnt d'lQm df]rf{sf s]Gb|Lo cWoIf ltns kl/of/n] hftLo clwsf/ k|fKt ug{sf] lglDt cfTdlg0f{osf] clwsf/ k|fKt ug{' h?/L ePsf] atfpg'eof] . hghflt dxf;+3sf ;Nnfxsf/ k|f=s[i0faxfb'/ e§rgn] g]kfnsf hghfltx?sf] d'lQm ju{;+3if{åf/f dfq x'g] atfpg'eof] . clwj]zgsf] pb\3f6gsf qmddf c=g]=ls=;+3 -qmflGtsf/L_ sf dxf;lrj lrqaxfb'/ >]i7, efiffljb\ cd[t of]~hg, clvn -qmflGtsf/L_ sf s]Gb|Lo pkfWoIf n]vgfy Gof}kfg], c=g]=d=;+3 -qmflGtsf/L_ sL s]Gb|Lo ;b:o dg' x'dfufO{, td' x\o" dR5\of df]rf{sL s]Gb|Lo ;b:o ;f]dtL u'?ª nufotsf jQmfx?n] ;Daf]wg ug{' ePsf] lyof] . xhf/f}+ hgtfsf aLrdf sfe|]sf] Rofª\l;vs{df pb\3f6g ul/Psf] ;f] clwj]zg # lbg;Dd rn]sf] lyof] . clwj]zgdf @% lhNnfaf6 sl/a cf7 ;o k|ltlglw–ko{j]Ifsx?sf] pkl:ylt /x]sf] lyof] . b'O{ lbg;Dd rn]sf] aGb;qn] g]=s=kf=-dfcf]jfbL_ n] g]t[Tj u/]sf] hgo'4df ;lqmo ;xeflutf;lxt ;dy{g ug]{, /fHo;Qf afx]s c? s'/f e|d xf] eGg] s'/fnfO{ cfTd;ft\ u/L cfd tfdfª hgtfnfO{ cfGbf]lnt kfg{ cleofg ;~rfng ug{], s]Gb|Lo ;Qf sAhf ug{sf] lglDt s]Gb|Lo ;Qf jl/kl/ 5l/P/ /x]sf tfdfª ;d'bfosf] dxTjk"0f{ / lg0ff{os e"ldsf /xg] x'Fbf ;a}nfO{ ;d]6\b} hfg] nufotsf P]ltxfl;s lg0f{ox? u/]sf] 5 . pQm clwj]zgsf] aGbzqaf6 @ ;b:o kl5 yKg]u/L lxtaxfb'/ tfdfªsf] cWoIftfdf #! ;b:oLo s]Gb|Lo ;ldlt u7g u/]sf] 5 . h;df pkfWoIf nfnWjh tfdfª, afa'/fd tfdfª, dxf;lrj bfjf tfdfª, ;lrj ;'/haxfb'/ tfdfª, sf]iffWoIf l;+xaxfb'/ tfdfª / ;b:ox? z+s/ tfdfª, dfOnf tfdfª, Hjfnfah| tfdfª, dLgf tfdfª x'g'x'G5 eg] ;b:ox?df ;Gt'dfof tfdfª, sfhLdfg tfdfª, dLgf kflv|g tfdfª, /fds'df/ tfdfª, >LsfhL tfdfª, 6+s tfdfª, l8NnLdfg tfdfª, dg' l8Dbf]ª tfdfª, s[i0faxfb'/ tfdfª, ;'jf; tfdfª, a'l4 tfdfª, s[i0faxfb'/ tfdfª, u+ufaxfb'/ tfdfª, /hdfg tfdfª, /fdz/0f tfdfª, e"kfn tfdfª, lbnaxfb'/ tfdfª, gfgLafa' tfdfª, dg' tfdfª /xg' ePsf] 5 . clwj]zgkZrft\ a;]sf] df]rf{sf] klxnf] a}7sn] Ps ;b:o kl5 yKg] u/L e"=k"= cWoIf u+ufaxfb'/ tfdfª ;+of]hs /x]sf] # ;b:oLo ;Nnfxsf/ ;ldltsf] klg u7g u/]sf] 5 . pQm ;ldltdf v'zL/fd kflv|g ;b:o /xg'ePsf] 5 . clwj]zgdf ;]g–Rofª, cg]sf]6, >[+vnf, ljxfgL / ;u/dfyf ;fF:s[lts kl/jf/sf snfsf/x?n] cfsif{s uLt, g[To tyf k|x;gx? k|:t't u/]sf lyP .

 cf:yfsf aGbLx? cfGbf]lnt

         sf7df8f}+÷cf:yfsf aGbLx?n] p7fPsf hfoh dfux?nfO{ k'/fgf] ;Qfn] k"/f gu/]sf sf/0f s]Gb|Lo sf/fuf/sf /fhaGbLx?n] k'gM clglZrtsfnLg cg;g ;lxt ;+3if{sf ljleGg sfo{qmdx? z'? u/]sf 5g\ . dfcf]jfbL kf6L{sf s]Gb|Lo ;b:o /ljGb| >]i7n] lxhf] ljxfgaf6 clglZrtsfnLg cg;gdf a:g' ePsf] 5 eg] s]Gb|Lo sf/fuf/sf cGo bz hgfn] bflxg] xftdf sfnf]kl§ afFw]/ lj/f]w hgfpg' ePsf] 5 . o:t} eb|aGbL u[xsf emnskf0fL ltjf/L;lxt P3f/ hgf / hggf aGbL u[xsf 8f]Ndf uf]n];lxt ;ft hgf cf:yfsf aGbLx?n] b]ze/sf sf/fuf/x?sf] g]t[Tj ub{} cfGbf]ng z'? u/]sf 5g\ .

         lxhf] ;f]daf/ laxfgaf6 cg;gdf a;]sf cf:yfsf aGbLx?n] b}lgs vr{ ?= !% af6 a9fO{ ?= %) k'¥ofOof];\, ;Dk"0f{ /fhaGbLx? l/xfO{ ul/of];\, a]kQf kfl/Psf ;a}nfO{ ;fj{hlgs ul/of];\, uf]nd]r ;Dd]ng, cGtl/d ;/sf/sf] lgdf{0f / ;+ljwfg;efsf] r'gfj ul/of];\ / ljutsf ;a} ;Demf}tfx? nfu" ul/of];\ eGg] dfu /fv]sf 5g\ .

            s]Gb|Lo sf/fuf/df aGbL hLjg ljtfO/xg'epsf dfcf]jfbLsf s]Gb|Lo g]tf /ljGb| >]i7n] xfn} hf/L ug{'ePsf] Ps jQmJodf eGg'ePsf] 5– æxfdL /fhaGbLx?n] h]nleqsf ;d:ofx? tyf b]zsf uDeL/ ;d:ofx?af/] ljutdf k6s k6s ;/sf/sf] Wofgfsif{0f u/fpFb} cfGbf]ng u/]sf lyof}+ t/ ;/sf/n] tL dfux? k"/f ug{] ;Demf}tfx? u/] tfklg k|d'v dfux? xfn;Dd dklg k"/f ul/Pgg\ .Æ

k|]/0ff cem} l/xf eOgg\

     sf7df8f}+÷ zfxL ;]gfåf/f ! jif{cl3 a]kQf kfl/PsL 5f]/LsL cfdf zf/bf sf]O/fnfn] cfkm\gf] gfaflnsfsf] ;fj{hlgs tyf l/xfOsf] nflu ckLn ug'{ePsf] 5 . cfdf sf]O/fnfåf/f hf/L ckLndf elgPsf] 5– …)%( c;f/ @^ ut] dxt hf“bf zfxL ;]gfsf] u:tLn] lgu/fgL u¥of], 5f]/L k|]/0ffnfO{ ;'/lIft 7fp“df /fvL d ;'/lIft x'“bf zfxL ;]gfåf/f …cft+ssf/LÚsf] 5f]/L eg]/ ckx/0f ul/of] . To;kl5 cQf]kQf] 5}g . To;}n] d]/L 5f]/L k|]/0ffsf] k'/fgf] ;Qfn] ;fj{hlgs u/L l/xfO{ ug{ ckLn ub{5' .Ú

     o;} ckLnsf cfwf/df a]kQf kfl/PsL aflnsf k|]/0ff 9sfnsf] gfd …;Gb]zf g]kfnÚ /fv]/ sf7df8f}+l:yt afn dlGb/df /fv]sf] s'/f k|sfzdf cfPsf] 5 . afndlGb/sf] /]s8{cg';f/ ab{axfb'/ u0fn] …a]jfl/;]Ú aflnsf eg]/ uf]/vf afndlGb/df a'emfPsf] xf] / uf]/vf afndlGb/sf] l;kmfl/;df )%( ;fpg # ut] egf{ ul/Psf] lyof] .

     aflnsfsL cfdfsf] ckLn / pQm ckLnsf] hjfkmdf zfxL ;]gfn] lbPsf] jQmJosf] k|s[lt ldn]sf] 5 t/ /Iff / u[xn] cflwsfl/stf k|dfl0ft u/] a'emfOlbg] afndlGb/sf sd{rf/Lx? atfp“5g\ . …of] jf Tof] gfddf b'Mv lbg] lgotn] cflwsfl/stf vf]Hg] xf] eg] 5f]/Lsf] bfjL ug]{ cfdf–5f]/Lsf] /ut hf“r] x'G5Ú l;ljgsf cWoIf uf}/L k|wfg atfpg'x'G5 .

            o;} ljifodf cg]d;+3 -qmflGtsf/L_ sL s]Gb|Lo ;b:o dg' x'dfufO{+åf/f hf/L lj1lKtdf elgPsf] 5– …b]zdf ;ª\s6sfn / ;]gf kl/rfngsf] cj:yfdf zfxL ;]gf / k|x/Låf/f xTof, n"6, anfTsf/sf lgs[i6 >[ª\vnf v8f u/L hgtfsf] k"0f{ d'lQmsf] rfxgfnfO{ /f]Sg] k|oTg u/]sf] s'/f ;j{ljlbt} 5 . To;a]nf dlxnfx?nfO{ anfTsf/ ug]{ #–$ jif]{ caf]w lzz'sf] ;d]t xTof ug]{ tyf ckx/0f ug]{ sfo{nfO{ ;Qfwf/Lsf ;z:q c¨x?n] cfkm\gf] lgoldt sfo{ agfO{ To;}qmddf /f]Nkfsf] uh'ndf # jif{sf] aRrfnfO{ hLp“b} cfuf]df hnfPsf], /f]Nkfs} ln:g]df % jif{sf] aRrfnfO{ sf6]/ 6'qmf 6'qmf agfP/ dfl/Psf] 5 . bfªdf aRrf hGdfpg] dlxnfsf] k]6df uf]nL xfg]/ aRrf / cfdf b'j}sf] xTof ul/Psf] 5 . l;Gw'nLdf !# jifL{of aflnsfdfly anfTsf/ ul/Psf] 5 . uf]/vfdf # jif{sL aRrL ckx/0f u/]sf] / )%( c;f/ #) ut]b]lv cfhsf] o'4lj/fd df cfOk'Ubf klg j]kQf kfl//fVg'n] ;/sf/sf] sfo/ / cfttfoL rl/qsf] cem} k'li6 u/]sf] 5 . xfd|f] ;+u7g c=g]=d=;+3 -qmflGtsf/L_ ;]gfåf/f j]kQf kfl/Psf c=g]=d=;+3 -qmflGtsf/L_ sL s]Gb|Lo ;b:o ;Demgf clwsf/L / j]kQf kfl/Psf aRrfx?nfO{ zL3| l/xfO{ ul/lbg / h]n–si68Ldf kL8fbfoL hLjg ljtfO/x]sf ;Dk"0f{ aGbLx?sf] l/xfO{ ul/lbg kqsf/ jGw', dfgjclwsf/jfbL ;+3÷;+:yf, gful/s ;dfh dfkm{t\ kl/jf/hgsf] ;+/If0fdf lbnfO lbg xflb{s cg'/f]w ub{5f}+ .Æ

cf:yfsf aGbLx? cfGbf]lnt

     sf7df8f}+÷cf:yfsf aGbLx?n] p7fPsf hfoh dfux?nfO{ k'/fgf] ;Qfn] k"/f gu/]sf sf/0f s]Gb|Lo sf/fuf/sf /fhaGbLx?n] k'gM clglZrtsfnLg cg;g ;lxt ;+3if{sf ljleGg sfo{qmdx? z'? u/]sf 5g\ . dfcf]jfbL kf6L{sf g]tf /jLGb| >]i7 lxhf] ljxfgaf6 clglZrtsfnLg cg;gdf a:g' ePsf] 5 eg] s]Gb|Lo sf/fuf/sf cGo bzhgfn] bflxg] xftdf sfnf]k§L af“w]/ lj/f]w hgfpg' ePsf] 5 . o:t} eb|aGbL u[xsf emnskfl0f ltjf/L;lxt P3f/ hgf / dlxnf aGbL u[xsf 8f]Ndf uf]n];lxt ;ft hgf cf:yfsf aGbLx?n] b]ze/sf sf/fuf/x?sf] g]t[Tj ub{} cfGbf]ng z'? u/]sf 5g\ .

     lxhf] ;f]daf/ laxfgaf6 cg;gdf a;]sf cf:yfsf aGbLx?n] b}lgs vr{ ?= !% af6 a9fO{ ?= %) k'¥ofOof];\, ;Dk"0f{ /fhaGbLx? l/xfO{ ul/of];\, a]kQf kfl/Psf ;a}nfO{ ;fj{hlgs ul/of];\, uf]nd]r ;Dd]ng, cGtl/d ;/sf/sf] lgdf{0f / ;+ljwfg;efsf] r'gfj ul/of];\ / ljutsf ;a} ;Demf}tfx? nfu" ul/of];\ eGg] dfu /fv]sf 5g\ .

     s]Gb|Lo sf/fuf/df aGbL hLjg ljtfO/xg'ePsf dfcf]jfbLsf s]Gb|Lo g]tf /jLGb| >]i7n] xfn} hf/L ug{'ePsf] Ps jQmJodf eGg'ePsf] 5– æxfdL /fhaGbLx?n] h]nleqsf ;d:ofx? tyf b]zsf uDeL/ ;d:ofx?af/] ljutdf k6s k6s ;/sf/sf] Wofgfsif{0f u/fp“b} cfGbf]ng u/]sf lyof}+ t/ ;/sf/n] tL dfux? k"/f ug{] ;Demf}tfx? u/] tfklg k|d'v dfux? xfn;Dd klg k"/f ul/Pgg\ .Æ

     o;}aLr k|fKt ;dfrf/ cg';f/ s]Gb|Lo sf/fuf/af6 lxhf] lbp;f] ;jf{]Rrsf] cfb]zn] bfªsf u0f]z s'df/ rf}w/L l/xf x'g' ePsf] 5 .

 

ckxl/t 5f]/Lsf] l/xfO xf];\

     sf7df8f}+÷ zfxL ;]gfåf/f Ps jif{cl3 a]kQf kfl/PsL 5f]/LsL cfdf zf/bf sf]O/fnfn] cfkm\gf] gfaflnsfsf] ;fj{hlgs tyf l/xfOsf] nflu ckLn ug'{ePsf] 5 . cfdf sf]O/fnfåf/f hf/L ckLndf elgPsf] 5– …)%( c;f/ @^ ut] dfOt hf“bf zfxL ;]gfsf] u:tLn] lgu/fgL u¥of], 5f]/L k|]/0ffnfO{ ;'/lIft 7fp“df /fvL d ;'/lIft x'“bf zfxL ;]gfåf/f …cft+ssf/LÚsf] 5f]/L eg]/ ckx/0f ul/of] . To;kl5 cQf]kQf] 5}g . To;}n] d]/L 5f]/L k|]/0ffsf] k'/fgf] ;Qfn] ;fj{hlgs u/L l/xfO{ ug{ ckLn ub{5' .Ú

     o;} ckLnsf cfwf/df a]kQf kfl/PsL aflnsf k|]/0ff 9sfnsf] gfd …;Gb]zf g]kfnÚ /fv]/ sf7df8f}+l:yt afn dlGb/df /fv]sf] s'/f k|sfzdf cfPsf] 5 . afndlGb/sf] /]s8{cg';f/ ab{axfb'/ u0fn] …a]jfl/;]Ú aflnsf eg]/ uf]/vf afndlGb/df a'emfPsf] xf] / uf]/vf afndlGb/sf] l;kmfl/;df )%( ;fpg # ut] afndlGb/ sf7df8f}+df egf{ ul/Psf] lyof] .

     aflnsfsL cfdfsf] ckLn / pQm ckLnsf] hjfkmdf zfxL ;]gfn] lbPsf] jQmJosf] k|s[lt ldn]sf] 5 t/ /Iff / u[xn] cflwsfl/stf k|dfl0ft u/] a'emfOlbg] afndlGb/sf sd{rf/Lx? atfp“5g\ . …of] jf Tof] gfddf b'Mv lbg] lgotn] cflwsfl/stf vf]Hg] xf] eg] 5f]/Lsf] bfjL ug]{ cfdf–5f]/Lsf] /ut hf“r] x'G5Ú l;ljgsf cWoIf uf}/L k|wfg atfpg'x'G5 .

     o;} ljifodf cg]d;+3 -qmflGtsf/L_ sL s]Gb|Lo ;b:o dg' x'dfufO{+åf/f hf/L lj1lKtdf elgPsf] 5– …b]zdf ;ª\s6sfn / ;]gf kl/rfngsf] cj:yfdf zfxL ;]gf / k|x/Låf/f xTof, n"6, anfTsf/sf lgs[i6 >[ª\vnf v8f u/L hgtfsf] k"0f{ d'lQmsf] rfxgfnfO{ /f]Sg] k|oTg u/]sf] s'/f ;j{ljlbt} 5 . To;a]nf dlxnfx?nfO{ anfTsf/ ug]{ #–$ jif]{ caf]w lzz'sf] ;d]t xTof ug]{ tyf ckx/0f ug]{ sfo{nfO{ ;Qfwf/Lsf ;z:q c¨x?n] cfkm\gf] lgoldt sfo{ agfO{ To;}qmddf /f]Nkfsf] uh'ndf # jif{sf] aRrfnfO{ hLp“b} cfuf]df hnfPsf], /f]Nkfs} ln:g]df % jif{sf] aRrfnfO{ sf6]/ 6'qmf–6'qmf agfP/ dfl/Psf] 5 . bfªdf aRrf ue{jtL dlxnfsf] k]6df uf]nL xfg]/ aRrf / cfdf b'j}sf] xTof ul/Psf] 5 . l;Gw'nLdf !# jifL{of aflnsfdfly anfTsf/ ul/Psf] 5 . uf]/vfdf # jif{sL aRrL ckx/0f u/]sf] / )%( c;f/ #) ut]b]lv cfhsf] o'4lj/fd df cfOk'Ubf klg j]kQf kfl//fVg'n] ;/sf/sf] sfo/ / cfttfoL rl/qsf] cem} k'li6 u/]sf] 5 . xfd|f] ;+u7g c=g]=d=;+3 -qmflGtsf/L_ ;]gfåf/f j]kQf kfl/Psf c=g]=d=;+3 -qmflGtsf/L_ sL s]Gb|Lo ;b:o ;Demgf clwsf/L / j]kQf kfl/Psf aRrfx?nfO{ zL3| l/xfO{ ug{ / h]n–si68Ldf kL8fbfoL hLjg ljtfO/x]sf ;Dk"0f{ aGbLx?sf] l/xfO{sf lglDt kxn ul/lbg kqsf/x?, dfgjclwsf/jfbL ;+3÷;+:yf, gful/s ;dfhdfkm{t\ kl/jf/hgsf] ;+/If0fdf lbnfO lbg xflb{s cg'/f]w ub{5f}+ .Æ

 blnt df]rf{sf] ;f+u7lgs sf/jfxL

     sf7df8f}+÷g]kfn blnt d'lQm df]rf{sf s]Gb|Lo cWoIf ltns kl/of/n] Ps jQmJo dfkm{t s]xL df]rf{sf s]Gb|Lo ;b:ox?nfO{ ;f+u7lgs sf/jfxL u/]sf] atfpg' ePsf] 5 .

         df]rf{sf cWoIf kl/of/åf/f hf/L jQmJodf elgPsf] 5– xfn} a;]sf] s]Gb|Lo ;]qm]6l/o6 a}7sn] ;fF:s[lts ljrng ePsf rGb|]Zj/ a}7f / nfnjL/ kl/of/nfO{ s]Gb|Lo ;ldltaf6 lgisfzg u/]sf] 5 . o:t} ;+u7gsf] uf]kgLotf / gLlt ljkl/t sfd u/]sf s]Gb|Lo ;b:o ;'ldqf lj=s=, hgfb{g g]kfnL, ef]nf k'sf{]6L / r]taxfb'/ lj=s=nfO{ klg s]Gb|Lo ;ldltaf6 ;f+u7lgs sf/jfxL u/L lgisfzg ul/Psf] 5 . o;f] t ;+u7gdf b]lvPsf] cfTd;dk{0fjfbL k|j[lQ / cfly{s lxgfldgf ;DalGw ph'/Ldf k/]sf s]Gb|Lo ;b:ox?nfO{ tTsfn :ki6Ls/0f lnO{ cWoog ul//x]sf] 5 / sf/jfxL k|lqmof cl3 a9fpg] lg0f{o ;d]t a}7sn] u/]sf] lj1lKtdf pNn]v ug'{ePsf] 5 .

/f]Nkf–?s'ddf gof“ sfg'g

     yjfª÷g]skf -dfcf]jfbL_ åf/f ul7t lhNnf hg;/sf/åf/f k'/fgf] ;Qfsf] ;fdGtjfbL tyf k'“hLjfbL sfg'gsf] ;§f PSsfO{;f}+ ztfAbLsf] ;dfhjfbL sfg'g agfpg] k|lqmofsf] ;'?jft ?s'd–/f]Nkfsf ljz]if lhNnfaf6 ePsf] ;dfrf/ 5 .

     ;dfrf/ cg';f/ ljz]if lhNnfJofkL …hgsfg'g k|lzIf0f cleofgÚ yflnPsf] 5 .. pQm cleofg lhNnfsf] ts;]/fdf ljz]if lhNnf hg;/sf/ k|d'v t]hdfg 3tL{n] pb\3f6g ub}{ eGg'eof]– …/f]Nkf, ?s'dsf hgtfn] Jojl:yt ?kdf sfg'g lgdf{0f ug{ nfu]sf 5g\, hgsfg'gsf sfg'gljb hgtf g} x'g]ePsfn] hgsfg'g lgdf{0f ug{;Sg] k|lzIf0f lbg nflu/x]sf 5f}+ .Ú

     ;f]xL k|lzIf0fdf k|lzIfs Pjd\ sfg'gljb s= slknb]jn] sf]n / ts;]/fsf sl/j !%) hgfnfO{ k|lzIf0f lbg'ePsf] lyof] .. du/f“t :jfoQ k|b]zsf] klxnf] P]ltxfl;s sfg'gL k|lzIf0f sfo{qmdsf] ;efkltTj s= ;fu/, :jfut dGtJo s= u'/f“; / ;~rfng s= /f]zgn] ug'{ePsf] lyof] . pQm k|lzIf0fsf] aLraLrdf snfsf/x?åf/f …hgsfg'g lgdf{0fsf] k|lqmofdf 5f}+Ú eGg] h:tf cfsif{s uLt, g[To k|:t't ul/Psf] lyof] .

     o:t} ?s'daf6 hgfb]z ;Djfbbftf k'is/ rGbåf/f k|]lift ;dfrf/ cg';f/ lhNnf hg;/sf/ ?s'dn] gof“ hgsfg'gsf] d:of}bf hgtfaLr NofPsf] 5 . pQm d:of}bfnfO{ k|To]s ufh;sf ls;fg, dlxnf, a'l4hLjL, Jofkf/Lsf] ;Nnfx, ;'emfj / l6Kk0fLsf] ck]Iff;xlt cg'df]bg ug{ ?s'd lhNnf hg;/sf/åf/f ckLn ul/Psf] 5 .

     ?s'd lhNnf hg;/sf/ k|d'v z?0f af“7f du/sf cg';f/ k|:tfljt hgsfg'g d:of}bf !$ v08, !^^ wf/f / #^ pkwf/f /x]sf 5g\ . pQm d:of}bfsf] klxnf] v08df ljjfx;DaGwL, bf];|f]df xf8gftf s/0fL, t];|f]df hah{:tL s/0fL, rf}yf]df s'6kL6, kf“rf}df 3/hUuf, 5}6f}+df jgh+un, ;ftf}+df >dlzlj/ cyf{t\ h]n, cf7f}+df nfu" kbfy{, gjf}+df Hofg, bzf}+df rf]/L, P3f/f}+df cfunfuL, afx«f}+df c+za08f, t]x«f}+df e|i6frf/ / rf}wf}+ v08df ljljw ljifodf pNn]v ul/Psf] 5 .

     :d/0f/xf];\, hgtfsf] gof“ sfg'g :yfgLo:t/af6} klxnf]k6s cfkm\g} ;lqmotfdf aGg nfu]sf] 5 . lhNnf hg ;+ljwfg lgdf{0f ug{ hgtf g} GofofwLz ePsf hgcbfntdf hgtfnfluk/]sf 5g\ . /, hg ;'emfj, ;Nnfx / l6Kk0fLsf] cfwf/df casf] Ps dlxgfleq} pQm d:of}bf kfl/t x'g]ePsf] s'/f lhNnf Goflos ljefusf ;b:o o1axfb'/ kf08] atfpg'x'G5 .

/f}tx6df dlxnf ;Dd]ng

     /f}tx6÷clvn g]kfn dlxnf ;+3 -qmflGtsf/L_ /f}tx6sf] bf];|f] lhNnf ;Dd]ng ut d+unaf/ lhNnfsf] nIdLk'/– & l:yt s+sfnL df=lj=df ;DkGg eof] . ;Dd]ngsf] pb\3f6g cg]d;+3 -qmflGtsf/L_ sL s]Gb|Lo sf]iffWoIf Pjd\ k"jf{~rn If]qLo ;+of]hs u+uf clwsf/Ln] ug'{ePsf] lyof] .

     pQm ;Dd]ngdf g]skf -dfcf]jfbL_ k"jf{~rn If]qLo Ao"/f] ;b:o s= /fh]z, ls;fg g]tf p4j kf]v/]n, dw]zL d'lQm df]rf{sf g]tf ;Togf/fo0f eut nufotsf g]tfx?n] z'esfdgf JoQm ug'{ePsf] lyof] . sfo{qmdsf] ;efkltTj sflGtb]jLn] ug'{ePsf] lyof] eg] ;~rfng zf/bf d}gfnLn] ug'{ePsf] lyof] . k|ultzLn hg;f“:s[lts kl/jf/n] /f]rs hgjfbL uLt–g[To k|bz{g u/]sf] lyof] .. ;Dd]ngn] sflGtb]jLsf] cWoIftfdf !% ;b:oLo lhNnf sfo{;ldlt rog u/]sf] 5 .

 dlxnf e]nf ;DkGg

     /fhlj/fh÷cg]d;+3 -qmflGtsf/L_ ;Kt/Lsf] bf];|f] lhNnf sfo{stf{ e]nf ;of}+ dlxnfx?sf] pkl:yltdf dw]zL /fli6«o d'lQm df]rf{, g]kfnsf cWoIf hos[i0f uf]Otsf] k|d'v cfltYodf ut h]7 !^ ut] ;DkGg ePsf] 5 .

     k|d'v cltly uf]Otn] jftf{–k|;ª\usf ;fy} ;d;fdlos ljifodf k|lzIf0ffTds dGtJo lbg'ePsf] lyof] . e]nfdf blnt dlxnf /s;Lb]jL ;/bf/åf/f zxLb kl/jf/nfO{ bf];Nnf c]f9fO{ clegGbg ul/Psf] lyof] .

     ;/:jtL rf}w/Lsf] ;efkltTj, pj{zf ltldlN;gfsf] :jfut dGtJo / nIdL rf}w/Lsf] ;~rfngdf sfo{qmd ;DkGg ePsf] lyof] eg] e]nfn] ;/:jtL rf}w/Lsf] cWoIftfdf @! ;b:oLo lhNnf sfo{ ;ldltsf] rog u/]sf] 5 .

     To;}u/L blnt d'lQm df]rf{ g]kfn ;Kt/Lsf] k|yd lhNnf e]nf ut h]7 !& ut] ;DkGg eof] . e]nfn] emj//fdsf] cWoIftfdf !! ;b:oLo lhNnf sfo{;ldlt rog u/]sf] 5 .

 c5fddf df]8n ;Qfsf] sfd

     c5fd÷c5fdaf6 k|fKt ;dfrf/cg';f/ hg;Qf rn]sf e"uf]nsf ljz]iftf x]/L sxL+ df]8]n :jf:Yo s]Gb|, sxL+ 5'jf5"t/lxt If]q, sxL+ gd"gf hg lzIffno, sxL+ pTkL8gd'Qm If]q 3f]lift ul/g'sf ;fy} lhNnfsf ljleGg 7fp“df df]8n Gofo ljefu klg u7g ul/Psf] s'/f z/bl;+xn] k|]lift u/]sf] ;dfrf/df hgfOPsf] 5 .

     o;}u/L c5fd lhNnfe/ hgd'lQm ;]gf, g]kfnn] pTkfbg / hgkl/rfngsf sfo{qmdx? tLa| ?kdf sfof{Gjog ul//x]sf] 5 . e|i6frf/ / dlb/flj/f]wL cleofg klg ;~rfng ePsf] ;dfrf/df hgfOPsf] 5 . o;f] t /fdf/f]zg hg;f“:s[lts Knf6'g klg pTkfbgdf h'6]sf] 5 / ;f“:s[lts ;]gfsf] o:tf] sfo{ b]vL hgtf lgs} k|efljt ePsf 5g\ .

     To;}u/L k|fKt Ps csf]{ ;dfrf/cg';f/ /fdf/f]zgdf $ j6f sf7]k'n :yfgLo hg;Qfsf] kxndf lgdf{0f ul/Psf] 5 . :yfgLo ;Qf ;'b[9Ls/0fsf ;fy} jt{dfg /fhg}lts lgsf; ;+ljwfg ;ef ePsf] lgisif{;lxt ljGWojfl;gL / 7f“6Ldf ljzfn hg;efx? ;DkGg ePsf 5g\ .. Pl/of :t/df ;DkGg pQm cfd;efdf s= ;[hgf nufotsf jQmfx?n] af]Ng'ePsf] lyof] .

zxLb :df/s pb\3f6g

     rf}tf/f÷lhNnfsf k|yd zxLb uf]ljGb 3n]sf] ;flns /fv]/ lgdf{0f ul/Psf] zxLb :df/s h]7 #! ut] ;+o'Qm lhNnf hg;/sf/ pkk|d'v g]q b+ufnn] pb\3f6g ug'{eof] .

     7"nf] l;?jf/L ufh;df lgdf{0f ul/Psf] :df/s pb\3f6g sfo{qmddf s= ;'af]w, ;+o'Qm hg;/sf/ pk–k|d'v g]q b+ufn, clvn -qmflGtsf/L_ s]Gb|Lo ;lrjfno ;b:o lzjs'df/ 8f“uL, clvn -qmflGtsf/L_ lhNnf cWoIf clvn g]kfn, tf/fd'df]sf lhNnf cWoIf e"kfnl;+x tfdfª, cg]d;+3 -qmflGtsf/L_ lhNnf cWoIf ;'ldqf a:g]tn] dGtJo /fVg'ePsf] lyof] .

     sfo{qmddf cfkm\gf] dGtJo /fVb} s= ;'af]wn] dfcf]jfbL kf6L{ cfkm\gf nfn;Qfx?df ljsf;–lgdf{0fdf ;d]t nflukg]{ atfp“b} ;/sf/n] jftf{nfO{ gf6ssf] ?kdf ?kfGt/0f u/]sf] ca eLif0f ?kdf ;8sdf pqg] r]tfjgL lbg'eof] . pQm pb\3f6g sfo{qmd s= lju'nsf] ;~rfng, lhNnf kf6L{ ;b:o cfzLifsf] ;efkltTjdf ;DkGg ePsf] lyof] .

 ck/fwLsf] ln:6 6f“l;of]

     wflbª÷b/vf ufh;– ( lgjf;L ;'gaxfb'/ tfdfªsf !) ck/fwsf] ln:6 :yfgLo hgtfn] ufp“–ufp“df 6f“;]sf] ;dfrf/ 5 . k|fKt ;dfrf/cg';f/ pgn] /lj af]u6L, ljdn 3n], 8Da/axfb'/ >]i7sf] ;fd"lxs xTofsf] ;'/fsLb]lv lnP/ o'4lj/fdsf] cjlwdf tfdfª g]tf sdfgl;+ tfdfªnfO{ lu/km\tf/ u/L v's'/L k|xf/ ;d]t u/]sf lyP . ljleGg 7fp“df uO{ hgtfnfO{ cft+lst kfg]{, n'6\g] sfd zfxL ;]gf / k|x/Lsf] cf8df ul//x]sfn] pQm krf{ 6f“l;Psf] :yfgLo hgtf atfp“5g\ .

 hg;]gfåf/f lgdf{0fsfo{ hf/L

         ?s'd÷hgd'lQm ;]gf g]kfnsf] ;xeflutfdf @ dlxgf nufP/ gd"gfof]Uo sf7]k'n ?s'dsf]6 uf=h=;=sf] s'8f/Lvf]nfdf lgdf{0f ePsf] 5 . pQm k'nsf] pb\3f6g lhNnf hg;/sf/ k|d'v z?0f afF7f du/ tyf sDkgL sld;f/ jL/tfn] dzfn afn]/ ug{'eof] .

         pQm k'n pb\3f6g ;df/f]xsf] ;efkltTj sDkgL sdf08/ ;Gtf]if tyf ;~rfng ck;f]rn] ug{'ePsf] lyof] . sDkgLnfO{ k'n lgdf{0f ubf{ lhNnf hg;/sf/af6 %) xhf/ ;xof]u k|fKt ePsf] lyof] eg] hgtfsf] hg>dbfgaf6 !* xhf/ # ;o &% / hg;]gfsf] >d / ;Lkaf6 ! nfv *% xhf/ % ;o u/L hDdf @ nfv $# xhf/ * ;o &% df lgdf{0f ;DkGg ePsf] hgfOPsf] 5 . gofF k'n pb\3f6g ;df/f]xdf sld;f/ s= jL/tfn] k'n lgdf{0fdf >d / ;Lk dfq xf]Og /ut klg nufgL ePsf] atfpg'eof] .

         lhNnf hg;/sf/ k|d'v z?0f afF7fn] k|ltlqmofjfbL ;]gfn] cfrf/;+lxtf pNn+3g ub{} slyt 6\ofKn]6 afF8]/ hg;]jfsf] :jfª kfl//x]sf] 5 eGg'x'Fb} cufl8 eGg'eof]– xfd|f] ;]gf ljsf; lgdf{0fsf] sfddf 5 . o:t} ?s'dsf]6 uf=h=;=cGtu{t vf]lkrf/vf]nfdf klg du/fFt d'lQmdf]rf{ * g+= Pl/of ;ldltsf] cfof]hgfdf %) xhf/ d"No a/fa/sf] nfutdf sf7]k'n lgdf{0f ul/Psf] 5 . k'/fgf lau|]–eTs]sf k'nx? lhNnf hg;/sf/sf] lgb{]zgdf dd{t ;Def/ eO/x]sf 5g\ .

?s'daf6 nfnl;+x s]=;L=

 dhb"/sf] gofF g]t[Tj

         ;'g;/L÷clvn g]kfn dhb"/ ;+3 ;'g;/Ln] gofF g]t[Tj rogsf ;fy lhNnf e]nf ;DkGg u/]sf] ;dfrf/ 5 .. ut c;f/ !! ut] ;'g;/Lsf] b'xjLdf ;DkGg pQm lhNnf e]nfn] rGb| c5fdLsf] ;+of]hsTjdf !! ;b:oLo lhNnf tby{ ;ldlt u7g u/]sf] 5 . pQm e]nfsf] pb\3f6g clvn g]kfn 6]«8 o'lgog dxf;+3sf dxf;lrj s[i0f Kofs'/]nn] ug{'ePsf] lyof] eg] dhb"/ g]tf ;'Gb/ >]i7, uf]kfn b+ufn, ljBfyL{ g]tf cd[t dxtf], a'l4hLjL /fdk||;fb /fO{ nufotsf jQmfx?n] af]Ng'ePsf] lyof] . e]nfsf] ;~rfng 1fg]Gb| s6'jfn / :jfut dGtJo s]bf/ e08f/Ln] ug{' ePsf] lyof] eg] ;efkltTj aof]a[4 dhb"/ g]tf luNvf Clifb]jn] ug{'ePsf] lyof] .

 gSsnL dfcf]jfbLåf/f ckxl/t JolQmsf] vf]hL

         /fhlj/fh÷;Kt/Lsf] hd'gL dw]k'/f ( a:g] s'l~hnfn ofbjnfO{ c1ft ;d"xn] gSsnL dfcf]jfbL ag]/ ckx/0f u/]sf] ;dfrf/ 5 .. pQm ;d"xn] s]–slt sf/0fn] ckx/0f u/]sf] xf] yfxf ePsf] 5}g . lhNnfdf dfcf]jfbL kf6L{n] ckx/0f u/]sf] xf] ls < eGg] cfz+sf al9/x]sf] a]nf dfcf]jfbL g]tf s= ljdnn] cfkm\gf] kf6L{n] lu/km\tf/ gu/]sf] s'/f atfpg' ePsf] 5 .. s= ljdnsf cg';f/ pQm ckxl/t JolQmsf] vf]hL dfcf]jfbL kf6L{n] ;d]t ul//x]sf] 5 .

 

c=g]=d=;+3 -qmflGtsf/L_sf] lhNnf ;Dd]ng

         k;f{÷clvn g]kfn dlxnf ;+3 -qmflGtsf/L_ k;f{sf] lhNnf ;Dd]ng ;DkGg ePsf] ;dfrf/ k|fKt ePsf] 5 . nIdL zdf{sf] ;~rfng / sf]lknf ;'j]bLsf] ;efkltTjdf ;DkGg ;f] e]nfdf g]=s=kf=-dfcf]jfbL_ k;f{ lhNnf ;]qm]6/L s= ljsf;n] ;Daf]wg ug{'ePsf] lyof] . e]nfn] sf]lknf ;'j]bLsf] cWoIftfdf !% ;b:oLo gofF lhNnf ;ldltsf] rog u/]sf] 5 .

8f=e§/fO{sf] hLjgL ljdf]lrt

         sf7df8f}+÷g]kfnsf sfG5f Oltxf;sf/ eg]/ lrlgg vf]Hg] /d]zs'df/ /f}lgof/ / pd]zs'df/ /f}lgof/åf/f lnlvt dfcf]jfbL g]tf 8f=afa'/fd e§/fO{sf] ;+lIfKt hLjgL gfds k':ts /fhwfgLdf Ps ;df/f]xsf aLr Oltxf;sf/ Pj+ n]vs rGb|z]v/ /3'j+z >]i7 …cfhfbÚ / dlxnf g]t[ zfGtf >]i7n] ;+o'Qm ?kdf ljdf]rg ug{'eof] . g]kfn sDo'lgi6 kf6L{ -dfcf]jfbL_ sf g]tf 8f=afa'/fd e§/fO{ ;ft jif{;Dd e"ldut /x]/ o'4lj/fd kZrft\ dfcf]jfbL zflGtjftf{ 6f]nLsf ;+of]hs eO{ ;fj{hlgs x'g'ePkl5sf s'/fsfgLdf cfwfl/t ePsf] pQm k':ts g]kfnL /fli6«o ;dfh ;]jf kl/ifb\n] k|sflzt u/]sf] 5 .

 zxLb kl/jf/ eG5g\– n'uf xf]Og ;dfh abNg'k5{

;'v{]t÷cfkm"nfO{ a'9];sfndf nfngkfng unf{g\ eg]/ dgel/sf] wf]sf] kfn]/ x'sf{Psf] hjfg 5f]/f dfl/Pkl5 cfhsn dlg;/f dNn 5f]/fsf] ;Demgfdf uxel/ cfFz' ;+ufn]/ 6f]nfO/xlG5g\ . 5f]/fnfO{ lbOPsf] oftgfsf] va/n] emg\ pgnfO{ efjljx\j agfPsf] 5 . d]/f] 5f]/fnfO{ 6fpsf] sf6]/ g'gr"s bn] eG5g\ . cfDd} slt 56kl6of] xf]nf, slt b'Mv / si6sf ;fy k|f0f uof] xf]nf cfkmGtn] lbPsf] 5f]/fsf] xTofsf] va/sf] ljj/0fnfO{ ;DemFb} dlg;/f dgel/sf] b'Mv Ps}rf]l6 kf]lV5g\ .

         ut jif{ j}zfv #) ut] ;'v{]t lhNnfsf] 3f6ufpF tftf]kfgLdf cfkm\gf] h]7f] 5f]/f] s'naxfb'/ dNnsf] dfcf]jfbLsf] cf/f]kdf k|x/Lx?n] oftgf lb+b} uf]nL xfgL xTof u/]kl5 dlg;/fnfO{ klg s]xL ;do t 5f]/fsf] abnf lngs} nflu h+un k;"Fk;"F nfUof] . t/ pxfF eGg'x'g5– s] ug{] a'9];sfn nfUof] lx+8\g klg ;lSbg, n8\g emg\ s] ;s'Dnf / ;'v{]t ahf/af6 glhs} kg{] nfl6sf]OnLdf j;f]af; ug{] dlg;/fn] cfkm\gf] 5f]/fsf] xTof ePsf] va/ tLg lbgkl5 dfq yfxf kfpg' ePsf] lyof] . dlg;/fnfO{ cfkm\gf] Pp6f 5f]/f zxLb eP klg c? @ 5f]/f eLdaxfb'/ dNn / emsaxfb'/ dNn bfh's} af6f]df ePsf] / ltgn] Ps lbg g Ps lbg bfh'sf] xTofsf] abnf lnP/} 5f8\g] s'/fdf ljZj:t x'g'x'G5 .

         dlg;/fsf] sfG5f] 5f]/f emsaxfb'/ dNn bfh'sf] xTof ul/+bf ;'v{]t h]ndf lyP . s] ug{] ptf csf{] 5f]/fsf] df;' /fIf;x?n] vfP otf csf{] 5f]/fnfO{ ;d]t h]ndf /fv]/ ;tfpg';Dd ;tfPsf 5g\ dlg;/fn] cWof/f] cg'xf/ nufP/ eGg'eof]] . t/ h] eP klg dlg;/fnfO{ lrQ a'emfpg] af6f] pgsf 5f]/fx?sf] ;fyL a]nfa]nfdf 3/df cfP/ e]63f6 ug{], ;Demfpg] a'emfpg] ugf{n] ePsf] 5 . dlg;/fnfO{ of] s'/f] eg] /fd|/L yfxf 5– cfkm\gf] 5f]/f] b]z / hgtfsf] nflu n8\bf zxLb ePsf] xf] .

         olt dfq geO{ zxLb s'naxfb'/ dNnsL >LdtL rGb|f dNn ;d]t ;f;' dlg;/fsf] s'/fdf ;xdt l5g\ . pgn] cfkm\gf] >Ldfg\ u'dfP klg b]z / hgtfsf] nflu /ut aufPsf]df uj{ ub{} rGb|f dNn eGg'x'G5– clxNo} lx8f}+ h:tf] nfU5 t/ s] ug{] aRrf ;fgf ;fgf 5g\ .

         dfl/g'eGbf rf/ jif{ cl3b]lv hgo'4df nfu]sf zxLb s'naxfb'/ dNnsf] h]7f] 5f]/f] !@ jif{sf / 5f]/L !) jif{sL l5g\ .. ljjfx u/]sf] !$ jif{eGbf a9L eO;s]sf] lyof] . rGb|fn] cfkm\gf] kfl/jfl/s ljj/0f lb+b} eGg'eof] cfkm" lx8\g g;s] klg oL 5f]/f5f]/LnfO{ klg cfkm\gf] afa'n] b]vfPsf] qmflGtsf] af6f]df nufpg] k|0f u/]sL 5' .

         * sIff;Dd cWoog u/]sL rGb|fn] cfkm\gf] >LdfgnfO{ k'ln;åf/f df/]kl5 klg cfkm\gf] n'ufkmf6f]df s'g} kl/jt{g ul/gg\ .. g t pgn] /ftf] sk8f nufpg 5f]l8g\, g r'/f kf]t] g} . oL ;a} kl/jt{g ug{' eg]sf] ?l9jfbL x'g' xf] . pgnfO{ cfkm\gf] >Ldfg\ s'naxfb'/ dNnn] hLljt 5Fb} o:tf] s'/f l;sfpg' ePsf] lyof] . rGb|fn] ;xh} eGg'eof]– d}n] d]/f] >Ldfg 5bf h:tf] n'ufsk8f nufpg] ub{y]+ pxfFsf] xTof eO;s]kl5 klg p:t} sk8f nufO/fv]sf] 5' . pxfFsf] yk egfO lyof]– xfdLn] n'ufsk8f abNg] xf]Og, ;dfh abNg'k5{ .

         …xfdLn] ;dfhdf ePsf ljs[lt / lj;+ult kf] x6fpg'k5{ ;w}+ gf/Lx?nfO{ ckx]ngf ug{] s';+:sf/nfO{ kf] km\ofFSg'k5{ .. gf/Lx?nfO{ x]nf ug{] rng / >Ldfg\sf] xTof x'gf;fy ;]tf] n'uf nufP/ a:g'kg{] ;fdGtL ;+:sf/nfO{ lg/Gt/tf lbg' 7Ls x'GgÚ rGb|f dNnn] pQ/ lbg'eof] .. cem cfdf dlg;/f / >LdtL rGb|fn] s'naxfb'/sf] lsl/of ;d]t u/]gg\ . pgLx?n] lsl/of ug{'nfO{ ;d]t ;dfhsf] s';+:sf/sf] ?kdf lnP .

– lvnaxfb'/ e08f/L

d a'afn] lx+8]sf] af6f]df lx+8\g] :s"ndf 5'

/d]z cfrfo{, dlg6/, h'gL gd"gf ljBfno, hfh/sf]6

hfh/sf]6 kfFrsl6ofdf kmf}hL sf/jfxL ;kmn u/L kmls+{b} ubf{ k|fljlws sdhf]/Lsf sf/0f )%& h]7 #! ut] zxfbt k|fKt ug{' x'g] hfh/sf]6 hultk'/sf zxLb s= eb|nfn cfrfo{ -ceo_ sf !# jif{sf 5f]/f hfh/sf]6df ;~rflnt h'gL gd"gf ljBfnosf dlg6/ x'g'x'G5 .. xfd|f ;dfrf/bftfn] pxfF;Fu lnPsf] 5f]6f] s'/fsfgL k|:t't ul/Psf] 5–;+=_

olt ;fg} pd]/df lsg 3/ 5f]]8]/ hgo'4df nfUg'eof] <

        – d]/f a'afnfO{ ufpFsf km6fxfn] 3/df a:g glbPkl5 sfG5f afh]sf] 3/df xfdL $ cfdf 5f]/fnfO{ 5f]8]/ a'af hgo'4df nfUg' ePsf] lyof] . @)%& h]7 #! ut] k|fljlws uNtLsf sf/0f a'af zxLb x'g'eof] . cfdf klg o'4df ;xefuL ePkl5 @ jif{ klxn]b]lv d klg o'4df nfu]+ . a'afsf] xTofsf] abnf lng] d]/f] ;+sNk xf] . d a'afn] lx+8]sf] af6f]df lx+8\g] :s"ndf 5' .

tkfO{ clxn] s] sfd ug{'x'G5 <

        – xfd|f] hg;Qfn] Pp6f zxLbx?sf 5f]/f5f]/Lx? k'0f{sfnLg sfo{stf{sf 5f]/f5f]/Lx?nfO{ k9fpgsf] nflu h'gL gd"gf ljBfno vf]n]sf] 5 . d ToxL ljBfnodf k9\b5' .

tkfO{sf] ljBfno s;/L ;~rfng eO/x]sf] 5 <

        – ljBfnodf @ hgf lzIfs / @$ hgf ljBfyL{ 5f}+ . ljBfnonfO{ # >]0fLdf afFl8Psf] 5 .. c+u|]hL, ul0ft, efiff lzIffsf ;fy} ljrf/ lgdf{0fsf nflu bz{g, /fhg}lts cy{zf:q, j}1flgs ;dfhjfb / gfrufgåf/f snf ;flxTo klg a9fpg] sfd x'G5 . xfdL s]xL lbg k9]kl5 Jofjxfl/s 1fg xfl;n ug{ lhNnfleq 3'Dg] ub{5f}+ . o'4sfnLg cj:yfdf ;+rflnt ljBfno o'4sfnLg rl/qsf] g} 5 .

k|ltlqmofjfbLx?n] dfcf]jfbLn] ;fgf pd]/sf s]6fs]6Lx?nfO{ ;]gfdf etL{ u5{g\ eGg] xNnfaf/] tkfO{sf] egfO{ s] 5 <

        – g]kfnL hgo'4af6 xf/ vfPkl5 ljleGg cf/f]kx? nufpFb} cfPsf x'g\ . !^ jif{b]lv afnsnfO{ ;]gfdf etL{ u/]sf] d}n] b]v]sf] 5}g . cGo sfddf t nfUb5g\ lg . k|ltlqmofjfbLx? cfdf a'afnfO{ xTof ug{] ;fg} pd]/df afnaRrfsf] xTof ug{] u/]sfn] cfTd/Iffsf] nflu dfcf]jfbL o'4df hfg' afx]s ljsNk g/fv]kl5 sxfF hfg] < tkfO{ g} eGgf];\ g Û kf6L{n] n]vfpg], k9fpg] / c;n x'g] af6f] nufpg] ub{5 eg] lsg gnfUg] < ut jif{ zfxL ;]gfn] lu/km\tf/ u/L lnPsf] e]6]sf] !! jif{sf] s]6f]nfO{ k|of]u u/L hfh/sf]6sf ;of}+ hgtf / ljBfyL{x?sf] lrNnLlaNnL kf¥of] . . To;}n] d}n] yfxf kfP cg';f/ b'Zdgn] h] eG5g\ Tof] ub{}gg\ h] ub{5g\ Tof] eGb}gg\ .

eljiodf tkfO{n] s] aGg] c7f]6 ug{' ePsf] 5 <

        – d a'afn] lx+8]sf] af6f]df lx8\g] / a'afsf] abnf lng] sfddf nfUg]5' . of] b]zdf gofF Joj:yf Nofpg] sfddf nfUg]5' . To;sf] cWoog ul//x]5' .

c? s]xL eGg' 5 <

        – 5 lg Û d pd]/df ;fgf] 5' t/ zxLbsf] 5f]/f eO{ o'4df nfu]sf] @ jif{ eof] . of] a]nf d]/f dgsf s'/f ;a} ;fd' /fVg kfpFbf v'zLn] ub\ub\ ePsf] 5' . d]/f] a'afn] Kof/f] dfGg] klqsfsf] pQ/f]Q/ k|ultsf] sfdgf ub{5' . /, cfhsf afnaflnsf ef]lnsf b]z agfpg] dfG5] x'g\ . To;}n] a]n}df ;a} hgo'4df ;+ul7t x'g'xf]nf eg]/ d]/f pd]/sf ;fyL–efOx?nfO{ ;Gb]z lbg rfxG5' .

bfª lhNnfdf zx/d} hg;Qf lj:tf/

     bfª÷hgtfsf Gofo, k|zf;g ;DaGwL b}lgs hLjgsf sfd sf/f]jf/x? ufp“ hg;Qfaf6} x'g yfn]kl5 zx/leq dfq} s]lGb|t /x]sf] k'/fgf] ;Qfsf c+ux? lgl:qmo aGb} uO/x]sf 5g\ . ahf/If]qleq} hgtfn] hg;Qfaf6 cfºgf sfdx? ug{ yfn]sf 5g\ . bzf}+ jif{;Dd cbfntn] km};nf ug{ g;s]sf d'2fx? hg;Qfn] ! 306fd} Goflos 9+un] km};nf ug{ yfn]kl5 gof“ ;Qfk|lt hgljZjf; a9\b} hfg yfn]sf] 5 .

     t'n;Lk'/ gu/kflnsf cGtu{t kg{] e§]df hg;Qfåf/f vfg]kfgL 6\of+sL / zxLb rf}tf/f]sf] lgdf{0f ul/Psf] 5 .. @@ xhf/sf] nfutdf lgdf{0f ul/Psf] kfgL 6\of+sL / zxLb rf}tf/f]df $%) hgf hgtfsf] >dbfg /x]sf] 5 . @( hgf jL/ zxLbx?sf] gfdfs/0faf6 ag]sf] ;f] zxLb rf}tf/f]df af6f]df lx8\g] dfG5]x?sf] lj;f}gL ljz]if cfsif{0f ag]sf] 5 . ;f]xL 7fp“df #) xhf/sf] nfutdf l;+rfO{ s'nf]sf] lgdf{0f ul/Psf] 5 . pQm s'nf] lgdf{0f ug{ k'/fgf] ;QfnfO{ @ nfvsf] nufgL ug{'kg{] s'/f atfpg' x'G5 ;f]xL If]qsf OGrfh{ s= zlz . /, pxf“ eGg'x'G5– ægof“ hg;Qfk|lt hgrf;f] / ljZjf; al9/x]sf] 5 . hgtfn] xfdLx?af6 7"nf] cfzfsf ;fy ljsf; of]hgfsf] dfu ul//x]sf 5g\ . t/ xfdL clxn] o'4sfnLg ;doleq 5f}+ . hgtfn] dfu]hlt xfdL k"lt{ ug{ ;Sb}gf}+ .Æ

     hg;Qfdf hgtfsf] ;xeflutf ;'b[9 / lj:tf/ ePcg'?k clxn] ljsf;–lgdf{0fsf sfdx? tLj| ?kn] cufl8 al9/x]sf 5g\ .. klZrd bfªsf] sfe|f uf=h=;=af6 bfª–;Nofgsf] ;Ldfgf cv]nf x'“b} k'/Gwf/f hf]8\g] *=ls=dL= af6f] lgdF{0f ul/Psf] 5 . Jofks >dbfgaf6 zfxL ;]gfn] eTsfPsf zxLbu]6 :tDex? k'gM lgdf{0f eO/x]sf 5g\ . To;}u/L uf]n6fs'/L uf=h=;=df %) nfv a/fa/sf] hg>dbfgaf6 af6f] lgdf{0f / vfg]kfgL 6of+sL agfOPsf] 5 . x]s'nL uf=h=;=rvf}/f ;nf}/fdf Pp6f vfg]kfgLsf] s'jf lgdf{0f ul/Psf] 5 . h;af6 ufp“n] hgtf k|ToIf nfeflGjt ePsf 5g\ .. zflGtgu/ uf=h=;=df klg af6f] dd{tb]lv lnP/ lgdf{0fsf sfdx? ;d]t eO/x]sf 5g . To:t}u/L k'/fgf] ;QfnfO{ lj:yflkt ub{} hg;Qfsf] ljsf; ub{} cfO/x]sf] ljhf}/L uf=h=;=df af6f]3f6f], k'nk'n];f lgdf{0f ug{] sfo{ rln/x]sf] 5 . jiff{sf] ;dodf u'xf/vf]nf a9]/ tg{ g;lsg] cj:yf x'“bf hgtfnfO{ jf/kf/ ug{ sl7gfO eO/x]sf]n] uf=h=;=n] @) xhf/sf] nfutdf hg>dbfg h'6fO{ u'xf/vf]nfdf Ps pbfx/0fLo sf7]k'nsf] lgdf{0f u/]sf] 5 . clxn] hgtf gof“ ;Qfdfkm{t g} hUuf kf;, /lhi6]«zg kf; ul//x]sf 5g\ . To;sf] nflu hg;Qfn] hUuf kf; kmf/d tof/ ul/;s]sf] atfp“b} ljhf}/L uf=h=;= k|d'v /fdaxfb'/ yfkf eGg'x'G5– æ!) jif{;Dd dfnkf]tdf kf; gePsf hUufx? klg xfd|f] ;Qfleq kf; ePsf 5g\ . hUuf kf; ubf{ xfdLn] lng] s/ dfq @ k|ltzt xf] . clxn] k|To]s jf=h=;=sf k|d'vx? hgtfsf d'2fdfldnf x]g{] sfddf Jo:t b]lvG5g\ . jf=h=;=sf k|d'vx?n] k|ltdlxgf #%÷$) j6f d'2f l5Gg] u/]sf] atfp“5g\ . sfnfjfª uf=h=;= cGtu{t jf=h=;=k|d'v cf]dnfn jnL cfkm"n] k|To]s dlxgf $) j6f d'2f l5Gg] u/]sf] atfpg'x'G5 . hg;Qfdf cfpg] d'2fx?dWo] a9Lh;f] d'2f Hofgs]z, rf]/L, ;f}tf;f}tL, hUuf ;DaGwL, cj}w of}g;DaGw, hUuf ;DaGwL ljjfbx?, af6f]3f6f], hftLo ljjfb, zf]ifsx?n] ug{] b'Jo{jxf/ cflb /x]sf 5g\ . hg;Qfleq ljsf; lgdf{0fsf sfdx? afx]s ;dfh ;'wf/sf sfdx? klg eO/x]sf 5g\ . ;Qf ;~rfng eO/x]sf 7fp“x?df hf“8–/S;L, h'jf–tf; cGo ljs[lthGo s'/fx?nfO{ lgoGq0f ug{] sfd eO/x]sf] 5 .. ahf/sf If]qx?df r]tgfd"ns s'/fx?sf] dfWodaf6 hf“8/S;L lgoGq0f ug{] sfo{ klg eO/x]sf] 5 .

     bfª lhNnf hg;Qfn] jg clgolGqt ?kn] km8fgL x'g] u/]sf]n] jg ;DaGwL gof“ gLlt to u/]sf] 5 . /fli6«o jg, ;fd'bflos jgnfO{ Pp6} ;fd'bflos jg agfO{ jg ;+/If0fsf] gLlt hg;Qfn] agfPsf] a'lemG5 . hg;Qfsf ;'b[9 Onfsf / lj:tf/Onfsf u/L @ 7fp“df jg ;DaGwL leGg} gLlt lhNnfn] to u/]sf] lhNnf hg;/sf/ k|d'v s'j]/ cf]nL atfpg' x'G5 . :d/0f/xf];\ ;Qf ;'b[9 Onfsfx?df sf7x? aflx/ a]rljvg ug{ glbOg], hg;Qfsf] dftxtdf :yfgLo hgtfnfO{ g} pkef]u ug{ lbg], j]rljvg ug{of]Uo sf7x? :yfgLo hg;Qfsf] cg'dltdf dfq lgsf;L ug{ kfOg] 7]s]bf/;“u cfjZos /sd hg;Qfn] lng] ;ldltsf] df}Hbft /sd @) k|ltzt hg;QfnfO{ / af“sL /sd ;Qfsf] lgu/fgLdf ljsf; lgdf{0fdf nufOg], sf7 ljqmL ug{'k/]df :yfgLo hgtfnfO{ g} klxnf] k|fyldstf lbg], jg e|i6frf/Lx?nfO{ r]lsª / sfjf{xL ug{] gLlt lhNnf hg;/sf/n] lnPsf] 5 .. hg;Qfn] cd]l/sL kIfw/ Pg=hL=cf]= / cfO=Pg=hL=cf]=nfO{ k|j]z ug{ k"0f{tM /f]s nufOPsf] 5 .

     clxn] lhNnfel/ g} ;f“:s[lts snfsdL{x?n] hgr]tgf hfu[t ub{} gof“ uLt ;+uLtsf] dfWodaf6 hgtfnfO{ hgjfbL ;“:s[ltlt/ cfslif{t u/fO/x]sf 5g\ . o:t} hgtfsf] hg;]gfn] cfºgf] xltof/nfO{ ;'/lIft ub{} ljsf;sf sfdx?df h'l6/x]sf 5g\ . ;QfkIfsf] zfxL ;]gfn] cfrf/;+lxtfsf] pNn+3g ub{} jftf{ ljyf]Ng] sfo{df nflu/x]sf]n] / hg;]gf hgtfs} sfd ug{ Jo:t /x“bf cfºgf hg;]gfnfO{ 3]/fleq kfg{] xf] ls eGg] lrGtf hgtfn] ug{ yfn]sf 5g\ . o;af6 lhNnf Knf6'g sld;f/ s= ljzfn eGg'x'G5– clxn] jftf{af6} hgtfn] ck]Iff u/]cg'?k zflGtk"0f{ ?kaf6 b]zn] cu|ufdL lgsf; kfcf];\ eGg] xfdL rfxG5f}+ . To;}n] xfdL OdfGbf/Lsf ;fy cfrf/;+lxtfsf] kfngf ub{} hg;]gfsf sfddf h'l6/x]sf 5f}+ . xfdLaf6 jftf{ ljyf]Ng] s'g} ls;Ldsf] sfd x'“b}g, xfdL ;r]t 5f}+ . olb ;QfkIfsf zfxL ;]gfx? u}/lhDd]jf/ 9+un] cfrf/;+lxtfsf] pNn+3g ub{} bdgsf] tof/L ub{} cfpg] xf] eg] kl/0ffd eLif0f x'g]5 . xfdL Ps;fy clGtd o'4 n8\g]5f}+ .

     g]=s=kf=-dfcf]jfbL_ n] ljutdf 3f]/fxL, gf/fo0fk'/ a}+sx?af6 sAhfdf lnPsf ;'gx? ;DalGwt ;'gjfnf JolQm jf hgtfnfO{ lkmtf{ lbg] sfd ul//x]sf] ;dfrf/ 5 . o;af6 hgtf dfcf]jfbL kf6L{k|lt cToGt} v'zL 5g\ . jftf{ ;kmn kfg{sf lglDt hgtf zflGtk"0f{ 9+un] ;8sdf pq]/ k'/fgf] ;QfnfO{ bjfj l;h{gf ul//x]sf 5g\ . lhNnf kf6L{n] cGt/lqmof, e]nf, uf]nd]r u/L clxn]sf] cu|ufdL /fhg}lts lgsf; ;+ljwfg;efsf] r'gfj g} ePsf] atfp“b} o;af/] ;a}nfO{ :ki6 kfb{} cfO/x]sf] 5 . clxn] 3f]/fxL, t'n;Lk'/sf ;a} a'l4hLjLx?n] ;+ljwfg;efsf] r'gfjaf6 dfq} ;d:of ;dfwfgsf] Psdfq ljsNk lg:sg] atfp“5g\ .

bfªaf6 chobLk zdf{