n]lggjfbL ;+u7gfTds
l;4fGt
) ;+u7g ;+rfngsf] d'Vo ljlw
hgjfbL s]Gb|Lotf -kl/k"/s jf Pssf] cl:tTj jf pkl:yltlagf csf{]sf] cl:tTj
jf pkl:ylt c;Dej_
) ;+u7gfTds hLjgsf] cfGtl/s
a;fO{ -;Dd]ng, e]nf, a}7s cflb_ df hgjfb k|d'v x'G5 eg] s]Gb|Lotf uf}0f
x'G5 .
) 5nkmn eP/ lg0f{o ePsf
ljifo -of]hgf_ sfof{Gjogdf s]Gb|Lotf k|d'v x'G5 eg] hgjfb uf}0f x'G5 .
) ;+u7gleq hlxn] klg cNkdt
ax'dtsf] cwLg:y x'G5 -t/ cNkdtsf] dtnfO{ sb/ ul/g' k5{_ .
) ;+u7gdf hlxn] klg tNnf]
sld6L dflyNnf] sld6Lsf] cwLg:y x'G5
-dflyNnf] sld6Lsf] cfb]z tNnf] sld6Ln] dfGg] / tNnf] sld6Lsf] /fo dflyNnf]
sld6Ln] lng]_ .
) ;+u7gdf hlxn] klg
JolQm÷;b:o ;+u7gsf] cwLg:y x'G5 -;fd"lxs g]t[Tj, JolQmut pQ/bfloTj_ .
) ;Dk"0f{ sld6L d'VotM
s]Gb|Lo ;ldlt dxflwj]zg÷/fli6«o ;Dd]ngk|lt pQ/bfoL x'G5 .
) ;+u7gsf] ;jf{]Rr ;+:yf
dxflwj]zg÷/fli6«o ;Dd]ng x'g] u5{ .
) lrQ k|zGgtf gePsf jf
ljdltsf ljifox¿ dflyNnf] lgsfodf clkn ug{] clwsf/ x/]s ;b:onfO{ x'G5 .
gf]6 M
-s_ ;+u7g eGgfn]
clwstd kf6L{ s]Gb| / Go"gtd ha;sf tNnf -OsfO_ ;ldlt eGg] a'‰g' k5{ .
-v_ ljZjsDo'lg:6
cfGbf]ngsf u'? s= n]lggn] ;g\ !(@! df ljsf; ug{' ePsf] pk/f]Qm ;+u7gfTds l;4fGt
;a} qmflGtsf/L sDo'lg:6 kf6L{ Pj+ p;sf] j}rfl/s g]t[Tjdf rNg] df]rf{–;+u7gx¿n]
hLjgJojxf/df nfu" ub{} cfPsf 5g\ .
w
dxŒjk"0f{
/fhgLlts zAb kl/ro
!=clvn (All)
;fdfGotM
clvnsf] cy{ ;Dk"0f{ cyjf ;a} eGg] x'G5 . xfd|f] ;Gbe{df clvn eGgfn]
k|ultzLn jf k|ultjfbL ;+3–;+u7g eGg] a'lemG5 . h:t} xfd|f] ;+u7g clvn
g]kfn /fli6«o :jtGq ljBfyL{ o'lgog -qmflGtsf/L_ nufot cGo hgjuL{o
;+u7gx¿ .
@=cltl/Qm d"Nosf] l;4fGt (Theory of Surplus
Value)
of]
P]ltxfl;s ef}ltsjfbsf] d'Vo k|ju{ Pj+ dfS;{jfbL cy{zf:qsf] cfwf/e"t l;4fGt
xf] . sfn{ dfS;{n] cfºgf] dxfg\ s[lt k'“hLdf o;af/] lj;b JofVof ug{'ePsf]
5 . dhb'/ ju{n] cltl/Qm >dzlQm vr{ u/]/ cltl/Qm d"No k}bf ub{5 /
of] k'“hLklt ju{sf] xftdf k'Ub5 . of] k'“hLklt ju{n] dhb'/ ju{nfO{ zf]if0f
ug{] tl/sf xf] .
#= clwe"tjfb (Metaphysics)
k|s[lt,
k|fs[lts 36gfx¿, ;dfh tyf ;fdflhs ultljlwx¿nfO{ x]g{], cWoog ug{], a'‰g] /
JofVof ug{] Psnsf“6] cyjf PskIfLo lrGtg–k|j[lQnfO{ clwe"tjfb elgG5 .
o;n] åGåjfbnfO{ c:jLsf/ ub{5 . clwe"tjfbn] ;Dk"0f{ b]Vbf c+z
b]Vb}g jf c+znfO{ b]Vbf ;Dk"0f{nfO{ gb]Vg] ub{5 . /fd|f] kIf b]Vbf
g/fd|f] gb]Vg] jf g/fd|f] b]Vbf /fd|f] kIf b]Vg g;Sg] k|j[lQ o;n] af]s]sf]
x'G5 . o;n] u'0ffTds kl/jt{gnfO{ :jLsf/ ub{}g .
$= cGt/f{li6«o >lds dlxnf lbj; (International Women's Day)
of] dlxnf clwsf/sf] k|flKtsf] lgldQ
dxfg\ ;+3if{sf] Oltxf;af6 hlGdPsf] dxŒjk"0f{ lbj; xf] . k|To]s jif{ *
dfr{nfO{ cGt/f{li6«o >lds dlxnf lbj;sf] ¿kdf dgfOg] ul/G5 . !(!) df
cd]l/sfdf dlxnf cfGbf]ngaf6 pT;flxt eP/ Snf/f h]6\lsgn] ;dfhjfbL sfdsfhL
dlxnfx¿sf] 8]gdfs{sf] sf]k]gx]ugdf ePsf] låtLo cGt/f{li6«o ;Dd]ngdf dlxnfx¿sf]
Pp6f lbj; dgfpg] k|:tfj /fVg' eof], h'g ;j{;Ddltsf ;fy kf; eof] . t/ dlxnf
lbj; dgfpg] s'g} ldlt lglZrt eg] ul/Pg . o; lg0f{ocg'¿k k|yd cGt/f{li6«o
dlxnf lbj; cli6«of, 8]gdfs{, hd{gL / :jL6\h/Nof08df !( dfr{ !(!! df
dgfOof] . of] ldlt hd{g dlxnfx¿n] to u/]sf lyP, lsgeg] o;} lbg !*$*
df k|mfG;sf /fhfn] ;z:q ljb|f]xsf] ;fdgf ug{' k/]sf] lyof] .
!(!# df !( dfr{sf] ldlt abn]/ * dfr{
/flvPsf] lyof] . of] o; lbg 36]sf b'O{ dxŒjk"0f{ 36gfx¿sf] :d/0fdf
/flvPsf] lyof] . klxnf], * dfr{ !*%& df Go"of]s{ zx/df ufd{]G6
Pj+ 6]S;6fOndf sfd ug{] dlxnfx¿n] k|yd k6s !@ 306fsf] sfd, sd dhb'/L / cdfgjLo
sfo{sf lj?4 Pp6f lj/f]w cfof]hgf u/]sf lyP . bf];|f], * dfr{ !()* sf lbg
!%))) dlxnfx¿n] sd 306f, /fd|f] tna, dtflwsf/ / afn>d pGd"ngsf] dfu
/fv]/ Go"of]s{ zx/df dfr{ u/]sf lyP .
sfdsfhL dlxnfx¿sf] lgldQ ;aeGbf
dxŒjk"0f{ cGt/f{li6«o dlxnf lbj; !(!& sf] * dfr{ lyof] . o; lbg
-¿;L Sofn]08/ cg';f/ @$ km/j/L_ Snf/f h]6lsg tyf cn}S;fGb|f sf]nf]GtfOsf]
g]t[Tjdf ;]G6 lk6;{ju{sf ¿;L dlxnfx¿n] /f]6L / zflGtsf] nflu x8\tfn u/] .
kmn:j¿k hf/ zfxL ;Qf 5f]8\g afWo eof] . ;f]leot ;+3n] o; lbgnfO{ /fli6«o
cjsf; 3f]if0ff u/]sf] lyof] / axfb'/ sfdsfhL dlxnfx¿nfO{ ;Ddflgt ub{Yof] .
!(&& dfr{ * b]lv ;+o'Qm /fi6«;+3n] o; ldltnfO{ cGt/f{li6«o >lds
dlxnf lbj;sf ¿kdf cflwsfl/s dfGotf lb+b} cfPsf] 5 .
%= cGtl/d ;/sf/ (Provisonal/Interium
Government)
;+qmd0fsfndf
csf{] Joj:yf gx'g] a]nf;Ddsf nflu lgdf{0f x'g] c:yfoL ;/sf/nfO{ cGtl/d ;/sf/ elgG5 .
o; k|sf/sf] ;/sf/ Pp6f Joj:yfsf] cGTo eP/ csf{] Joj:yfsf] yfngL x'g] k|lqmofsf]
aLrsf] c:yfoL ;/sf/ x'G5 . To;sf/0f o;nfO{ sfd rnfp ;/sf/ klg elgG5 .
gof“ /fhgLlts Joj:yfcGtu{t gof“ ;/sf/ ag]kl5 cGtl/d ;/sf/ :jtMlj36g x'G5 .
^= cg'ejjfb (Empiricism)
o;n]
OlGb|ohGo 1fgnfO{ g} 1fgsf] Psdfq ;|f]t dfGb5 . o; 1fgn] ljj]shGo 1fgdf
¿kfGt/0f x'g] / To;nfO{ Jojxf/åf/f k'li6 ug{'kg{] cfjZostfnfO{ c:jLsf/
ub{5 . cg'ejjfbn] ;Dk"0f{ 1fg cg'ejdfly g} lge{/ u5{ eGg]
dfGb5 / j}1flgs cjwf/0ff / l;4fGtsf] e"ldsfnfO{ cjd"Nog
ub{5 .
&= cy{jfb (Economism)
of]
Ps k|sf/sf] 6]«8 o'lgogjfb xf] . o;n] dhb'/ cfGbf]ngsf] blIf0fkGyL
cj;/jfbL wf/sf] k|ltlglwTj ub{5 . of] k|j[lQn] dhb'/ cfGbf]ngnfO{ >dsf
cj:yfx¿df ;'wf/, tna a[l4, af]g; cflb cfly{s ;+3if{df dfq ;Lldt ub{5 .
o;n] dhb'/ cfGbf]ngnfO{ /fhgLlts cfGbf]ng;“u k[ys ub{5 . o; k|j[lQn]
cfGbf]ngleq :jtM:km"t{tfsf] kIfkf]if0f ub{5 / of]hgfa4tfsf] lj/f]w
ub{5 .
*= c/fhstfjfb (Anarchism)
lgDgk'“hLjfbL
juL{o rl/qsf] k|ltlglwTj ug{] /fhgLlts ljrf/wf/f c/fhstfjfb xf] . o;n] ;a}
k|sf/sf] /fHo jf ;Qfsf] lj/f]w ub{5 . ;j{xf/fjuL{o /fHo;Qf /
;j{xf/fclwgfosTjsf] ;d]t lj/f]w ub{5 . ;Qf, lgod / cg'zf;gsf] lj/f]w ug{]
of] wf/n] hgjfbL / ;dfhjfbL /fHo;Qf, qmflGtsf/L ;+u7g / hgjfbL s]Gb|Lotfsf]
;d]t lg/k]If lj/f]w ub{5 . To;sf/0f of] wf/fn] qmflGtsf] lj/f]w /
k|ltqmflGtsf] ;]jf ug{ k'Ub5 .
(= cflbd ;fDojfb (Primitive Commune)
of] k|f/lDes ;fdflhs–cfly{s
Joj:yf xf] . of] clxn] hlQsf] ;Eo / kl/:s[t b'j} lyPg . t/ klg
dfG5]–dfG5]aLrsf] ;DaGwsf] k|Zgdf s'g} e]befj lyPg . t]/f]–d]/f]sf] e]befj
lyPg, ;fy} p“r–lgr klg s]xL lyPg . pTkfbg / ljt/0fsf b[li6n] cflbd
;fDojfbL ;dfh ;fd"lxstfdf lyof] . ;fdflhs ;DaGwsf lx;fan] of] ;dfh
dft[;QfTds lyof] .
!)= slanf (Tribe)
/Qm;DaGwdf cfwfl/t cflbd
;fd"lxs Joj:yf sljnf xf] / of] dfgj ;dfhsf] Pp6f Tof] ¿k xf], h;n]
cflbjf;L hghfltsf] l:ylt a'emfp“5 . If]q, efiff / ;+:s[ltsf lx;fan] Pp6f sljnf
csf{] sljnf;“u leGg b]lvG5 .
!!= sDo'lg:6 3f]if0ff–kq (Communist Manifesto)
o;nfO{
sDo'lg:6 nLusf] gfddf s=dfS;{ / s= P+u]N;n] tof/ kf/L ;g\ !*$* km/j/Ldf n08gaf6
klxnf] k|sfzg ug{' ePsf] xf] . ljZjel/sf sDo'lg:6 kf6L{x¿sf] d"n
sfo{qmd sDo'lg:6 3f]if0ffkqdf ;aeGbf klxnf æljZjsf dhb'/ Ps xf}+Æ eGg] gf/f
n]lvPsf] lyof] . rf/ d'Vo efudf ljeflht of] P]ltxfl;s b:tfj]h ;+;f/sf
k|foM ;a} efiffdf ;aeGbf a9L k|sflzt x'g], cf}+nfdf uGg ;lsg]dWo]sf] Ps k':ts
sDo'lg:6 3f]if0ffkq xf] .
!@= sDo'lg:6 ;"rgf Ao"/f] (Comminform)
;g\
!($# df t];|f] sDo'lg:6 cGt/f{li6«osf] lj36gkl5 ljZjel/sf sDo'lg:6x¿aLrdf ljrf/
/ ;"rgfsf] cfbfg–k|bfgsf nflu sDo'lg:6 ;"rgf Ao"/f] u7g ePsf]
lyof] . o;sf] :yfkgf bf];|f] ljZjo'4sf] cGTokl5 ;g\ !($& df kf]Nof08df
ePsf] xf] .
!#= sd/]8\nL Pstf (Comradely Unity)
Comrade sf] cy{ ;fyL
xf] . of] zAbsf] k|of]u sDo'lg:6x¿aLrdf x'G5 eg] u}/sDo'lg:6x¿aLrdf vf;}
k|of]u x'“b}g . sDo'lg:6x¿aLrdf o;n] ;xof]4fsf] cy{ /fVb5 Pj+ qmflGtsf/L
sDo'lg:6x¿aLrdf h'emf? Pstfsf] cy{df k|of]u ul/G5 .
!$= sfo{gLlt / /0fgLlt (Tactic and Strategy)
sfo{gLlt
eg]sf] ck]Iffs[t cNksfnLg gLlt xf] cyjf cfd gLltsf] ck]Iffs[t ;fgf] c+z xf] eg]
/0fgLlt eg]sf] lgwf{l/t sfo{qmd ;DkGg ug{] cfd gLltsf] ;Dk"0f{ kIf
xf] . /0fgLlt y'k|} sfo{gLltx¿sf] of]u xf] / ;a} sfo{gLltx¿ o;sf c+zx¿
x'G5g\ . ;a} sfo{gLltx¿ /0fgLltsf] cwLg:y x'G5g\ . /0fgLlt qmflGt
;DkGg gx'“bf;Dd km]l/Gg eg] sfo{gLltx¿ cfjZostfcg';f/ km]/abn eO/xG5g\ .
!%= u'Ktr/ (Intelligence)
u'Ktr/
eGgfn] s'g} JolQm, ;+3, ;+:yf, kf6L{ jf /fHosf cfGtl/s uf]Kotfx¿ kQf nufpg,
36gfx¿sf] k[i7e"ld a'‰g, s'g} ljifodf sf], s;sf], s], s:tf] e"ldsf
/x]sf] 5 eGg] s'/f a'em]/ kQf nufpgsf nflu v6fOPsf] JolQm, ;+3 jf ;+:yfnfO{
a'lemG5 . h:t} cd]l/sfsf] CIA, ef/tsf] RAW, ¿;sf] KGB, kfls:tfgsf] ISI, zfxL ;]gfsf] DMI cflb .
!^= uf]yf sfo{qmd (Gotha Programme)
hd{gLsf]
;dfhjfbL dhb'/ kf6L{åf/f ;g\ !*&$ df uf]yf eGg] 7fp“df ;DkGg ePsf]
dxflwj]zgdf To;a]nf;Dd cl:tTjdf /x]sf b'O{ hd{g ;dfhjfbL kf6L{x¿ Psfsf/ x'“bf
kfl/t ul/Psf] sfo{qmdnfO{ g} uf]yf sfo{qmd elgG5 . tL b'O{ kIf lyP,
cfoh]gfvjfbL -cui6 a]a]n tyf ljNx]N; lnAsg]Vtåf/f g]t[Tj ul/Psf /
dfS;{–P+u]N;sf] j}rfl/s k|efjdf k/]sf_ / nf;fnjfbLx¿ -hd{gLsf lgDgk'“hLhLjL
;dfhjfbL km]l8{gf08 nf;fnsf ;dy{s / cg'ofoLx¿_ . of] sfo{qmd
;f/;+u|xjfbåf/f u|:t / cj;/jfbL klg lyof], lsgeg] dxŒjk"0f{ k|Zgx¿df
cfoh]gfvjfbLx¿n] nf;fnjfbLx¿sf z'qx¿ klg u|x0f u/]sf lyP . dfS;{n] …uf]yf
sfo{qmdsf] cfnf]rgfÚ eGg] s[ltdf / P+u]N;n] !*&% sf] dfr{ !*–@* df cu:6
a]a]nnfO{ n]Vg' ePsf] kqdf pQm sfo{qmdsf] d:of}bfnfO{ !*^( sf] cfoh]gfv
sfo{qmdsf] t'ngfdf Pp6f Hofb} g} 7"nf] k|ltufdL sbdsf] ¿kdf d"Nof+sg
ub}{ To;sf] tLj| cfnf]rgf ug{'ePsf] lyof] .
!&= uf]q (Clan)
uf]q /Qm;DaGwdf cfwfl/t
dfgj;d"xsf] Pp6f ¿k xf] . o;sf] hGd cflbd ;fDojfbL o'udf ePsf]
lyof] . :jfldTjsf] ¿k ;fdflhs lyof] / s'g} e]befjljgf ;d'bfosf ;a} dflg;x¿
;dfg x'Gy] . ltg} ;d"xsf ;Gtltx¿ cfh g]kfn, ef/tnufotsf b]zx?df
ljleGg uf]qsf ¿kdf cnu–cnu hft–y/sf] ¿kdf cnlug] ub{5g\ .
!*= 5nfª (Leap)
5nfª eGgfn] qmd 5f]8]/
km8\sf]sf] ¿kdf cufl8 a9]sf] gof“ ult eGg] a'lemG5 . qmlds ¿kdf x'g]
kl/jt{geGbf 5nfªaf6 x'g] kl/jt{g w]/} l56f] x'g] kl/jt{g eGg] a'lemG5 .
dfqfTds kl/jt{gaf6 u'0ffTds kl/jt{g x'“bf 5nfª b]vf kb{5 .
!(= t?0f x]u]nkGyL (Young Hegelians)
x]u]nsf]
bfz{lgs ljrf/ tyf OzfO{x¿sf af/]df x]u]nsf] cfnf]rgf Toltv]/sf] hd{gLsf]
kl/l:yltdf a'h{'jf lrGtg / /fhgLlts hfu[ltsf] ljlzi6 ¿k lyof] . o;af6
k|efljt ePsf] o'jf lk+9Ln] ;dfhdf c;To ljrf/x¿ x'g'sf] k|d'v sf/0f ldysLo
ljrf/x¿ -¿l9jfbL_ sf] k/Dk/fut lg/Gt/tf xf] eg]/ atfp“y] / cfbz{jfbL
l;4fGtx¿sf] cfnf]rgfTds ljZn]if0f uy{] . pgLx¿nfO{ t?0f x]u]njfbL jf kGyL
elgGYof] . klxnf dfS;{ / P+u]N; klg oxL wf/df ;lDdlnt x'g'x'GYof] .
@)=tLg hgl;4fGt (Three People's
Theories)
8f=
;g\ ofT;]gn] rLgsf] k'“hLjfbL hgjfbL qmflGtsfndf b]zelQm, hgtGq / hghLljsfsf]
af/]df JofVof ub{} ;fd|fHojfbsf] lj/f]w ug{], dhb'/–ls;fgx¿sf cfGbf]ngsf]
;lqmotfk"j{s ;dy{g ug{] gLlt cjnDag ug{] s'/f] u/] . To;sf] nflu ;g\
ofT;]gn] ;f]leot ;+3;“u d]nldnfk, sDo'lg:6 kf6L{;“u ;xof]u / dhb'/–ls;fgsf]
;xfotf ug{] s'/f] u/] . log} s'/fnfO{ tLg hgl;4fGt elgG5 .
@!= bz{g (Philosophy)
o;sf]
zflAbs cy{ lkmnf]cf]–k|]d, ;f]lkmof–ljj]s= ljj]s–k|]d x'G5 . k|s[lt, dfgj;dfh,
lrGtg / 1fgsf k|lqmofx¿df cfd lgodx¿sf] Jojl:yt 1fg g} bz{g xf] . bz{g
eg]sf] ;+;f/, k|s[lt / k|fs[lts 36gfx¿ tyf ;dfh / ;fdflhs ultljlwx¿ cflbnfO{
x]g{], cWoog ug{], a'‰g] Pj+ ltgLx¿sf] af/]df JofVof / ljZn]if0f ug{] Pj+ ;+;f/
abNg] l;4fGt g} xf] . csf{] zAbdf bz{gnfO{ ljZjb[li6sf]0f eGg ;lsG5 .
bz{g b'O{ k|sf/sf x'G5g\ . Ps– ef}ltsjfbL bz{g / bf];|f]–cfWofTdsjfbL bz{g .
@@= gf]s/zfxL k'“hLjfb (Bureaucratic
Capitalism)
hgtfaf6
cnu, ;Qfdf a:g]x¿sf] ;+u7gfTds cwLgdf ljsl;t ePsf] k'“hLjfbnfO{ gf]s/zfxL
k'“hLjfb elgG5 . o;n] Psflt/ ;fd|fHojfb / gjpklgj]zjfbsf] bnfnL u/]/ tyf
csf{]lt/ sldzg / /fhsLo Psflwsf/ k'“hLjfbnfO{ k|>o lbP/ dhb'/, ls;fg / cGo
>dhLjL hgtfsf] zf]if0f ug{] dfq} xf]Og, /fli6«o k'“hLsf] ljsf;df ;d]t afwf
xfN5 . To;sf/0f k'“hLjfbL hgjfbL qmflGtsf] sfndf klg of] k|ltlqmofjfbsf]
k+lQmdf v8f x'g k'Ub5 .
@#= k|r08ky (Prachandpath)
g]kfnL
ju{;dfhdf hgo'4sf] dfWodåf/f dfS;{jfb–n]lggjfb–dfcf]jfbnfO{ k|of]u ub{} cufl8
a9\g] qmddf ljsl;t ePsf] ljlzi6 ljrf/–>[+vnfnfO{ k|r08ky elgG5 .
k|r08kysf] k|f/lDes hu k+rfotsfnsf] cGTolt/af6} ;'? ePsf] lyof] eg] d"t{
¿k -sfof{Gjogsf lx;fan] @)%@, ;+Zn]if0fsf lx;fan] @)%&_ o;n] @)%& ;fndf
kfof] . ljsl;t gof“ ljrf/–>[+vnfnfO{ g]=s=kf=-dfcf]jfbL_ sf] bf];|f]
/fli6«o ;Dd]ng -@)%&_ n] k|r08kysf] ¿kdf ;+Zn]if0f u¥of] . To;kl5sf %
jif{df o;sf] cem} ;Da[l4 ePsf] 5 / cem} gof“ 9+uaf6 ;+Zn]if0f ug{'kg{] b]lvG5 .
o;n] ;fj{ef}d rl/q eg] u|x0f ul/;s]sf] dflgPsf] 5}g t/ Totflt/ pGd'v eO/x]sf]
s'/fdf st}af6 s'g} z+sf b]lvb}g .
@$= kf6L{ z'4Ls/0f (Rectification of the
Party)
kf6L{
z'4Ls/0f eg]sf] kf6L{leq /x]sf] kmf]x/–d}nf ;kmf ug{] ljz]if cleofg xf] .
ldln6\of06, cg'zfl;t / n8fs' kf6L{ lgdf{0fsf] lbzfdf b]vfk/]sf bf]ifx¿nfO{
x6fpg, qmflGtsf cufl8 pkl:yt cj/f]wx¿ kG5fpg / kf6L{nfO{ gof“ 9f“rfdf 9fNgsf
nflu lg/Gt/ kf6L{ z'4Ls/0f cfjZos kb{5 . kf6L{leq b]vfk/]sf cg'zf;gljxLg,
u}/lhDd]jf/, c/fhs tyf sltko kf6L{ / qmflGtlj/f]wL ultljlw lgoGq0f ug{sf nflu
tyf kf6L{ Pstf sfod /fVg, kf6L{df cfGtl/s uf]klgotfsf] ;+/If0f ug{sf nflu
kf6L{sf sltko sld6L / ;b:ox¿nfO{ lg:sfzg ug{], lgnDag ug{], x]/km]/ ug{] /
kf6L{nfO{ k'gM ;zQm k|sf/n] ;+ul7t ug{] cleofg g} kf6L{ z'4Ls/0f xf] .
@%= k'“hLjfb (Capitalism)
of]
Tof] ;fdflhs–cfly{s ;+/rgf xf], h'g ;fdGtjfbsf] cGTo ePkl5 :yflkt ePsf] xf] /
j}1flgs ;dfhjfbsf] ljho gx'“bf;Dd sfod /xG5 . pTkfbgsf ;fwgdfly lghL
:jfldTj / Hofnfbf/L >dsf] zf]if0fdf cfwfl/t of] Joj:yfdf pTkfbgsf]
;fdfhLs/0f / ljt/0fdf lghLs/0f x'G5 eg] pTkfbgsf] nIo dflg;x¿sf cfjZostf
k"lt{ ug{'eGbf a9L hf]8 k'“hLkltju{sf] ;Da[l4sf] ;|f]t cltl/Qm d"No
xft kfg{' g} x'G5 .
@^= k]l/; sDo'g (Paris Commune)
k]l/; sDo'g dfgj Oltxf;df
;j{k|yd ;j{xf/fju{sf] clwgfosTj :yfkgf ul/Psf] cg'ej lyof] . k|mfG;sf] k]l/;df
;j{xf/f qmflGtsf] ;kmntfkl5 ul7t dhb'/ ju{sf] Tof] qmflGtsf/L ;/sf/ ;g\
!(&! sf] !* dfr{b]lv @* d];Dd hDdf &@ lbg /x\of] . !*&! d] @!
sf] lbg k]l/; sDo'g cfpg'eGbf klxnfsf ;Qfwf/Lsf] g]t[Tjdf /x]sf] k|ltqmflGtsf/L
;/sf/sf] kmf}hn] k]l/;df 3';]/ Toxf“sf dhb'/x¿sf] lgd{dtfk"j{s cGwfw'Gw
bdg u¥of] . em08} #) xhf/ dflg;sf] xTof eof] eg] %) xhf/ hltsf] lu/ºtf/L
ul/of] . s}of}+nfO{ sfnfkfgL k7fOof] / @* d] df k]l/; sDo'g
kN6fOof] .
@&= kmf;Ljfb (Fascism)
k'“hLjfbL clwgfosTjsf] of]
;a}eGbf k|ltlqmofjfbL, cGw/fi6«jfbL, cx+sf/jfbL / ;fd|fHojfbL tŒjx¿sf] k|ToIf
cft+ssf/L ¿k xf] . o;n] k'“hLjfbsf ;a} k|hftGq, JolQmut :jtGqtf /
dfgjclwsf/sf 9f]+ux¿ pbª\UofOlbG5 . kmf;Ljfbn] sDo'lg:6 / >dhLjL
;+u7gx¿dfly cfºgf] k|xf/sf] d'Vo lgzfgf agfp“5 . kmf;Ljfbsf] hGd ;g\ !(@@
df O6nLdf ePsf] lyof] / o;sf] gfos d';f]lngL lyof] . To;kl5 !(## df hd{gdf
lx6n/ kmfl;jfbsf] gof“ ¿k gflhjfb lnP/ hlGdof] .
@*=ax'njfb (Pluralism)
of] PstŒjjfbsf] lj/f]wdf
:yflkt l;4fGt xf] . o;n] x/]s cl:tTjdfg j:t'x¿nfO{ w]/} tŒjaf6 ag]sf]
dfG5 . ax'njfbn] Pp6} s'/fsf] cfwf/df ;dfhsf] ljsf; x'G5 eGg] s'/f c:jLsf/
ub{5 / j:t'ut lgodx¿sf] ljZn]if0f gdfGg] dfGotf /fVb5 . dfS;{jfblj?4
a'h{'jf k|hftGqsf] cf}lrTo l;4 ug{sf nflu ax'njfbsf] pkof]u ug{] ub{5g\ .
@(= af]N;]les / d]G;]les (Bolsevic and Mensevic)
;g\ !()# df /l;ofnL ;fdflhs
hgjfbL dhb'/ kf6L{sf] bf];|f] dxflwj]zgdf kf6L{sf] s]Gb|Lo lgsfosf] r'gfj
x'“bfv]l/ n]lggsf] g]t[Tjdf qmflGtsf/L ;fdflhs hgjfbLx¿n] ax'dt k|fKt
u/] . To;}n] ltgLx¿nfO{ af]N;]les jf ax'dtjfnf elgg yflnof] . k/Gt',
cj;/jfbL -¿;L ;fdflhs–hgjfbLleqsf lgDgk'“hLjfbL cj;/jfbL wf/fsf kIfw/_x¿ rflx+
cNkdtdf k/] . To;}n] ltgLx¿ d]G;]les jf cNkdtjfnf elgP .
;g\ !()%–!()& sf]
qmflGtsfndf d]G;]lesx¿n] qmflGtdf dhb'/ ju{sf] k|e'Tjsf] lj?4, ls;fg ;d'bfo;“u
dhb'/ ju{sf] Pstfsf] lj?4 cfjfh p7fPsf lyP / ;'wf/jfbL k'“hLhLjLx¿;“u
;x–d]nsf] dfu u/]sf lyP . dxfg\ cS6f]a/ ;dfhjfbL qmflGtsf] ljhokZrft\
d]G;]les v'Nndv'Nnf ¿kdf g} k|ltqmflGtsf/L eP/ b]vf k/] / pgLx¿sf] kf6L{ klg
;f]leot ;Qfsf] lj?4 nlIft if8\oGqx¿ / ljb|f]xx¿sf] cfof]hs aGg] jf ljb|f]xdf
;xefuL aGg] ug{ k'Uof] .
#)= dO{ lbj; (May Day)
;g\
!**^ May
1st b]lv
cd]l/sfsf] lzsfuf] zx/sf dhb'/x¿n] d'VotM # j6f dfu -* 306f sfd, * 306f cf/fd /
* 306f dgf]/~hg / e]63f6_ x¿ /fv]/ cfGbf]ngsf] ;'?jft u/]sf lyP .
cfGbf]ngsf] qmddf y'k|} dhb'/x¿sf] alnbfg eof] . o;df !! gf]e]Da/ !**&
df dhb'/ cfGbf]ngsf g]tfx¿ P8f]Nkm lkmz/, cna6{ kf/;G;, cu:6 :kfOh, hh{
P+u]N;nfO{ kmf“;L lbP/ xTof ul/of] . tTkZrft\ oxL cfGbf]ngsf] ;Demgfdf
;+;f/e/ dO{ lbj; dgfpg yflnof] . ljZjdf klxnf] dO{ lbj; ;g\ !**( sf]
bf];|f] cGt/f{li6«osf] :yfkgfkl5 ;g\ !*() d] ! tf/]vb]lv dhb'/ ju{sf] ;femf
rf8sf] ¿kdf dgfpg yflnPsf] xf] .
#!= jfdkGyL / blIf0fkGyL (Leftist and
Rightist)
;g\
!&*( sf] k|mfG;]nL /fHoqmflGtkl5sf] k|mfG;]nL ;+;b\df ;QfkIfsf ;b:ox¿
cWoIfsf] bfof“kl§ / ljkIfL bnsf ;b:ox¿ afof“kl§ a:g] uy{] . bfof“ a:g]x¿n]
k'“hLklt ju{sf] :jfy{nfO{ cfºgf] :jfy{ 7fGy] eg] jfof“ a:g]x¿n] dhb'/ ju{sf]
kIfdf af]Ny] . o;/L bfof“ a:g]nfO{ blIf0fkGyL / jfof“ a:g]nfO{ jfdkGyL eGg
yflnof] . ;doqmd;“u} k|ultzLn ljrf/ / qmflGtsf/L ljrf/ /fVg]nfO{ jfdkGyL /
k|ultzLn ljrf/lj/f]wL, zf]ifsju{nfO{ ;xof]u / ;dy{g ug{]x¿nfO{ blIf0fkGyL eGg
yflnof] .
qmflGtsf/L
sDo'lg:6x¿ ;a}eGbf b[9 / n8fs' jfdkGyL zlQm x'g\ eg] ;a} jfdkGyLx¿ sDo'lg:6
x'“b}gg\ . ;dfhJoj:yfsf] k|ult / cfwf/e"t kl/jt{g rfxg] t/ ;fDojfbL
l;4fGt gckgfpg]x¿ klg jfdkGyL x'G5g\ . ptf blIf0fkGyL hlt ;a} k|ult /
qmflGtlj/f]wL x'G5g\ . pgLx¿ ;a} zf]if0f, cGofo / JolQmut ;DklQsf]
/fHoJo:yf h:tfsf] t:t} ;w}+ l6sfO/fVg rfxG5g\ .
#@= lj:tf/jfb (Expansionism)
of]
Tof] k|j[lQ xf], hf] Pp6f zlQmzfnL t/ cfkm} cw{;fdGtL, cw{cf}klgj]lzs /
cw{ljsl;t d'n's eP/ klg cfkm"eGbf ;fgf, sdhf]/ / lk5l8Psf /fi6«x¿sf]
:jtGqtf, ;fj{ef}ldstf / k|fb]lzs cv08tfdfly cf“r k'¥ofpg] k|e'TjjfbL gLltx?
cjnDag ug{ lg/Gt/ lqmofzLn x'G5 . h:t} ef/tLo lj:tf/jfbn] l5d]sL /fi6«x¿ g]kfn,
e'6fg, a+unfb]z, dfnlåk cflbdfly u/]sf] Jojxf/ ef/tsf] lj:tf/jfbL gLlts}
kl/rfos xf] .
##= ;fd|fHojfb (Imperialism)
of]
k'“hLjfbsf] r/d cj:yf xf] . ;fd|fHojfbnfO{ k'“hLjfbsf] d/0ff;Gg cj:yf xf]
eg]/ n]lggn] atfpg' ePsf] lyof] . o;n] ;+;f/ cfºgf] cwLg:y agfpgsf nflu
k|oTg u5{ . ahf/ / sRrf dfndf Psflwsf/ sfod u5{ . h:t}– cd]l/sL
;fd|fHojfb .
#$= ;fDojfb (Communism)
;dfh
ljsf;sf] clGtd / pRrtd r/0f g} ;fDojfb xf] . ;fDojfb dfgjljsf;sf] ;aeGbf
r]tgzLn / dflyNnf] r/0f xf] . o; r/0fdf s'g} /fHo, ;/sf/, ;]gf, k|x/L,
cbfnt / sfg'gsf] cfjZostf kb{}g cyjf oL ;a} ;fDojfbdf k'u]kl5 nf]k -lj36g_
x'G5g\ . ;fDojfbdf ;j{xf/fju{n] k"0f{d'lQm kfp“5 . To;}n]
;Dk"0f{ JolQmx¿ k"0f{ r]tgzLn, g}ltsjfg\ / ljj]szLn x'G5g\ .
;fy}, ;a} JolQmsf cfjZostfx¿ k"0f{tM k"/f x'G5g\ . o;/L ;Da[4,
;dfgtfk"0f{ :jl0f{d ;dfhsf] :yfkgf ug{] l;4fGtnfO{ g} ;fDojfb elgG5 .
dfS;{jfbn] vf]h u/]sf] clGtd p2]Zo klg oxL ;fDojfb xf] .
#%= ;+zf]wgjfb (Rivisionism)
;+zf]wgjfb
Tof] wf/f xf], h;n] dfS;{jfbL–n]lggjfbL l;4fGtnfO{ ;dy{g u/]sf] axfgf t u5{, t/
o;sf cfwf/e"t gLltx¿nfO{ k|ToIf jf ck|ToIf ¿kn] tf]8df]8 ug{], ltgsf] v08g
ug{] / lj/f]w ug{] tyf dfS;{jfbsf] /rgfTds k|of]u / ljsf;sf] gfddf
dfS;{jfbL–n]lggjfbL d"No / dfGotfx¿nfO{ k"/} c:jLsf/ ug{] sfd
u5{ . jg{:6Lg, sfpT:sL, 6«f6:sL, v'|Zrf]j, a|]hg]j, lnpzfcf]rL, t]ª
Zofcf]lkª / xfd|f] ;Gbe{df Pdfn], df]xgljqmd l;+x ;+zf]wgjfbsf c;nL k|ltlglw
kfq x'g\ . ;+zf]wgjfb cGttM k|ltlqmofjfbdf ktg x'g k'Ub5 .
w
s]xL nfdf] ?kx¿
ANNISUR =
All Nepal National Independent Students' Union (Revolutionary)
ANWAR =
All Nepal Women's Association (Revolutionary)
ANPCA =
All Nepal People's Cultural Association
CM = Chairman
PBM = Political Bureau Member
CCM = Central Committee Member
RBM = Reginoal Bureau Member
PLA = People's Liberation Army
YCL = Young Communist League
RIM = Revolutionary Internationalist Movement
CCOMPOSA =
Co-ordination Committee of Maoist Parties and Organizations of South
Asia
CPNM = Communist Party of Nepal (Maoist)
STF = Special Task Force
GPMG =
General Purpose Machine Gun
RV = Rendezvous
e-mail =
Electronic Mail
WWW =
World Wide Web
CNN = Cable News Network.
BBC = British Broadcasting Corporation
FM = Frequency Modulation
VHF = Very High Frequency
VC = Vice Chancellor/ Vice Commander
MBBS =
Bachelor of Medicines and Bachelor of Surgery
NATO =
North Atlantic Treaty Organization
SAARC =
South Asian Association for Regional Co-operation
UNO = United Nation Organization
UNDP =
United Nations Development Programme
RONAST =
Royal Nepal Academy for Science and Technology
VAT = Value Added Tax
AIDS = Acquired Immune Deficiency Syndrome
FIFA = Federation of International Football Association.
ANFA =
All Nepal Football Association.
GMT = Greenwich Mean Time.
ESCAP =
Economic and Social Commission for Asia and the Pacific.
DNA = Deoxyrib Nuclic Acid.
RNA = Ribo Nuclic Acid.
MKS = Meter Kilo Second.
CGS = Centimeter Gram Second.
AM/PM =
Ante Meriadian/ Past Meriadian.
PT = Physical Training/Part Timer.
WT = Whole Timer.
WPRM =
World People's Resistance Movement.
AIRSU =
All India Revolutionary Students' Union .
w
dggLo plQmx¿
-s_ sd/]8 dfS;{
) xfdLn] To:tf] k];f /f]Hg'
kb{5, h;af6 dfgj hfltsf] a9L ;]jf ug{ ;lsof];\ . xfdL o; k];fsf] lyrfOdf
k/]/ lg/fz x'Ggf}+, lsgeg] of] cfd lxtsf] nflu ul/g] Tofu xf] . To;a]nf
xfdLn] s'g} t'R5, ;+sL0f{, cx+sf/k"0f{ pNnf;sf] cg'ej ug{] 5}gf}+ .
nfvf}+ dflg;sf] ;'v g} xfd|f] ;'v aGg] 5 .
) ;f“Rr} eGg] xf] eg] d ;a}
b]jtfx¿nfO{ 3[0ff u5{' . cfsfz–kftfnsf ;a} b]jtfx¿sf lj?4 ;+3if{ ug{' g}
k|ultzLn bz{gzf:qsf] pRrtd cfbz{ xf] .
) wd{ hgtfsf] nflu clkmd
xf] .
) s'g} d]lzg cfkm} k'“hL
aGg ;Sb}g . d]lzg To;a]nf;Dd k'“hL aGb}g, ha;Dd of] csf{sf] >dsf]
zf]if0f u/L k'“hLhLljsf] ;]jf ug{] ;fdflhs zlQmdf kl/0ft x'“b}g .
) Tof] /fi6« sbflk :jtGq
x'g ;Sb}g, h;n] cGo /fi6«sf] pTkL8g ub{5 .
) jt{dfg ctLtsf] ;Gtfg /
eljiosf] hggL xf] .
) sDo'lg:6x¿ To:tf] lghL
;DklQ pGd"ng ug{ rfxb}gg\, h'g dflg;x¿n] cfºg} kl/>dn] sdfPsf
5g\ . pgLx¿ o:tf] ;DklQ pGd"ng ug{ rfxG5g\, h;n] k/fO{ >dsf]
zf]if0f ug{] ;Defjgf k|bfg ub{5 . -sDo'lg:6 3f]if0ffkq_
) ha /fhu2Ln] k|ltqmflGt
u5{, hgtfn] qmflGtåf/f o;sf] hjfkm lbg] clwsf/ /fVb5g\ .
) tL hgtf hf] :jtGq aGg
rfxG5g\, cfkm"nfO{ o'4sf ;fdfGo tl/sfx¿df g} ;Lldt /fVg ;Sb}gg\ . cfd
ljb|f]x, qmflGtsf/L ;+u|fd, oqtq 5l/Psf 5fkfdf/ bnx¿ log} tl/sfn] dfq cNk;+Vos
hgtfn] 7"nf] /fi6«dfly ljho k|fKt ug{ ;S5g\ . log} tl/sfn] dfq sdhf]/
;]gfn] a9L zlQmzfnL / a9L ;';+ul7t ;]gfnfO{ lhTg ;S5 .
) Ps k6s qmflGtsf] af6f]df
kfOnf 6]s]kl5 k/fhoaf6 ;d]t gof“ zlQm ;ª\ufln+bf]/x]5 / o:tf dfG5]x¿ hlt–hlt
Oltxf;sf] k|jfxdf aUb} hfG5g\, Tolts} pgLx¿ b[9 x'“b} hf“bf /x]5g\ .
) ljb]zL efiff hLjg
;+3if{sf] nflu xltof/ xf] .
) dhb'/x¿;“u ;kmntfsf] Pp6f
tŒj 5, Tof] xf] ;+Vof . k/Gt' ;+Vof ta dfq lg0ff{os x'G5 ha hg;fwf/0f
;+u7gdf Pstfa4 x'G5g\ / 1fgn] pgLx¿sf] g]t[Tj u5{ .
) cfh;Ddsf] ;dfh ljsf;sf]
Oltxf; d"ntM ju{;+3if{sf] Oltxf; xf] .
) cjZo klg n]vsn]
hLljsf]kfh{g ug{'k5{ tfls pm af“Rg / n]Vg ;sf];\ . t/ o:tf] slxNo}
x'g'x'“b}g ls pm wg sdfpgs} nflu af“rf];\ / n]vf];\ .
) ;j{xf/fju{ k'“hLjfbL
;dfhsf] lrxfg vGg] dnfdL xf] .
) lj1fgdf km/flsnf] ;Dd
k/]sf] af6f] x'g ;Sb}g . ToxL dfq lj1fgsf] pHHjn 6fs'/f;Dd k'Ug ;S5, hf]
ysfOsf] qf;ljgf o;sf] 9'+u}9'+uf ePsf] uf]/]6f]df l3;|Ll3;|L cl3 a9\g tof/
x'G5 .
) gof“ ;+s6kl5 dfq gof“
k|flKtsf] k|fb'{efj x'g ;S5 . -dfS;{–P+u]N;_ .
) ;flxTo oyfy{jfbL
x'g'k5{ . ;flxTon] oyfy{ hLjgsf] rf}tkmL{ / uxg lrq0f ug{'k5{ .
-v_ sd/]8 P+u]N;
) ;j{xf/fju{sf] ljsf;
hxf“sxL+ klg cfGtl/s ;+3if{sf] aLraf6 g} cufl8 a9\b5 . h:tf] ls dfS;{ / d
cfkm}n] klg c¿ s;};“u eGbf a9L gSsnL ;dfhjfbLx¿lj?4 hLjgdf s7f]/ n8fO{+ n8]sf
lyof}+ .
) xfd|f] l;4fGt h8;"q
xf]Og, a? sfo{sf] kyk|bz{s xf] .
) ;j{xf/fju{sf] cfGbf]ng
clgjfo{ ¿kn] ljleGg r/0f eP/ ljsl;t x'g] u5{ . k|To]s r/0fdf JolQmx¿ s]xL
yfS5g\ / cufl8sf] ofqfdf ;xefuL x'“b}gg\ . oltn] dfq klg :ki6 ub{5 ls
;j{xf/fju{sf] Pstf htftt} cfk;df hLjg / d/0fsf] ;+3if{ ug{] ljleGg ;d"xdf
ljefhgsf] qmddf g} cufl8 al9/x]sf] x'G5 . 36gfqmdx¿ 7Ls o;/L g} 3l6/x]sf
5g\ . sDo'lg:6 nLu, k|yd cGt/f{li6«o / bf];|f] cGt/f{li6«o ;a} h'g
k|f/Dedf PsLs[t lyP, cfkm} b'O{df ljeflht eP/ ljsf;s} qmddf tL k/:k/ lj/f]wL
efu aGg k'u] . k|To]s k6s ltgn] cj;/jfb / km"6jfbsf lj?4 cGt/f{li6«o
dhb'/ ju{sf] cfGbf]ngnfO{ gof“ r/0fdf k'¥ofpg] sfd u/] / gof“ cfwf/df cem}
Jofks / ;'b[9 Pstf sfod ug{ d2t k'¥ofP .
) xfd|f] lglDt ;f]lrlbg]
bfz{lgsx¿ / h'lwlbg] >dhLjLx¿ ePkl5 ;+;f/df s] s'g} To:tf] zlQm x'g ;Snf, h;n]
xfd|f] k|ultnfO{ /f]Sg ;sf];\ <
-u_ sd/]8 n]lgg
) ljho k|fKt ug{] / zlQm
cfºgf] xftdf lng] s'/f ltg} dflg;sf] nflu ;Dej 5, hf] hgtfnfO{ ljZjf; u5{g\ /
hf] hgtfsf] l;h{gfTds k|ltefdf ljZjf; /fv]/ km8\sf] dfg{sf nflu tof/
x'G5g\ .
) ltdL Tolta]nf dfq sDo'lg:6
x'g ;S5f}, hlta]nf dfgj hfltn] l;h{gf u/]sf ;Dk"0f{ vhfgfx¿n] cfºgf]
dl:tisnfO{ ltdL ;d[4 kfg{ ;S5f} .
) Tof] dflg; dflg; g}
xf]Og, h;n] uNtL ub{}g . Tof] dflg; klg dflg; xf]Og, h;n] uNtL dx;'; u/]/
s]xL ;Rofp“b}g . -bf];|f] 8'df !()^ sf] r'gfj alxisf/ uNtL ePsf] :jLsfb{}_
) olb cfºg} b]zsf] ;/sf/n]
klg cGofok"0f{ o'4 ;+rfng u/]sf] 5 eg] xfdLn] To;sf] lj/f]w ug{'k5{ .
s;}n] To:tf] ;/sf/df efu lnPsf] jf cfºgf ;b:ox¿nfO{ ;bgdf k7fPsf] 5 eg] cfºgf
k|ltlglwx¿nfO{ lkmtf{ af]nfP/ ;d]t ;/sf/sf] lj/f]w ug{'k5{ .
) ltdL
gf/fn] hgtfsf] k]6 eg{ ;Sb}gf} .
) sDo'lg:6
kf6L{ eg]sf] ju{;+3if{sf] Oltxf;df dfgjhfltn] cfh{g u/]sf] 1fgåf/f ;';lHht
gjdfgjåf/f ag]sf] ax';+Vos zf]lift–kLl8t, >dhLjL tyf ;j{xf/fju{sf] cleGg
c+usf] ¿kdf /x]sf] cu|b:tf xf] .
) ljBfyL{x¿sf]
cfjfh :ofnsf] x'Oof“ dfq xf]Og, Ps s'zn lzsf/Lsf] cr's lgzfgf xf] .
) /fhgLlt
eg]sf] cy{tGqsf] s]Gb|Lo cleJolQm xf] .
) hfltx¿sf]
cfTdlg0f{osf] clwsf/sf] cy{ cgGo ¿k;“u /fhgLlts cy{df :jtGqtfsf] pTkL8gsf/L
/fi6«af6 d'Qm /fhgLlts k[ystfsf] /fhgLlts clwsf/ xf] . 7f]; ¿kdf /fhgLlts
hgjfb of] dfusf] cy{ xf] . cnu x'gsf nflu cfGbf]ng ug{] k"0f{ :jtGqtf
tyf cnu x'g] hfltsf] hgdt ;+u|xåf/f k[ystfsf] k|Zgsf] lg0f{o . o;}n] of]
dfu k[ys /fHosf] 6'qmf–6'qmf ug{] tyf ;fgf–;fgf /fHo u7g ug{] dfu sbflk
xf]Og . of] t ;Dk"0f{ k|sf/sf] hftLo pTkL8gsf] lj?4sf] ;+3if{sf] dfq
;';+ut cleJolQm xf] . s'g} hgjfbL /fHok|0ffnL k[ystfsf] hlt ghLs x'G5,
k[ys x'g] sfddf Jojxf/df Tolt g} lj/n / Tolt g} IfL0f x'g]5 .
) xfdLn]
lzIff u}//fhgLlts x'g'k5{ eGg] k'/fgf] dfGotfnfO{ kl/Tofu ug{'k5{ . xfdL
/fhgLltaf6 cnUofP/ z}lIfs sfd ug{ ;Sb}gf}+ .
) jf:tjdf
olb s;}n] ;fgf] uNtLdf c8\8L lnG5, To;sf] cf}lrTo l;4 ug{ clws uDeL/ ts{ vf]Hg
yfNb5 / To;nfO{ clGtd ;Ldf;Dd k'¥ofOlbg vf]H5 eg] Tof] ;fgf] uNtLn] jLeT; /
lj/f6 ¿k wf/0f ug{ k'U5 .
) dfS;{jfb
s'g} hLjgxLg h8;"q xf]Og, g t kl/k"0f{, algagfpm jf ckl/jt{gLo l;4fGt
g}, a? of] t sfo{df kyk|bz{s xf] .
) s]jn
;z:q hgtf g} :jtGqtfsf c;nL /Ifs x'G5g\ .
) ;fd|FHojfbL
o'u d'¶Le/ dxfzlQmåf/f ;Dk"0f{ ljZjsf hfltx¿sf] lg/Gt/ a9\bf] pTkL8gsf]
o'u xf] . To;sf/0f ha;Dd hfltx¿sf] cfTdlg0f{osf] clwsf/ :jLsf/ ul/+b}g
ta;Dd ;fd|fHojfbsf lj?4 cGt/f{li6«o ;dfhjfbL qmflGtsf nflu n8\g c;Dej 5 .
) h;n]
ju{;+3if{nfO{ dfq dfGb5, pm dfS;{jfbL xf]Og, pm ;DejtM cem} a'h{'jf lrGtg /
a'h{'jf /fhgLltsf] bfo/fdf g} rSs/ sfl6/x]sf] x'G5 . dfS;{jfbL s]jn ToxL
xf], h;n] ju{;+3if{sf] dfGotfnfO{ ;j{xf/f clwgfosTjsf] dfGotf;Dd lj:tfl/t
ub{5 .
) ;+;f/df
s'g} klg ;fdflhs hgjfbL kf6L{ -sDo'lg:6 kf6L{–;+=_ s7f]/ ;+3if{ tyf
;j{xf/fju{sf k'“hLjfbL ;xofqLsf ;fy cg]s km"6ljgf ljz]if ¿kdf k'“hLjfbL
qmflGtsf] ;dodf slxNo} tof/ ePsf 5}gg\ .
-3_ sd/]8 :6flng
) ha;Dd dhb'/ ju{sf]
kf6L{n] cfºg} kf6L{leqsf cj;/jfbLx¿sf lj?4 ;Demf}tfxLg ;+3if{ rnfp“b}g / ha;Dd
To;n] cfºg} aLrdf /x]sf ;dk{0fjfbLx¿nfO{ vtd kfb{}g, ta;Dd To;n] cfºgf]
k+lQmleq Pstf / cg'zf;gnfO{ sfod /fVg ;Sb}g . To;n] ;j{xf/f qmflGtsf
;+u7gstf{ tyf g]tfsf] e"ldsf k"/f ug{ klg ;Sb}g / To;n] gof“ ;dfh
lgdf{0fsf] e"ldsf ;d]t k"/f ug{ ;Sb}g .
) olb xfdLn] lhTg' 5 eg]
xfdLnfO{ tLg rLhsf] cfjZostf kb{5 . klxnf] xltof/, bf];|f] xltof/ / To;kl5
klg xltof/ .
) s'g s'/f dx;'; ug{]a]nf
ePsf] 5 eg] ;+;f/df ePsf ;f/f ax'd"No k'“hLdf ;aeGbf ax'd"No / ;aeGbf
lg0ff{os tŒj dflg;x¿ / sfo{stf{x¿ x'g\ . s'g s'/f a'‰g' k5{ eg] xfd|f]
jt{dfg l:yltdf sfo{stf{x¿n] ;a} s'/fsf] km};nf u5{g\ . olb pBf]u, s[lif,
oftfoft / ;]gfdf xfdLl;t c;n / c;+Vo sfo{stf{x¿ ePdf xfd|f] d'n's cho
x'g]5 . olb xfdLl;t o:tf sfo{stf{x¿ ePgg\ eg] xfdL b'j} v'§fsf n+u8f
x'g]5f}+ .
-ª_ sd/]8 dfcf]
) ;fd|fHojfb / ;fdflhs
;fd|fHojfbn] ;j{xf/fju{sf] clwgfosTj ePsf] xfd|f] /fHo;QfnfO{ pN6fpg] k|oTgdf
;+ej ;a} pkfox¿ ckgfp“5g\ . To;sf/0f pgLx¿n] x/]s pkfoåf/f xfd|f] kf6L{df
cfºgf Ph]06 sfod ug{ vf]Hb5g\ . of] ;w}+ ;Dej /xG5 ls xfd|f] kf6L{sf sltko
dflg;x¿n] cfkm}nfO{ b'Zdgåf/f e|i6 x'g lbG5g\ / ju{b'Zdgsf] bnfn x'g] xb;Dd
cfkm"nfO{ ktg u/fp“5g\ . krf; jif{sf] cfºgf] Oltxf;df bzj6f
7"nf–7"nf b'O{ nfOg ;+3if{x¿aLraf6 xfd|f] kf6L{ h;/L u'h|]/ cfof], tL
;+3if{x¿ /fli6«o / cGt/f{li6«o :t/df rn]s} ju{;+3if{s} k|ltljDax¿ lyP .
) ljBdfg ;+:s[lt ljBdfg
;dfhsf] /fhgLlt / cy{tGqsf] ljrf/wf/fTds k|ltljDa xf] .
) xfdL sDo'lg:6x¿ aLpem}+
xf}+ / hgtf df6f] x'g\ . xfdL hxf“ k'U5f}+ xfdLx¿ Toxf“sf hgtf;“u Ps
x'g'k5{ . hgtfdf h/f xfNg' k5{ / hgtfd} km'Ng' k5{ .
) /fHo;DaGwL dfS;{jfbL
l;4fGtcg';f/ ;]gf /fHo;Qfsf] d'Vo tŒj x'G5 . hf] sf]xL klg /fHo;Qf sAhf
ug{ rfxG5 eg] pm;“u Ps zlQmzfnL ;]gf rflxG5 .
) ;dfhdf rNg] ju{;+3if{sf]
bL3{sfnLg k|s[ltn] kf6L{leq rNg] b'O{ nfOg;+3if{sf] bL3{sfnLg k|s[ltnfO{
lgwf{/0f ub{5 . ha;Dd ju{x¿, ju{cGtlj{/f]wx¿ / ju{;+3if{x¿ /lx/xG5g\,
To;sf] k|ltljDasf] ¿kdf kf6L{leq b'O{ nfOg;+3if{ klg rln/xG5 . ;DejtM of]
;+3if{ csf{] bz, aL; cyjf tL; k6s JoQm x'g]5 . of] ;Dej 5 ls lng Kofcf],
jfª ldª, No" zfcf] rL, k]ª t] x'O{ / sfcf] sfªh:tf JolQmx¿ km]l/ klg
b]vfkg{]5g\ . of] dflg;sf] OR5faf6 :jtGq s'/f xf] . sltko sd/]8x¿
kf6L{df dxŒjk"0f{ b'O{ nfOg;+3if{ b]vfkbf{ cfZro{ dfG5g\ . of]
jf:tjdf ;dfhjfbL sfndf ju{;+3if{ / b'O{ nfOg;+3if{af/] :ki6 ;dembf/Lsf] cefjsf]
kl/0ffd xf] .
) h;n] cg';Gwfg ub{}g,
p;sf] af]Ng] clwsf/ x'“b}g .
) ljrf/wf/fTds tyf /fhgLlts
sfo{lbzf ;xL jf unt x'g'n] ;a} s'/fsf] lgwf{/0f u5{ . ha kf6L{sf] sfo{lbzf
;xL x'G5, ta ;a} rLhx¿ o;sf] dfu{df cfpg]5g\ . olb cg'ofoLx¿ 5}gg\ eg]
cg'ofoLx¿ cfpg]5g\ . olb aGb's 5}g eg] aGb's cfpg] 5 . olb /fHo;Qf
5}g eg] /fHo;Qf cfpg] 5 . olb sfo{lbzf ;xL 5}g eg] ePsf] klg ;a} u'Dg]5 .
) k'“hLjfbL af6f] ;dft]sf
;Qfwf/Lx¿sf lj?4 ;+3if{ ug{' d'Vo sfd xf] t/ of] s'g} p2]Zo xf]Og .
ljZjb[li6sf]0fsf] ;d:of ;dfwfg ug{' o;sf] p2]Zo xf] . of] ;+zf]wgjfbsf h/f
pv]Ng] k|Zg xf] .
) xfdLn] n]lgg k9\g} k5{ /
nfnem08f cem a9L nfn tyf cem a9L /fd|f];“u kmx/fpg ;fx;L x'g}k5{ . xfdL
gof“ s'/fsf] kIfkf]if0f ug{ / leGg rLhnfO{ :yflkt ug{ ;fx;L x'g}k5{ .
) k|ltlqmofjfbL ju{dfly
clwgfosTjsf] cy{ ;Dk"0f{ k|ltlqmofjfbL tŒjsf] ef}lts pGd"ng
xf]Og . p2]Zo t ltgLx¿nfO{ k'gM ;+:sf/ ug{] xf] . plrt ljlwåf/f k'gM
;+:sf/ u/L gof“ dfG5] agfpg] xf] . hgtfsf] nflu km/flsnf] hgjfbljgf
;j{xf/f clwgfosTj ;'b[9 x'g cyjf /fHo;Qf ;'l:y/ x'g c;Dej 5 . hgjfbljgf,
hghfu/0fljgf, hgtfåf/f ;'kl/j]If0fljgf k|ltlqmofjfbLx¿dfly / unt tŒjx¿dfly
k|efjsf/L clwgfosTjsf] cEof; ug{ cyjf ltgLx¿nfO{ k|efjsf/L ¿kdf k'gM;+:sf/ ug{
c;Dej 5 .
) /fHo;Qf aGb'ssf] gfnaf6
hGdG5 .
) o'jfx¿ ;Dk"0f{
;dfhsf ;aeGbf ;lqmo / hLp“bf zlQm x'g\ . pgLx¿ l;Sg] s'/fdf ;a}eGbf a9L
OR5's x'G5g\ / ;f]rfOdf ;a}eGbf sd ¿l9jfbL x'G5g\ .
) Pp6f c;n dflg;sf] Jojxf/
/ cflgafgL / ;';+:s[t, /l;nf] / dL7f] x'G5 . t/, tflndsf] nflu of] ;Dej
5}g . tflnd clzi6 / v/f] x'g'k5{ . 3f]8fsf] lk7\o"“df s'b]/
k'Ugf;fy lgzfgf xfGg ;Sg] x'g', o'4}af6 u'h|g ;Sg] / kxf8nfO{ cfºgf] cfjfhn]
xNnfpg ;Sg], hf]z, cfj]u / uh{gx¿n] cfsfznfO{ /+ufpg ;Sg] x'g', lhªHofªo' h:t}
kxf8nfO{ h/}af6 pv]n]/ ºof“Sg ;Sg] tfut x'g', o'hL h:t} ;'?ª vf]Ng ;Sg] axfb'/
x'g' k5{ . Tof] ;a} clzi6 / ?vf]kgaf6 ;Dej 5 . gd|tf / lzi6tf;“u
o;sf] s'g} ;DaGw 5}g . tflnd–k|lzIf0fdf pGglt ug{sf] nflu clzi6
aGg}k5{ . olb sf]xL clzi6 -h+unL_ h:tf] 5 eg] p;sf] w]/} zf/Ll/s zlQm
x'g]5 . alnof] / s8f df+zk]zL / x8\8Lx¿ x'g]5g\ . tflnd–k|lzIf0fsf]
ljlw klg ?vf] x'g}k5{ . To;kl5 dfq p;n] cfkm"nfO{ uDeL/tfk"j{s
Jojxf/df ptfg{ ;S5 . of] gof“ lzsf?x¿sf] nflu Hofb} dxŒjk"0f{ x'G5 .
tflnd–k|lzIf0fdf xfdLn] Wofg lbg] tLg s'/fx¿ x'g\– lgoldttf x'g', xfd|f] ;a}
zlQmsf] Pss¶f ug{' clg clzi6 / ?vf] aGg' .
-r_ sd/]8 k|r08
) jf:tjdf hgo'4sf]
P]ltxfl;s kxnsbdL ;fd|FHojfb / xfd|f] cj:yfdf d'VotM ef/tLo lj:tf/jfbsf] cufl8
3'“8f 6]Sb} af/Daf/ /fi6«3ft ub{} cfPsf /fi6«3ftLx¿sf lj?4 b]zeQmx¿sf] ljb|f]x
xf] / of] oxL ;f/nfO{ af]s]/ lg/Gt/ cl3 a9\g] 5 . hgo'4 k|hftGqsf gfddf
hgtfsf Gofok"0f{ cfGbf]ngsf lj?4 zlQmsf] efiff af]Ng] hgtfsf cgluGtL
5f]/f5f]/Lx¿sf] /ut lkp“b} cfPsf kmfl;i6x¿sf lj?4 hgtfsf] ljb|f]x xf] / oxL
;f/nfO{ af]s]/ of] lg/Gt/ cl3 a9\g] 5 . hgo'4 ljsf;sf gfddf hgtfnfO{ cefj
/ ul/aLsf] b'Zrqmdf kf/L c/aklt aGg k'u]sf ;fdGt, gf]s/zfx / bnfn k'“hLkltx¿sf
lj?4 ljb|f]x xf] / oxL ;f/nfO{ af]s]/ of] lg/Gt/ cl3 a9\g] 5 . hgo'4
g]kfnL sDo'lg:6 cfGbf]ngdf xfjL ePsf] ;'wf/jfb / ;+zf]wgjfb, h;n] sDo'lg:6sf]
gfddf k|ltlqmofjfbsf] ;]jf ub{} cfPsf] 5, To;sf lj?4 qmflGtsf/Lx¿sf] ljb|f]x
xf] / oxL ;f/nfO{ af]s]/ of] lg/Gt/ cl3 a9\g]5 .
) k'/fgf] ;fdGtL cfwf/nfO{
Wj:t kf/]/ hgjfbL cfwf/df gof“ g]kfn lgdf{0f ug{] cleofgnfO{ b'lgof“sf] s'g}
klg tfutn] /f]Sg ;Sg] 5}g .
) k|ltqmflGtsf cg'ejn]
xfdLnfO{ ljutsf qmflGtdf x'g uPsf ;Ldf / sdhf]/Laf6 lzIff lng k|]l/t ub{5g\ eg]
lj1fg–k|ljlwdf ePsf] ljsf;n] xfdLnfO{ qmflGtsf /0fgLlt / sfo{gLltdf l;h{gfTds
ljsf; ug{ k|]l/t ub{5g\ . dfgj;dfhsf o'uLg b[li6n] cfh klg ljZj;fd|fHojfb
/ ;j{xf/f qmflGtsf] o'udf g} /x]sf] eP tfklg cfTdut / j:t'ut kl/l:yltdf cfPsf
pk/f]Qm dxŒjk"0f{ kl/jt{gx¿n] cfhsf] ;j{xf/fju{sf cufl8 7f]; kl/l:yltsf]
7f]; ljZn]if0fsf cfwf/df cfºgf ljrf/ / /0fgLltx¿nfO{ ljsf; / kl/dfh{g ug{'kg{]
cfjZostf pkl:yt ePsf] 5 .
) /fHo;Qf sAhf ug{]
k|ZgeGbf klg /fHo;Qfsf] lg/Gt/ hgjfbLs/0f ub{} To;sf] ljnf]kLs/0flt/ 8f]¥ofpg]
k|Zg cem xhf/f}+ u'0ff sl7g / hl6n x'g] ub{5 .
) Oltxf; s;}sf
k"jf{u|x, ufnLunf}h / bdg–cft+ssf cufl8 em'Sb}g, a? cfºgf] j:t'ut
lgodcg';f/ lgd{d 9+un] cufl8 a9\5 eGg] j}1flgs lgisif{nfO{ cf7 jif{sf cg'ejx¿n]
;zQm ¿kdf k|dfl0ft u/]sf 5g\ . b'Zdgsf /f]ldof], lsnf] z]/f 6" b]lv
slyt ;+s6sfn / clxn]sf] xTof cleofg;DdnfO{ lrb{} / cj;/jfbLx¿sf xhf/f}+ ;/fk /
ufnLunf}hx¿nfO{ em'¶f ;fljt ub{} hgo'4 cfh ljZj;fd|fHojfbsf gfOs]x¿sf nflu ;d]t
Pp6f r'gf}tL ag]/ 6Ss/fpg k'Ug'n] ToxL lgisif{nfO{ k'li6 ul//x]sf] 5 .
) kf6L{sf] dlxnf;DaGwL
wf/0ffnfO{ kl/dfh{g ug{ o;aLrdf dlxnf ;d'bfon] b]vfPsf] cb\e"t jL/tf,
Tofu, tk:of / Odfgbfl/tfn] sfkmL ;xof]u k'¥ofPsf] 5 . cfh kf6L{ Oltxf;df
klxnf] k6s s}of}+ dxŒjk"0f{ / g]t[TjbfoL kf6L{ sld6Lsf] ;]qm]6/Lsf] ¿kdf,
s}of}+ :Sjfo8 sdf08/ / n8fsfsf] ¿kdf tyf dlxnf g]tfsf ¿kdf cufl8 cfO/xg' ePsf]
5 .
) hgo'4 cfh cfºgf] ljsf;sf]
cToGt ;+j]bgzLn / ;+qmd0fsfnLg r/0faf6 u'h|]sf] 5 . /0fgLlts ;Gt'ngsf] of]
r/0fdf Psflt/ b'Zdg;“u rNg] eLif0f kmf}hL 6Ss/sf sf/0f blIf0fkGyL
cfTd;dk{0fjfbL lrGtg k|an vt/f aGg] / csf{lt/ gof“ ;Qfsf] ljsf;sf] cj:yfsf]
sf/0f gf]s/zfxL lrGtg sfo{z}nL k|an aGg] vt/f /xG5 . kf6L{n] blIf0fkGyL
cfTd;dk{0fjfbsf lj?4sf] j}rfl/s ;+3if{nfO{ k|wfgtf lb+b} gf]s/zfxL lrGtg /
sfo{z}nLsf lj?4 ;d]t ;+3if{nfO{ a9fP/ n}hfg] gLlt lnPsf] 5 .
) kf6L{leq u'6aGbLnfO{
5"6 lbg] jf glbg] eGg] k|Zg jf:tjdf dfS;{jfbk|lt ljZjf;3ft ug{] jf Odfgbf/
/xg], qmflGtk|lt cljZjf; ug{] jf ljZjf; ug{] tyf kf6L{ PstfnfO{ tf]8\g] jf
To;sf] kIfdf pleg] eGg] k|Zg;“u cleGg ¿kn] uf“l;Psf] 5 .
) ljrf/cg';f/ ;+u7g /
;+:s[lt jf ;+u7g / ;+:s[ltcg';f/ ljrf/ < of] k|Zg olta]nf cfGbf]ngsf]
dxŒjk"0f{ k|Zg ag]sf] 5 . lglZrt ¿kdf qmflGtsf/Lx¿sf] k|oTg gof“
ljrf/cg';f/ ;+u7g / ;+:s[ltdf ?kfGt/0fsf nflu ;+3if{ x'g'k5{ .
) b'O{ nfOg;+3if{sf]
s]Gb|ljGb' e"sDksf] s]Gb|ljGb'h:t} kf6L{sf] s]Gb|Lo sld6L g} x'g]
ub{5 . ;j{xf/fjfbL sfo{lbzf / a'h{'jf sfo{lbzfsf] s]Gb|Lo cleJolQm /
n8fO{+ s]Gb|Lo sld6Ldf g} x'g] u5{ . b'O{ nfOg;+3if{nfO{ 7Ls 9+un] ;+rfng
ul/Pdf ;fdfGotM qmflGtsf/L kIfsf] ljho lglZrt x'G5 . blIf0fkGyL ;+zf]wgjfb
d'Vo vt/f eO/x]sf] jt{dfg cj:yfdf b'O{ nfOg;+3if{;DaGwL pk/f]Qm a'emfOdf :ki6
eP/ dfq kf6L{leq / aflx/sf cj;/jfbsf lj?4 7Ls 9+un] ;+3if{ u/L kf6L{ /
qmflGtnfO{ csf{] gof“ prfOdf p7fpg ;lsg]5 .
) kf6L{leq / aflx/ lglZrt
ljb|f]x Gofo;+ut xf] jf xf]Og eGg] s'/fsf] km};nf ug{] clwsf/ cfd sfo{stf{ /
hg;d'bfodf /xg] Joj:yfsf] ;'lglZrt ul/g' k5{ .
) dxfg\ hgo'4nfO{ gof“ prfO
k|bfg ug{] ;Gbe{df g]kfnL hg;d'bfo, tdfd b]zeQm, hgjfbL tyf k|ultzLn zlQmx¿,
qmflGtsf/L ;+o'Qm df]rf{sf ;fyLx¿, dxfg\ cd/ zxLbx¿, 5fkfdf/ of]4fx¿ / kf6L{
sd/]8x¿sf] dxŒjk"0f{ of]ubfg /x]sf] 5 .
) ;f}Gbo{zf:qsf ljlzi6
d"Nosf gfddf ;j{xf/fju{sf] lj1fgnfO{ To;af6 cnUofpg vf]Hg] lrGtgn] j:t'tM
;f}Gbo{ zf:qs} jf:tljs d"Nosf] cjd"Nog dfq ub{5 .
) wfld{s Pj+ hftLo ;d:of
eg]sf] oyfy{df ;dfhdf /x]sf] zf]ifs–pTkL8s ju{ / zf]lift–pTkLl8t ju{sf aLrdf
;+3if{sf] ;d:of xf] . ha;Dd d'¶Le/ zf]ifsju{sf lj?4sf] ;+3if{df ;dfhsf]
cTolws ax';+Vof /x]sf] zf]lift ju{sf] ljho x'“b}g, ta;Dd of] ;d:ofsf] jf:tljs
;dfwfg c;Dej x'G5 .
) g]kfndf /fhtGqsf] ;dy{g
u/]/ wfld{s :jtGqtf / hftLo pTkL8gaf6 d'lQmsf] s'/f ug{]x¿ of t dxfc1fgL /
k6d"v{ x'g\ of hgtfnfO{ wf]sf lbg] /fhfsf bnfnx¿ x'g\ .
) hgo'4sf] P]ltxfl;s kxnsf
;Gbe{df hgtfdfly h'g cft+s v8f ul/Psf] 5 / hgtfsf 5f]/f5f]/Lx¿sf] h'g /ut
au]sf] 5, kf6L{ / hgtfn] To;sf] abnf lng]5g\ / Tof] /QmaLh eP/ b'i6x¿sf] zf;g
;w}+sf] nflu Wj+; ug{] sf/s aGg]5 .
-5_ xfj8{ kmf:6
) hf] dflg; :jtGqtf
;+u|fddf 9N5, Tof] lg/y{s db{}g eGg] ;dembf/L 5 . oxL ;dembf/Lsf]
ulx/fOaf6 ;fx; pTkGg x'G5 .
) ;dfhjfbL n]vsn] dfq
clUgHjfnfaf6 hGd]sf] eljiok|ltsf] cfgGb / cfzfnfO{ k"/f dfqfdf b]Vg
;S5 .
) hf] sf]xL klg kmf;Ljfb jf
;fd|fHojfbsf] kIfdf of ljkIfdf pleG5 . sf]xL klg cnu /x“b}g . s'g}
t6:y x'“b}g . n]vsn] klg Ps jf csf{] kIf÷ljkIfdf ;xefuL x'g}k5{ .
) g}ltstf To:tf] /; xf],
h;n] l;h{gfTds n]vgnfO{ kl/kSj agfp“5 .
) s;fO{nfO{ jL/,
d"v{nfO{ dxfTdf, bnfnnfO{ k"hgLo, k'ªdfª ju{ rfs/nfO{ bfz{lgs agfpg]
k'/fgf] rng k"/} vtd geP;Dd To;dfly af/Daf/ k|xf/ ul//xg' k5{ .
) d"Nojfg\ tyf ul/dfdo
;flxTo l;h{gf ug{] xf] eg] p;n] vf]qmf] 8«d 76fpg 5f]8]/ cfhsf] gof“ oyfy{nfO{
kqmg' kg{] x'G5 .
) lzIff eg]sf] oyfy{sf]
:jefjk|lt jf ;Tok|ltsf] Pp6f b[li6sf]0f xf] . ;Tosf] pb\3f6g cTofrf/ /
k|ltlqmofjfbsf] lglDt ;w}+el/ Pp6f vt/f /xG5 . t;y{ cfhsf] cd]l/sfdf
;Tosf] lgif]w ul/+b}5 .
) dfS;{jfbLx¿ ¿knfO{
c:jLsf/ ub{}gg\, lsgeg] To;f] u/]df pgLx¿n] cfjZosLo ¿kaf6 snfnfO{ c:jLsf/
ug{'kg{] x'G5 .
) dxfg\ n]vs aGgsf nflu
dfgjhfltnfO{ :g]x ug{', dfgjhfltsf] :jtGqtfnfO{ Kof/ ug{' / To;sf] kIfsf]
;+3if{df ;xefuL aGg' cfjZos x'G5 . o;f] gePdf sf]xL klg dxfg\ n]vs aGg
;Sb}g .
-h_ cGo
) ;+3if{sf] ;'v g} >]i7
;'v xf]– uf]sL{ .
) sf]qmf] xNnfpg] xftn] ;+;f/
xNnfpg ;S5g\– s=qm'K;sfof .
) ax'anåf/f ul/g] ;+3if{n]
5fnf / df;'nfO{ dfq 5'g ;S5 eg] ts{–ljts{åf/f ul/g] ;+3if{n] rflx+ pgLx¿sf]
cfTdfnfO{ g} 5'g ;Sb5
–
s=Rofªlrª .
) h+uaxfb'/ d]/f] nfz;“u}
;tL hfg]5– nvg yfkf .
) d k/flht eP/ 3/ kms{g] 5}g .
k/fhoeGbf a? d[To' g} dnfO{ :jLsfo{ 5
– r] .
) c;n qmflGtsf/Lsf] ¿kdf
x's{, ;lDem/fv dxŒjk"0f{ s'/f eg]sf] qmflGt xf] . PSnf] ¿kdf xfd|f]
s'g} cy{ 5}g . ;+;f/sf s'g} klg efudf h'g;'s} JolQmdfly ePsf] cGofo lsg
gxf];\, To;n] ltgLx¿nfO{ klg 3f]rf];\ . of] g} qmflGtsf/Lx¿df /x]sf] ;'Gb/ u'0f
xf]– r] .
) Odfgbf/n] ;fdgf u5{,
u2f/n] ljZjf;3ft u5{, jL/n] ;+3if{ u5{, 8/5]?jfn] 3'“8f 6]S5– xf]lr ldGx .
) xfd|f] ;]gfdf zf/Ll/s
zlQm / ljlw ePkl5 ;a} k'U5 eGg] vfnsf] xr'jf wf/0ff ljutsf lbgx¿df /x“b} cfPsf]
lyof] . csf{]lt/ ;]gfnfO{ /fhgLlts r]tgf eP dfq k'U5 eGg] wf/0ff klg
lyof] . of] b'j} unt xf] . s] ljutdf xfdLx¿n] o'4x¿ lhTof}+ t <
xf] lhTof}+ klg . t/ o;sf] cy{ of] x'“b}g ls xfd|f] k|fljlws bIftf of t
k|r'/ dfqfdf lyof] of k'Ug] hlt lyof] . olb xfdLx¿;“u w]/} zf/Ll/s zlQm /
pQd k|ljlwx¿sf] ;fy /fhg}lts r]tgf klg x'GYof] eg] xfdLx¿n] 7"nf–7"nf
o'4x¿ lht]sf x'g] lyof}+ / yf]/} cfsl:dstfaf6 kLl8t x'g] lyof}+– r' t]x .
) ;oj6f luhf{3/x¿ lgdf{0f
ug{'sf] ;§f Pp6f lah'nL 3/sf] lgdf{0f ug{' w]/} pQd x'g hfG5 . – 8f= r]vf]j
.
w
Oltxf;