klZrddf hgk|lt/f]w cleofg z'?

g]kfnu~h÷ g]=s=kf=-dfcf]jfbL_ klZrd s]lGb|o sdf08sf] g]t[Tjdf klZrd s]lGb|o sdf08sf ;j} If]q / lhNnfx?df z'? ePsf] Plss[t hgk|lt/f]w cleofg ;kmntf k"j{s ;~rfng eO/x]sf] 5 .

        rf/j6f lglZrt nIo / tL nIo k"/f ug{ kf“rj6f 7f]; sfo{qmd ;lxt z'? ePsf] of] cleofgsf ;of}+ ;d'xx?n] cleofg cjlwe/ P3f/ ;'lqo cfkm\g} kf6L{ cg'zf;gx? / afO; a'“b] ;/sf/–dfcf]jfbL aLrsf o'4lj/fd cfrf/;+lxtfx? kfngf ug]{ s'/f dfcf]jfbL pRr >f]tn] atfPsf] 5 .

cleofgsf] z'?jft uf]/vf, /f]Nkf, hfh/sf]6 / sflnsf]6af6 ePsf] 5 . /, of] cleofgn] dxfsfnL b]lv u08sL–gf/fo0fL ;Ddsf u|fdL0f / zx/L If]qdf ;+3if{sf ;a} ?kx?åf/f cfGbf]ngsf] csf]{ pRrtf k|fKt x'g] ljZjf; cleofg stf{x?n] lnPsf 5g\ . æof] cleofg ;f“Rr} klZrd s]lGb|o sdf08nfO{ dfq xf]Og, PSsfO{;f}+ ztfAbLsf] g]kfnL hgo'4 / ljZjqmflGts} nflu Ps sf]z] 9'¨f] ;fljt x'g] 5 .Æ cleofg stf{x? dWo] Ps dfcf]jfbL s]lGb|o ;b:on] eGg' eof] .

        of] cleofg ;DkGg ug{ emG8} b'O{ ;osf] ;+Vofdf cleofg ;b:ox? Ps If]qaf6 csf]{ If]qdf kl/rfng ePsf 5g\ . pgLx?n] gof“ ;fdflhs tyf ef}uf]lns If]qdf cfkm\gf cg'ejx? ;f6f;f6 ug]{ 5g\ / hgtfaf6 l;Sg] / hgtfnfO{ l;sfpg] 5g\ .

        æcfwf/ O{nfsfnfO{ h'emf? lsNnfdf jbNb} of]hgfj4 ljb|f]xsf] t'kmfg ;[li6 u/f}+, kf6L{, ;]gf / hg;d'bfosf] PstfnfO{ ;'b[9 ub}{ Plss[t hgk|lt/f]w cleofg eJotf k"j{s ;kmn kf/f}+Æ eGg] d"n gf/f;lxt z'? ePsf] of] cleofgdf x/]s lhNnfdf bzf}+ ;d'xx? kl/rflnt 5g\ . pgLx?n] nfvf}+ u|fdL0f / zx/L hgtfaLr j}rfl/s tyf /fhg}lts, ;+u7gfTds, ;+3if{, cfly{s pTkfbg, k|rf/, k|sfzg, k|lzIf0f / ;+rf/sf 7f]; sfo{qmdx? nfu' ug]{ 5g\ .

        Plss[t hgk|lt/f]w cleofgsf] nIojf/] g]=s=kf=-dfcf]jfbL_ klZrd s]lGb|o sdf08n] eg]sf] 5 —æljsl;t gof“ ljrf/, of]hgf / g]t[TjnfO{ hg;d'bfo;+u uf“:g], cfwf/ If]qnfO{ ;'b[9 /0fg}lts c8\8fdf ljsl;t ub}{ zx/L If]qdf ;du| x:tIf]kåf/f ljb|f]xnfO{ ;+ul7t ug]{, ;+sL0f{ gf]s/zfxL, pbf/ / c/fhs sfo{z}nLdf ;'wf/ ub}{ kf6L{, ;]gf, df]rf{ nufot ;j} ;+u7gx?sf] gof“ :t/df ;'l4s/0f / ;'b[9Ls/0f ug]{ / cfdhg;d'bfonfO{ ;d]t ;+ul7t / kmf}hLs[t ub} hg;DjGwnfO{ u'0f+Tds ?kdf ;'b[9 ug]{ / o'4sfnLg cfjZostf / hg;d'bfosf] cfwf/e"t ;d:ofnfO{ Wofgdf /fVb} æqmflGtnfO{ kqm / pTkfbg j9fpÆ eGg] dfGotfsf] cfwf/df cfTd lge{/ /fli6«o cy{tGqsf] cfwf/ tof/ ug]{ .Æ

        of] cleofgsf] z'?jft;+u} gf/fo0fL klZrdsf If]qx?df uf]nd]r ;Dd]ng, cGtl/d ;/sf/ / ;+ljwfg ;efsf] lgjf{rg u/, cfrf/;+lxtf kfngf u/, jftf{sf ;xdlt nfu' u/, j}b]lzs rnv]n jGb u/, cd]l/sL ;d|fHojfb d'bf{jfb, jfdk+yL k|ultzLn b]zeQm / k|hftflGqs zlQm Ps xf}+, cu|ufdL /fhgLlts lgsf;sf nflu ;+o'Qm cfGbf]ng cl3 j9fcf}+, cfwf/OnfsfnfO{ ;'b[9u/f}+, hglgolGqt hg;Qfsf] lgdf{0f u/f}+ h:tf gf/fx?n] k|rf/ k|;f/nfO{ Jofks jgfO{Psf] 5 .

o;}aLr e]/L–s0f+{nL If]qdf of] cleofg hfh/sf]6sf] u|fdL0f Onfsfaf6 z'? eof] . cleofgsf k|d'v cltly tyf g]=s=kf= -dfcf]jfbL_ e]/L–s0f+{nL If]qLo OGrfh{ s= ;'/]zl;+xn] ;f] sfo{qmdsf] pb\3f6g ug'{ eof] . pxf“n] cleofg ;d'xsf 6f]nL g]t[Tjx?nfO{ km'ndfnf, cjL/ nufP/ ljbfO{ ug'{ eof] / sDo'lgi6 kf6L{ tyf ;+o'Qm qmflGtsf/L hgkl/ifb\sf em08fx? k|bfg ug'{ eof] . sfo{qmddf dfcf]jfbL s]Gb|Lo g]tfx? s= k|sf08, s= ;/n tyf s= ;fu/n] klg cf–cfkm\gf] dGtJo JoQm ug'{ ePs]f lyof] . of] cleofg;+u} bh{gf}+ ;f“:s[lts 6Ldx? klg kl/rflnt ePsf 5g\ . h;n] nfvf}+ hgtfsf 3/ cfugdf k'u]/ hgjfbL ;f“:s[lts sfo{qmdx? dfkm{t hgtfnfO{ qmflGtdf uf]nj4 ug]{ 5g\  .

        o; cl3 klZrd g]kfndf ljb|f]xLx?åf/f ;+rflnt s0f+{nL hgxft]dfnf] cleofg, gof“ r]tgf cleofg, gof“ 5nfª cleofg h:tf km/s–km/s p2]Zo ;lxtsf cleofgx? ;DkGg ul/Psf lyP . ljb|f]xL g]tfx? eG5g\ — ætL cleofgx?n] hgo'4sf km/s–km/s pb]Zox? k'/f u/]sf lyP t/ of] cleofgn] ;+o'Qm ?kdf ;j} pb]Zox? k'/f ug]{ 5 . /, Ps sf]z]9'¨f ;fljt x'g] 5 .Æ

        :d/0f/xf]; —of] cleofg cjlwe/ zflGt jftf{ hf/L /x]df / ;/sf/L kmf}hx?n] s'g} cj/f]w >[hgf gu/]df s'g} klg k|sf/sf kmf}hL ultljlwx? eg] x'g] 5}gg\ / hgd'lQm ;]gf, hg;Qf / cleofg 6f]nLsf] ;'/If+fsf nflu k|ltj4tfk"j{s ;lqmo /xg] ljb|f]xLx?n] jtfPsf 5g\ .

        o;}lar kf]v/faf6 lvnaxfb'/ e08f/Ln] k7fPsf] ;dfrf/ cg';f/ u08s If]qdf PsLs[t hgk|lt/f]w cleofg ;kmntfk"j{s ;~rfng eO{/x]sf] 5 .

        /f]Nkfaf6 u08s cfO{k'u]sf sd/]8 cg'ejn] cfkm\gf] gfd cg';f/s} gof+ cg'ej u/]sf 5g\ . cfkm\gf] lhNnfdf hgo'4sf h'g ljsf;qmd / hgtf;+usf] ;xsfo{ xf], Tof] cln leGg /x]5 Toxf+sf] kl/:ylt / oxf+sf] kl/l:ylt km/s /x]5 sd/]8 cg'ejn] cfkm\gf] cg'ej ;'gfpb} hg cfJxfgl;t eg] . g]=s=kf= -dfcf]jfbL_  klZrd s]Gb|Lo sdf08åf/f ;+rflnt Plss[t hgk|lt/f]w cleofgdf ;+nUg x'g cfO{ k'u]sf cg'ej oltv]/ u08s If]qsf] gof+ cg'e"lt ;+ufNb} x'g'x'G5 . æof] cleofgaf6 gof s'/f l;Sg] / cfkm\gf] 1fg hgtfnfO{ jf+8g] 5f}+ Æ cg'ejn] eGg eof] —cleofg Pp6f ljrf/ xf] . Pp6f n8fO{ xf] o:tf cleofgn] hgtf;+u ;xsfo{ ug{ l;sfp5 . ;Nofg b]lv gf} lbg ;Dd lx8]/ u08s If]qdf z'? ePsf+] ljrf/ / cg'ejnfO{ ;f6f;f6 ug{ cfO{k'u]sf sd/]8 ;fdgfnfO{ /f]Nkfsf] ljbfO{ / u08ssf] :jfutn] yk phf{ yk]sf] 5 . æxfdL t ;fgf] 3]/fdf lyof}+, oxf+ cfO;]s]kl5 xfd|f] If]q t ljzfn kf] /x]5 hgo'4k|lt ;j} 7fp+df hgtfsf] plQs} dfof kf] /x]5 Æ—;fdgfn] cfkm\gf] cg'ej jtfpb} cufl8 eGg' eof] —æPlss[t hgk|lt/f]w cleofgn] g]kfnL qmflGtsf] ;kmn ;+efjgfsf] 9f]sf vf]N5 .

 

sflnsf]6df Ps ;/sf/L ;'/If+sdL{sf] d[To

hgcfJxfg ;+jfbbftf

        sflnsf]6÷ o;} dlxgfsf] z'? lt/ sflnsf]6sf] kfvf / ;'sfl6ofdf k'/fgf] ;Qfn] ;+rfng u/]sf] ck/]zg / Tof] ck/]zg lj?4 hgtf / hgd'lQm ;]gfn] ;+o'Qm ?kdf u/]sf] k|lt/f]wsf] tYo vj/ xfn} k|fKt ePsf] 5 .

        e]/L–s0f+{nL If]qLo df]rf{sf ;+of]hs v8\s jxfb'/ ljZj sdf{n] hgcfJxfgnfO{ u/fpg' ePsf] hfgsf/L cg';f/ ut >fj0f & / * ut] ;/sf/L ;'/Iff kmf}h :jf:Yo lzlj/ ;+rfng ug]{ gfddf kf+vf / ;'sfl6of ;Dd k'u]sf] lyof] . t/ :yfgLo hgtfn] ;z:q ufp+k;]sf] k'/fgf] ;Qfsf] ;]gfnfO{ cfkm\g} Aof/]sdf kms{g bjfj lbPsf lyP . hgtfnfO{ wDsfpb} ufp+ k|j]z ug{ yfn] kl5 u|fdL0f hgtfn] k|lt/f]w ug{ / Toxf+af6 nv]6\g hgd'lQm ;]gfnfO{ cg'/f]w u/]sf lyP .

        hgd'lQm ;]gfsf] ;fgf] 6's8Ln] zfxL ;]gfnfO{ Toxf+af6 kl5 x6\g cg'/f]w ubf{ p c6]/L eP/ cufl8 j9]sf] lyof] . hgd'lQm ;]gfsf] cg'/f]w gdfg]/ kmfol/ª ub}{ cl3 j9]sf] zfxL ;]gf lj?4 hg;]gfn] klg hjfkmL sfjf{xL z'? u/]sf] lyof] . hgd'lQm ;]gfsf] sfjf{xLaf6 ;/sf/ tkm{ b'O{ xjNbf/x?sf] d[To' ePsf] lyof] eg] hgd'lQm ;]gf tkm{ t];|f] j6flnog cGt/ut klxnf] sDkgL ;b:o s= /rgfsf] pRr zxfbt ePsf] 5 . ;/sf/L ;'/If+sdL{ tkm{ tLg hgf ;Qm 3fO{t] ePsf lyP . To; kl5 ;/sf/L ;'/Iff kmf}h pQm :yfg 5f]8]/
Jof/]s tkm{ kms]{sf] lyof] .

        u|fdL0f hgtfnfO{ uf]nL u¶f ;lxt cft+lst kfb}{ ufp+ k;]sf] zfxL ;]gfnfO{ hgd'lQm ;]gfn] nv]6] kl5 s0f+{fnLsf :yfgLo hgtf v'zL ePsf 5g\ .

        ;+s6sfndf s0f+{nLsf hgtfnfO{ r/d bdg ug]{ k'/fgf] ;Qfsf] s'g} klg ;'ljwf glng] :yfgLo hgtfsf] /fo /x]sf] 5 . lxhf] uf]nL lnP/ cfpg] ;]gfn] kjLq pb]Zon] cf}ifwL lnP/ cfpnf eGg] hgtfsf] ljZjf; 5}g . sflnsf]6sf] of] k|lt/f]wsf] 36gfn] /fli6«o ?kdf klg 7"nf] k|efj kf/]sf] lyof] .

 

5ftLdf uf]nL xflgPsf z+s/ qmflGtd} ;lqmo

        g]kfnu~h÷ ;f]em} 5ftLdf uf]nL nfu]/ klg jf+Rg ;kmn ?s'd rf}vfjfª —% lxnsf z+s/nfn 3lt{ clxn] xf+;L v';L hgtfsf] aLrdf qmflGtsf] sfddf ;lqmo 5g\ .  z+s/nfn 3lt{nfO{ @)%% ;fn k'if # ut] cfkm\g} 3/ cfugaf6 lu/km\tf/ ul/ b'O{ lt/jf6 xft ;dfP/ aLrdf pEofO{ rf/ xft cufl8af6 5ftLdf uf]nL xflgPsf] lyof] .

        lgjf{rg u/fpg] gfddf ?s'd rf}vfjfª % lxn k'u]sf k|x/Ln] dfcf]jfbLsf] gfddf ;j{;fwf/0f hgtfnfO{ lzsf/ ug]{ qmddf z+s/nfn / pgsf %! jlif{of j'jf eb|nfn 3lt{ / rog j'9fnfO{ k'; # ut] lu/km\tf/ kl5 lgd{tf k'j{s uf]nL xflgPsf] lyof] . ;+of]uj; pgL eg] j+Fr] .

        % jif{ klxn] 5ftLdf uf]nL nfu]/ klg ;+of]un] jf+Rg ;kmn ePsf 3lt{;+usf] e]6df pgL uDeL/ x'b}+ cfkm\gf] 36gf o;/L ;'gfP —æxfdL 3/df ;'lt/x]sf lyof}+ . ljxfgsf] ;do hf8f] lgs} j9]sf] lyof] . 3/ jl/k/L k'/} z;:q xltof/3f/L k'ln;n] 3]/f lbO{ ;s]sf /x]5g\ .Æ To;kl5 pxf+x?n] k|ltsf/ ub}{ Pp6f 3]/f tf]l8;s]sf lyP t/ jflx/ csf]{ 7"nf] 3]/f lyof] . Toxf+ rog j'9f -s= cf+wL_nfO{  # j6f uf]nL nfUof] . / pgsf] zxfbt eof] . z+s/nfO{ xfg]sf] uf]nL nfUg kfPg . pgnfO{ !% hgf k|x/Ln] ;dft] . cfkm\gf] 36gf ljj/0f ;'gfpb} pgL cufl8 eG5g\ — æjfof+ xft b'j} lt/af6 ;dfO{ $ sbd cufl8af6 ;O{ d[To' lu/Ln] d]/f]  5ftLdf tfs]/ uf]nL xfGof], clg d¥of] eg]/ 5f]l8 lbP .Æ

        dfG5] df/]sf] ;+Vofsf] cfwf/df km'nL yfKg] -j9'jf kfpg]_ pgLx?sf] lgot jdf]lhd pgnfO{ d/]sf] ;DemL 3/df uP/ pgsf j'jfnfO{  cfugdf uf]nL xflgof] / ToxL nf; bjfOof]  . 3/sf cGo kl/jf/nfO{ d/0ff;Gg x'g] ul/ s'6lk6 ul/of] .

        z+s/ 3lt{nfO{ hgtfn] ;'/lIft :yfgdf k'¥ofO{ kf6L{sf] ;Dk{sdf k'¥ofO{lbP . 3/df pgsf j'jfsf] xTof ul/;s] kl5 pgsf] nf; vf]Hb} k|x/Lx?n] Toxf+sf ufp+n]nfO{ d/0ff;Gg x'g] u/L lk6]sf lyP . t/ hgtfn] s'g} s'/f vf]n]gg\ .

        cfkm\gf kl/jf/sf tLg hgf ;b:o u'dfO{ ;s]sf 3lt{n] cfqmf]lift x'b} eg] æcem}+ klg b]zdf cu|ufdL /fhgLlts lgsf; glbP/ bdgsf] gLlt jgfO{ hgtfsf 5f]/f 5f]/Lsf] xTof ug{ k'/fgf] ;QfkIf nflu k5{ eg] hgtfn] To;sf lj?4df wfjf jf]Ng] 5g\ / cfkm\gf] ;Qf cfkm} rnfpg] 5g\ .

        cfkm'nfO{ xfg]sf] uf]nL 5ftLaf6 kf/u/L lk7\o"af6 lg:s]sf] 3fpsf] vf6f b]vfpb} pgn] eg] —o:tf] 3fp ;Dk"0f{ g]kfnLx?sf] 5ftLdf vf6f k/]/ /x]sf] 5 . jfj'sf] xTof ePsf] Ps jif{ kl5 @)%^ kf}if ^ ut] uj{jtL jlxgL / / HjfO{nfO{ :ofpnf lng h+un uPsf]  ;dodf /f]Nkf kf5fjfªsf] h+undf k|x/Ln] dfcf]jfbLsf] gfddf xTof u¥of] . Tof] xTof k|lt cfqmf]z JoQm ub{ pgL cl3 eG5g\ —æxTof/fx?nfO{ Pslbg hgcbfntsf] s73/fdf  pEofOg] 5 .Æ

        d[To'sf] d'Voaf6 jfr]/ k'gM hLjg kfPsf Ho+"bf zxLb 3lt{ cj cfkm\gf] hLjg g} kf6L{ ePsf] s''/f jtfp5g\ .

 

;b\efjgf ;+ljwfg;ef lt/ 

g]kfnu+h÷ g]kfn ;befjgf kf6L{ -cfgGbb]jL ;d'x_ ;+ljwfg ;efsf] kIfdf plePsf] 5 . ;f] kf6L{sf] >fj0f @$ / @% ut] j;]sf] s]Gb|Lo ;ldltsf] j}7sn] @)$& ;fnsf] zlQm ;Gt'ngaf6 jgfOPsf]  ;+ljwfgsf] d[To' eO;]s]sf] s'/f hgfPsf] 5 .

        clxn]sf] j:t'ut oyfy{tfnfO{ d'Nof+sg u/L b]z / hgtfnfO{ cu|ult lbg ;+ljwfg ;ef dfkm{t ;+ljwfg lgdf{0f ug{' kg]{ s'/fdf ;f] kf6L{n] hf]8 lbPsf] 5 .

        g]=s=kf= -dfcf]jfbL_ sf cWoIf s= k|r08sf] lj1KtL kl5 cfkm\gf] kf6L{n] /fhgLlts d"Nof+sg ub}{ /fli6«o ;xdltsf nflu ;+ljwfg ;efdf hfg' kg]{ lg0f{o u/]sf] kf6L{ k|jQmf ;l/tf lu/Ln] cfkm\gf] lj1KtLdf hgfpg' ePsf] 5 .

 

b}n]vdf xTof / anfTsf/sf] g[;+; 36gf

cleofgnfO{ o;/L dfl/of]

 

lj/f6 zdf{

w/dkf]v/f -b}n]v_÷ cfrf/;+lxtfsf] 7f8f] pn+3g ub}{ oltj]nf zfxL ;]gfn] u|fdL0f j:tLdf uP/ xTof, n'6kf6 / cft+s dRrfp“b} lu/km\tf/Lsf] qmd j9fpg yfn]sf] 5 .

        dfcf]jfbL–;/sf/aLr t]>f] r/0fsf] jftf{ k|s[of hlt cufl8 j9\b} 5 Tolt g} ;/sf/L ;'/If+ kmf}h ufp+ 7fp“df k;]/ slyt d'7e]8sf] jxfgf ub}{ lgxTyf hgtf tyf dfcf]jfbL sfo{stf{x?sf] xTof lu/km\tf/L / j]kQf jgfO{/x]sf] 5 . clxn] d'n'ssf clwsf+z u|fdL0f j:tLsf jfl;Gbf k'gM ;+s6sfn bf]xf]l/;s]sf] xf] ls < elg/x]sf 5g\ .

        g]kfnL hgtfn] jftf{sf] dfWodaf6 :yfoL zflGtsf] dfu{ vf]Ng rflx/x]sf] j]nf j}b]lzs zlQms]Gb|sf] O;f/fdf ;QfkIf k'gM eLif0f u[xo'4sf] tof/Ldf nfu]sf] k"j{ ;+s]t oL 36gfx?n] lbO{/x]sf t xf]O{gg\ < egL hgtf k|Zg ug{ yfn]sf 5g\ .

        ;/sf/L ;+rf/ dfWoddfly Psnf}6L sAhf hdfPsf] ;QfkIfn] uf]oaN; z}nLdf x/]s 36gfsf] jf:tljstf n'sfpb} 9f+65n, e|d, / if8\oGq ug}{ gf6sLo 9un] ;"rgf ;+k|]z0f u/]/ g]kfnL hgtfnfO{ km]/L k6d'v{ jgfO{/x]sf] 5 .

        otf ;fpgsf] t]>f] ;ftf b}n]v lhNnfsf] w/dkf]v/fdf ;'/If+ kmf}hn] lgz:q Ps dfcf]jfbL sfo{stf{sf] lgd{dtf k"j{s uf]nL xfgL xTof u/]kl5 To;sf] ef]ln kN6 /If+ d+Gqfnosf] lj1KtLdf bf]xf]/f] le8Gtdf cleofg If]qLsf] d[To' ePsf] / d[tsaf6 ;s]6 jd j/fdt ul/Psf] jtfPsf] lyof] . 36gf :yn k'u]/ cWoog ubf{ To;sf] 7Ls pN6f] jf:tljstf e]l6Psf] 5 .

        36gf ljj/0f cg';f/ ;b'd'sfd b}n]v jhf/af6 s/Lj !%) hgfsf] ;+o'Qm ;'/If+ kmf}h w/dkf]v/f tkm{ l;len 8«];df ;z:q 9+un] dfcf]jfbL vf]Hb} lx8]sf] lyof] . pQm 6f]nL w/dkf]v/f k'Ubf lbp“;f] sl/j $ jh] lt/ Ps k;ndf cleofg If]qL nufot ^ hgf dlxnf snfsf/x? lrof vfO{ /x]sf lyP . To;} j]nf l;len 8«];df % hgf zfxL ;]gf cfP/ eg]– æxfdL sflnsf]6af6 cfPsf xf}+  . sd/]8 nfn ;nfd tkfO{x? slthgf x''g'x'G5 < xfdL !)÷!@ hgf 5f}+, j:g]7fp+ ldnfO{ lbg'xf]; .Æ eg]sf lyP . To;kl5 cleofg If]qLn] æxfdL klg !)÷!@ hgf 5f}+ . cfwf k/  3/df x'g' x'G5Æ eg]/ jflx/ lgl:sg nfUbf ;]gfn] ‘sf]xL klg cufl8 gj9\nf vj/bf/ eg]/ s/fof] . cfkm\gf] gfd pNn]v gul/lbg] zt{df k;n] eG5g\ – æd nufot snfsf/ jlxgLx? cQflnof}+ . To;kl5 ;]gfn] rf/ hgf :yflgo hgtf ;lxt cleofg If]qL / snfsf/x?nfO{ kqm]/ glhs}sf] g]=/f=k|fylds ljBfnodf nUof] . dnfO{ ufnL a]OhtL ub}{ dfcf]jfbLnfO{ lrof v'jfpg] ;fn] eg]/ @÷$ rf]6 xfGof] .Æ

        pxf+x?sf] lu/km\tf/L kl5 w/dkf]v/f jhf/df zfxL ;]gfn] cft+s dRrfPsf] kLl8tx? jtfp“5g\ . @)÷@% 3/ ePsf] ;fgf] jhf/sf ;j} 3/ 3/ ;]gfn] rfx¥of], cflv/ dfcf]jfbL e]§fpg ;s]g . xl/ofnL gfd u/]sf Ps dfcf]jfbL sfo{stf{ efUg ;kmn eP .

        jhf/df pkl:yt / 3/df j;]sf bh{gf} dflg;x? lg3f{t 9+un] zfxL ;]gfåf/f s'6LP . s'l6g]x?df jhf/df d]l8sn u/L j;]sf k|]d j= /fgf / pgsL >Ldlt, lzIfs eQmjxfb'/ j:g]t, lzlIfsf cd[tf j:g]t, 7]s]bf/ eLdjxfb'/ 8f+uL, s[ifs wgl;+x /fgf, Jofkf/L nf]saxfb'/ v8\sf, nfnLsf8f+ em';sf s[ifs ;lng yfkf, sIff & df k9\g] !@ aif]{ jfns, nfnLsf+8f $ sf u0f]z v8\sf, Jofkf/L vu]Gb| v8\sf, cjnlrªsf OGb| /fgf, lzIfs s]z/ jnL / dhb'/ ?knfn ;f+jb /x]sf 5g\ .

        s'6fO{ vfg]x?n] zfxL ;]gfnfO{ o'4lj/fdsf] j]nfdf tkfO{x? ufp+ ufp+ cfP/ xfdLnfO{ s'6\g] xTof ug]{ sfd lsg ug'{ x'G5 < oxL xf] ;/sf/sf] jf:tljs o'4lj/fd < xfdLnfO{ glk6\g'xf]; cf+6 eP uf]nL xfGg' xf]; eGb} k|lt/f]w u/]sf lyP .

        lbp“;f] $ jh] lu/km\tf/ u/]/ nu]sf cleofg If]qLnfO{ ;f+em ^ jh] glhssf] k|f=lj=df ! /fp08 uf]nL xfgL xTof u/]sf] jhf/jf;Ln] jtfP . pgLx?sf] syg lyof] — eL8Gt s] sf] x'g' dfcf]jfbLx?;+u xltof/ s]xL lyPg . dfbn, jf;'/L / emf]nfx? dfq} lyP .

        lu/km\tf/ ul/Psf :yfgLo jfl;Gbf OGb| /fgfnfO{ /ftfgfªnf ;Dd k'¥ofof] eg] c? # hgfnfO{ ! /ft w/dkf]v/f d} y'g]/ /fv]sf] ;}lgssf] sAhfdf k/]sf ;ldgn] jtfP .

        k|To]IfbzL{ ;lng yfkfsf cg';f/ ;]gfn] :s'nsf] sf]7fdf pgnfO{ / snfsf/ jlxgLx?nfO{ ;u} /fv] / pgnfO{ s'v'/f] jgL j:g nufP / ;j} jlxgLx?nfO{ gfª\u} jgfP/ Ps–Ps hgfn] kfn} kfnf] u'Ktfª\u x]/], pEofP/, ;''tfP/, 3f]K6f] jgfP/ ;j} 9+uaf6 x]/] / clws[t h:tf Ps ;}lgsn] eg] – sfd nfUg] @ hgf dfq 5g\ . csf]{n] eGof] t“nfO{ s] yfxf ;fgf] ;fgf] slnnf] kf] /fd|f] / :jfb cfp“5, ;j} l7s} 5g\ . o;/L lt dfgj?kL /fIf;x?n] d]/} cufl8 7'nf] jlxgLnfO{ ;fd'lxs jnfTsf/ u/] . yfkfn] sf?0fLs / cfqmf]lzt :j/df jtfP .

        oltdfq geO{ cleofgsf] zjnfO{ :s'n k|f¨0f glhs} emf/kftn] 5f]k]/ 5f]l8lbP . ;f“em cf7 ah] lt/ clnk/sf] lg=df=lj=df dlxnf snfsf/x?nfO{ nu]/ Tof] /ft ToxL /fv] . /fte/ dlxnfx? /f]O{s/fO{ ul//x]sf] cfjfh ufp“n]x?n] ;'lg/x]sf lyP . ef]nL kN6 c:j:y cj:yfdf xft ;dfpb} ;]gfn] lx8fn]/ ;b/d'sfd tkm{ nu]sf] :yfgLo Ps dlxnfn] atfO{g .

        ;]gfn] k]o kbfy{ ;]jg ub}{ / kl/jf/ lgof]hgsf c:yfoL ;wfg k|of]u u/]/ jnfTsf/ u/]sf k|df0f :j?k /S;Lsf vfnL kf]sf / 9fnx? 36gf:yn k'u]sf ;+jfbbftfx?n] e]6]sf lyP .

        ;b/d'sfd lt/ n}hfG5f} eGb} nluPsf lt dlxnfx?nfO{ ;]gfn] aaO{/fv]sf] nf]/] eGg] :yfgdf Ps /ft /fv]sf] / Tof] /ft klg pgLx?nfO{ lgs} b'Mv lbPsf] ^% jlif{of j[4f lnnfjlt vqLn] jtfOg . pgn] elgg\ – ælt gfgLx? /fte/L lrRrfp“b} /f]O{/x] t/ ;]gfx? xf“;L xf“;L xf]–xNnf ub}{ lyP . d klg Tof] ;'g]/ /fte/ /f]O{/x]+ .Æ ;]gfn] lt dlxnf snfsf/x?nfO{ xfdL 3/3/ k'¥ofO{ lbG5f}+ eGb} /fgLdQf tkm{ nu]sf] lt j[4f atfp“5g\ .

        To;kl5 lt dlxnfx?nfO{ /fgLdQfaf6 b}n]v jhf/ nluPsf] xNnf 5 t/ sxf+ nluof] eGg] yfxf x'g ;s]sf] 5}g . o;} u/L o'4lj/fd cfrf/;+lxtf pNn+3g ub}{ ;]gfn] :yflgo lgufnkfgLsf @ j6f k;naf6 9f]sf kmf]/]/ gof“–gof“ ;fdfgx? n'6]/ nu]sf] Ps Jofkf/Ln] jtfP .

        o;} jLr clvn g]kfn dlxnf ;+3 -qmflGtsf/L_ sL s]Gb|Lo ;b:o Pj+ ;]tL–dxfsfnL ;dGjo ;ldltsf ;+of]hs uf]/Lsnf ljs / ;+3s} s]Gb|Lo ;b:o /]0f' rGbnfO{ >fj0f @& ut] j}t8Laf6 zfxL ;]gfn] lu/km\tf/ u/]sf] 5 eg] s]xL lbg cufl8 b}n]vsf] r'k|faf6 s= ljj]snfO{ / ;'v]{tsf] bz/yk'/af6 lgz:q Ps dlxnf / Ps k'?ifnfO{ klg lu/km\tf/ u/]sf] 5 .

        b}n]vsf] w/dkf]v/faf6 ^ hgf snfsf/nfO{ ul/Psf] lu/km\tf/, xTof / anfTsf/sf] 3f]/ eT;gf{ ub}{ lu/km\tf/ ul/Psf snfsf/x?sf] l;3| l/xfO{sf] nflu clvn  g]kfn hg;f+:s[lts ;+3sf dxf;lrj 8f= Clif/fh j/fnn] Ps k|]z lj1KtL dfkm{t dfu ug'{ ePsf] 5 .

 

g]kfnu~hdf u'Ktr/sf] rnv]n tLa|        

g]kfnu+h÷ g]=s=kf=-dfcf]jfbL_ / k'/fgf] ;QfkIf jLr cfufdL ;fpg #@ ut] g]kfnu+hdf t];|f] r/0fsf] zflGtjftf{ x'g] eP kl5 k'/fgf] ;Qfn] g]kfnu+hdf ;/sf/L hf;';x?sf] rnv]n cem tLj| jgfPsf] 5 / u}/;/sf/L lelhnfGt]x?nfO{ klg ;lqmo jgfPsf] 5 .

        vf;u/L ljb|f]xL kIfsf] zflGtjftf{ 6f]nLsf ;b:ox? j:g' ePsf ljZjf; ul/Psf cfjf;x? cf;kf;, ;+efljt jftf{ :ynx? / g]kfnu+hdf /x]sf] dfcf]jfbL sfo{stf{ / ;'elrGtsx?sf lgjf; cf;kf; Jofks ?kdf ;}lgs / k|x/L u'Ktr/x? v6fO{Psf 5g\ .

        s]xL u'Ktr/x?n] g]kfnu+h l:ylt ;+rf/sdL{x? dfkm{t ljb|f]xLx?sf kl5Nnf vj/x? k|fKt ug{ vf]lh/x]sf 5g\ . vf;u/L klZrd g]kfnsf b'u{d u|fdL0f Onfsfx?df ;/sf/n] ut dlxgf ;+rfng u/]sf] Plss[t dgf]j}1flgs ;}|lgs ck/]zgsf qmddf ;}lgs x]lnsK6/ ;o/ u/]sf :yfgLo ;+rf/sdL{x?nfO{ ;}lgs u'Ktr/x?n] cfkm\gf] k|efjdf kfg{ vf]h]sf / pgLx? dfkm{t ljb|f]xLx?sf ;"rgf k|fKt ug{ sf]lzif ul//x]sf ;dfrf/ ;'qx?n] jtfPsf 5g\ .

        cfkm\g} cf+vf cufl8 36gf eO{;s]kl5 dfq 36gfsf] hfgsf/L kfpg ;Sg] bIftf / Ifdtf ePsf ;/sf/L hf;';x?nfO{ zflGtjftf{ h:tf] v'nf / k|ToIf ;Qfsf k|ltlglw ;+usf] e]63f6sf] klg lsg hf;';L ;"rgf ;+sng ug{ ;Qfn] v6fPsf] 5 Tof] eg] hfgsf/L x'g ;s]sf] 5}g . ko{j]Ifsx? eG5g\ —zflGtjftf{df k7fO{Psf cfkm\gf b'tx?sf] ;d]t k'/fgf] ;Qf;+rfnsnfO{ ljZjf; gePsf] x'g;S5 .

        lkmlnlkG; ;/sf/n] Toxf+sf ljb|f]xLx? g]zgn 8]df]qm]l6s k|mG6;+u zflGtjftf{ ubf{ cw{ ;}lgs u|fdL0f lelhnfGt]x? ljb|f]xL lj?4 kl/rfng u/]sf] gSsn ub}{ g]kfnsf] k'/fgf] ;Qfn] klg s]xL k]z]j/ u'08fx? / slyt dfcf]jfbL kLl8tx?nfO{ lelhnfGt]sf ?kdf kl/rfng u/]sf] 5 .

        ;b/d'sfddf /x]/ ljleGg sfNklgs ;+:yf rnfpg] / ljb|f]xL lj?4 ;/sf/L gLlt cg';f/ kl/rflnt x'g] s]xL JoflQmx? slyt ædfcf]jfbL kLl8t ;+3Æ gfdsf] lelhnfGt] ;d'xnfO{ g}lts cfwf/ lbb} ;lqmo /x]sf 5g\ . xfn} of] ;+:yfn] ;+o'Qm /fi6«;+3sf] sfof{nodf uO{ 1fkgkq klg j'emfPsf] 5 / dfcf]jfbL lj?4 cGt/fli6«o g}lts ;dy{g k|fKt ug]+ sf]lzif u/]sf] 5 . t/ ;f]xL lelhnfGt] ;+:yf leq ;/sf/ tyf cGo ;+3;+:yfaf6 k|fKt cfly{s ;xof]u jf+8kmf+8df r/d u'6jGbL / km'6 cfO;s]sf] 5 . ;f] ;d'xsf cWoif u0f]z lrn'jfnn] nfvf}+ /sd lxgfldgf u/]kl5 e|djz ;f] ;d'xdf k|j]z u/]sfx? hgtf;+u u/]sf ck/fw :jLsf/ ub}{ ufp+ kms{g nfu]sf 5g\ .

 

PDa'; yfk]/ hg;]gfsf] xTof

 

        s}nfnL ÷ dfcf]jfbL hg;]gfsf] k|ToIf n8fO{df sof}+ k6s xf/ vfPsf] k'/fgf] ;Qfsf] zfxL ;]gfn] o'4 lj/fd cfrf/;+lxtfsf] pn+3g ub}{ if8\oGqd"ns 9+un] s}nfnLsf] d;'/Lofdf PDj';df kfl/ % hgf hg;]gfsf]  xTof u/]sf] 5 . k|fKt ;dfrf/ cg';f/ hg;]gf o'4lj/fd cfrf/;+lxtfsf] kfngf ub}{ d;'/Lofsf] j8}k'/af6 cfkm\gf] uGtJo tkm{ hfg nfUbf jf6f]df n's]/ j;]sf zfxL ;]gfn] PDj'; lj:kmf]6g u/L hg;]gfsf] xTof u/]sf lyP . pQm 36gfnfO{ cGoq df]8\g zfxL ;]gfn] bf]xf]/f] eL8Gt ePsf] k|rf/ u/] klg Tof] em'6 ePsf] Toxf+sf :yfgLo jfl;Gbfn] jtfPsf 5g\ . cfrf/;+lxtfsf] jlv{{nfk ub}{ zfxL ;]gf ufp+–ufp+df hfg] / u'Ktr/L ug]{ sfo{ o; aLrdf tLj| kf/sf] 5 .

        t];|f] r/0fsf] jftf{sf] ldlt tf]lsg nfUbfsf] j]nfdf of] 36gf zfxL ;]gfn] 36fpg'n] pgLx? jftf{ ljyf]Ng cu|;/ eP/ nfu]sf] ljZn]ifsx?n] jtfPsf 5g\ . ;f] 36gfdf ;xfbt x'g]x?sf] zj ;]gfn] sAhfdf lnPsf] 5 eg] 3fO{t] b'O{ hgfnfO{ lu/km\tf/ u/]/ j]kQf jgfPsf] 5 .

        zfxL ;]gfn] u/]sf] pQm xTofsf] g]=s=kf= -dfcf]jfbL_ ;]tL–dxfsfnL If]qLo Jo"/f] OGrfh{ s= k|efs/n] Ps jQmJo k|sflzt u/L To;sf] eT;{gf ub}{ xTofsf08sf gf6s]x?nfO{ sfjf{xL ug{ dfu ug'{ ePsf] 5 . ;f] lj1KtLdf elgPsf] 5 —‘hgd'lQm ;]gfn] cfrf/;+lxtf k|lt k|ltj4 x'b} cfkm\gf] Onfsf leq /ftL ! jh] s}nfnLsf] j8}k'/ x'b} csf]{ ;]N6/df hfb} ubf{ lgof]lht 9+un] af6f] sf6L/fv]sf] zfxL ;]gfn] cfqmd0f u/L % hgf of]4fx?sf] xTof u/]sf] 5 . / @ hgf 3fO{t]x? lu/km\tf/ u/]sf] 5 .

        s'g} cfs:dLs d'7d]8 geP/ lgof]lht 9+un] yflkPsf] pQm PDa'; zfxL ;]gfsf] jftf{ lj/f]wL /j}ofsf] csf]{ >+[vnf xf] . ;QfkIfsf] gfnfosLkg / cd]l/sL sdf08df rln/x]sf] zfxL ;]gfsf] jftf{ lj/f]wL HofbtLn] l;df gfl3;s]sf] l:yltdf hg d'lQm ;]gf zfxL ;]gfsf] 3[l0ft / cfkQLhgs pQm if8\oGqsf/L Pj+ lgGblgo cfrf/;+lxtf / jftf{sf ;xdlt lj/f]wL xs{tsf] 3f]/ eT;{gf ub}{ hgd'lQm ;]gf cj d'vbz{s eP/ j:g] 5}g eGg] s'/f :ki6 ug{ rfxG5f}+ . j8}k'/ xTofsf08sf] plrt 5fgljg u/L xTofsf08sf gfO{s]x? pk/ sfjf{xL ug{ hf]8bf/ dfu ub{5f}+ .

  ‘o; 36gfjf/] dfgjclwsf/jfbL, ;xhstf{ , Pj+ cfd gful/ssf] Wofg cfs{if0f ub}{ k'/fgf] ;Qfn] jftf{ e+u ug{ u/]sf if8\oGq k|lt ;Dk"0f{ hg;d'bfo uDeL/ x'g xflb{s ckLn ub{5f}+ . pQm jQmJodf elgPsf] 5 . ;f] jQmJodf ‘xfd|f] kf6L{ s]Gb|Lo ;ldltsf] cfb]z k|lt b[9 /xb} zflGtk"0f{ tl/sfåf/f cu|ufdL /fhg}lts lgsf; k|lt k|ltj4 /x]sf] s'/f bf]xf]¥ofpb} x/ if8\ogqsf] plrt hjfkm lbg jfWo x'g] s'/f :ki6 ug{ rfxG5f}+ .Æ —elgPsf] 5 .

        lj1KtLsf] cGtdf pQm xTofsf08df k/L jL/utL k|fKt ug'{x'g] hgd'lQm ;]gfsf sd/]8x? k|lt efjk"0f{ >4f~hnL ck0f{ ub{}, zj x:tfGq0f gu/]df / lu/km\tf/ 3fO{t]nfO{ ljgfzt{ t'?Gt l/xfO{ gu/] To;af6 pTkGg x'g] l:yltjf/] :jo+ k'/fgf] ;Qf hjfkmb]xL x'g] Joxf]/f :ki6 ul/Psf] 5 .

:ofpmsf] jj{/fx6    

sf7df08f}+÷ cfGbf]ngdf OdfGbfl/tfk"j{s nfUg g;s]kl5 dflg; ljleGg axfgf agfO{ ;+u7gaf6 knfog x'g] ub{5g\ . xfn} dfcf]jfbLsf tTsflng pkTosf If]qLo Jo"/f] ;b:o /jL sfsL{ -clegf;_n] o:t} axfgf agfO{ kf6L{jf6 cnu ePsf] 3f]if0f+ u/]sf 5g\ .

        @)%* d+l;/ !) ut] ljxfg} sf7df08f}+df lu/km\tf/ ePsf /jL sfsL{ k|x/L lx/f;td} dfgl;s ;Gt'ng u'ld;s]sf] gf6s ub{y] . Toxf“ pgL slxn] ædnfO{ 5fl8b]pÆ eGb} s/fp“y] eg] slxn] ædnfO{ sfsfn] k7fPsf] k|hftGqsf] :ofp rflxof] eGb} s/fp“by] .Æ

        dxf/fhu~h l:yt k|x/L lx/f;t, ;}lgs lx/f;t / xg'dfg 9f]sf lhNnf k|x/L sfof{nodf /x“bf cfkm"nfO{ hfgsf/L ePhtLsf] kf6L{sf] cfGtl/s ;"rgf ;/sf/nfO{ a'emfPsf lyP .

        kf6L{ hLjgdf cToGt} ljnf;L / cl;ldt dbL/fkfg ug]{ pgsf] lgoldt afgL ePsfn] pgnfO{ j]n}df ;r]t u/fpg' kf6L{n] cfjZos 7fgL;s]sf] lyof] – Ps dfcf]jfbL ;"q eG5 . pkTosfdf kf6L{sf] dxTjk"0f{ cfly{s lhDd]jf/L klg kfPsf /jL sfsL{n] nfvf}+sf] /sd lxgfldgf ug'{sf] ;fy} cfkm\gf] >LdltnfO{ lghL 3/ lsGg nufPsf lyP .

        pgL lx/f;tdf /x“bf pgsf] dfgl;s l:ylt c;Gt'lnt ePsf] eP pgL cGo c:jefljs sfd ug{ ;Sy] t/ pgL vfgkLg / cfkm\gf gLs6jtL{x?;+u /fd|f] s'/fsfgL ug{ ;Sy] .

        3f]/ cj;/jfbL / u'6ut dfgl;stfn] lnKt /jL sfsL{n] kf6L{nfO{ nufPsf] cf/f]ksf] eT;gf ub}{ g]=s=kf=-dfcf]jfbL_ sf7df08f}+ lhNnf O{Grfh{ k|efls/0fn] eGg'eof] – of] pgsf] unt /j}ofsf] kl/0flt xf] .