æof] zl//df w]/} a'n]6x? 5g\ . tL a'n]6x?n] dnfO{ s'g} c;/ ub}{gg\ . a? n8\g] ;fxz yk]sf 5g\ . alnbfgk|lt pTk|]l/t u/]sf 5g\ . o'4nfO{ krfpg d2t u/]sf 5g\ .Æ oL egfO hgd'lQm ofqfsf qmddf 3fOt] aGg' ePsf Ps o'4 sdf08/sf x'g . @)^) r}q & ut] /ftL !! ah] jL/tfsf y'k|} s[ltdfgx? sf]l/;s]sf] hgd'lQm ;]gf, g]kfnn] DofUbL lhNnfsf] ;b/d'sfd a]gLahf/dfly cfqmd0f u/L ;'gf}nf] Oltxf; sf]g{ ;kmn eof] . Tof] P]ltxfl;s n8fO""df hgd'lQm of]4fx?n] ljZj ;fd|fHojfbnfO{ 7"nf] r'gf}tL lbg ;kmn eP . ToxL df]rf{df 3fOt] aGg' ePsf oL egfOn] hLjg, d[To' / ;ª\3if{ k|lt dfld{s / ;'Gb/ cleJolQm lbG5g . pxf"sf] hLjg ;ª\3if{sf] hLjg xf] . n8fOsf] hLjg xf] . h;n] clxn] ;Dd k|lts[ofjfbL ;fdfGtL ;Qfsf ef8fsf /Ifsx?;"usf #@ j6f leif0f n8fOx? nl8;Sg' ePsf] 5 . To; afx]s pxf";"u PDa';, dfOlgª / Plgn]6sf y'k|} >[ª\vnfa4 cg'e"lt x?5g\ . n8fO"sf] nfdf] cg'ej ;ª\ufNg' ePsf sd/]8 ;f}uft clxn] hgd'lQm ;]gf, g]kfn klZrd l8lehgsf] ;tjl/of bf];|f] lju|]8sf] kf"rf} a6flnogsf sdf08/ x'g'x'G5 . n8fO"x?df pxf" y'k|} 7fp"df 3fOt] x'g'eof] . tL dWo] pxf" ^ 7fp"df uDeL/ 3fOt] aGg'eof] . w]/} 7fpdf 3fOt] aGbfsf] If0faf/] pxf" eGg' x'G5– Æ Oltxf;sf] dxfg\ zfl/0fLdf /utsf] alnbfg ul//xg kfp"bf / n8\g kfp"bf uf}/jsf] cg'e"lt x'G5 . o; k6s pxf"sf] 5ftL / b]j|] cf"vfdf uDeL/ rf]6 nfu]sf] 5 . t/ klg pxf" z/L/sf cª\ux? gr'l8bf;Dd tyf Ps yf]kf /ut /x];Dd klg hgd'lQm ;]gf eP/ n8\g] c6'6 / cl;d rfxgf JoQm ug'{ x'G5 . hfh/sf]6sf] klZrdL IF]qdf hGdg'ePsf s'zn / :yflkt sdf08/ sd/]8 ;f}uft a]gLahf/sf] n8fO"df P;fN6sf] sdfl08ª ug'{ ePsf] lyof] . pQm df]rf{df cufl8 a9\b] ubf{ b'Zdgn] xfg]sf] *! Pd=Pd= sf] wSsfn] pxf" uDeL/ 3fOt] aGg' ePsf] lyof] . ?s'dsf]6, 3tL{ufp", ufd, ln:g] cflb n8fO"x? w]/} P]ltxfl;s nfU5g\ pxf"nfO{ . !% jif{sf] pd]/ b]lv sDo'lgi6 /fhgLltdf nfUg' ePsf s= ;f}uft cfkm'nfO{ ;fdflhs k5f}6]kg, cGwdfGotf, ?l9u|:t ;+:sf/, ;fdGtL cTofrf/ / k|ltlqmofjbL ;Qfsf] pTkL8gn] g} /fhgLltdf nfUg k|]/0ff lbPsf] atfpg' x'G5 . k|:t't 5 a]gLsf] n8fO"af6 kmls{bf hgfb]zsf ;+jfbbftf k|eft rnfpg]n] pxf";"u u/]sf] s'/fsfgL–
hgo'4 /0fgLlts ;Gt'ngaf6
/0fgLlts k|Tofqmd0fdf hfg] clGtd tof/Lsf] a]nf ePsf] of a]]gL sf/jfxLdf ;efuL
eO{ tkfO{ 3fOt] x'"bf tkfO{nfO{ s:tf] cg'e"lt ePsf] 5 <
xfdLn] ljutsf] eGbf o;k6s
leGg / P]ltxfl;s n8fO""" a]gLdf n8\of} . alnbfgLsf] lx;fadf
of]hgfsf] pRrtf;"u} pRr alnbfgLsf] sf]6f r'Stf u¥of} . kf6L{sf] P]ltxfl;s
/ j:t'jfbL of]hgf / lgb]{zgcg';f/ ljZjd} cfkm" zlQmzfnL ePsf] 3d08 ug]{
cd]]l/sL ;fd|fHojfbn] agfOPsf] kmf]l6{lkms]zg / p;sf s7k'ntLx?nfO{ xfdLn] Wj:t
ug{ ;kmn eoF}+ . o'4sf] :t/ w]/} dfly k'u]sf] 5 . clxn];Ddsf n8fO""df
xfdL b'Zdgsf ;Dk"0f{ xltof/ l;h u/]kl5 dfq ;Gt'i6 x'GYof} t/ To;n] dfq
ljhosf] lgwf{/0f ubf]{ /xg]5 eGg] klg xfdLnfO{ gof" lzIff ldn]sf] 5 . d'n
s'/f b'Zdgsf] kmf]l6{lkms]zg, of]hgf / /fhg}lts ;Qf eTsfpg' g} ljho /x]5 eGg]
s'/f o; df]rf{af6 cg'e"lt ePsf] 5 . b'Zdgn] dfcf]jfbLx? lbp";f] n8\g
;Qm}gg\ eg]/ ug]{ u/]sf] 3d08 klg xfdLn] o;k6s ^÷^ 306f;Dd lbp";} n8]/
tf]l8lbPsf 5f} . o;n] ubf{ xfdLn] olta]nf gof" lzIffsf] u|x0f / gof"
cg'e"lt ul//x]sf 5f}+ .
s:tf] cj:yfdf 3fOt]
x'gk'Ug' ePsf] lyof] o; df]rf{df tkfO{ <
d km:6 P;fN6 u'|ksf]
sdfl08¨ ub}{ cufl8 a9\b} nl8/x]sf] lyP . s]xL 5nkmn / lgb]{zg lbgsf] nflu
;xof]4f s= jfo' -a6flnog ;xfos sdf08/_ / d Ps} 7fp""df hDdf ePsf
lyof} . Tolt g} a]nf b'Zdgn] xfg]sf] 6' OGr df]6f{/sf] Pp6f ;]n xfd|f] cufl8
7"nf] ljikmf]6 ;lxt v:of] . d a]xf]; eP5', s= jfo' sf] zxfbt eP5 .
clxn];Dd tkfO{ sltj6f
n8fO""x?df ;xefuL eP/ n8\g' ePsf] 5 <
clxn]sf] of] a]gLahf/sf]
sf/jfxL;Dd cfp"bf b'Zdg;"usf k|ToIf nl8Psf #@ j6f
n8fO""x?df ;xefuL eP/ n8]+ . Tof] ;'gf}nf] cj;/ Oltxf;n] dnfO{ lbof]
eGg] nfU5 . o; afx]s PDj'; dfOlgª / Plgn]6sf sf/jfxLx? t d]/f] ;:d/0fdf y'k|}
5g\ .
tkfO{ olt w]/} o'4df]rf{df
n8\g'eof] tL dWo] ;a}eGbf :d/0fLo s'g n8fO""nfO{ lng' x'G5 <
Oltxf;df x'g] x/]s
n8fO""x?sf cf–cfkm\g} dxTj / P]ltxfl;stf x'G5 . To:t} g]kfnL qmflGtdf
hgd'lQm ;]gf, g]kfnn] n8]sf x/]s n8fO""x??n] cf–cfkm\g} dxTj /
P]ltxfl;stf /fVb5g\ . x/]s n8fO""x? lzIffk|b / :d/0fLo x'"b}
cfPsf 5g\ . tL o'4sf If0fx? d]/f] Sofgef;df cem} emNemNtL cfO/x]sf 5g\ . xfdLn]
tL o'4af6 o'4 l;Sb} klg cfPsf 5f} . To;dWo] klg d]/f] :d/0fdf cfO/xg] s]]xL
n8fO""x? cjZo 5g\ . tL dWo] ljutdf k'ln;nfO{ k/f:t ubf{sf ?s'dsf]6
O=k|=sf=, /f]Nkfsf] 3tL{ufp"" O=k|=sf= cflbdf nl8Psf
n8fO""x? w]/} P]ltxfl;s n8fO""x? x'g\ . To:t} klxnf] jftf{
eª\u ePkl5 tyf ;ª\s6sfndf zfxL ;]gf;"usf n8fO""x? 3f]/fxL,
c3f{vf"rL, ln:g] ufd, clxn]sf of] a]gL df]rf{ ljz]if :d/0fdf 5g\ .
o;eGbf cufl8sf s'g}
n8fO""x?df tkfO{ 3fOt] x'gePsf] lyof] ls <
xf], o'4df 3fOt] eGg]
;fdfGo x'"bf] /x]5 . w]/} 7fp"x?df 3fOt] ePsf] 5' . tL :d/0fx? klg
tfhf 5g\ . t/ klg d ^ 7fp""df cln ulDe/ 3fOt] eP . ;Nofgsf] /fdk'/,
rflVn3f6, 3tL{ufp"", 8f]Nkfsf] b'g}, ufd nufotsf n8fO""df
3fOt] x'"bfsf] If0f dnfO{ w]/} ulDe/ nfU5g\ .
tkfO{ w]/} 7fp"df
3fOt] x'g'eof] 3fOt] cj:yfdf x'g] cg'e"lt s]xL atfOlbg'xf]; g <
3fOt] x'g' klg Pp6f
alnbfgL xf] . Tof] Pp6f cj;/ g} xf] eGg] nfU5 dnfO{ . ljrf/df :k:6 ePkl5 3fOt]
eP/ klg s'g} kL8fsf] cg'e"lt x'"bf] /x]g5 . dnfO{ clxn] klg 3fOt]
hLjgsf cg'e"lt pNn]v ul//x"bf tL If0fx? ofb cfPsf 5g\ . Tolta]nf
;"u}sf ;xof]4fx?nfO{ u'dfp"bf, Tof] ;f}efUo xfdLnfO{ lsg ldNb}g eGg]
nfU5 . To:t} o'4df 3fOt] x'"bf, c¨, k|To¨ r'l8"Psf] a]nf s]xL ulDe/
;f]rx? cfp5g\ . s] s:tf of]ubfgx? ug{ ;lsG5 jf ;lsb}g eGg] sNkgf klg x'G5g .
kf6L{sf] lglDt af]em eOG5 ls eGg]
lrGtfn] klg 3fOt] cj:yfdf ;tfO/xG5 . o'4df 3fOt] x'g kfp"bf Pp6f uf}/jsf]
cg'e"lt x'G5 . cfkm"df ePsf ljleGg zLkx? s'g s'g sfo{ / df]rf{x?df
nufgL ug{ ;lsG5 / qmflGtdf s;/L of]ubfg lbg ;lsG5 eGg] sNkgf x'G5 .
olt w]/} 7fp"df 3fOt]
eP/ klg o'4df lg/Gt/ nl8/xg' ePsf] 5 . emg kl5 emg oxf"n] ;fxz k"j{s
n8fO""df of]ubfg lbg' ePsf] 5 . s] sf/0f xf] eGg] nfU5 . <
ljZj ;j{xf/f ju{sf] lxtfy{
nl8;s]kl5 To;} r'k nfUg] l:ylt x'"bf] /x]g5 . To;df klg d'Vo s'/f ljrf/
xf] . ljrf/n] n}; eO;s]kl5 o'4nfO{ s] u/]/ ljhodf k'¥ofpg ;lsG5 Tof] ug{ tof/
eObf] /x]5 . To;}n] of] eGg dg nfU5 ls k|r08kysf] cfnf]sdf plePsf] Pp6f
qmflGtsf/L of]4f sf]xL klg 3fOt] eP/ r'k nfUg ;Qm}g . a? cem al9 s] u/]/
qmflGtdf of]ubfg lbg ;lsG5, Totflt/ lrlGtt x'G5 . lg/Gt/ n8\g] tLa| OR5f zlQm
hfu[t x'G5 / Tof] hf]]z hf"u/ knfp"5 . uf]nLsf ;a} rf]6x? krfOG5 emg
To;af6 d[To'nfO{ lhTg ;kmn eOG5 . ;j{xf/f ju{n] lbPsf] cfb]z, kf6L{n] lbPsf]
k|]/0ff / pT;fx ldNb5 . cfTd} b]lv gof" 9ª\usf] o'4 n8\g], o'4af6 o'4
l;Sg], o'4 snfsf] ljsf; ug]{ tLa| OR5f hfUb5 .
sDo'lgi6 cfGbf]ngdf
oxf" slxn] b]lv nfUg' ePsf] lyof] <
s/La !% jif{sf] pd]/b]lv
g} d cfGbf]ngdf Ps 9ª\un] hf]l8P . ljz]iftM )$^ ;fnsf] /fhg}lts jftfj/0fn] d
;+o'Qm hgdf]rf{df tflgP . To;kl5 u|fld0f ju{ ;ª\3if{df nfluof] . ;fdGtLx?n]
Tolta]nf w]/} b'Mv si6 lbP . To;sf afah't klg lg/Gt/ cufl8 al9of] . hgo'4sf]
z?jft kl5 d e"ldut eP/ qmflGtsf] dxfg\ ofqfdf k"0f{?kdf of]obfg lbg
yfn] .
tkfOsf] ;}Go hLjg slxn]
b]lv z'?eof] <
hgo'4df nfu]b]lv g} d ;}Go
If]qdf hf]l8Psf] x' . cem d]/f] ;lqmo /fhgLlts hLjg g} ;}Go If]qaf6 z'? eof]
eGbf klg x'G5 .
sDoo'lgi6 cfGbf]ngdf nfUg]
k|]/0ffsf] ;|f]t s] xf] eGg] 7fGg' x'G5 <
d'Voul/ dnfO{ sDo'lgi6
cfGbf]ngdf nfUg] k|]/0ff tTsflng ;fdflhs kl/jj]z g} xf] eGg] nfU5 . tTsflng
?l9u|:t ;dflhs ;+:sf/ cGw dfGotf, ;fdfGtLx?n] u/]sf cGofo cTofrf/sf] k/fsfi7fn]
g} Toltv]/ dnfO{ Ps ljb|f]xL agfof] . cGttM Tof] efjgf g} qmflGtsf/L ljrf/df
hf]l8g k'Uof] . tTsflng kl/j]zdf xfd|f] ufp"df hftLo n8fO""
h:tf] x'GYof] . slyt pkNnf] hfltsf dfG5]]x?n] tNnf] hfltsfnfO{ w]/} ;tfpy] .
ljz]iful/ 7s'/Lx?;"u If]qLx?sf] ;ª\3if{ x'GYof] . ToxL kl/j]zn] klg dnfO{
ljb|f]xL aGg nufof] . csf]{lt/ lj:tf/} kf6L{sf] sfo{qmdx? klg a9\b} uP / lg/Gt/
;Dks{ eO/x\of] . kl5 s= lbks nufotsf sd/]8x?;"u lg/Gt/ ;Dks{ / 5nkmn
x'"b} uof] . tL ;Dks{x?n] klg dnfO{ k|]l/t u/] . csf]{ s'/f kl/jt{gsfdL
r]tgf hlxn] klg qmflGtsf/L ljrf/df ablnG5g\ .
clxn] 3fOt] eO;s]kl5 casf]
o'4df cfkm\gf] e"ldsf s] xf]nf eGg] ;f]Rg' ePsf] 5 < s'g df]rf{df /x]/
o'4df of]ubfg lbg'x'G5 <
qmflGtdf cfjZostf cg';f/
of]ubfg lbg] xf] . cfjZostf / Ifdtf cg';f/ kf6L{n] h'g sfd lbG5 To;df ;s]hltsf]
of]ubfg lbg'kb{5, t/ qmflGtdf :jefljs ?kdf ;]gfsf] dxTjk"0f{ e"ldsf
x'G5 . qmflGtsf] dxTjk"0f{ ;fwg dWo] Ps ;]gf xf] . ;]gf gePsf]
hgtf;"u cfkm\gf] eGg] s]xL x'"b}g
. To;}n] d zl//df Ps yf]kf /ut /x'Gh]n hgtfsf] ;]gf eP/ nl8/xg] 5' eGg]
nfU5 . of] zl// l5of l5of gx'"bf;Dd d]/f] hg;}Go ofqf /f]lsg] 5}g . of]
zl//df w]/} a'n]6x? 5g\ t/ tL a'n]6n] dnfO{ s'g} klg c;/ ug]{ 5}gg\ . d hLjgsf]
clGtd cj:yf;Dd klg qmflGtnfO{ pRrtfdf k'¥offpg ;}Go ;ª\u7gaf6 of]ubfg lbg
rfxG5' / lbO/xg]5' .
of] a]nf ;"u} n8\bf
n8\b} zxfbt k|fKt ug]{ dxfg\ zxLx? / 3fOt] of]4fx?sf kl/jf/x?nfO{ s] ;Gb]z lbg
rfxg' x'G5 <
lgZro klg alnbfg ljgf o'4
;kmn x'g ;Qm}gg\ . oxf";Dd cfO{k'Ubf xfd|f y'k|} sd/]8x?n] o'4df cfkm\gf]
cd'No hLjg alnbfg ug'{ePsf] 5 . pxf"x?sf] alnbfgLn] g} of] ljho xft
nfu]sf] xf] . d tL dxfg\ sd/]8x?sf kl/jf/x?nfO{ zxLbx?n] b]vfPsf]af6f]nfO{
slxNn} ge'Ng / Tof]af6fdf lg/Gt/ cufl8 al9/xg eGb5' . /f]P/ cyjf s;}sf] z/0f
lnP/ xfd|f] d'lQm sbfkL x'g] 5}g . xfd|f zxLbx?n] To:tf] ;lbIffsf ;fy hLjgsf]
alnbfgL ug'{ klg ePsf] x}g . qmflGtn] lbPsf] sfo{ef/ / of]hgf k"/f ug]{
qmddf pxf"x?n] pRr zxfb k|fKt u'g{ePsf] 5 . pxf"x? cd/ x'g'x'G5 /
lxpr'nL em} 6lNs/xg' ePsf] 5 . xfdL Tof]af6f]df lg/Gt/ cufl8 al9/xg]5f} .
cfjZos k/]sf] a]nf xfdLn] klg alnbfgL lbg'kb{5 . qmflGtnfO{ ljhosf] pRr lzv/df
k'¥ofpg] cleef/f tkfO{x?sf] klg xf] . cf"z' r'xfP/ zxLbx?sf] ;Ddfg
x'"b}g / x'g klg ;Qm}g . zxLbx?sf]af6f]nfO{ ;dft]/ dfq x'G5 eGg] ;Gb]z lbg
rfxG5' .