ultljlw
k"j{df
;DkGg ;+3if{ / hgkl/rfngsf sfdx?sf] ;+lIfKt ;dLIff
clxn] dxfg\
hgo'4n] cf7 jif{ kf/ u/L gjf}+ jif{df k|j]z ub}{5 . hgo'4sf] cf7f}+ jif{
cToGt} pynk'ynsf/L, hl6n, ;+j]bgzLn / ljlzi6 /x]sf] 5 . of] jif{sf] sl/a
cfwf lx:;f jftf{sfn / cfwf lx:;f o'4sfn /Xof] . of] sfn jftf{ /
aGb"ssf] åGbjfbn] e/k"/ /x]sf] 5 .
!$ df3 @)%(
df o'4lj/fd tyf jftf{sf] k|lqmof yfngL eof] / !) efb| @)^) df o'4lj/fd tyf
jftf{ e+u eof] . o; kZrft\ dxfg\ hgo'4sf] k|lqmof hf/L g} /lxcfPsf]
5 . oxf“ ;fdfGotM o'4lj/fd / jftf{sf] k|lqmof;Dd / d'VotM Tof] e+u
ePotfsf] sl/a ^ dlxgfsf] cjlwdf k"j{df ;DkGg ;+3if{ / hgkl/rfngsf
sfo{x?af/] ;+lIfKtdf ;dLIff ug]{ k|of;
ul/Psf] 5 .
!= ju{o'4M b'O{ gLlt / b'O{ of]hgf
jif{
lbgsf] cjlwdf k"j{df ;DkGg ;+3if{ / hgkl/rfngsf sfdx?sf] d"Nof+sg
ug]{ ;Gbe{df ;j{k|yd xfd|f] kf6L{ / ju{b'Zdgsf b'O{ k/:k/ lj/f]wL gLlt /
of]hgfx?af/] 5f]6f] hfgsf/L k|fKt ug{ cfjZos 5 .
xfd|f]
kf6L{ g]=s=kf=-dfcf]jfbL_ ;du| jftf{ k|lqmofdf Psflt/ uf]nd]r ;Dd]ng, cGtl/d
;/sf/ / ;+ljwfg ;efsf] r'gfjdfkm{t cu|ufdL /fhg}lts lgsf; lgsfNg] gLlt / of]hgf
cg'?k lqmofzLn /xof] eg] csf]{lt/ b]zL tyf ljb]zL b'Zdgx?sf if8oGqx?k|lt ;t{s
/xL /0fgLlts k|Tofqmd0fsf] tof/L ug]{ tkm{ klg ;r]t aGb} cfof] . o'4lj/fd
/ jftf{ e+u eP kZrft\ kf6L{ /fhgLlts sfo{gLltsf] ?kdf uf]nd]r ;Dd]ng, cGtl/d
;/sf/ / ;+ljwfg ;efsf] r'gfjsf] gLltk|lt cl8u g} /xof] / cfwf/Onfsfx?nfO{ ;'b[9
t'Nofpb} ljb|f]xsf] tof/L ug]{ s'/fdf hf]8 lb+b} cfof] . kf6L{n] of]
cjlwnfO{ hgo'4sf] /0fgLlts ;Gt'ng / k|Tofqmd0fsf] tof/Lsf] ljlzi6 r/0fsf ?kdf
kl/eflift u¥of] / kmf}hL ?kdf s]Gb|Lo gLlt / of]hgf cGtu{t ljs]lGb|t sfjf{xLdf
hf]8 lb+b} lglZrt cjlwdf s]lGb|t sfjf{xLsf] tof/Ldf nfUg] ;f+]r agfof] .
ut kL=aL=sf] a}7sb]lv kf6L{n] cjnDag ub}{ cfPsf] o; k|sf/sf] gLlt / of]hgfnfO{ @)^)
h]i7df ;DkGg s]Gb|Lo ;ldltsf] k"0f{ a}7sdf cfjZos kl/dfh{g ;lxt kfl/t
ul/of] / To; kZrft\ kL=aL=sf] a}7sn] o;nfO{ cem} ;6Ls tyf d"t{ ?k
lbof] . tbg';f/ clxn];Dd kf6L{sf ;du| gLlt / of]hgfx?–æcGtlj{/f]wx?sf] ;xL
;+rfng ub}{ k|Tofqmd0fsf] tof/LnfO{ gof“ p“rfOdf p7fpg ;Dk"0f{ zlQm
s]lGb|t u/f}+Æ eGg] d"n gf/fdf ;+s]lGb|t tyf 3gLe"t aGb} cfPsf
5g\ . o; k|sf/sf] gLlt / of]hgfnfO{ k"j{sf sfdx?sf] ;Gbe{df cem}
d"t{ agfpg] sfd x'“b} cfPsf] 5 .
csf]{lt/,
a}b]lzs k|ltlqmofjfb d'VotM cd]l/sL ;fd|fHojfbåf/f lgb]{lzt ;fdGtL ;}lgs
clwgfosjfbL ;Qfsf] gLlt / of]hgf dxfg\ hgo'4 / hg;d'bfosf lj?4 cg]sf}+ hfnem]n
/ if8oGq ug]{, jftf{ ef“8\g] / cu|ufdL /fhgLlts lgsf;df cj/f]w v8f ug]{,
g]=s=kf=-dfcf]jfbL_ sf lj?4 cg]sf} b'ik|rf/ ug]{, eLif0f bdg cleofg / /fHocft+s
rnfpg], slyt PsLs[t sdf08 cGtu{t hg;]gfnfO{ lgz:q t'Nofpg], hg;]gfsf
ultljlwx?df lgoGq0f sfod ug]{ tyf k'g{:yfkgfsf gfddf slyt cfTd;dk{0f u/fpg]
gLlt / of]hgfdf s]lGb|t /xof] . of] jif{ lbgsf] / To;df klg vf;u/L ut ^
dlxgfsf] cjlwdf k'/fgf] /fHo;Qfåf/f hgo'4sf lj?4 cjnDjg ul/Psf gLlt / of]hgf s]
s:tf lyP eGg] s'/f xfn} cd]l/sL ;xfos ljb]z dGqL lqmli6gf /f]SsfnfO{ g]kfnL
zfxL ;]gfåf/f a'emfOPsf] slyt kmf}hL k|ltj]bgaf6 :ki6} a'‰g ;lsG5 .
@= o'4lj/fd / jftf{sf] cjlw
dxfg\
hgo'4n] /fhg}lts dfq} x}g kmf}hL ?kn] ;d]t /0fgLlts ;Gt'ngdf k|j]z u/]sf]
l:yltdf xfdL c:yfoL o'4 lj/fd u/L k'/fgf] ;Qf;“u jftf{sf] k|lqmofdf cufl8 a9\of}+ . xfd|f] kf6L{
zflGtk"0f{ tl/sfn] jftf{dfkm{t cu|ufdL /fhgLlts lgsf; lgsfNg] sfddf cToGt}
OdfGbf/L / lhDd]jf/Lk"0f{ tl/sfn] k|:t't eof] . k/Gt' cd]l/sL
;fd|fHojfbåf/f lgb]{lzt ;fdGtL zfxL ;}lgs clwgfosjfbL k'/fgf] ;Qf k|f/Deb]lv g}
if8oGqd"ns 9+un] k]z eof] . k'/fgf] ;Qfåf/f b'a} kIfaf6 :jLs[t cfrf/
;+lxtf dfq pNn+3g ul/Pg, clkt'M xfd|f] kf6L{åf/f k|:t't cGtl/d ;/sf/, uf]nd]r
;Dd]ng / ;+ljwfg ;efsf] cToGt} nlrnf] hgjfbL dfGotfdf cfwfl/t /fhgLlts
k|:tfjnfO{ ;d]t k"0f{tM nTofOof] . jftf{sf] clGtd r/0fdf zfxL cd]l/sL
;]gfåf/f /fd]5fksf] bf]/Dafdf ul/Psf] @! hgfsf] aa{/ ;fd"lxs xTofsf08 /
k'/fgf] ;Qfåf/f k|:t't k|ltufdL cjwf/0ffkq o;} if8oGqsf clGtd s8L x'g\ .
jftf{sf]
k|lqmofdf cu|ufdL /fhgLlts lgsf; lgsfNg / kf6L{sf sfdx?nfO{ cufl8 a9fpg s]Gb|Lo
gLlt / of]hgf cg'?k k"jL{ s]Gb|Lo sdf08 cGtu{t ljleGg k|sf/sf ;f+u7lgs /
hgkl/rfngsf sfdx? ;DkGg ePsf 5g\ . jftf{sf] yfngL ePsf] nut} k"jL{
s]Gb|Lo sdf08sf] ;}Go x]8Sjf6{/åf/f ;}Go hgxft]dfnf] cleofgsf ?kdf hg;]jf,
lgdf{0f / hgl/rfngsf] sfo{qmd df3 !^ b]lv kmfNu'0f d;fGt;Dd ;+rfng
ul/of] . jftf{ z'? ePsf] nuQ}b]lv b]zsf ;a} lhNnfx?df hgkl/rfngsf ljljw
sfo{qmdx? ;+rfng ul/P / k"j{df klg ufp“ :t/b]lv lhNnf x'“b} If]qLo tyf
sdf08 :t/;Dd ljljw sfo{qmdx? ;+rflnt eP . o; 9+usf sfo{qmdx?df ljleGg ?kdf
;DkGg ePsf xhf/f} hg;efx?sf] ljz]if dxTj 5 . k"jL{ sdf08 cGtu{t
If]qLo tyf sdf08 :t/sf ljzfn hg;efx?df jftf{ 6f]nLsf ;+of]hs tyf ;b:ox?
g]=s=kf=
-dfcf]jfbL_sf :yfoL ;ldlt ;b:o s=afa'/fd e§/fO{ tyf s=/fd axfb'/ yfkf -afbn_,
kf]ln6 Jo"/f]sf ;b:o s= b]j u'?¨, s=s[i0f axfb'/ dx/f / s= dft[sf k|;fb
ofbj k|d'v jQmfsf ?kdf ;xefuL x'g' eof] . r}q @$ ut] /f}tx6df
s=dft[sfk|;fb ofbj, a}zfv !@ ut] hgsk'/df s=/fd axfb'/ yfkf -afbn_ / s=dft[sfk|;fb
ofbj, a}zfv !# ut] lj/f6gu/df s=afa'/fd e§/fO{ / s= dft[sf k|;fb ofbj, h]i7
!& ut] r'xfg8f“8fdf /fd axfb'/
yfkf, h]i7 !& ut] P};]n'' vs{df s= b]j u'?¨, h]i7 @$ ut] bf]/Dafdf s= s[i0f
axfb'/ dx/f / s= dft[sfk|;fb ofbj, h]i7 #! ut] l;Gw'nLdf s=/fd axfb'/ yfkf /
s=dft[sfk|;fb ofbj k|d'v jQmf /xg' ePsf ljzfn hg;efx? ;DkGg eP .
o;}
k|lqmofdf c;f/ @^ / @& ut] ;nf{xLdf dw]zL /fli6«o d'lQm df]rf{sf] k|yd
/fli6«o e]nf / c;f/ #@ tyf >fj0f ! ut] kf“ry/df ls/f“t /fli6«o d'lQm df]rf{
g]kfnsf] k|yd /fli6«o ;Dd]ng eJo ?kdf ;DkGg ePsf lyP . tL b'a} sfo{qmdx?df
k|d'v cltly g]=s=kf=-dfcf]jfbL_ sf cWoIf tyf hgd'lQm ;]gf g]kfnsf ;jf]{Rr
sdf08/ s= k|r08 xg'x'GYof] / tL b'a} sfo{qmdx?sf] pb\3f6g s= k|r08åf/f ul/Psf]
lyof] . tL sfo{qmdx?df cltlysf ?kdf g]=s=kf=
-dfcf]jfbL_sf :yfoL ;ldlt ;b:o tyf ;+o'Qm qmflGtsf/L hgkl/ifbsf s]Gb|Lo ;+of]hs
s=afa'/fd e§/fO{ klg pkl:yt x'g'x'GYof] . o;]}a]nf cfiff9 #) ut]
g]=s=kf=-dfcf]jfbL_ / ls=j=kf=sf s= uf]kfn vDa' ;lxtsf qmflGtsf/L sd/]8x? aLr
kf6L{ Pstf ;DkGg eof] . s=cWoIfsf] ljz]if pkl:yltdf ;DkGg oL ;kmn / zfgbf/
sfo{qmdx?af6 k"j{sf] ;+u7g / cfGbf]ngnfO{ gof“ p“rfO k|bfg ug{ /fd|f] d2t
k'u]sf] 5 .
of]
cjlwdf k|rf/fTds cfGbf]ngsf sfdnfO{ cufl8 a9fpg] af/] kf6L{ lqmofzLn
aGof] . cd]l/sL ;fd|fHojfbåf/f lgb]{lzt k'/fgf] ;Qfåf/f g]kfnL hg;d'bfo /
dxfg\ hgo'4sf lj?4 hlt g} if8oGq ul/P klg ltgnfO{ lrg{ / b]zdf dfq x}g ljb]zdf
;d]t cfÎgf] hgjfbL tyf qmflGtsf/L klxrfg :yflkt ug{ kf6L{ ;kmn /xof] . of]
k|lqmofdf kf6L{n] cfÏgf] /fhgLlts >]i7tf zfgbf/ ?kdf xfl;n u¥of] .
#= jftf{e+u kl5 ;DkGg ;+3if{sf k|d'v
sfjf{xLx?
jftf{ /
o'4lj/fd e+u eP otf k"j{df kmf}hL / hg;+3if{sf cg]sf}+ sfd sfjf{xLx? ;DkGg
x'“b}cfPsf 5g\ . k"j{df ;DkGg k|d'v kmf}hL tyf u}/kmf}hL sfjf{xLx?
lgDgfg';f/ /x]sf 5g\ M
s= k|x/L kf]i6 /]8 / sAhf
-!_ shf/f k|x/L rf}sL, l;/xfM
( efb|
@)^) df l;/xfsf] shf/f k|x/L kf]i6 ;kmntfk"j{s sAhf ul/of] . ;f]
sfjf{xLdf b'Zdg tkm{ ! k|x/L xjNbf/sf] d[To' / ! k|x/L 3fOt] eP, #–)–# /fOkmn
yfg $, ;6ug yfg !, l/eNj/ yfg !, ;+rf/;]6 yfg ! / cGo o'4 ;fdfu|L sAhfdf
lnOP .
-@_ a]njf/L /]8
)^)
efb| !$ df]/¨sf] a]naf/L O=k|=sf= dfly cfqmd0f, k"0f{ ;kmn x'g
g;s]sf] . xfd|f] tkm{ !*cf}+ a6flnogsf s= g/]Gb|, s= ljzfn, s= b}j, s=
cfl;; / s=/lj ;lxt % hgfsf] zxfbt / ^ hgf 3fOt] . b'Zdg tkm{ ^ hgf k'ln;
3fOt] . #)# yfg ! / ;f]sf uf]nL %) lk;, ;6ug yfg ! sAhf .
-#_ nfxfg, l;/xf
efb| !% ut] nfxfgsf] O=k|=sf=df ePsf] sfjf{xLdf b'Zdgtkm{ k|x/L c;O{
;lxt @ hgfsf] d[To' . #)# yfg !, ;+rf/ ;]6 yfg !, video Sofd/f yfg ! hgd'lQm ;]gfsf]
sAhfdf lnOof] . xfd|f] tkm{ PL. VC, kf6L{ DCM ;lxt % hgfsf] zxfbQ . ;a}
k|x/L efu]sf]n] cfqmd0f k"/} ;kmn x'g ;s]g .
-$_ ;nf{xL aonaf; /]8 -k|x/L rf}sL_
)^)
efb| !* ut] aonaf; /]8df #)# /fOkmn ( yfg, a'n]6 #% j6f, dfph/ 7"nf] !
yfg, a'n]6 !@ j6f, l;S;/sf] a'n]6 !@ j6f / cGo nlhl:6s ;fdfg hg;]gfsf] sAhfdf
lnOof] . ;f] sfjf{xLdf @ hgf k|x/Lsf] d[To' eof] . xfd|f]tkm{ :Sjfo8
le=;L= ! hgf 3fOt] / ^ lbg kl5 zxfbt eof] . of] cfqmd0f k"0f{ ;kmn
/x]sf] 5 .
-%_ /f}tx6 sf]k'jf lkk/f /]8
)^)
efb| @( ut] lkk/fdf ePsf] of] /]8 k"0f{ ;kmn . o;df sAhf ul/Psf ;fdu|Lx?
#)# /fOkmn % yfg, 6L=la= / P;= lh= $ yfg, / dfph/ ! yfg /x]sf 5g\ .
-^_ pbok'/ hnhn] r]skf]i6
)^)
c;f]h * ut] hnhn]df ;DkGg of] /]8 ;kmn . b'Zdgtkm{– k|x/L c;O{ ;lxt $
hgfsf] d[To', ! hgf 3fOt] . of] sfjf{xLdf #)# yfg #, lk:tf]n yfg ! k|fKt
ePsf 5g\ .
-&_ sNof0fk'/ ;Kt/L
)^)
c;f]h !! df sNof0fk'/df ePsf] /]8 k"0f{ ;kmn . b'Zdgtkm{ $ k|x/Lsf]
d[To', % 3fOt] . xfd|f]tkm{ Bn vc, company 'c'., ;lxt # hgf 3fOt] . #)# yfg ^, ;6{ug yfg
! hg;]gfsf] sAhfdf .
-*_ /f}txt s6xl/of /]8 -k|x/L rf}sL_
)^)
c;f]h !! ut] s6xl/ofdf ;DkGg ;f] /]8 ;fdfGo ;kmn /x]sf] 5 . o;df hgd'lQm
;]gfåf/f #)# /fOkmn yfg % ;lxtsf o'4 ;fdfu|Lx? sAhfdf lnOP . b'Zdgtkm{ $
hgf k|x/Lsf] d[To' / !)–!@ hgf 3fOt] eP . xfd|f]tkm{ % hgf sd/]8x?sf]
zxfbt, @ hgf u+eL/ 3fOt] x'g' eof] .
v= k|d'v PDa'; /
le8Gtx?M
-!_ pbok'/ r'nf9''·f
le8Gt
)^) efb| !@ ut] r'nf9'¨fdf ePsf] eL8Gtdf
b'Zdgtkm{ # hgfsf] d[To', xfd|f]tkm{ @ hgfsf] zxfbt -! ;+u7s / ! ;]gf_ oxL
eL8Gts} ;r{sf] qmddf la|u]8 sfof{nosf kf]i6df sfd ug]{ lk= Pn= sdf08/ s=
sjLGb|sf] zxfbt eof] . b'Zdgåf/f # hgf ;j{;fwf/0f hgtfsf] xToF
ul/of] .
-@_ Sofg]Zj/ PDa';
)^)
efb| @! ut] l;Gw'nLsf] Sofg]Zj/df ePsf] PDa';df @ hgf zfxL ;]gfsf] d[To'
ePsf] 5 eg] bh{gf}+ 3fOt] ePsf
5g\ .
-#_ ;f]n' nf]lvd PDa';
c;f]h
# ut] hg;]gfåf/f yflkPsf] ;f]n', nf]lvdsf] PSa';df ! zfxL ;]gfsf] d[To' ePsf]
5 .
-$_ vf]6f¨sf] l5tfkf]v/L eL8Gt
)^)
c;f]h !) ut] vf]6f¨sf] l5tfkf]v/Ldf ePsf] eL8Gtdf b'Zdgtkm{ $ hgfsf]
d[To' . xfd|f] tkm{ DCM -Pl/of O{~rfh{_ s= sljtf ;lxt ^ hgf ;+u7s, #
hgf hg;]gf / ! hgf aGbL u/L !) hgfsf] zxfbt .
-%_ pbok'/ PDa';
)^)
c;f]h @@ ut] ePsf] eL8Gtdf b'Zdgtkm{ zfxL;]gf / k|x/L u/L !^ hgf d/]sf] / d]h/
;lxt # hgf 3fOt] . xfd|f]tkm{ ! hgf
sd/]8 3fOt], of] PDa'; / eL8Gtdf hgd'lQm ;]gfn] lgs} pRr k|sf/sf] jL/tf k|:t't
u/]sf] 5 .
-^_ l;Gw'nL sdnfdfO{ gu/kflnsf PDa';
)^)
c;]fh @* ut] l;Gw'nLsf] sdnfdfO{ gu/kflnsfdf hg;]gfn] yfk]sf] ljB'tLo w/fkdf
k/L # hgf zfxL cd]l/sL ;]gfsf] d[To' ePsf] 5 eg] c? w]/}sf] ;+Vofdf 3fOt] ePsf
5g\ . pQm zfxL ;]gfx? ;b/d'sfdaf6 hgbdgsf] nflu 6«sdf r9L cfPsf] ;dodf ;f]
:yfgdf ljikmf]6gdf k/]sf] lyof] .
-&_ vf]6f· xl/z]sf]
le8Gt
)^) sflt{s !
ut] vf]6f¨ P};]n' vs{sf] le8Gtdf $ ;]gfsf] d[To', !) hgf eGbf a9L uDeL/ ?kdf
3fOt] ePsf 5g\ .
-*_;f]n'sf] h'aLª le8Gt
)^) sflt{s & df ;f]n'sf] h'laª eL8Gtdf g]=s=kf=-dfcf]jfbL_
If]=;=Jo"=sf ;b:o tyf lhNnf OGrfh{ s= kL=s]=-sdn b]jsf]6f_, s=slj ;lxt #
hgfsf] zxfbt, b'Zdgtkm{ @ zfxL ;]gfsf] d[To' .
-(_ pbok'/ lqo'uf PDa';
)^)
sflt{s !@ ut] hg;]gfåf/f yflkPsf] pbok'/ lqj]0fL x/}ofsf] PDa';df $ ;]gfsf] d[To' .
-!)_ ;f]nfvs{ PDa';
)^)
sflt{s !# ut] ;f]nfvs{ cf]vn9+'ufdf hg;]gfåf/f PDa';df ! ;]gfsf] d[To' / ^ hgf
3fOt] ePsf 5g\ .
-!!_ ef]hk'/ x]nf}5f PDa';
)^)
sflt{s @! ut] ef]hk'/sf] x]nf}5fdf hg;]gfåf/f ul/Psf] PDa';df @ zfxL ;]gfsf]
d[To' / % hgf 3fOt] ePsf 5g\ .
-!@_ Onfd d+unaf/] PDa'; M
)^)
sflt{s @( ut] Onfdsf] d+unaf/]df b'Zdgsf] u:tL 6f]nLdfly kmfOl/¨ PDa';df $
;]gfsf] d[To', s]xL 3fOt] / xfd|f] tkm{ ! hgfsf] zxfbt ePsf] 5 .
-!#_ df]/· sfg]kf]v/L PDa';M
)^)
dfu{ ! ut] df]/¨sf] sfg]kf]v/L dx]Gb| /fhdfu{df ;z:q k|x/Lsf] uf8Ldfly ePsf]
PDa';df !! hgf k'/fgf] ;Qfsf ;'/Iff kmf}hsf] d[To' eof] . of] sfjf{xLdf
hgd'lQm ;]gfn] pRr k|sf/sf] zf}o{ k|:t't u/]sf] 5 .
-!$_ wg'iff l;d/fu9L PDa';
)^)
dfu{ ! ut] hg;]gfåf/f ul/Psf] wg'iff l;d/fu9Lsf] /f]8 dfOlg¨ PDa';df ;]gf gfos
;lxt ;]gftkm{ % / ! k|x/L ;lxt ^ hgfsf] d[To', ^ hgf 3fOt] .
-!%_ r}gk'/df PDa';
)^)
d+l;/ @ ut] ;+v'jf;efsf] k'/fgf] ;b/d'sfd r}gk'/ l:yt ;+o'Qm a];SofDk glhs
hgd'lQm ;]gfn] yfk]sf] ljB'tLo w/fkdf
k/L @ hgf zfxL ;]gfsf] 36gf:yndf g} d[To' ePsf] 5 eg] # 3fOt] ePsf 5g\ .
-!^_ v'Dgfd PDa';
)^)
d+l;/ % t]xy'd lhNnfsf] v'Dgfddf hgd'lQm ;]gfsf] PDa';df k/L @ hgf k|x/Lsf]
d[To' ePsf] 5 eg] cGo s]xL 3fon ePsf
5g\ .
-!&_ d]rL gu/kfnLsf PDa'; M
)^)
dfu{ * d]rL gu/ gu/kflnsfsf slyt ;r{ cleofgdf k|x/Lsf] uf8L ufp“df k:g vf]Hbf
hg;]gfsf] PDa';df k/L @ hgf k|x/L ;xfos lg/LIfs ;lxt # k|x/Lsf] d[To' ePsf]
5 .
-!*_ l;Gw'nL dl/gdf
le8Gt
)^) d+l;/ !)
ut] k'/fgf] ;Qfn] hgxTofsf] nflu cjnDjg u/]sf] slyt …o'lgkmfO8 sdf08Ún] uf“p
uf“pdf 3'lDt lzlj/ ;+rfng ub}{ lx8\g]
zfxL ;]gf;“u hgd'lQm ;]gfsf] l;Gw'nLsf] dl/gdf bf]xf]/f] le8Gt x“'bf ! ;]gfsf]
d[To' x'g'sf ;fy} $hgf 3fOt] ePsf] 5 . ;f] 36gfdf hgd'lQm ;]gftk{m s'g}
Iflt gePsf] / 36gf :ynb]lv hgd'lQm ;]gfn] zfxL;]gfnfO{ ! ls=ld= eGbf a9L nv]6]/
k/flht ul/Psf] lyof] .
-!(_ O6x/Ldf PDa';
)^)
d+l;/ !$ ut] hgd'lQm ;]gfn] lk|tgf x]8Sjf6/ O6x/Lsf] glhs} yfk]sf] ljB'tLo
w/fkdf k/L # hgf zfxL ;]gfsf] d[To' / $ hgf uDeL/ 3fOt] ePsf 5g\ .
-@)_ vf]6f· /fvf eL8Gt
)^)
d+l;/ @) ;b/d'sfd lbSt]naf6 ;r{ cleofgdf cfPsf] ;+o'Qm ;'/Iff kmf}h / hgd'lQm
;]gf aLr vf]6f¨sf] /fvf eL8Gtdf $ zfxL ;]gfsf] d[To', bh{gf}+ 3fOt] ePsf
5g\ . pQm eL8Gtaf6 ! yfg #)# /fOkmn, To;sf uf]nL ** yfg, P;=Pn=cf/=sf]
DofUhLg & yfg / uf]nL #^ yfg, #^
lu|g]6 @ yfg, Og;f;sf] DofUhLg ! yfg nufot y'k|} emf]nf / l;lNkªJofux? hgd'lQm
;]gfn] 36gf:yn ;r{ ubf{ k|fKt u/]sf] 5 .
-@!_ dxf]Q/L l5Ggfd:tf PDa';
)^)
d+l;/ @* ut] dxf]Q/L lhNnfsf] k"j{ klZrd /fhdfu{df kg]{ hn]Zj/ alb{jf;
/f]8 v08sf] cf}/fxL, l5Ggfd:tfdf laxfg !!M$) ah] ;z:q k|x/L u0fsf !% hgfsf]
;+Vofdf ldgL 6«sdf r9]sf] cj:yfdf hgd'lQm ;]gfn] yfk]sf] ljB'tLo w/fkdf k/L
;z:q k|x/Lsf jl/i7 xjNbf/ ;lxt !!
hgfsf] 36gf:ynd} / kl5 tLg hgf u/L !$ hgfsf] d[To' ePsf] lyof] eg] ;O{ ;lxt #
hgf ulDe/ 3fOt] ePsf lyP .
-@@_ ;nf{xL xl/jg PDa';
)^)
kf}if # ut] ;nf{xL sd{}of Jof/]saf6 u:tL ug{ lx8]sf] zfxL cd]l/sL ;]gfsf] uf8L
xl/jg uf=h=;=sf] rk]gL k'n glhs hgd'lQm ;]gfn] yfk]sf] ljB'tLo w/fkdf kbf{ #
hgf 36gf:yndf 7x/} ePsf lyP eg] !! hgf 3fOt] EfPsf lyP .
-@#_ kf“ry/sf] /fgLufp“ / b'ltof PDa';
)^)
kf}if % ut] kf“ry/ lhNnfsf] /fgLufp“df hg;]gfåf/f ePsf] PDa';df k/L
& hgf zfxL ;]gfsf] 36gf:yndf g} d[To' ePsf] 5 eg] % hgf 3fon ePsf
5g\ . To;} u/L kf}if * ut] ;f]xL lhNnfsf] b'ltofdf yflkPsf] ljB'tLo w/fkdf
k/L $ hgf zfxL ;]gfsf] d[To' / !! hgf 3fon ePsf] k'li6 ePsf] 5 .
-@$_ ;+v'jf;ef hnhn] PDa';
)^)
kf}if !* ut] ;+v'jf;efsf] hnhn]df hg;]gfåf/f ePsf] PDa'; / eL8Gtdf $ zfxL
;]gfsf] d[To' / !) hgf eGbf a9L uDeL/ ?kdf 3fOt] .
-@%_ vf]6f· nfld8f“8f Pl/of PDa'; / eL8Gt
@)^)
kf}if @! ut] vf]6f¨sf] nfdL8f“8fsf] slyt ;+o'Qm ;'/Iff kmf}hsf] 3'DtL lzlj/df
Pl/of PDa'; / eL8Gt x'“bF b'Zdgtkm{ ;]gf / k|x/L u/L * hgfsf] d[To' eof] .
lhNnf lzIff clwsf/L, lhNnf vfg]kfgL clws[t / sd{rf/L nufot / k|x/L ;lxt ^
hgfnfO{ sAhfdf lnOof] . ;fy}, of] sfjf{xLdf OG;f; yfg #, P;=Pn=cf/= yfg !,
#)# /fOkmn yfg @, DofUgd /fOkmn yfg !, ;lxtsf xltof/, ltgsf uf]nL / y'k|} o'4
;fdu|Lx? hgd'lQm ;]gfn] sAhfdf lng] sfd ePsf] 5 . of] sfjf{xL kmf}hL
b[li6n] w]/} dxTjsf] /x]sf] 5 .
-@^_ df]/¨sf] cDaf]6]–cfOtjf/] PDa'; / eL8GtM
)^) df3
! ut] df]/¨sf] cDaf]6] ;r{ cleofgdf uPsf] zfxL ;]gf hg;]gfn] yfk]sf] PDa';df
k/]kl5 306f}+ eL8Gt eof] . ;f] eL8Gtdf !! hgf zfxL ;]gfsf] d[To'
eof] . To;}u/L yk kmf];{ ;lxt hg;]gfsf] vf]hLdf uPsf zfxL ;]gfsf] 6f]nL
df3 @ ut] ljxfg ^M#) jh] df]/¨sf] cfOtjf/]df km]/L PDa';df k/L # hgf zfxL
;]gfsf] d[To' / PDa'; k8\lsPkl5 ePsf] bf]xf]/f] eL8Gtdf yk ( hgf zfxL ;]gfsf]
d[To' eof] . pQm PDa'; / eL8Gtaf6 xfonsfon ePsf zfxL ;]gf a];SofDkdf
kms{bf k'g # ut] df]/¨ kf“ry/sf] ;Ldfgfdf kg]{ h}+faf/Ldf PDa';df k/L $ hgf
zfxL ;]gf u+eL/ 3fOt] ePsf 5g\ . o;/L ;KtfxJofkL ck|]zgsf] nflu uPsf zfxL
;]gfx? hg;]gfn] yfk]sf] >[v+nfa4 PDa'; / df]rf{a4 eL8Gtdf xf/ vfO kmls{Psf
5g\ . ;r{ cleofg c;kmn ag]sf] 5 . n8fOsf b[li6n] # lbg nuftf/ ePsf]
PDa'; / eL8Gt clxn] ;Ddsf] k"j{sf] ;a} eGbf pRr df]rf{a4 eL8Gt xf] .
;du|df o; sfjf{xLdf @! hgf zfxL ;]gfsf] d[To' / bh{gf}+ 3fOt] ePsf 5g\ .
hg;]gftkm{ ;ftf}+ la|u]8 cGt{ut P;=6L=Pkm=sL ;]S;g sdf08/ s= d]g'sfsf] zxfbt
ePsf] 5 .
u= sdf08f] /]8 / ;kmfof M
-!_ ef]hk'/sf] 6fj/dfly cfqmd0f
)^)
c;f]h #) df ef]hk'/ ;b/d'sfdsf] 6fj/dfly cfqmd0f, @ hgf ;]gfsf] d[To' .
xfd|f] tkm{ s= k|lj0fsf] zfxbt . # hgf ;fyL ;fdfGo 3fOt] .
-@_ nfxfg ahf/df sdf08f] cfqmd0f
)^)
d+l;/ # ut] nfxfgdf hg;]gfåf/f sdf08f] cfqmd0faf6 @ ;]gfsf] 36gf:ynd} d[To'
ePsf] 5 . pQm sfjf{xLaf6 yfg @ SMG , & DofUhLg / @!) uf]nL
tyf #^ lu|g]6 $ j6f hgd'lQm ;]gfn] cfÏgf] sAhfdf lnPsf lyP .
-#_ k'g/fj]bg cbfnt
df]/Ë
lj/f6gu/sf] k'g/fj]bg cbfntdf /x]sf b'Zdgdfly hg;]gfsf] sdf08f] cfqmd0fdf !
;]G6«Lsf] d[To', #)# /fOkmn yfg ! sAhf .
-$_ emfkf lemnlemn]sf] sdf08f] cfqmd0f
)^)
c;f]h @* ut]sf] hg;]gfsf] of] cfqmd0fdf r]lsË ug]{ b'Zdgsf] ! hgf ;]gfsf] d[To', ! hgf 3fOt], xfd|f]tkm{ s= ;ljg
3fOt] .
-%_ ;'g;/L b'xjL sdf08f] cfqmd0f
cflZjg
@* ut] hg;]gfåf/f ePsf] ;'g;/L b'xjL sdf08f] cfqmd0fdf ;fd'bflos ejgdf a:g] !
xjNbf/ ;lxt @ hgf k|x/Lsf] d[To' ePsf] / #)# /fOkmn yfg @ sAhf ePsf]
lyof] .
-^_ df]/·, j]naf/L / l;h'jf O=k|=sf=sf
k|x/Ldflysf] sdf08f]
)^)
sflt{s # ut] hg;]gfåf/f ePsf] of] sdf08f]df @ hgf k|x/Lsf] ;kmfof ul/Psf]
5 .
-&_ r/Lsf]6 r]s kf]i6df sdf08f]
)^)
d+l;/ !) ut]sf] r]s kf]i6df hg;]gfåf/f ul/Psf] sdf08f] cfqmd0fdf k/L k|x/L
xjNbf/;lxt @ hgf k|x/Lsf] d[To' .
-*_ lxn] ahf/df sdf08f] sfjf{xL
)^)
d+l;/ @! ut] wgs'6fsf] lxn] ahf/df k|x/L rf}sLdf sfo{/t, hgxTTofdf ;+nUg k|x/L
hjfg /fh]Gb| /fO{ / cfOt axfb'/ tfdf¨sf] sdf08f] sfjf{xLdf d[To' ePsf] 5 .
To;}u/L df]/¨ lhNnfsf] /ldt] vf]nfdf hgd'lQm ;]gfn] sdf08f] cfqmd0f u/L ! hgf
zfxL ;]gfsf] ;kmfof ul/lbPsf 5g\ eg] cfqmd0fdf ^ hgf zfxL ;]gf 3fon ePsf
5g\ .
-(_ Rofdfdf ;]gfdfly cfqmd0f
)^)
efb| @( ut] bf]nvf lhNnfsf] Rofdf uf=h=;=df hg;]gfåf/f l;ljn 8«];df cfPsf] zfxL
;]gfdfly cfqmd0f, ! ;}lgs 36gf:ynd} 7x/}, ;fxl;s cfqmd0f ubf{ ! kf6L{
sfo{stf{sf] zxfbt .
-!)_ /fd]5fkdf ;kmfof
)^)
efb| @& ut] bf]/Dafsf] @! sd/]8x?sf] g[+z; ;fd"lxs xTofsf08df ;+nUg
q"m/ ;'/fsLx? /]nLdfof df]Qmfg / ledaxfb'/ >]i7sf] ;kmfof .
-!!_ dn+ujfsf] k|x/L rf}sLdf cfqmd0f
dn+ujf
lqk'/gu/ k|x/L rf}sL dfly efb| @( ut] hg;]gfåf/f ad cfqmd0f ! xjNbf/sf] 36gf
:yndf g} d[To' .
3= cfly{s sAhf sfo{qmd M
ljz]if If]qdfM
-!_ pbok'/ s[lif ljsf; a}+saf6 ?= (%,))).–
sAhf .
-@_ l;/xf s[lif ljsf; a}+saf6 ?= !,#(,))).–
gub tyf !! df]6/ ;fOsn, ! sDKo'6/ sAhf .
-#_ l;/xf ;]e b lrN8]g km08 sfof{no sAhf %
df]6/;fOsn tyf ( sDKo'6/ sAhf
k"jf{~rn If]q M
-!_ nfnaGbL a}+s -;nf{xL_ af6 ?= #,)),))).–
gub, ;'g, rf“bL sAhf / @ gfn 6L=eL= sAhf ul/Psf]
-@_ uf}zfnf a}+s -dxQ/L_ af6 ?= #,!)).– / ! yfg 6L=eL= sAhf ul/Psf] .
-#_ ;a}nf a}+s -wg'iff_ af6 ?= @,^*,))).–
sAhf
d]rL–sf]zL If]q M
-!_ cflZjgdf emfkfsf] ;'?¨f s[lif ljsf;
a}+saf6 ?= !,#*,))).– sAhf .
-@_ O6x/Lsf] ljB't k|flws/0faf6 ?=
&,)@,))). sAhf .
-#_ pnf{af/L jfl0fJo a}+saf6 ?= $,&%,))).
sAhf .
o;
cltl/Qm ;a} If]=;+=Jo"= cGt{ut hdLGbf/ / hfnL km6fxx?sf ;of}+ lj3f /
/f]kgL hdLg, afnL / cgfh tyf 3/ sAhf
ug]{ sfdx? ;DkGg x'“b} u}/x]sf 5g\ .
ª= ;]jf]6]h M
-!_ lbSt]n 6]lnkmf]g 6fj/ Wj:t
-@_ kmfKn' ljdfg :yn 6fj/ Wj:t
-#_ pbok'/ ufO{3f6df dGqL x/L axfb'/ j:g]tsf] 3/ Wj:t,
!! nfv j/fj/sf] Iflt
-$_ /fd]5fk lvDtL hnljB't Wj:t
-%_ pbok'/, l;/xf, ;Kt/Ldf sl/a !# j6f vfnL k|x/L
rf}sL Wj:t .
-^_ uf}/L8f“8f b'/ ;+rf/ 6fj/ dfly jd ljikmf]6g
u/fO Wj:t .
-&_ xflQn]6 k|x/L rf}sL efb| @&, nfnaGbL
/ gjnk'/df efb| #) / xl/jg Onfsf k|x/L rf}sL dfly efb| #! df ;]jf]6]h
eof] .
-*_ )^) efb| ( ut] wg'iffsf] Pe/]i6 k]k/ ldn ad
ljikmf]6g u/fO Wj:t .
o;
cltl/Qm ;a} If]qdf cg]sf}+ ;]jf]6]hx? ;DkGg ePsf 5g\ .
r= hg;;+3if{ /
hgkl/rfngM
-!_ aGb / x8\tfn
k"jL{ g]kfn aGb
#@ ;fpg @)^)
df /fd]5fk lhNnfsf] bf]/Dafdf g]=s=kf=-dfcf]jfbL_ sf] Pl/of sld6Lsf] a}7s
rln/x]sf] a]nf zfxL cd]l/sL ;]gfsf g/eIfL hNnfbx?åf/f If]qLo ;+u7g Jo"/f]
;b:o, tf/fd'df]sf s]Gb|Lo pkfWoIf tyf /fd]5fk lhNnf hg;/sf/ k|d'v s=jfj'/fd
tfdf¨ ;lxt @! hgf sd/]8x?sf] aLeT; ?kdf xTof ul/of] . oL dWo] !* hgfnfO{
k5fl8 xft af“w]/ nfOg nufP/ uf]nL xfgL lgd{dtfk"j{s xTof ul/of] . of]
;fd"lxs xTof Tof] a]nf ul/Psf] lyof] h'g a]nf xfd|f] kf6L{sf] k'/fgf]
;Qf;“u t];|f] r/0fsf] jftf{ rln/x]sf] lyof] .
o; k|sf/sf]
h+unL, q"m/ / kmf“;LjfbL xTofsf08sf] lj?4 g]=s=kf=-dfcf]jfbL_ k"jL{
s]Gb|Lo sdf08åf/f efb| !) ut] k"j{ aGbsf] cfJXfg ul/of] / ;f] sfo{qmd
Jofks hgkl/rfng;lxt eJo?kdf ;+kGg eof] . :d/0f /xf];\, ;f]xL lbg o'4lj/fd
/ jftf{ e¨ ePsf] cf}krfl/s 3f]if0ff xfd|f] uf}/jzfnL kf6L{ g]=s=kf=-dfcf]jfbL_
sf cWoIf s= k|r08åf/f Ps k|]; jQmJo dfkm{t ul/Psf] lyof] .
g]kfn aGb M
cd]l/sL
;fd|fHojfb / To;sf] lgb]{zgdf ;fdGtL ;}lgs clwgfosjfbåf/f dxfg\ hgo'4 / g]kfnL
hg;d'bfosf] lj?4 rnfOPsf] kmf“;LjfbL ;}lgs bdg cleofgsf lj?4
g]=s=kf=-dfcf]jfbL_, hgd'lQm ;]gf, g]kfn / ;+o'Qm qmflGtsf/L hgkl/ifb g]kfnåf/f
;+o'Qm ?kdf s]Gb|Lo :t/af6 @)^) c;f]h !, @ / # ut] cfof]lht g]kfn aGb sfo{qmd l;¨f] b]z / k"j{df klg
Jofks hgkl/rfngsf ;fy zfgbf/ ?kdf ;DkGg eof] . g]kfn aGbsf] k|lqmofdf
l;¨f] b]z / k"j{df klg cg]sf} kmf}hL / hgk|lt/f]wsf sfo{qmdx? ;DkGg ePsf
5g\ .
of] tLg
lbg] g]kfn aGb sfo{qmd j}b]lzs k|ltlqmofjfb d'VotM cd]l/sL ;fd|fHojfbsf] bnfndf
kl/0ft /fhtGq / zfxL cd]l/sL ;]gfsf s's[Tox?sf] lj/f]w / hgu0ftGq g]kfnsf]
:yfkgfsf] lg0ff{os ;+3if{sf] tof/Lsf] k|lqmofdf /flvPsf] lyof] . hgtfåf/f
cg'df]lbt of] sfo{qmdsf] eJo ;kmntfn] s] s'/f k|dfl0ft x'g uPsf] 5 eg] j}b]lzs
k|ltlqmofjfbLsf] bnfnL ug]{ /fhtGqnfO{ ;Qfdf /xg] s'g} klg k|sf/sf] g}lts
clwsf/ 5}g .
x8tfn / k"j{ aGbM
c=g]=/f=:j=lj=o"=-qmflGtsf/L_åf/f
/flvPsf] @)^) dfu{ @! / @@ ut] lzIf0f ;+:yf / @# ut] k"j{ aGb sfo{qmd
zfgbf/ ?kdf ;DkGg eof] . of] sfo{qmd cfÎgf k"j{ s]Gb|Lo ;b:o tyf
l;/fxf lhNnfsf cWoIf ;'lht gf/fo0f ofbj nufot s]Gb|Lo ;b:o k;L{Gb| k6]nsf] zfxL
;]gfåf/f ul/Psf] sfo/tfk"0f{ xTof, s]Gb|Lo ;b:o lxdfn zdf{ nufotnfO{
kfl/Psf] j]kQf, b]zJofkL ?kdf ePsf xTof, lx+;f, bdg / /fHocft+ssf] lj/f]w nufot
;+u7gsf #^ ;"qLo dfudf cfwfl/t lyof] .
dw]z aGb M
@)^)
dfu{ @( ut] dw]zL /fli6«o d'lQmdf]rf{ g]kfnåf/f cfof]lht dw]z aGb l;¨f] g]kfn
;lxt dw]zdf k'/fgf] kxfl8of–v;–a|fxd0fjfbL /fHo;Qf / To;sf] e/f}6] zfxL ;]gfaf6
ul/Psf] xTof, bdg / /fHocft+ssf] lj/f]wdf dw]zL ;d'bfosf] d'lQmsf dfux? /fvL
ljleGg sfo{qmdx? ;lxt Jofks hgkl/rfng / hgsfjf{xLsf ;fy eJo ?kdf ;DkGg ePsf]
5 . dw]z aGbsf] of] ;kmntfn] ;j{xf/f cfGbf]ng / hftLo d'lQm cfGbf]ngsf]
;dfof]hgdf cfwfl/t dw]zL /fli6«o d'lQm cfGbf]ngsf] cf}lrTonfO{ zfgbf/ ?kdf
k'li6 u/]sf] 5 .
d]rL–sf]zL aGb M
@)^)
;fn kf}if !( ut] k|ltlqmofjfbL ;Qfåf/f ul/Psf] km“f;LjfbL bdg, xTof, lu/Îtf/L,
j]kQf / /FHocft+ssf] lj/f]wdf d]rL–sf]zL If]qLo ;+u7g Jo"/f]åf/f ul/Psf]
d]rL–sf]zL aGbsf] ljleGg hgkl/rfng / hgk|lt/f]wsf sfo{qmd ;lxt zfgbf/ ?kdf ;kmn
ePsf] 5 . of] aGbaf6 ju{b'Zdgsf lj?4 hgk|lt/f]wsf] Ifdtfdf pT;fxa4{s ?kdf
a[l4 x'g uPsf] 5
ljleGg lhNnfdf aGb M
/f}tx6df blnt d'lQm df]rf{sf lhNnf cWoIf, lhNnf
hg;/sf/ ;b:o tyf kf6L{sf] lhNnf ;]qm]6/Lo6 ;b:o s=nfnjfa' kf;jfg -s=;f}/e_,
c=g]=/f=:j=lj=o"
-qmflGtsf/L_ sf lhNnf ;b:o s= dbg zfx ;lxtsf] xTof, bdg / /fHocft+ssf lj?4 @)^)
kf}if #) ut] blnt d'lQm df]rf{åf/f cfof]lht /f}tx6 aGb sfo{qmd hgk|lt/f]w /
hgkl/rfng ;lxt eJo?kdf ;kmn eof] . o;}u/L
c=g]=d=;+3 -qmflGtsf/L_ / c=g]=ls=;+3
-qmflGtsf/L_åf/f ;f]xL kf}if #) ut] cfÏgf g]tf tyf sfo{stf{x?sf] xTof ul/Psf]
lj/f]wdf pbok'/df /flvPsf] aGb eJo ?kdf ;kmn ePsf] 5 . o;}u/L kf}if #) ut]
bf]/Daf xTofsf08sf] lj/f]wdf c=g]=/f=:j=o"=-qmflGtsf/L_ / c=g]=d=;+3
-qmflGtsf/L_åf/f /flvPsf] /fd]5fk aGb sfo{qmd klg eJo ?kdf ;kmn ePsf] 5 .
o; 9+usf aGb sfo{qmdx? t]x|y'd nufotsf lhNnfx?df klg ePsf 5g\ .
-@_ If]qx?åf/f ;+rflnt ljleGg cleofg M
g]=s=kf=-dfcf]jfbL_
k"jL{ s]Gb|Lo sdf08 cGtu{tsf ;a} If]qLo ;+u7g Jo"/f]x?åf/f jftf{sf]
k|s[of / To; otf j}rfl/s, ;f+u7lgs / ;+3if{ ljifos ljleGg k|sf/sf cleofgx?
;+rfng ul/Psf 5g\ . oL cleofgx? hgtfsf] aLrdf hfg], pgLx?nfO{ hfu?s tyf
;+ul7t t'Nofpg] / hg;]jf tyf hgljb|f]xsf] tof/L ug]{ p2]Zodf cfwfl/t /x]sf
5g\ . o; k|sf/sf cleofgx? If]qLo Jo"/f], ;}Go Jo"/f] / b'a}sf]
;+o'Qm ?kdf ;d]t ;DkGg x'g] u/]sf 5g\ .
xfn}
d]rL–sf]zL If]qLo Jo"/f]åf/f ;f] If]qdf hglbzf cleofg ;+rflnt e}/x]sf]
5 . of] cleofg s]=;=sf] ut a}7sdf kfl/t @! cf}+ ztfAbLdf hgjfbsf] ljsf;
af/] b:tfj]hsf] d"n gf/f / dd{nfO{ hgtfsf] aLrdf k'¥ofpg], ju{ b'Zdgsf]
xTof, bdg tyf /fHocft+ssf] k|lt/f]w ug]{ / hgljb|f]xsf] tof/L ug]{ p2]Zodf cfwfl/t
/x]sf] 5 . of] cleofg Ps 6f]n Ps ;+u7g, Ps 3/ Ps ;lqmo ;b:o, Ps hg;Qf Ps
pTkfbgsf] gf/fsf ;fy zfgbf/ 9+un] ;+rflnt x'“b} u}/x]sf] 5 .
efb| !)
ut] kf“ry/ lhNnfsf] d]njf]6]df 3fOt] cj:yfdf kqmfp kg'{ ePsf ;ftf}+ lj|u]8
cGtu{t sDkgL sld;f/ s= nf]rgsf] zfxL ;]gfn] xTof u/]]sf] lyof] / sflt{s @#
ut]sf] eL8Gtdf sDkgL sdf08/ s=eLd axfb'/sf] zxfbt ePsf] lyof] . zfxL ;}lgs
/fHocft+ssf] lj/f]w / jxf“x?sf] ;Ddfgdf ;ftf}+ la|u]8åf/f nf]rg–cho k|lt/f]w
cleofgsf] sfo{qmd /flvPsf] 5 . of] cleofg ;'b"/k"j{sf k|To]s
ufp“, 6f]n / zx/ ahf/df ;zQm ?kdf ;+rfng x'“b} u}/x]sf] 5 .
ljz]if
If]qLo Jo"/f]åf/f To; If]q cGtu{t o'4lj/fd e¨ eP kZrft kf6L{, hg;]gf, hj;
tyf df]rf{x?nfO{ Pstfa4 u/L zfxL ;}lgs /fHocft+ssf lj?4 PsLs[t k|lt/f]w cleofg
;+rfng ul/Psf] lyof] . clxn] ;f] If]qdf jL/tfk"0f{ zxfbt k|FKt ug'{
ePsf If]qLo ;+u7g Jo"/f]sf ;b:o s=sdn b]jsf]6f -kL=s]=_sf] gfddf kL=s]=
k|lt/f]w cleofg ljleGg sfo{qmd ;lxt ;zQm ?kdf ;+rfng ul/b}5 .
o;}u/L
k"jf{~rnsf] If]qLo Jo"/f]åf/f klg ;f] If]qdf of] cjlwdf ljleGg 9+un]
hgkl/rfng / hgk|lt/f]wsf sfo{qmdx? ;+rflnt x'“b} cfPsf 5g\ . o; ;Gbe{df
k'ik k|lt/f]w cleofg pNn]vgLo /x]sf] 5 . ;f] If]qdf jL/tfk"0f{ zxfbt
k|fKt If]=;+=Jo"=sf ;b:o s= afa'/fd tfdf¨ -k'ik_ sf] gfddf ;+rflnt ul/Psf]
5 . of] cleofg ljrf/ / g]t[TjnfO{ hg;d'bfo;“u hf]8\g] / kf6L{, ;]gf / hgtf
aLrsf] PstfnfO{ ;'b[9 t'Nofp“b} hglbzf nfu' ug]{ p2]Zodf cfwfl/t /x]sf]
5 .
-#_ hg;/sf/x?sf] lgdf{0f M
k"jL{
s]Gb|Lo sdf08 cGtu{tsf ljleGg lhNnfx?df eJo ;df/f]xsf aLr lhNnf hg;/sf/x?sf]
u7g / k'g{u7gsf sfdx? nx/sf ?kdf ;DkGg x‘'“b} cfPsf 5g\ . of] k|lqmofdf
ljleGg lhNnfsf hg;/sf/x?n] g]=s=kf=-dfcf]jfbL_sf] g]t[Tj / ;+o'Qm qmflGtsf/L
hgkl/ifbsf] lgb]{zg cg';f/ cf–cfÏgf gLlt / sfo{qmdx? hg;d'bfosf ;dIf k|:t't
u/]sf 5g\ .
o;}
k|lqmofdf l;¨f] b]zdf d‘u/ft :jfoQ hg;/sf/b]lv lnP/ k|fozM ;a} If]qLo :jfoQ hg;/sf/x?sf] u7gsf] k|lqmof klg
cufl8 a9\b} uPsf] 5 . o; ;Gbe{df tfdf¨ :jfoQ hg;/sf/, dw]zL :jfoQ hg;/sf/
/ ls/f‘t :jfoQ hg;/sf/sf] klg u7g e};s]sf] 5 . o;/L :jfoQ hg;/sf]/?sf]
lgdf0f{sf] of] k|lqmofsf aLraf6 g]kfnsf] gof‘ /fhg}lts dfglrq tof/ aGg uPsf] 5
.
$= pknlAw, Iflt, sdhf]/L / lzIff M
o'4lj/fd
/ jftf{sf] k|lqmofdf kf6L{ /fhgLltnfO{ hgtfsf] aLrdf k'¥ofpg] / /fhtGq ;lxt
k'/fgf] ;Qf tyf cd]l/sL ;fd|fHojfbL x:tIf]sf] e08fkmf]/ ug]{ k|rf/fTds
cfGbf]ngsf sfdx? k"j{df klg k|efjsf/L 9+un] ;DkGg eP . o'4lj/fd e¨ eP
otfsf] cjlwdf kf6L{ cfÏgf ljrf/ / /fhgLltnfO{ hgtfsf] aLrdf k'¥ofpg ;kmn aGb}
cfPsf] 5 . o; k|sf/sf] sfddf k"j{df klg hgu0ftGq /]l8of]sf] :yfkgf /
;+rfngn] dxTjk"0f{ e"ldsf lgjf{x u/]sf]] 5 .
of]
cjlwdf k"j{ o'4df]rf{sf] cu|efu aGg uPsf] 5 . b'ZdgnfO{ Aof/]sdf s}b
ug]{ / Aof/]saf6 lgsfn]/ IftljIft t'Nofpg] kf6L{sf] kmf}hL gLlt ;kmn aGb} uPsf]
5 . hgd'lQm ;]gf bh{gf}+ /]8, PDa'; / le8Gtx?df l;h{gfTds Ifdtfsf] k|of]u
/ Tofu, jL/tf tyf jlnbfgsf sLlt{dfgx? :yflkt ub}{ cufl8 a9\g ;kmn aGb} uPsf]
5 . b'Zdg df]rf{a4 eP/ Aof/]sdf a:g] / Aof/]s aflx/ 5fkfdf/ tl/sfn] rnv]n
ug]{ ;'/IffTds l:yltdf /xg afWo ePsf] 5 . kxf8df dfq xf]Og t/fO{sf ljzfn
u|fdL0f Onfsfx? klg k|fozM d'Qm cj:yfdf /x]sf 5g\ . kxf8L e"–efudf
cfwf/Onfsfx?nfO{ ;'b[9 t'Nofp“b} dw]zdf ljb|f]xsf lglDt hgcfwf/ dha"t
t'NofO{ k|Tofqmd0fsf] tof/L ug]{ kf6L{sf] d"n gLlt ;kmn aGb} u}/x]sf]
5 .
/fhgLlts
b[li6n] eGg' kbf{ k"jL{ s]Gb|Lo sdf08 cGtu{tsf k|fozM ;a} lhNnfx?df
hg;/sf/ alg ;s]sf 5g\ / o;} k|lqmofdf k|fb]lzs :jfoQ hg;/sf/x? aGb} 5g\ .
l;¨f] g]kfnsf ;fy} k"j{ klg ;fdGtjfbsf lj?4 hgu0ftGqdo aGg uPsf] 5 .
ljleGg hg;/sf/x?åf/f cf–cfÏgf hgu0ftGqfTds gLlt / sfo{qmd hg;d'bfosf ;fd'
;fj{hlgs ?kdf 3f]lift ul/;s]sf 5g\ .
kmf}hL
;+3if{sf] If]qdf /]8, dfOlgª, PDa';, le8Gt, sdf08f] /]8, ;kmfof / ;]jf]6]h
;lxtsf ;of}+ sfjf{xLx? ;DkGg ePsf 5g\ . oL sfjf{xLx?df hgd'lQm ;]gfn]
OG;f; yfg #, P;=Pn=cf/=yfg– !, P;=Pd=hL=yfg @, #)# /fOkmn yfg $) ;lxt ;fgf
7"nf u/L yfg !)) eGbf al9 xltof/x?, ltgsf] uf]nL / cGo y'k|} o'4 ;fdu|Lx?
cfÏgf] sAhfdf lng ;kmntf k|fKt u/]sf] 5 . b'Zdgtkm{ zfxL ;]gf / k|x/L
u/L #)) eGbf a9L dfl/Psf 5g\ .
xfd|f] tkm{af6 P;=Pn=cf/=yfg !, P;=Pd=hL=yfg !, #)# /fOkmn yfg $, s]xL sd;n
xltof/ / o'4;fdu|Lx? u'd]sf 5g\ . jf:tljs o'4 df]rf{ / le8Gtdf sl/a !))
hlt of]4fx?sf] zxfbt ePsf] 5 . o; cltl/Qm zfxL cd]l/sL ;]gf;“u slyt
d'7e]8sf gfddf @)) hltsf] xf/fxf/Ldf lgz:q sfo{stf{, z'elrGts / ;j{;fwf/0f
hg;d'bfosf] xTof ul/Psf] 5 .
of]
cjlwdf k"j{df sfd ug]{ k|lqmofdf s]xL sdhf]/L / ;Ldfx? klg phfuf/ x'g uPsf
5g\ . k|rf/fTds tyf hgkl/rfngsf sfdx? cfjZostfsf] cg'?k cem} Jojl:yt x'g
;s]sf 5}gg\ . kmf}hL If]qdf ;of}+sf] ;+Vofdf sfjf{xLx? ePsf 5g\, t/ tL
dWo] s]xL l;h{gzLntfsf] sdL, s]xL cfjZos w}o{, uDeL/tf tyf ;fx;sf] cefj / s]xL
cfjZos kmf}hL bIftf tyf k|fljlws 1fgsf] ;Ldf cflbsf] sf/0f k"0f{?kdf ;kmn
aGg ;s]sf 5}gg\ . k/Gt', ;du|df eGg' kbf{ pknlAwsf kf6f d'Vo / sdL
sdhf]/Lsf kf6f uf}+0f g} /x]sf 5g\ . xfdLn] oL sdL sdhf]/Lx? k|lt
cfTdfnf]lrt x'“b} tyf ltgLx?af6 cfjZos lzIff lb+b} cfufdL lbgdf cem} k|efjsf/L
/ u'0ffTds ?kdf cufl8 a9\g h?/L 5 .
%= lgisif{ M
k"j{df ;DkGg ;+3if{ /
hgkl/rfngsf sfd sfjf{xLx?sf] ;fdfGo l/kf]{6 / /]vfª\sg oxL g} xf] .
kf6L{åf/f lgwf{l/t of]hgf cjlw cem} af“sL g} 5 / lgwf{l/t sfo{qmdx? klg ;DkGg
x'g] k|lqmofdf g} 5g\ . t;y{, oxf“ ;du| of]hgfsf] sfof{Gjog af/]sf]
k"0f{ d"Nof+sg clxNo} ug{ ;+ej 5}g . dflysf pknlAwx?dfly Wofg
lb+bf cfufdL sfd klg ;kmntf k"j{s ;DkGg x'“b} hfg] cfzf / ck]Iff ug{
;lsG5 .