jif{ !#      c+s #!,      ciff9 !% ,    @)^!    Year 13, Issue 31, June 29,   2004 

xTofsf] abnf o'4df]rf{ jf6} lnOg]

  g'jfsf]6÷ zfxL cd]l/sL ;]gfsf] Ps xTof/f] hTyfn] g]=s=kf=-dfcf]jfbL_ lhNnf ;+u7g ;ldlt g'jfsf]6–/;''jf–l;Gw'kfNrf]s ;lrjfno ;b:o, tfdfª /fli6«o d'lQm df]rf{, g]kfnsf s]Gb|Lo ;b:o tyf g'jfsf]6 lhNnf cWoIf s=/fdz/0f tfdfª-c8Lu_sf] xTof u/]]sf 5g\ . pxf“;+u} kf6L{ Pl/of ;b:o tyf hgldlnl;ofsf Onfsf ;+of]hs l;Gw'kfNrf]s Orf]s 3/ ePsf s=/fds[i0f e08f/L-/f]rs_sf] klg xTof ul/Psf] 5 . pxf“x?nfO{ ut h]i7 !* ut] ljxfg cf?vs{ ufh;df 3/af6 sAhfdf lnO{ xTof ul/Psf] lyof] . s=c8Lun] Onfsf OGrfh{sf] lhDd]jf/L ;d]t axg ub{} cfpg' ePsf] lyof] . ;f] xTofsf08sf] 3f]/–eT;gf{ ub{} g]=s=kf=-dfcf]jfbL_n] xTofsf] abnf o'4 d}bfgaf6} lng] s'/f atfPsf] 5 .

  o;}u/L hgd'lQm ;]gf k"jL{ l8lehg !% cf}+ a6flnog $ g+ sDkgLsf] efO; sdf08/ s=£ofk;Lª tfdfª -l;Gw'_nfO{ zfxL cd]l/sL ;]gfn] ut h]i7 !$ ut] kf6L{ sfdsf] l;nl;nfdf hf“b} ubf{ l;Gw'kfNrf]ssf] af“;af/Ldf xTof u/]sf 5g\ . ;f] sfo/tfk'0f{ xTofsf] df]rf{d} abnf lng] s'/f zxLb hLjg ;+uLgL tyf Knf6'g sdf08/ s=sfdgfn] atfpg' ePsf] 5 . ;f] s'/f pxf“n] s=l;Gw'sf] ;xfbt ePs} :yfgdf h]i7 !^ ut] ;DkGg Ps >4f~hnL ;efdf k|d'v cltlysf] cf;gaf6 atfpg' ePsf] xf] . To:t} g'jfsf]6jf6 k|fKt csf]{ ;dfrf/ cg';f/ hgbdgsf] nflu ufp“ k:b} u/]sf] zfxL cd]l/sL ;]gfsf] Pp6f hTyf dbfgk'/ ufh; kfv'/]df @ g+= sDkgLn] yfk]sf] PDa';df k/L @ hgfsf] 36gf:ynd} d[To' ePsf] 5 eg] $ hgf 3fOt] ePsf 5g\ . k6s k6s hgtfsf] xTofdf ;+nUg /x]sf] ;f] hTyf dfly ;kmn PDa'; ug{] hgd'lQm ;]gfsf of]4fx?nfO{ sDkgL sdf08/ s=rGb|dfn] ljz]if wGojfb lbg' ePsf] 5 .

cleofg ;kmnM;xefuLnfO{ wGojfb

  g'jfsf]6, h]i7 ÷g]=s=kf=-dfcf]jfbL_ g'jfsf]6–/;'jf–l;Gw'kfNrf]ssf ;]qm]6/L s=l5Gt'n] ut h]i7 @! ut] Ps k|]z lj1lKt hf/L u/L lhNnfdf ;'? ul/Psf] æhghfu/0f tyf zxLb ;Ddfg cleofgÆ eAo?kn] ;kmn ePsf] atfpg' ePsf] 5 . ut a};fv @) ut]b]lv z'? ul/Psf] ;f] Ps dlxg] cleofgdf eP u/]sf sfdx?sf] a'“bfut ?kdf hfgsf/L u/fp“b} pxf“n] cleofgdf ;xefuL hg;d'bfo, kf6L{ sfo{stf{ tyf ;kmn kmf}hL sfjf{xL u/]/ ;'/Iff k|bfg ug{' x'g] hgd'lQm ;]gfsf of]4fx?nfO{ wGojfb 1fkg ug{' ePsf] 5 .

  aStAodf of] cjlwel/df hgd'lQm ;]gfn] yfk]sf] PDa';df k/L h]i7 % ut] ssgL ufh;df $ hgfsf] d[To', ^ hgf 3fOt] / h]i7 & ut] dbfgk'/df @ sf] d[To' / $ 3fOt] u/L hDdf ^ hgf zfxL ;]gfsf] d[To' tyf !) hgf 3fOt] ePsf] atfOPsf] 5 .  o;}u/L /;'jf lhNnfsf Kof/f] lzIfs aL/axfb'/ df]Qmfgsf] xTof, /;'jfs} 7'nf] ufp“df ePsf] * hgfsf] ljeT; xTof tyf /;'jfs} ;/dynLdf ePsf] @ hgf hgof]4fx?sf] xTofdf ;+nUg k|d'v of]hgfsf/ slyt /;'jf lhNnf ;efklt lednfn lx/frgnfO{ ut a};fv @& ut] ;kmfof ul/Psf] tyf a};fv # ut] g'jfsf]6 afu]Zj/Ldf ePsf] s=ljho / s=ufp“n]sf] xTofdf ;+nUg ;'/fsLx? jfu]Zj/Ls} gj/fh 9sfn / lji0f' clwsf/LnfO{ a};fv #! ut] ;kmfof ul/Psf] atfOPsf] 5 .

  aStAodf ;]jf]6]h ;DaGwL hfgsf/L lb+b} æd]nDrL vfg]kfgL cGtu{t xfg]nsf]gLsf] l;Gw'kfNrf]s af“;jf/L  / d+xfsfndf /x]sf] sfof{no ejg, sf7df08f}+ gfªn]ef/]df aGbsf] cj1f ub{} lx+b]sf] ^)#& g+=sf] b'w af]Sg] uf8L, g'jfsf]6 ljb'/ gu/kflnsf j8f g+= % dfemL6f/df /x]sf] slyt uf=lj=;=;lrj ;'efs/ yfkfsf] 3/, a]nsf]6 tL ufp“df hgsk'/ r'/f]6 sf/vfgfsf] r'/f]6 af]sL lqz'nLtkm{ cfO/x]sf] Pp6f 6«s, b/af/sf lghL ;lrj zDe' clwsf/Lsf] uf}/L ufh;l:yt 3/nufotsf] lgzfgx?df ;]jf]6]h sfjf{xL ul/Psf] 5 . Æ o;}u/L lj1KtLdf zfxL cd]l/sL ;]gfdf gof“ egf{ x'g hfg] k|eft ufh; lhlnªsf s[i0f e§, uf}/L ufh;sf ;'/]Gb| e08f/L tyf b/jf/Lof ;lrj ;De' clwsf/Lsf] uf}/L ufh;df /x]sf] ;DklQ sAhf ul/Psf] atfOPsf] 5 . hg;xefuLd'ns lgdf{0f sfo{sf] hfgsf/L lb+b} cleofg el/df @ j6f zxLb rf}tf/L, % j6f sf7] k'n agfOPsf] aStAodf atfOPsf] 5 .

  o; cjlwdf !) j6f >4f~hnL ;ef, @@ j6f sf]0f ;ef, & j6f a[xbvfnsf dzfn h'n'z ;DkGg ePsf], ag;'/Iff ;ldlt, ;+o'Qm lzIfs ;+3, hgldlnl;of u/L !% j6f gof“ ;+u7g lgdf{0f, @) j6f eGbf a9L ;+u7g k'gu{7g tyf k|lzIf0f, #(cf}+ ljBfyL{ lbj; ;DaGwL $ j6f sfo{qmd, lzIfs, ljBfyL{, a'l4hLjL, ;+3–;+:yf, dfgjclwsf/jfbLx?, kqsf/x?;+u e]63f6 tyf cGtlqm{of ;DkGg ePsf] hgfOPsf] 5 . æu0ftGq :yfkgfsf] dxfg lbzfdf cl3 a9f}+, dxfg\ zxLbx? s=ljho, s=ufp“n] / s=;/f]hsf] ;Ddfg u/f}+Æ eGg] gf/fsf ;fy ;f] cleofg ;+rfng ePsf] s'/f lhNnf ;]qm]6/L s=l5Gt'n] hf/L ug{' ePsf] lj1KtLdf hgfOPsf] 5 . o;}jLr hghfu/0f tyf zxLb ;Ddfg cleofg, ;'/fp cleofg / ;+u7g lgdf{0f tyf hgkl/rfng cleofg Ps} ;fy rln/x]sf] g'jfsf]6–/;'jf–l;Gw'kfNrf]ssf ljleGg 7fp“x?df >4f~hnL tyf sf]0f;efx? ;DkGg ePsf 5g\ . xfdLnfO{ k|fKt hfgsf/L cg';f/ g'jfsf]6sf] afns'df/L sNof0f df=lj=df ut h]i7 !# ut] >4f~hnL ;ef ;DkGg ePsf] 5 . ;f] ;efdf ;]gf k|ltlglw s=clht, dlxnf k|ltlglw s=k|ldnf, snfsf/ O{Grfh{ s=ljlgtf tyf kf6L{ k|ltlglw s=c8Lun] dGtAo /fVg' ePsf] lyof] . sfo{qmd s=dlgiffsf] ;+rfng tyf s=l8lehgsf] ;efkltTjdf ePsf] lyof] . o:t} yk|]ssf] d+unf lg=df=lj=df klg gf/f h'n'; ;lxtsf] sf]0f ;ef ;DkGg ePsf] lyof] . –gj/fh g]kfnL

ljzfn ;f“:s[lts sfo{qmd ;DkGg

ut h]7 & ut] w'jfsf]6 ufh; & d8]/L:yfgl:yt ;/:jtL df=lj=df Ps ljzfn ;f“:s[lts sfo{qmd ;DkGg ePsf] 5 . lhNnf:t/Lo ?kdf ut a}zfv @! ut]af6 æ;'/fp cleofgÆ cGtu{t æhghfu/0f tyf hgk|lzIf0f cleofgÆ lnP/ cl3 a9]sf] 6f]nLn] ;DkGg u/]sf] pQm sfo{qmdsf] ;+rfng ljBfyL{ g]tf s=a}s'07 kf]v|]nn] ug{' ePsf] lyof] . ;f]xL Onfsf OGrfh{ s=cRr'ssf] ;efkltTj /x]sf] pQm sfo{qmddf zxLb snfsf/ s=/]lhgfsf] xh'/ a'jf, cfdf tyf a'jfsf] ;d]tsf] pkl:ylt /x]sf] lyof] . s=;'jf;sf] k|d'v cfltYo /x]sf] ;f] sfo{qmdsf cGo jQmfdf clvn g]kfn ls;fg ;+3-qmflGtsf/L_sf s]Gb|Lo ;b:o s=e/t 9'+ufgf x'g'x'GYof] eg] :jfut dGtAo l5d]sL Onfsf OGrfh{ s=cf;dfgn] lbg' ePsf] lyof] . dGtAosf] qmddf ls;fg g]tf s=e/t 9'+ufgfn] ls;fg ;+3if{ eg]sf] lb3{sfnLg ;+3if{ ePsfn] dfcf]jfbLsf] lb3{sfnLg hgo'4;“usf] ;xsfo{ ljgf ls;fg ju{sf] klg d'lQm gx'g] x'+bf ls;fg / dhb'/ ju{sf] nflu ;a}eGbf vt/gfs ju{ / Aoj:yf eg]sf] ;fdGtjfbL ju{  / ;fdGtjfbL Aoj:yf ePsf] x'+bf ;fdGtjfbL Aoj:yfsf] k|ltlglw zfxL ;+:yfsf xfnsf gfOs] xTof/f 1fg]Gb|sf] cGTo ug{' Oltxf;sf] clgjfo{ cfjZostf ePsf] atfpg' eof] . dGtAos} qmddf s=;'jf;n] Wj+z dfcf]jfbL kf6L{sf] s'g} /x/ / of]hgf geO{ o'4sfnLg kl/l:yltsf] Pp6f jfWotf ePsf] atfpg'eof] . ;of}+ hg;d'bfosf] pkl:yltdf ;DkGg ;f] sfo{qmddf  nfknL ;f“:s[lts kl/jf/n] dfG5]sf] dg dlit:snfO{ g} hufpg] vfnsf] uLt ;+uLtx? k|:t't u/]sf lyP .

  To;}u/L ;]dhf]ª ufh;sf] ;]dhf]ª k|:tfjL df=lj=df klg xHhf/f}+ ;]dhf]ª hgtfsf pkl:ylt ;lxt h]7 * ut] Ps ;+o'Qm pkl:yltdf ePsf] 5 . ;f]] sfo{qmddf ljBfyL{ g]tf s=a}s'07 kf]v|]n, clvn g]kfn ls;fg ;+3 -qmflGtsf/L_sf g]tf s=e/t 9'+ufgf nufot nfkfnL lhNnf hg;f“:s[lts kl/jf/sf] pkl:ylt lyof] . To:t} ;of}+ hgtfsf ljz]if pkl:yt ;lxt h]7 !! ut] a]n'sL wflb+u bfvf{sf] rr{xndf cf}krfl/s ;f“:s[lts sfo{qmd ;DkGg ePsf] 5 . To;}u/L wflb+u lhNnfsf] uflh/f ufh; bfvf{ ahf/df zxLb s=åGå -u0f]z tfdfª_ nufot dxfg\ zxLbx?sf] ;Ddfgdf agfOPsf] zxLb rf}tf/f] pb\3f6\g ul/of] . ;f] sfo{qmddf zxLb s=ljzfnsf o''4e"lddf 8l6/xg' ePsf afa' s=;f]gfdsf] ;efkltTj /x]sf] lyof] . pQm sfo{qmddf o'4d}bfgdf 9n]/ dxfg\ zxLb x''g' ePsf zxLb kl/jf/hgx?nfO{ bf];Nnf cf]9fO{ s=;'jf;n] cleGbg ug{' ePsf] lyof] . sfo{qmd ;+rfnsdf ;f]xL Onfsf ;]qm]6/L s=ljsf; /xg'ePsf] lyof] eg] k|d'v cltly s=;'jf; x'g''x'GYof] . clvn g]kfn ls;fg ;+3-qmflGtsf/L_sf s]=;=s=e/t 9'+ufgf / tf=/f=d'=df], g]kfn wflb+u lhNnf cWoIf s=/fdh+u tfdfª ;lxtsf] pkl:ylt /x]sf] lyof] .

wflbªdf æcf“v' ;Gb]zÆ k|sflzt

  ;+rf/ ;fwgsf] x/]s If]qdf cToGt lk5l8Psf] wflb+ª lhNnf leq ! g+= sdf08df dfl;s leQ] klqsf k|sfzg ;'? ePsf] 5 . @)^! a};fv dlxgfb]lv æcf“v' ;Gb]zÆsf] gfdaf6 k|sflzt ;f] leQ] klqsfsf ;Dkfbs ;f]xL lhNnfsf ! g+= Onfsfsf OGrfh{ s=;ld/, lxdfn / Aoa:yfksdf ;f]xL Onfsfsf ;]qm]6/L s=ljsf; /xg' ePsf] lyof] .

  ljsf;sf x/]s If]qdf cToGt gfh's /x]sf] ;f] If]qdf hgtfsf] r]tgf:t/ a[l4 u/L ;Qf ;+rfngdf dxTjk'0f{ / k|ToIf hgtfsf] ;xeflutf hgfpg ;Sg] Ifdtfsf] ljsf;sf] nflu / x/]s 36gfx?sf] af/]df hgtfnfO{ ;'–;'lrt u/fpg] p2]Zon] lhNnfdf ePsf] ;Dk'0f{ 36gf nufot b]zdf 36]sf ljleGg 36gfx?sf] tfhf–tfhf ;dfrf/x?sf] ;dfa]z ;lxt ;f] klqsf u0f]z lxdfnsf] sfvaf6 z'? ePsf] 5 . :d/0f /xf];\–@)%( ;fn c;f/df ;f]xL æcf“v' ;Gb]zÆ k|sfzgsf] nflu sDKo'6/fOh ug{] qmddf s=cGgt, s=k|1f / s=Hjfnfsf] zxfbt ePsf]n] ;f] k|sfzg x'g'eGbf klxn] /f]lsPsf] lyof] .

 

/f}tx6df xTof

     /f}tx6÷ ut h]7 !$ ut] /f}tx6 lhnnfsf] af]wktf}/f 3/ x'g] ;j{;fwf/0f /fh]Gb| h}zjfnnfO{ zfxL cd]l/sL ;]gfn] 3/d} cfO{ xTof u/]sf] 5 . zfxL ;]gfåf/f ePsf] ;f] sfo/tfk"0f{ xTofsf] g]=s=kf=-dfcf]jfbL_sf s]Gb|Lo ;b:o d'lQmn] eT;{gf ug'{ ePsf] 5 . /fh]Gb| h}zjfnsf Ps 5f]/f hgd'lQm ;]gfsf of]4f x'g'x'G5 .

wg'iffdf lzIFs e]nf ;DkGg

     wg'iff÷ut h]7 !@ ut] @%) lzIFsx?sf] pkl:yltsf aLr clvn g]kfn lzIfs ;ª\3-qmflGtsf/L_sf] e]nf ;DkGg ePsf] 5 . dfcf]jfbL wg'iffsf lhNnf ;]qm]6/L s=/fh]zsf] k|d'v cfltYodf ;DkGg ePsf] ;f] sfo{qmddf 7u'k|;fb 7fs'/sf] ;~rfng, u'0f]Zj/ ofbjsf] ;efkltTj /x]sf] lyof] . o;}u/L cGo cltlydf kqsf/ Pj+ snfsf/ /f]zg hgsk"/L, clvn g]kfn lzIfs ;ª\3-qmflGtsf/L_sf s]Gb|Lo ;b:o s=/fdrGb| d08n, cg]/f:jljo'-qmflGtsf/L_sf s]Gb|Lo ;lrjfno ;b:o s=lzj/fd ofbj nufot x'g'x'GYof] .

    pQm e]nfn] !% ;b:oLo clvn g]kfn lzIfs ;ª\3-qmflGtsf/L_ lhNnf ;ldlt rog u/]sf] 5 . h;df cWoIF h'u]Zj/ ofbj, ;lrj 7s'k|;fb 7fs'/ /xg' ePsf] 5 . o;}u/L h]7 !) ut]b]lv  wg'iff lhNnf cGtu{t ob's'jfdf dfcf]jfbL lhNnf ;ª\u7g ;ldltn] clglZrtsfnLg gfsfaGbLsf] 3f]if0ff u/]sf] 5 . hgd'lQm ;]gf g]kfn a]yfg :d[lt kf“rf} lj|u]8 Ps 6's8Ln] ob's'jf Onfsf k|x/L sfof{no sfjf{xLkZrft\ o'lgkmfO8 sdf08 /flvPsf] 5 .

    pQm o'lgkmfO8 sdf08n] dfljdf cfpg] 5fqfx?nfO{ 7f8} ljjfx k|:tfj /fVg], cg}lts Jojxf/ ug]{, 3f“; sf6\g] dlxnfx?nfO{ anfTsf/ ug]{, ls;fg, af6f] lx+8\g] a6'jfnfO{ b'Mv lbg], vfgtnf;L ug]{, ;'/Iffsf] gfddf Jofkf/L;“u k};f lng] u/]sf] 5 . glbg]nfO{ wDsL lbg] sfd u/]sf]n] 5 . ;f] HofbtLsf] sf/0fn] ubf{ k|lt/f]wdf pqg Toxfsf :yfgLo afl;Gbf nufot cGo hgtfsf] cg'/f]wdf dfcf]jfbLn] gfsfaGbLsf] 3f]if0ff u/]sf] xf] .

clvn-qmflGtsf/L_sf] lhNnf e]nf ;DkGg

dsjfgk'/÷lhNnfsf] k"j{df kg]{ kmfk/jf/L ufh;sf] nf]slxt df=lj=df oxL cfiff9 ^ ut] clvn-qmflGtsf/L_sf] lhNnf e]nf ;DkGg ePsf] 5 . e]nfsf k|d'v cltly c-qmf=_sf s]Gb|Lo ;lrjfno ;b:o tyf afudtL÷gf/fo0fL ljz]if pks]Gb|sf ;+of]hs xl/ rf}+nfufO{ x'g'xGYof] .

        e]nfn] u'0f/fh clwsf/Lsf] ;+of]hsTjdf !# ;b:oLo lhNnf tby{ ;ldlt u7g u/]sf] 5 . e]nfdf g]skf-dfcf]jfbL_ k|ltlglw ;ld/ tyf cGo cltlyx?df OGb|axfb'/ kl/of/, l;lk l3ld/], cd[tf g]kfn, led, /fh]z lj=s=, a[4 /fO{, dw';'wg zdf{sf] pkl:ylt lyof] .

;nf{xLdf hUuf sAhf, ljsf; lgdf{0f / hg;efsf sfo{qmdx?

;nf{xL÷ aa/u+h ufh; j8f g+= % kf]v/Lvf]/Ldf sl/a %)) hgtfsf] pkl:yltdf ut h]7 !$ ut] kf“r km6fxfx?sf] @% lj3f hUuf cg]ls;+3-qmflGtsf/L_sf cWoIf z+s/ rf}w/Lsf] g]t[Tjdf sJhf ePsf] 5 . pQm hUuf ;Gtf]if u'?ª, nfnaxfb'/ lyª, ?kgfo0f l;+x, nIdL zdf{ / csf{ Ps hg]{n elgg] JolQmn] hfn;fhL u/L cfºgf] gfddf btf{ u/fPsf sf/0f pQm hUuf sJhf u/L ;DalGwt JolQmx?nfO{ lkmtf{ ul/Psf] 5 . hgtfsf] a[xb pkl:yltdf ePsf] pQm sfjf{xLsf] ;j{q ;x|fgf ePsf] 5 .

    o:t} lhNnfsf ljleGg efudf ljsf; lgdf{0fsf] sfd ;DkGg ePsf 5g\ . o;} qmddf kTy/sf]6 ufh;sf] lhofhf]/af6 hlNsgL hf]8\g] af6f] lgdf{0f ePsf] 5 . kf6L{ sfo{stf{ / ;of}+ hgtfsf] ;+nUgtfdf ^ ls=dL= nDafO{ / gf} lkm6 rf}8fO{ /x]sf] pQm af6f] lgdf{0f ul/Psf] lyof] . To;}u/L rGb|gu/ ufh;df !^ lkm6 rf}8f ePsf] %)) ld6/ df]6/ af6f] lgdf{0f ePsf] 5 . ufh; k|d'v r]tgf/fo0f d'lvofsf] cfltYodf sf7]k'n klg lgdf{0f ePsf] 5 . aa/u+h ahf/df df6f] eg]{ sfd :yfgLo sfo{stf{ z+s/ dxtf]sf] kxndf / hgtfsf] ;xeflutfdf ;DkGg ePsf] ;dfrf/df pNn]v 5 .

   o;}u/L ut h]7 @ ut]sf] ;nf{xL dxf]Q/L aGbsf] sfo{qmd k"0f{?kdf ;kmn ePsf] 5 / aGbsf] qmddf uflj; ejg hnfOg'sf] ;fy} zfxL ;]gf cf];f/–k|;f/ ug]{ dsfn' oftfoftdf cfunfuL u/]sf] ;dfrf/ k|fKt ePsf] 5 . aonjf; ahf/df ;of}+ hgtf / kf6L{sf] ;xeflutfdf d;fn h'n'z, ad ljikmf]6g, Jofg/ 6fUg] sfd, aa/u+h uflj; ejgdf cfuf] nufO gi6 kf/]sf], gf/Ldg -rGb|k'/_ uflj; sfof{nosf] sfuhft cfunfuL, t'nad tyf rf}tkmL{ rf]s–rf]sdf Aofg/ em'08\ofpg] sfd ;DkGg ePsf] lyof] .

   To;}u/L ;nf{xLdf dfcf]jfbLsf] gfddf ;'/IFfkmf}hsf] ;+nUgtfdf ck/flws ultljlw a9]sf] u'gf;f] :yfgLo hgtfsf] /x]sf] 5 . :yfgLo hgtfsf cg';f/ h]7 !# ut] a]n'sf Ps Jofkf/L sxf“ ;f“em sl/a * jh] 8f“sfx?sf] Ps ;d"xn] 8s}tL u/]sf 5g\ / :yfgLo kfgk;n] /fjnLsf] xTof u/]sf 5g\ . k'/fgf] ;Qfsf] ;}Go SofDkeGbf s/La # ls=dL= glhsdf 36gf 36]sf] / ;f]xL ck/flws ;d"xn] w'sf}+nL lgjf;L ;f]daxfb'/ 3nfgsf] 3/df ;d]t n'6kf6 dRofPsf 5g\ . pQm 36gfkZrft\ pkl:yt ;'/Iffkmf}hn] 8f“sf lrlgPsf] s'/f k|rf/ u/]df 8f“sfx?n] ltdLx?nfO{ df5{g eg]/ wDsL lbPsf] :yfgLo hgtf atfp“5g\ . 8f“sf lj?4 sfjf{xL ug{ g]=s=kf=-dfcf]jfbL_ ;dIf hgtfn] dfu u/]sf 5g\ .

   o;}u/L ut h]7 @% ut] Sofg]Zj/ ufh;df sdn–ck0ff{ ;+o'Qm hgkl/rfng cleofg ;of}+ hgtfsf] pkl:yltsf aLr ;DkGg ePsf] 5 . hgd'lQm ;]gf g]kfn / ufh;sf] ;+o'Qm cfof]hgfdf ;DkGg pQm sfo{qmddf kf“rf}+ lj|u]8 eL;L s=kfj]n k|d'v cltly x'g'x'GYof] . sfo{qmdnfO{ ;Daf]wg ub}{– æof] gof“ ;/sf/n] ;+ljwfg ;efnfO{ c:jLsf/ u/L pxL k'/fgf] r'gfjsf] s'/f u¥of] eg] o'4 Pskl5 csf]{ u/L 7"nf] df]rf{df kl/0ft x'g]5, To;sf] nflu xfdL hltklg /ut aufpg tof/ x'g]5f}+ .Æ k|d'v cltly kfj]nn] eGg'eof] . sfo{qmdnfO{ !% cf}+ a6flnog ;L sDkgL efO; sdf08/ s=;'idfn] ;~rfng / Pl/of ;]qm]6/L s=;Gb]zsf] ;efkltTjdf ePsf] lyof] . ;fy} c=g]=d=;ª\3-qmflGtsf/L_sf lhNnf cWoIf s=;ljgfn] klg dGtJo JoQm ug'{ ePsf] lyof] . sfo{qmdnfO{ Knf6'g sdf08/ s=l;4fy{n] :jfut ug'{ ePsf] lyof] eg] sfo{qmd kZrft\ kf6L{, ;]gf, snfsf/ / hgtfsf] ;+o'Qm >dåf/f rf}tf/L lgdf{0f ul/Psf] lyof] . ljsNkaf6

/fdj[Ifsf] xTofdf ;+nUg ;'/fsLsf] ;kmfof

     dxf]Q/L÷ tTsflng g]=s=kf=-Pstfs]Gb|_sf s]Gb|Lo ;b:o tyf dw]zsf xf]gxf/ :yflkt g]tf s=/fdj[If ofbjsf] @)%! ;fn ebf} @ ut] ePsf] xTofsf08df ;'/fsLsf] ?kdf ;+nUg /x]sf wg'iff a/dlemof lgjf;L >Lk|;fb ofbj jiff}{b]lv dxf]Q/L lhNnf lahnk'/f ufh;sf] jfh; ( l:yt ;;'/fnLdf n's]/ a:b} cfPsf] yfxf kfPkl5 hgd'lQm ;]gfn] ;kmfof u/]sf] ;dfrf/ 5 . ut h]7 klxnf] xKtf gLh ofbjnfO{ cfdhg;d'bfosf] pkl:yltdf ;kmfof ul/Psf] s'/f g]=s=kf=-dfcf]jfbL_ dxf]Q/L lhNnf ;ª\u7g ;ldltn] hfgsf/L u/fPsf] 5 . dfcf]jfbL kf6L{ tyf sfo{stf{sf] lj?4df ;L=cfO{=8L=, ;'/fsL / xTof u/]/ h'g;'s} 7fp“df uP/ n's] klg Tof] JolQm af“Rg ;Dej gePsf] s'/f of] 36gfn] k|i6 kf/]sf] 5 .

6«]8 o'lgog dxf;+3sf] eT;gf{

   sf7df8f}+÷oxL c;f/ !) ut] clvn g]kfn 6«]8 o'lgog dxf;+3sf s]Gb|Lo ;lrj u0f]z /]UdLn] Ps jQmJo hf/L ub}{ ;/sf/n] cfkm\gf] ;+u7gsf g]tf tyf sfo{stf{nfO{ kqmfp u/L j]kQf agfO/x]sf]df 3f]/ eT;gf{ ug'{ ePsf]  5 . jQmJodf c;f/ ( ut] sf7df8f}+ dxf/fhu~h rf]saf6 ;+u7gsf sf7df8f}sf lhNnf ;b:o s=c?0f kl/of/ / ljBfyL{ sfo{stf{ /fhgnfO{ kqmfp u/L j]kQf agfPsf] hgfpg' ePsf] 5 . ædxf;+3sf pkfWoIf lx/f a= /f]sf, dxf;lrj s[i0f Kofs'/]n, sf]iffWoIf a'l4 nfdf nufotnfO{ tTsfn ;fj{hlgs Pj+ l/xfO{ Pj+ c=g]=6«]=o'=dxf;+3dfly nufOPsf] cft+ssf/Lsf] ;+1f tTsfn lkmtf{ glnP c;f/ d;fGtkl5 ;+3if{sf] cf“wLa]x]/L ;[hgf ul/g] 5Æ /]]UdLn] jQmJodf hgfpg' ePsf] 5 .

tdfª ufp“ a:tLleq dfcf]jfbLsf] Ps dlxg] cleofg ;DkGg

pb\3f6g / cleofgsf] dxTj

     ljz]if s]Gb|Lo sdf08, klZrd pkIf]qdf kg]{ dsjfgk'/ lhNnfsf] * g+= Onfsfe/ Ps dlxg] laz]if cleofg ;DkGg ePsf] 5 . …/0fg}lts k|Tofqmd0fsf] nflu hgkl/rfng, ;+u7g lgdf{0f, ;'b[9Ls/0f / ;/;kmfO{ cleofgÚ eGg] d"n gf/fsf ;fy ;DkGg cleofg r}q ! ut] z'? e} Ps dlxgf;Dd hf/L ePsf] lyof] .

    ;f] cleofgsf] pb\3f6g ub}{ lhNnf ;]qm]6/L s=/d0fn] cleofgsf] laz]if dxTj atfpb} cfd hgtfnfO{ ljb|f]xdf ptfg{ o:tf cleofgx? lgoldt ug{'kg]{ atfpg' eof] . pxf“n] hf]8 lb+b+} eGg'eof] æ/0fg}lts k|Tofqmd0fsf] nflu ;Dk"0f{ hgtf u|fdL0f ;QfnfO{ hf]ufp“b} lab|f]xdf pqg' k5{ .Æ * g+= Onfsf O~rf{h s=cg'sf] ;efkltTjdf ;DkGg pb\3f6g sfo{qmddf a'l4hLjL k|ltlgwL s=ho, cg]/fl:jo'-qmlGtsf/L_sf lhNnf cWoIf nId0f sfsL{, tfdfª /fli6«o d'lQm df]rf{sf lhNnf cWoIf /fda= tfdfª, c=g]=d=;+3-qmflGtsf/L_sL lhNnf pkfWoIf l;h{gf l/hfn nufotn] cleofgsf] dxTjaf/] cf–cfkm\gf] dGtAo /fVg'ePsf] lyof] . cleofgsf] pb\3f6g ;df/f]xdf pkl:yt cltly tyf cfd hg;d'bfonfO{ s=sNkgfn] :jfut ug'{ePsf] lyof] eg] s=pQdn] sfo{qmdsf] ;~rfng ug'{ ePsf] lyof] . pb\3f6g ;df/f]x x'g'k"j{ ufp“–uf“paf6 cfPsf hgtfn] k~r]afhf, gf/f h'n';sf ;fy laleGg em+fsLx? k|:t't u/]sf lyP . sfo{qmddf lxdlzv/ ;f“:s[lts kl/jf/n] ;f“:s[lts sfo{qmd k|:t't u/]sf] lyof] .

cleofgsf] p2]Zo / hgdt

     tfdfª hfltsf] afx'Notf /x]sf] dsjfgk'/ wflbªsf] * g+=Onfsfdf kg]{ eftf{, 8f“8fvs{, uf]ug] nufotsf ufh;x?e/L hgtfnfO{ dfcf]jfbL hgo'4sf] Jofks k|rf/–k|;f/ ub}{ hgo'4 k|Tofqmd0fsf] r/0fdf uPsf] / cfd hgtfnfO{ k|Tofqmd0fsf] af/]df a'emfpg / z;:q lab|f]xdf ptfg{ k|f/lDes cEof;sf] nflu cleofg ;~rfng ul/Psf] cfof]hsx?n] hgfb]znfO{ atfPsf 5g\ . cleofgdf ;xefuL Ps ;b:o eG5g æ/ftf /ftf em08f, Jofg/ af]s]/ bh{gf} dflg;x? ufp“ ufp“ uP/ hgo'4af/] atfp“bf t lbglbg} /]l8of]n] dfcf]jfbLn] olt ckx/0f u/] eGg] s'/f t em'¶f] /x]5 .Æ

    cleofg 6f]nL b]v]/ v';L JoQm ub}{ 8f“8fvs{sf] km"n9'ªfsL ^% aifL{of a'9L cfd}n] t lbglbg} dfcf]jfbL 5fkfdf/x? b]lv/x] klg olQ 7'nf] ;V+of / olQ /dfOnf] ub}{ cfPsf] eg] b]Vg' gkfPsf] atfOg . t/ pgn] cleofg 6f]nLlt/ b]vfp“b} elgg\ ælo gfgLx? xfd|f ufp“df cfPb]lv ufp“df rf]/L x'g} 5f8]sf] 5 . gq t slxn] s;}sf] af]sf x/fp“Yof], slxn] s;}sf] s'v'/f, slt t 3/} kmf]l/lbGy] . cfhsfn t 9'Ss 5 . lo gfgLx? ;w} ot} al;/x] x'GYof] .Æ

cleofg / :jf:Yo lzlj/

     cleofgsf] p2]Zo ufp“3/ 6f]nl5d]snfO{ ;kmf ;'U3/ agfpg] / hgtfnfO{ s;/L r]tgf lbg ;lsG5 eGg] lyof] . To;}cg';f/ w]/} 7fp“df :jf:Yo lzlj/ ;~rfng g} ul/Psf] s'/f cleofgdf ;xefuL :jf:Yo ljefusL /l~htfn] atfpg' eof] . pxf“n] :jf:Yo lzlj/ ;~rfng ubf{sf] cg'ej ;'gfp“b} hgfb]z;“u eGg'eof] æs}nfz, a}s'07, 7'nf]8f“8fvs{, uf]ug] ufh;sf] kugL nufotsf 7fp“df ul/Psf] :jf:Yo lzlj/af6 @)) hgfeGbf a9Lsf] k|fylds pkrf/ ul/of] . w]/} t dlxnfx?sf] :jf:Yo ;d:of lyof] .Æ /l~htfn] ;d:ofx?Aff/] atfp“b} cufl8 eGg'eof] æufp“df /x]sf] k'/fgf] ;Qfsf] :jf:Yorf}sLsf] t sfd} 5}g . ltgLx? ufp“df k'Ub}gg\, slQ t ;b/d'sfddf a;]/ tnj dfq} a'em]sf 5g\ . To;}n] xfdLn] u/]sf] :jf:Yo lzlj/af6 hgtf nfeflGjt ePsf 5g\ . t/ xfdL;“u klg kof{Kt dfqfdf cf}ifwL / k|fljlwsx? g} lyPgg\ . ;a} hgtfnfO{ eg] hlt ug{ ;lsPg .Æ :jf:Yo If]qdf cleofge/L ;xof]uLsf] e"ldsf v]n]sL l:sdn] t o:tf lzlj/ hlt ;lsG5 ;~rfng ug'{kg]{ atfOg . cleofg;“u} 3/6f]n l5d]s ;kmf /fVg !@ j6f ;/;kmfO{ ;ldlt ;d]t lgdf{0f ePsf 5g\ eg] k|To]s 3/nfO{ zf}rfno agfpg' kg]{ cfJXfg;d]t ul/Psf] 5 .

k|rf/ k|;f/ / ;+u7g la:tf/

     æhgtfaLr xhf/rf]6L hfg'k5{ clg dfq pgLx? ;u+l7t x'G5g\ . hgtf eg]sf] sf+rf] df6f] xf], of] cleofgn] sf+rf] df6f]df kfgL xfNg] sfd ePsf] 5 .Æ cleofnfO{ lgoldt cg'udg ul//xg' ePsf lhNnf ;]qm]6/L s=/d0fn] atfpg' eof] . æcleofgn] ufp“ ufp“sf hgtfdf tfdfª :jfoQ k|b]z qmflGtsf/L hgkl/ifbsf] gLlt / sfo{qmd k|rf/ k|;f/ u¥of] / ;+u7g gePsf] 7fp“df ;+u7gsf] lgdf{0f eof], ;+u7g ePsf 7fp“df ;+u7gsf] k'gu{7g ug]{ sfdsf ;fy} ;'b[9Ls/0f ug]{ sfd eof] .Æ cleofg sdf08/ s=cg'n] atfpg' eof] . pxf“sf cg';f/ c=g]=d=;+3 -qmflGtsf/L_sf @) j6f, c=g]=ls=;+3-qmflGtsf/L_sf % j6f, tf=/f=d'=df]=sf @$ j6f, afn ;+u7gsf !! j6f, blnt d'lQm df]rf{sf $ j6f, du/ft / td'jfgsf !÷! j6f ;+u7g lgdf0f{ ePsf 5g . cleofg 6f]nLsf ;f“:s[lts kl/jf/sf sdf08/ s}nfzn] hgfb]znfO{ atfPcg';f/ cleofg ;~rfng ePsf 6f]nx?df Aofks dfqfdf jfnk]lG6ª ul/Psf] 5 . cleofg 6f]nLsf sdf08/ s=cg'sf cg';f/ tfdfª hfltx?sf] ljs[ltk"0f{ k'/fgf] ;“:s[ltnfO{ abNg & j6f ;f“:s[lts ;'wf/ ;ldlt ;d]t agfOPsf] 5 eg] ;f“:s[lts sfo{qmd !) 7fp“df, cGt/lqmof sfo{qmd * 7fp“df, a'l4hLjL e]nf ! 7fp“df ul/Psf] 5 . To:t} %) j6f lk+9L ;ef ug'{sf] ;fy} e]nf k|lzIf0fsf ;fy} jg ;ldlt, laBfno lgl/If0f ;ldlt ;d]t cleofgn] agfPsf] 5 .

cleofg;“u}+ >4f~hnL ;ef

     cleofg rNbfrNb} l5d]sL Onfsfdf kg]{ cfu|f ufh;sf] a;]/Ldf zfxL cd]l/sL ;]gfx?n] lhNnf kf6L{ ;b:o s=k|sfz, kf6L{ Onfsf ;b:o s=/d]z, hgd'lQm ;]gfsf ;]S;g sdf08/ s=c~h'/, ;b:o bLIf0fsf] xTof u/] . pxf“x?sf] xTofn] cleofgnfO{ ;d]t :tJw agfof] . cleofgs} qmddf dxfg\ ;lxbx? c~h', k|sfz, bLIf0f / /d]zsf] ;Demgfdf >4f~hnL ;ef ;DkGg ul/Psf] 5 .

    >4f~hnL ;ef laleGg 7fp“df u/L !) :yfgdf ;DkGg ul/Psf] lyof] h;dWo] uf]ug] ufh;sf] kugL eGg] 7fp“df &)) hgfeGbf a9Lsf] pkl:yltdf >4f~hnL ;ef ;DkGg ul/Psf] lyof] . cleofg 6f]nLsf :d[lt, ;fdgf, tf=/f=d'=df]=sf lhNnf cWoIf /fda= tfdfª, ls;fg k|ltlglw lgzfg, lzIfs k|ltlglw a]wlgwL d'9e/L, blnt k|ltlglw OGb| la=s=, ljBfyL{ k|ltlglw lszf]/ a:g]t nufotn] ;Daf]wg ul/Psf] >4f~hnL ;efdf ;a}n] dxfg\ ;lxbx?n] aufPsf] /utsf] plrt d'No b'Zdgaf6 lng] k|lta4tf AoQm u/] .

hgkl/rfng / hgtf;+u ;xsfo{

     laleGg 9u+af6 cleofgdf b'O{ xhf/eGbf a9L hgtfnfO{ hgkl/rfng ul/of] eg] dxfg\ ;lxb d'gf / ;Gtf]ifsf] ;Ddfgdf eftf{b]vL 8f“8fvs{ hf]8g] …d'gf ;Gtf]if ;d'Ggt af6f]Ú !) ls=dL= 3f]8]6f] af6f] lgdf{0f ug]{ sfd ePsf] Ps dlxg] cleofgsf ;xeflun] atfP . 6f]n 6f]ndf t y'k|} ;fgfltgf af6f]x? klg agfOPsf 5g\ . oltdfq geO{ hgtf;“u} dn af]Sg], 3/ uf]7 agfpg] h:tf y'k|} sfd ePsf 5g\ . 6f]n} lkR5] ;f“:s[lts sfo{qmdx? eP . snfsf/x?n] ufPsf], gfr]sf] b]v]/ :yfgLo afl;Gbfx? t b+u eP . lxdlzv/ ;f“:s[lts kl/jf/sf] …kL8fsf] cfuf]Ú eGg] o'4sf] ememNsf] lbg] ck]/f x]/]/ a'9fa'9Lx?n] t cf“z' g} aufP .

cleofgsf] ;dfkg

     cleofgnfO{ ;kmntfk"j{s ;DkGg u/]sf]df ;a}nfO{ wGoafb lb+b} lhNnf O~rfh{ s=jL/h+un] ju{;+3if{sf] k|rf/ ug{ ljutdf klg o:tf cleofgx? b]zJofkL?kdf ;+rfng ul/Psf] atfpg' eof] . pxfn] hf]8 lb+b} eGg'eof] æcleofgn] hgtfnfO{ hfu?s agfp“5 .Æ Ps dlxg] cleofgdf ;xefuL ePsf ;b:ox?, Kff6L{sf lhDd]jf/ g]tf, sfo{stf{, hgd'lQm ;]gf, snfsf/, a'l4hLjL, kqsf/x? pkl:yt /x]sf] ;dfkg sfo{qmddf af]Nb} cltly If]lqo Ao'/f] ;b:o s=k|efls/0fn] æyf]/} sfd u/f+} t/ hgtfnfO{ k|efljt ug]{ sfd u/f}Æ eGg'eof] . ^ g+= sDkgL sld;f/ lqrGb|n] cleofgn] ljrf/ 5g]{ sfddf ;kmn ePsf] atfpg' eof] .

    cleofg 6f]nLsf sdf08/ cg'sf] ;~rfngdf ;DkGg ;dfkg sfo{qmddf lhNnf ;]qm]6/L s=/d0f, ls;fg k|ltlglw lgzfg, dlxnf k|ltlglw /l~htf, ljBfyL{ lxdfn, snfsf/ s}nfz, ;]gfsf tkm{af6 af?b / ;fydf k]df, pQd, sNkgf, nufotn] cleofgsf pknlAw / ;d:ofsf] jf/]df cf–cfkm\gf] ljrf/ ;lxtsf] l/kf]l6{ª u/]sf lyP . ;dfkg sfo{qmd r}q @* ut] ;DkGg ePsf] lyof] .

k|:t'lt–lvnaxfb'/ e08f/L -o'4;Dafbbftf ;'o{ls/0fsf] ;xof]udf_

dnfO{ a[4 eP“ h:tf] t nfUb}g †

        c5fd÷ ljgfos xTofsf08sL k|ToIfbzL{ Ps krf; aifL{o dlxnf eGg'x'G5– æ;QFsf] pGdfbn] ubf{ dfG5]n] dfG5]s} df;' vfG5 .Æ ljgfos 36gfsf] af/] ;f]lwPsf] Ps k|Zgsf] hjfkmdf pQm s'/f atfpg' ePsf] xf–] wf}nL ;fpbn] . pxf“ xfn krf; aif{ k'u]sf] atfpg' x'G5 . pxf“n] g]kfnL hgo'4df ;a}n]] ;xof]u u¥of}+ / d[To'nfO{ hLt]/ zq';+u n8\g uof}+ eg] o'4df hLt t pxf“s} zAbdf– æPs, b'O{, tLg x'G5 x'G5 .Æ

        ljgfos 36gf x'“bf pxf“ To; sfo{qmddf cfkm\gf pd]/sf bf}+t/L dlxnfx?sf] g]t[Tj ub}{ sfo{qmdnfO{  ;kmn kfg{ k'Ug' ePsf] lyof] . s;/L Tof] 36gf eof] t eGbf pxf“n] eGg' eof]– æafj' xfd|f snfsf/x?n] eJo sfo{qmd b]vfp“b} lyP, lhNnfel/af6 @)÷#) xhf/ dfG5] cf]O¥of y] . Tof] hg;fu/ b]v]/ cft+lst ePsf] 1fg]Gb|sf s's'/x?n] k}bn cfpg] ;fx; ug{ ;s]gg\ clg k}nf Psk6s lu4 -x]lnsf]K6/nfO{ eGg'ePsf] xf]nf_ cfP/ rSs/ nufP/ uof] kl5 km]/L cfP/ uf]nL 7f]Sof] .Æ

        Toxf“ Tolt w]/} dfG5] s;/L hDdf eP < lj/f]wLx?n] t dfcf]jfbLn] ckx/0f u/]/, hah{h:tL nu]sf] eG5 lg eGbf pxf“sf] hjfkm lyof]– æTof] eGg]x? xTof/fsf et'jfx? x'g\ . Toqf] @)÷#) xhf/ dfG5]nfO{ dfcf]jfbLn] s;/L ckx/0f ug{ ;S5g\ < km]l/ hah{:tL ug]{ eP t dfcf]jfbLnfO{ Toqf hgtfn] w'nf]lk7f] kfy]{ lg < of] ;a} em'7f s'/f xf] .Æ To;f] eP hgtf cfkm}+ uP t eGg] k|Zgsf] pQ/ lyof]– æxf] afj' . dfcf]jfbLn] Toxf“ 7"nf] sfo{qmd x'“b} 5 eg]/ xKtf lbg klxn] b]lv g} k|rf/ u/]sf lyP . clg Toqf] sfo{qmd x]g{ hfg'k5{ eg]/ xfdL hgtf ;a} uof}+ . To;df Psbf]6f lj/f]wL uP xf]nfg ltg}nfO{ km6fxfn] pkof]u u/]/ To:tf] k|rf/ u¥of xf]nf .Æ

        tkfO{+nfO{ hgo'4 s:tf] nfU5 t eGg] k|Zg ubf{ pxf“n] eGg' eof]– hgo'4 t hgtfnfO{ d'Qm ug]{ n8fO{+ xf] lg < xfdL cfkm}nfO{ d'Qm u/]/ :jtGq agfpg], b'Mv si6af6 d'Qm kfg]{ Aoj:yf Nofpg]nfO{ /fd|f] gdfGg] t ls d"v{ xf] ls km6fxf xf] .

        tkfO{+ t a[4 x'g' eof] olb t?gL ePsf] eP s] ug'{x'GYof] eGbf pxf“n] æd s;/L a[4 eP“ < d df klg aGb's k6\sfpg] tfst 5 . d klg k|ToIf df]rf{df geP klg PDa'; a;]/ b'ZdgnfO{ 7f]Sg t ;lsxfN5' lg . dnfO{ t a'9L ePs} h:tf] nfUb}gÆ eGg' eof] . tkfO{+n] o'4sf] af/]df c? cfdf, lbbL–alxgLx?nfO{ s] eGg'x'G5 eg]/ ;f]w]sf] hjfkmdf eGg'eof]– d h:tf pd]/n] a'9f–a'9L ePklg ;s]sf] / hfg]sf] sfd ug'{k5{, hgo'4 xfdL ;a}sf] xf] . dfcf]jfbL s'g} cfsfzaf6 cfPsf dfG5] t xf]Ogg\ lg < To;}n] o'jf b]lv a[4 ;Dd ;a}n] ldn]/ n8fO{+ ;kmn kf/f}+ eG5' .Æ

–a?0f ltldlN;gf

 

ls;fgn] hdLg af“8]

        ;ft ;fn b]lv s/La %^÷%& ;fn;Dd æhUuf s;sf] hf]Tg]sf]Æ gLlt nfu" u/ eGb} cfGbf]ng ug]{ ls;fg ;+u7gn] clxn] cfkm}+ pQm gLltnfO{ sfof{Gjog ul//x]sf 5g\ .

        clvn g]kfn ls;fg ;+3 -qmflGtsf/L_ g]kfnL zf]lift Pj+ pTkLl8t ju{sf ls;fgx?sf] Kof/f] ;+u7g xf] . of] ;+u7gn] juL{o d'lQmaf6 dfq} ls;fg d'lQm x'G5 eGg] dfGotfnfO{ dfu{bz{g agfP/ k|ToIftM cfGbf]ngsf] g]t[Tj u/]/ hUuf hf]Tg]x?nfO{ g} pQm hUufsf] dflns agfPsf] 5 .

        olta]nf aiff}{+ / o'uf}+ b]lv hdLg sAhf u/]/ ls;fgnfO{ bf; agfpg] ;fdGtx?af6 cltl/Qm hdLg sAhf ub}{ e"ldxLg ls;fgnfO{ ljt/0f ul//x]sf] 5 .

        k|fKt ;dfrf/ cg';f/ ut a}zfv @@ ut] ls;fg ;+3sf] g]t[Tjdf abL{of 9f]8/Lsf] ;fdGt k|ltef /f0ff / /f3j rGb|sf] hdLg, @$ ut] jugfxfsf ;fdGtx? ;'gLn zfx, cgLn zfx / /fhljqmd zfxsf] hdLg sAhf ul/Psf] 5 . To;}ul/ @^ ut] a}bLdf ePsf] hLtaxfb'/ ;'gf/ / h]i7 @ / $ ut] du/fu9Lsf] jL/axfb'/ zfxsf hdLg ul/ nueu Ps xhf/ ljufxf hdLg sAhf ul/Psf] 5 . pQm hdLg e"ldxLg ls;fgsf] nfut v8f ul/ ljt/0f ul/g] s'/f lhNnf hg;/sf/ / ls;fg ;+3n] hgfPsf 5g\ .

        o;}u/L x'Dnf lhNnfsf]] >Lgu/ uNkmfufp“sf] s/La %) /f]kgL hdLg ls;fg ;+3n] uf=h=;= k|ltlglwx?sf] /f]xj/df sAhf ul/ e"ldxLg ls;fgx?nfO{ af“l8Psf] 5 . ;f] hdLg ljt/0f u/]kl5 :yfgLo hgtn] ca ;f“lRrs} u/Lasf lbg cfP eg]/ v';L JoQm ub}{ ls;fg ;+3 -qmflGtsf/L_df ;+ul7t x'g yfn]sf 5g\ .

        ls;fgx? ljsf; lgdf{0fdf klg ;s[o eP/ nfUg yfn]sf 5g\ . cfkm\gf] lglDt cfkm}+n] u/f}+ eGb} x'Dnf >Lgu/ uf=h=;= cGt/ut dNkmfuf8sf] sf]th8Lsf] hdLgsf] l;+rfO{sf] nflu nfvf}+ nfut a/fj/sf] hg>dbfg ul/ s/La ;f9] b'O{ ls=dL= r§fg sf6]/ s'nf] lgdf{0f u/]sf 5g\ . pQm s'nf] lgdf{0fn] ;f] uf=h=;=sf] jf8{ g+= ! b]lv % g+= jf8{ ;Ddsf hgtf nfeflGjt ePsf 5g\ . ;f] s'nf] uf=h=;= / :yfgLo ls;fg ;+3sf] g]t[Tjdf vlgPsf] lyof] .

 

s'/fsfgL

hgo'4af6 g} ul/asf] d'lQm x'G5

– hf]v] yfkf

tkfO{{+sf] kl/ro <

            d]/f] gfd, hf]v] yfkf xf] . d]/f] 3/ h'Dnf l:yt s'8f/Ldf k5{ . d clxn] ^) aif{sf] eP“ . of] xndf ;a}eGbf a[4 d g} x'“nf .

lsg k"0f{sfnLg x'g'eof] <

        tkfO{+ cfZro{df gkg'{xf];\ . d]/f] sDo'lgi6k|lt efjgf )$^ af6 cfPsf g} xf] . /fhgLlt ub}{ d]/f] wg uof], ;DkQL uof], lhpn] wf]sf vfof] . x'g t d}n] k9] n]v]sf] 5}g . s=k/fg w/fnf;+u d]/f] cfTdb]lvsf] ;xsfo{ lyof] . pxf“n] eGg'ePsf] lyof]– d]/f] /utsf] abnf lng' . pxf“n] 5f]8]/ uPsf lhDdfx? k'/f ug]{ p2]Zosf ;fy uf=h=;=sf] ;QFdf ;lqmo x'b} cfP“ . ca t Pskl5 csf]{ ub}{ kf6L{sf] cfjZostf a9\g yfNof] . yk /utsf] cfjZostf k/]sf] jf]w eof] . pxf“n] b]vfPsf] af6f]df nfUg oxL P]ltxfl;s xnaf6 k"0f{sfnLg ePsf] 5' .

c?nfO{ s] ;'emfj lbg rfxg'x'G5 <

hgo'4sf] af6f] j}1flgs 5, ;xL 5 / o;}af6 u/Lasf] d'lQm x'G5 . oxLaf6 xfd|f] d'lQm ;Dej 5 . of] o'4 clGtd o'4 xf], of] a]nf ljb|f]xsf] a]nf xf] . ctM ;a} Ps};fy cfpg cfu|x ub{5' .

 

Gofosf] 9f]sf vf]Hg dlxnf d'lQm cfGbf]ngdf nfUb}5'

– lzjf pkfWofo

tkfO{sf] kl/ro atfpg ;Sg'x'G5 <

        d $) aifL{o clzlIft gf/L x'“ . d]/f] hGd:yn cf]bfgs" ufh;df ePk lg kf]OnL3/ u]nf ufh;df k5{ . d]/f] gfd lzjf pkfWofo xf] .

tkfO{+sf] cfkm\g] s]xL s'/f eP eGg'xf];\ g <

        d ( aif{sL 5“bf ljjfx eO;s]sf] lyof] . ;do ljTt} uof], d]/f] >Ldfgn] klg dnfO{ PSn} 5f]8]/ ljTg' eof] . pxf“sf] d[To' ePsf] nueu !( aif{ k'Uof] . pxf“sf] ;Demgfsf] lrgf] ^ dlxg] aRrfnfO{ x'sf{pb} 7"nf] agfP“ . hLjgdf cfOkg]{ b'Mv / si6sf s'/} gu/f}+ . cfkQL / ljkQLn] ;w}+ 3]/f s;]sf] x'GYof] . dfOtL3/df cfdf a'jf / efOx?sf] cfzf e/f]iffdf d]/f b'Mvsf lbgx? l5rf]Nb} NofP“ . b'Mvsf] cg]sg e"d/Ldf k/]sL eP klg clxn] k|ToIf lkmN8df n8\g kfp“bf uj{ nfu]/ cfPsf] 5 . h] xf]; 5f]6s/Ldf oxL xf] .

tkfO{+ s;/L qmflGtsf] af6f]lt/ 8f]l/g' eof] <

        )%& ;fn lt/sf] s'/f] xf] . crfgs efO{ qmflGtsf] af6f]lt/ nfu] . dnfO{ klg lj:tf/} efjgfn] 8f]¥ofpb} Nofof] . dnfO{ klg qmflGtdf pT;'stf hfu]/ cfof] . efOs} k|]/0ffaf6 d glhsaf6 kf6L{ qmflGtdf sfd ub}{ cfP“ . hlt hlt sfd ub}{ uP“ Tolt Tolt a'em\b} ljrf/ klg qmdzM ablnb} gof“ aGg yfNof] . kf6L{n] klg lhDd]jf/L yKb} uof] . To;/L cufl8 a9\bf kf6L{ ufp“ sld6L ;b:o, c=g]=d= ;+3 -qmflGtsf/L_ Pl/of pkfWoIf lyP . hglgjf{rgdf u]nf ufh;sf] pkk|d'vsf] x}l;otn] sfd ub}{ lyP“

tkfO{+sf] h:t} lbbL alxgLx?nfO{ s] eGg rfxg' x'G5 <

        cGofo / cRofrf/sf] ;fª\nf]df af“lwg k'u]sL kL8fsf cfz'nfO{ k5\of}/Lsf] km"sf]{n] k'5]/ a:g] cfdf lbbL alxgLx?sf] d'lQmsf] af6f] g} ju{–;+3if{ xf] . ju{–;+3if{af6} xfd|F] ;'gf}nf] eljiosf] lgdf{0f x'G5 . To;}n] of] clGtd tyf lg0ff{os o'4df cfdf lbbL–alxgLx?sf] ;xeflutf x'g cfjZos 7fG5' .

clxn] tkfO{+sf] cg'e'lt s:tf] /x]sf] 5 <

        hgd'lQm cfGbf]ngdf ljrf/ g} k|wfg kIf x'bf] /x]5 . ljrf/df :ki6tf ePdf ;a} ;d:ofsf] ;dfwfg ug{ ;lsg] /x]5 . of] ju{–;+3if{ k9]n]v]sf] a'l4hLjLx?sf] dfq} geP/ Gofosf] 9f]sf vf]Ngsf] nflu d h:tf tdfd lbbL alxgLsf] vf“rf] 5 / b]z kl/jt{g ug{ ;Sg]5g\ eGg] ;f]+r 5 .

 

8fS6/sf] k]zfaf6 ;]jf ug{ k'u]g / hgo'4df nfu]+

– hjf/Lnfn e§/fO{

s'g k]zfdf ;+nUg x'g'ePsf] lyof] <

        d}+n] @)%$ ;fnaf6 :yfO{ ?kdf d]l8sn /fvL ! aif{ h'Dnf vn+uf a;]+ . To;kl5 s'8f/L -cfkm\g} ufp“df_ d]l8sn cf}ifwL k;n, km]G;L k;n / vfBfGg :6f]/ /fv]/ a;]sf] lyP“ . d ;f]Rby] o;af6 hgtfsf] ;]jf ug{ k'Ub}g . hgtfsf] ;]jf ug]{ cleofgdf ;+nUg x'g] kxn t ul//fv]sf] lyP“ . @( h]i7 @)%* df zfxL ;]gfsf hNnfbx?n] 3/ ;]jf]6]h u/]sf lyP . ;DktL / cf}ifwL u/L ( nfv ?k}+of“ a/fj/sf] Iflt k'¥ofP . km]l/ d+;L/ !, @)%* ;fndf 3/ Wj:t kf/]/ kms]{ . Tolta]nf klg cf}ifwLsf] k;n ul//fv]sf] lyP“ . t/, b'Zdg cfof] eg] cGt} ;]N6/ lnGy]+ .

hgo'4df lsg nfUg' eof] <

        klxnfaf6} d]/f] qmflGtsf/L efjgf t xf] . 3/df a;]/ hgtfs]f ;]jf ug{ ;lsPg . 3/af6 hgtfnfO{ kl;gf klg lbg ;lsb}g lyof] . otf t /ut klg lbg kfOPsf] 5 . km]l/ csf]]{ s'/f olta]nfsf] o'u ljb|f]xsf] o'u xf] . hgtfsf] kIfdf n8\g / ljb|f]xsf] gfos aGgsf] nflu lh=h=;= k|d'vn] d~raf6 cfx\jfg u/]kl5 oxL P]ltxfl;s sfo{qmdaf6 k"0f{sfnLg eP“ .

clxn] tkfO{+nfO{ s:tf] dx;'; ePsf] 5 <

        clxn] d]/f] g]n / aGwg 6'qmf 6'qmf ePsf 5g / v'Nnf cfsf;df cfPsf] dx;'; ePsf] 5 . xf};nf a9]sf] 5 . d]/f] lbdfu km/flsnf] ePsf] 5 . d'lQm o'4df ;fd]n x'g kfp“bf uf}/jtfn] 5ftL km"n]sf] 5 .

 

b]zsf] lhDdf xfdL o'jfx?n] lng' k5{

–/fhaxfb'/ l;+x

tkfO{+sf] kl/ro <

        d]/f] gfd /haxfb'/ l;+x xf] . clxn] d @) aif{sf] eP“ . d]/f] 3/ cf]bfgs"–$, l;dv]tdf k5{ .

tkfO{ cfGbf]ngdf lsg nfUg'eof] <

        b]z / hgtfsf] lglDt n8\g'k¥of] . hgtfsf] lxtfy{ xfdL o'jfx? gn8] sf]xL klg n8L lbb}g . b]z arfpg] lhDdf, ;lxbsf] /utsf] ;Ddfg ug]{ lhDdf, bldt / zf]lift ju{nfO{ dfly p7fpg] lhDdf xfdL o'jsx?sf] xf] . of] ;a} lhDd]jf/LnfO{ o; ljZj ljBfnoaf6 dfq} k"/f ug{ ;lsG5 . ;fd|FHojfbaf6 b]z d'Qm kfg]{ cleofgdf h'6\g kfp“bf cfkm}df uj{ nfU5 . of] h'Dnf / sfnLsf]6sf u/Lax?sf] k|yd clwj]zg xf] . oxL cj;/ kf/]/ d k"0f{sfnLg ePsf] x'“ .  

 

sdf08 :t/Lo sDkgL 3f]if0ff

b'uf{k|;fb sfkm\n]

        h'Dnf -u]nf_÷ g]kfn blnt d'lQm df]rf{sf] sdf08 :tl/o sDkgL 3f]if0ff ePsf] 5 . dfGd, etf{, ;'sfl6of, d'u|fxf, bfxf“, u]nf, cf]bfgs" / lrnvfof uf=h=;=af6 k|ltlglwTj ub}{ jfhf, ufhf / gf/f h'n';sf ;fy pkl:yt sl/a ! xhf/ hgdf;sf] aLrdf pQm 3f]if0ff ;DkGg ePsf] xf] .

        v's'/L, e?jf aGb's, nf7L / wg'ifjf0fn] ;'–;lHht k+lQma4 ldlnl;ofx?sf] rf}tkmL{ u:tL / s8f kx/f leq % 306f ;Dd rn]sf] pQm sfo{qmdsf k|d'v jQmf g]kfn blnt d'lQm df]rf{ lh=;= h'Dnf±sflnsf]6sf pkfWoIf /tg kl/of/ x'g'x'GYof] eg] cGo jQmfx?df g]kfn blnt d'lQm df]rf{ df]8]n Pl/of OGrfh{ rGb|axfb'/ lj=s=, sfl~h/f]jf kflIfssf :jl0f{d ljxfgL, g]kfn /fli6«o a'l4hLjL ;+u7g lh=;=;= s= lzv/, c=g]=d=;+3 -qmflGtsf/L_ lh=;=;= ld7\7" zfxL, clvn -qmflGtsf/L_ lh=;=;= eLdaxfb'/ zfxL, u]nf uf=h=;= k|d'v gGbnfn yfkf x'g'x'GYof] . ;fy} jof]j[4 / ;lxb kl/jf/sf] tkm{af6 cf;gu|x0f u/fOPsf] lyof] . sfo{qmdsf k|d'v jQmf /tg kl/of/n] blnt hfltsf] pTkL8g / d'lQmsf] k|Zgdfly Jofks 5nkmn ub}{, qmflGtsf cfwf/ blnt hflt ePsf] x'bf cjsf] cfd ;z:q ljb|f]xdf blntaf6} ljb|f]xsf] sdf08/ aGg'kg]{ s'/fnfO{ hf]8]/ ;4g kl/of/ sldzf/ /xg] u/L !$) ;b:oLo j[xb sDkgL 3f]if0ff ug'{eof] . h;sf] sdf08/ /+u] lj=s=, ;xsdf08/ cv08 lj=s= / Pkm=lh=Pn= gj/fh lj=s= /xg'ePsf] 5 . cToGt} ;f}xfb{k"0f{ jftfj/0fdf ;DkGg pQm sfo{qmdsf] ;efkltTj bGtf kl/of/n] ug'{ePsf] lyof] eg] pT;fxk"0f{ pb\3f]if0f bof/fd lj=s=n] ug'{ePsf] lyof] . aLr aLrdf ;lGbk hg;f“:s[lts kl/jf/ -u]nf– ^,&_ / /Qm/+lht hg;f“:s[lts kl/jf/ -u]nf– *,(_ nf]s ;“:s[ltnfO{ emNsfpb} hgjfbL b]p8f, uLt, g[To, ck]/f / gf6s k|:t't u/L cfd hgdf;sf] dg lhTg ;kmn /x]sf lyP .

        pkl:yt hgdf;x? z}Go lgodsf ;fy sfo{qmdsf] clGtd 38L;Dd d~rdf Ps6sn] gh/ kmfln/x]sf lyP . 3/]n' xltof/wf/L hgldlnl;ofx?n] rf}tkmL{ kx/f lbO/x]sf lyP . otf zfxL ;]gfn] k|j]z u/] s] ug'{ x'G5 < eGg] k|Zgsf] pQ/df lkknrf}tf/Ldf ;ts{ kf]lh;gdf /xb} u/]sL ;]S;g sdf08/ b'uf{ s'df/L zfxLn] atfO{g\ –…xfd|F] hg;Qfsf] of]hgf cg';f/ log} 3/]n' xltof/af6 b'Zdg ;]gfsf uf]nL;“u k|ltjfb ug]{ b[9 OR5f zQmL 5 . hgtf / hg;Qfsf] ;'/Iff ug'{ xfd|F] st{Jo xf] . otf b'Zdg ;]gf t 6fpsf]df uhLgf af“w]/ cfpg'k5{ . cfwf/ IF]qdf ha k:5 w]nf] lk7f] x'G5 .Ú To;}u/L Knf6'g sdf08/ /ljGb| e§/fO{ atfp“5g\–  ufp“x? o'4df]rf{df ablng' kg]{, ;Dk"0f{ hgtf z}Gos[t x'g'kg]{ cjwf/0ff cg';f/ xfdL klg cfwf/e"t z}Go ;+u7gdf elt{ ePsf 5f}+ .  tflnd, /f]nsfn, l/kf]6{ a'emfpg] sfd, ;ts{tf cfbL ;a} z}Go lgod cg';f/ x'G5 . To;}u/L h'Dnf±sflnsf]6sf ;a} 7fp“x?df g]=b=d'=df]= sf sdf08 :t/df sDkgL, Pl/of :t/df Knf6'g, uf=h=;= :t/df ;]S;g 3f]if0ff ul/Psf] 5 . o;} hgz}Go dfr{ leq lhNnf :t/df j6flnog 3f]if0ff ug]{ nIf /flvPsf] cWoIf nfnaxfb'/ ;fsL{ atfp5g\ .

 

blntx?n] ;Dd]ng u/]

        wgu9L÷lj:tf/jfbL /fi6« ef/t glhs kg]{ j}t8L lhNnfdf j}b]lzs x:tIf]k, ;fdGtjfb tyf lj:tf/jfb / a|fDx0fjfbsf] r/d r'nL :yfg cf]u6]sf] ;dfhdf x'b} cfPsf] sn+sLt cdfgjLo 5'jf5't, e]befj h:tf s'–k|yfsf lj?4df blnt cfGbf]ngsf] u'0ffTdstfdf g]=b=d'=df]=sf] k|yd lhNnf ;Dd]ng P]ltxfl;s ?kdf ;DkGg eof] . g]=s=kf=-dfcf]jfbL_n]] to u/]sf] ;z:q hgcleofgsf] d"n gf/f dd{jf]w u/L lhNnfsf] ;fk]Iftfdf blnt k|yd lhNnf ;Dd]ngsf] gf/f 7f]; ul/Psf] lyof] .

        æ;fdGtL s';+:sf/sf lj?4 h'emf? ;+3if{ u/f}+, ;Dk"0f{ blnt d'lQm nflu ;z:q hgljb|f]xdf cl3 a9f}+ † eGg] gf/fnfO{ g]=b=d'=df]= ;]=d=n] 7f]; u/]sf] æ;z:q blnt hg cleofgÆ ;“u ;DalGwt x'g] ul/ ;zQm ?kdf cfGbf]ng p7fpg] ul/ ;j{k|yd blnt cfGbf]ngsf k|yd ;lxb !! aifL{o lbnaxfb'/ /Dt]n nufot s]Gb|Lo ;b:o k|]d a/fOnL, /fds'df/ lj=s= b]lv lnP/ j}t8Ls} /0fd}bfgdf pRr alnbfg k|fKt ug'{x'g] ;}Go sDkgL sld;f/ hoaxfb'/ lj=s=, j}t8Ls} ;f“:s[lts df]rf{df sfo{/t\ lgd{n kf}8]n, g]=b=d'=df]=j}t8Ls} lhNnf sld6L ;b:o sfn' n'xf/ h:tf jL/ ;lxb k|lt Ps ldg]6 efjk"0f{ >4f~hnL ck{0f ul/ ;Dd]ngsf] pb\3f6g z'?jft ePsf] lyof] . blntsf] k|yd lhNnf ;Dd]ngdf sl/a &)) hgfsf] xf/fxf/Ldf k|ltlglw, ko{j]Ifssf] pkl:ylt /x]sf] lyof] .

        e'jg lj=s=sf] cWoIftfdf ;DkGg ;f] ;Dd]ngdf g]=s=kf=-dfcf]jfbL_ lhNnf j}t8Lsf l8=l;=P;= nf]s]zsf] ljz]if pkl:ylt /x]sf] lyof] . To:t} sfo{qmddf l8=l;=Pd= ljho;'Gb/, e"ld, l8 jg af6 cfPsf cleofg 6f]nLsf s= lty{, c=g]=ls=;+3-qmflGtsf/L_sf lhNnf cWoIf b]jl;+x dx/f, ;f“:s[lts ;}Go sDkgL sdf08/ s= ;fjLqf /x]sf lyP . sfo{qmdsf] bf]>f] ;qdf lhNnf j}t8Lsf sfo{/t blnt l8=l;=Pd=x?af6 cf–cfkm\gf] sfo{IF]qsf] l/kf]6{ k]z u/fOPsf] lyof] . l/kf]6{af6 ;fdGtjfb / a|fDx0fjfb xflj ;dfhdf eO cfPsf] blnt dflysf ljs[lt lj;+utL, dfgjLo c;dfgtfsf lj?4 h'Wg' kg]{ s'/f] /fv]sf lyP .

        ;f] ;Dd]ngsf k|d'v cltly lhNnf ;]qm]6/L s= nf]s]zn] l/kf]6{sf] jf:tljstfnfO{ cu|ult lbg yk ;'emfj ;Nnfx lbg] ul/ cfkm\gf] :yfgLo -nf]sn_ efiffdf k|lzIf0f lbg] sfd ug'{eof] . blnt ;d'bfosf JolQmut ;d:of 5f]8L kf6L{, df]rf{, of]hgf g} d'Vo xf] eGg] cy{df cleofgsf k'/} ;Dd]ngdf ;xefuL ePsf lyP . oltdfq geO{ Ps xKtf b]lv lnP/ Ps dlxgf ;Ddsf] cjlwe/ ;a} kmf}hLs[t eO{ efnf, v's'/L, v'0ff ;fdft]/ gf/f h'n'; u/]/ Ps 7fp“af6 csf]{ 7fp“df cfkm\g} 5nLof gf“r, jfhf, ufhf w'dw8fsf ;fy blnt ;d'bfo ;zQm kl/rflnt ePsf lyP .

        ;Dd]ngdf ;xeflu k|ltlglwnfO{ k|d'v cltly nf]s]zn] blntsf] Oltxf; jt{dfg kl/l:ylt blnt cfGbf]]ng / cfufdL of]hgfaf/] hfgsf/L ul/ k|i6 kfg]{ sfd ug'{ ePsf] lyof] . o;kl5 ;Dd]ngdf lhNnfsf] blnt l:ylt / k|ltj]bg jfrg ug]{ sfd ;Dd]ngsf cWoIfaf6 ul/of] . kl5 ;f] k|ltj]bgnfO{ k|ltlglwn] kf; u/]sf lyP . o; ;Dd]ngn] cWoIf, pkfWoIf, ;lrj, ;x;lrj, sf]iffWoIf / ;b:o u/L !( ;b:oLo gof“ lhNnf sld6L rog u/]sf] 5 . h;df qmdzM e'jgrGb| lj=s=, ;'/]Gb| dx/, duL/fd cf]8, nEd0f lj=s=, Pg' g]kfnL, jL/  bofn, nIdL cf]8, xl/if lj=s=, xl/nfn lj=s=, d~h' lj=s=, ljdnf lj=s=, /df lj=s=, wgL/fd lj=s=, lbks 6]n/, z+s//fd dx/f, sdn lj=s=, /fh]Gb| lj=s= / hgs n'xf/ /x]sf 5g\ . sfo{qmddf  ljz' ;f“:s[lts ;}Go sDkgL lk=Pn= gDa/ la af6 klg blntsf jf:tljs kL8f emNsg] vfnsf uLtx? k|:t't ePsf lyP .

        cGtdf lgjf{lrt cWoIf e'jgrGb| lj=s=n] ;+3if{ ug{ ;a} gh'6L ;'v / d'lQm 5}g eGg] egfO{ ;lxt ;Dd]ngsf] ;dfkg u/]sf lyP . ;Dd]ngsf] nuQ} ;f] ;Dd]ngdf ;xefuL k|ltlglw cleofgdf h'6\g] hgtfnfO{ k|lzlIft u/]sf lyP .

 

:yfgLo hgjfbL ;QFsf] k|lzIf0f

c5fd÷ ;]tL–dxfsfnL If]qLo Ao'/f]n] to u/]sf] ;z:q hgdflr{ª cleofgs} qmddf c5fd Pl/of ;+u7g ;ldlt –* sf] :yfgLo hgjfbL ;Qfsf] k|lzIf0f sfo{qmd ut h]i7 !^ ut] ;';DkGg ePsf] 5 . h;df le=l;=Pg= Pssf le=l;= OGrfh{ Pl/of kf6L{ ;b:o s= pHhjnn] ;f] sfo{qmdsf] ;+rfng ug'{ePsf] lyof] . ;f]xL sfo{qmdsf ;efklt le=l;= gDa/ $ le=l;= OGrfh{ s= jljn] ug'{eof] . ;f]xL sfo{qmddf k|d'v cltly ;f]xL Pl/of OGrfh{ lhNnf kf6L{ ;b:o s= /+hLt x'g'x'GYof] . cGo cltly ;]tL–dxfsfnL ;'rgf tyf ;+rf/ ljefu ;fwf/0f zfvf ;b:o tyf s0ff{nL, ljd;{ kf]i6 OGrfh{ s= kf]if0f, ;fy} ;f]xL Pl/ofsf] P=l;=P;= s= k|lbk x'g'x'GYof] . h;df :jfut dGtAo kf6L{ zfvf ;]qm]6/L tyf ljd;{ kf]i6 ;]qm]6/L s= a;Gtn] lbg'eof] . ;f]xL k|lzIf0f sfo{qmddf :yfgLo hgsnfsf/n] ljleGg efiffsf] b]p8f uLt, ;fy} :jfut uLt :yfgLo Hjfnfd'vL snfsf/ 9+sf/Ln] ufPsf] lyof] . To;kl5 Pl/ofsf ;Dk"0f{ le=l;= af6 qmdzM l/kf]6{ k]z eof] . o;kl5 cltly u0faf6 cf–cfkm\gf] ljifo j:t' 5'6\ofOPsf] lyof] . h;df l/kf]6{ dfly 5nkmn ;"rgf tyf ;+rf/sdL{ s= kf]if0f, hg;Qfn] ug'{kg]{ sfd st{Ao pgsf] clwsf/ af/] k|d'v cltly s= /+hLt ;fy} @!cf}+ ztfAbLsf] hgjfbaf/] s= k|lbkn] /fVg' ePsf] lyof] . h;df ;f]xL k|lzIf0f sfo{qmdsf aLr aLrdf b'O j6f :yfgLo hgsnfsf/ 6f]nLn] tTsfnLg sxfnL nfUbf] 36gf c5fd ljgfossf] k'/f] ;Qfsf] hNnfbåf/f ul/Psf] bfgjLo Aojxf/nfO{ ;d]6]sf b]p8f uLt k|:t't ul/Psf lyP . h;df snfsf/ Hjfnfd'vL, snfsf/ 9+sf/L, g/hg snfsf/ 9'ªu]rfNgf] pkl:yt lyP .

 

ad ljikmf]6g x'bf ;]gf 7x/}

k|rf/ x'DnL

    x'Dnf -l;ldsf]6_÷ hgd'lQm ;]gf cGt/ut P;=l6=Pkm=sf] Ps 6's8Låf/f cfqmd0f ubf{ zfxL cd]l/sg ;]gfsf Ps hjfgsf] l;dLsf]6 nfugfdf d[To' ePsf] 5 .

            Pl/of g+= ^ sf ;]qm]6/L phf{ tyf P;=l6=Pkm= s= :kftsf cg';f/ k'/fgf] kml;jfbL ;QFsf] ;b/d'sfd elgg] l;dLsf]6df ;'/Iffy{ vl6Psf zfxL cd]l/sg ;]gf 8\o"6Lsf] nflu ahf/af6 %)) ld6/ / slyt ;}gLs SofDkaf6 $) ld6/ 6f9f /x]sf] l;ldsf]6 nfUgfdf uPsf] a]nf hgd'lQm ;]gf cGt/ut P;=l6=Pkm=sf Ps 6's8Ln] cfqmd0f ubf{ Ps zfxL ;}lgssf] d[To' ePsf] 5 eg] cGo ;]gf tyf k'ln; xtfxt ePsf 5g\ . To;t}u/L  8f“8f kmofsf] dfly cf]u|]g eGg] 7fpdf u:tLdf uPsf] ;+o'Qm xTof/f ;'/Iff kmf}h dfly hg;]gfn] ad ljikmf]6 u/fpbf s]xL ;'/Iff kmf}h xtfxt ePsf / %÷^ hgf 3fO{t] esf] k|ToIfb;L{ hgtfn] atfPsf x'g\ . :d/0fLo 5, ;]gfsf] d[To' r}q–@% ut] ePsf] xf] .

cleofgsf] cfjlws cfwf/e"t :s'lnË

        dx]Gb|gu/÷ ;z:q hgcleofgsf] cfjlws ;ldIff s~rgk'/ lhNnf kf6L{n] ;DkGg u/]sf] hgfPsf] 5 . sfo{qmd lhNnf ;]qm]6/L s= kj{tsf] cWoIftfdf / cf/=la=Pd= s= cfbz{sf] ljz]if pkl:ylt /x]sf] lyof] . sfo{qmddf cleofgsf sdf08/x? / ;]gfgL sd/]8x?n] ;d]t ;ldIffTds l/kf]6{ k|:t't ug'{ePsf] lyof] .

        To;sf] ;fy} pQm ;ldIff kl5 lhNnf kf6L{n] sfo{stf{sf] j}rfl/s :t/ p7fpg @ lbg] cfwf/e"t :s'lnË ;~rfng u/]sf] lyof] . pQm :s'lnË kf6L{ lhNnf ;]qm]6l/o6 ;b:o s= ;'lbkn] bz{g, /fhg}lts cy{zf:q / j}1flgs ;dfhjfb af/] rnfpg' ePsf] lyof] . ;f] sfo{qmdn] sfo{stf{x?sf] dgf]jn a9fPsf] s'/f lhNnf kf6L{n] hgfPsf] 5 .

le;g, s~rgk'/

 

csf]{ cf“wL–a]x/L s~rgk'/df

        dx]Gb|gu/÷ k|lts[ofjfbLx?sf] cvf8f eg]/ lrlgg] s~rgk'/df ut r}q @$ sf] ls;fg ;+3if{af6 cflQP/ ;'gf]of]lht tl/sfåf/f 36fOPsf] 36gfsf] nuQ} km]l/ hgtfsf] la|u]8 :t/sf hgkmd]{zgx? aRrf b]lv j[4;Dd :yfgLo emf“sL ;lxt @ lbg] cleofgdf h'6]sf] va/ k|fKt ePsf] 5 . !$)) ;b:o /x]sf la|u]8 gfrufg ;lxt dzfn / kmfol/Ë h'n'z ub}{ b'Zdgsf jl/kl/ hf]uj'9f, r'/] 8f“8fnfO{ 3GsfP . pQm la|u]8sf sdf08LË s= ljlrq / sld;fl/Ë lhNnf ;]qm]6/L s= kj{tn] ug'{ePsf] lyof] .

        csf]{ ;dfrf/ cg';f/ t/fO{ If]qdf klg Ps la|u]8 kmd]{zg Ps lbg] cleofgdf h'6] . h;sf] xf]n sdfl08Ë s= ;'lbk / sld;fl/Ë kj{tn] ug'{ePsf] lyof] . tLgj6f j6flnogsf kmd]{zgx? ljs]lGb|t ul/ kmi6 a6flnog hgkmd]{z j]nf}/Ldf, ;]s]08 j6flnog /}sjf/ ljr'jfdf / y8{ j6flnog k|tfkk'/ uf=h=;=df dzfn h'n'z ;lxt ;dfkg ul/Psf] lyof] . h;sf] j6flnog sdf08/x?df qmdzM ;fu/, ;'o{ / ad /xg'ePsf] lyof] .

        To;}ul/ Ps csf]{ ;dfrf/ cg';f/ k'/fgf] ;QfnfO{ r'gf}tL lb+b} hf]ua'9f uf=h=;=sf rGbgL df=lj=, s'd{n] df=lj= hd/fgL, ;n]6f, dnf; –lg=df=lj= / 9sfgL, hfhnf, sf}5f8L, l;dnjG8f, s/]gL, nfdfuf8f, ;f“wgL –k|f=lj= nufot !@ j6f ljBfno tLg lbg] cleofgdf h'6]sf lyP . cleofg ljBfyL{ / lzIfs ul/ j6flnogsf] hgkmd]{zg 3f]if0ff u/]sf] clvn -qmflGtsf/L_ s~rgk'/sf lhNnf cWoIf a;Gt rf}w/L atfpg' x'G5 . ;f] j6flnogsf sld;f/ ;+u7gsf lhNnf OGrfh{ b]j]Gb| 9'Ëfgf / j6flnog sdf08/ ;+u7gsf pkfWoIf 8Dd/ af]x/f /xg' ePsf] 5 . h;df P, la, l;, l8 / O sDkgL 3f]if0ff ul/Psf 5g\ . l8 sDkgL 5fqfsf] sDkgL / O sDkgL lzIFsx?sf] kmd]{zg lyof] . sDkgL sdf08/x?df qmdzM /fh]Gb| g]uL, ;+3if{ wfdL, bdg dxtf, nIdL lbofn / gf/fo0f bQ e§ -rGbgL df=lj= –k|=c=_ /x]sf 5g\ . j6flnogdf hDdf #^* hgf ;b:o /x]sf 5g\ .

        o;/L hf]ua'9f If]qdf /x]sf] k|lts[ofjfbL ;]gfsf] SofDkn] hgtfsf] zlQm b]lv cft+lst eO{ xfn ;f“em ;ft ah] b]lv s'd'{n], 9sfgL, sQfn / l;dnv]6 ;Dd skm\o"{ cfb]z hf/L u/]sf] 5 . t/, hgtfx? p;sf] s'sfo{ k|lt cfqmf]lzt x'b} k|To]s lbg cf7 ah] b]lv lgif]lwt If]qdf dzfn h'n'z / kmfol/Ë h'n'z u/]sf 5g\ . b'Zdg cfkm\gf] SofDkdf s}b ePsf] 5 . o;/L tLg lbg] ljBfyL{ cleofgdf ^* hgfs]f lgoldt ldlnl;of cleofgsf] ;'/Iffy{ vl6Psf] lyof] . xfn r'/] IF]qdf cleofgn] afn b]lv j[4 ;Dd grfPsf] 5 / k'gjf{;sf xTof/fx? hgtfsf] t'kmfgL Hjf/ef6f b]lv cft+lst eO{ ;b/d'sfd eflu;s]sf 5g\ . – le;g pN6x'jf

 

clvn -qmflGtsf/L_sf] lhNnf ;Dd]ng

        dx]Gb|gu/ -s~rgk'/_÷cg]/f:jljo" -qmflGtsf/L_ s~rgk'/n] æ;fdGtL /fhtGqsf] k"0f{ pGd'ng u/f}+ † ;z:q ljb|f]xåf/f hgjfbL u0ftGq k|fKt ug{ 5}7f}+ lhNnf ;Dd]ng ;kmn kf/f}+ ††Æ eGg] d'ngf/fsf ;fy P]ltxfl;s 5}7f}+ lhNnf ;Dd]ng ;DkGg u/]sf] 5 . ;Dd]ngn] j;Gt rf}w/Lsf] cWoIftfdf Ps kl5 yKg] ul/ !# ;b:oLo ;ldlt lgjf{lrt u/]sf] 5 . ;f] ;ldltdf cWoIf a;Gt rf}w/L, pkfWoIf 8Dd/ af]x/f, ;lrj z}n]Gb| dx/f, ;x–;lrj cflzif rf}w/L / sf]iffWoIf hfgsL e§ /x]sf 5g\ eg] ;b:ox?df l/tf zdf{, nIdL lbofn, zfGtL rf}w/L, wgL/fd /fgf, gljg af]x/f, s]zj a'9f / s[i0f bQ e§ -xfn h]n_ /x]sf 5g\ .

        pQm ;Dd]ngdf ;+u7gsf lhNnf cWoIf a;Gt rf}w/Ln] k|ltj]bg k|:t't ug'{epsf] lyof] . sfo{qmdsf k|d'v cltly ;+u7gsf s]Gb|Lo ;lrjfno ;b:o tyf ;]tL–dxfsfnL If]qLo ;dGjo ;ldlt ;+of]hs /d]z dNn, s]=;= hgs a'9f, ;+u7gsf lhNnf OGrfh{ b]j]Gb} 9'Ëfgf, kf6L{ k|ltlglw– lhNnf ;qm]6/L kj{t, c=g]=d=;+3 -qmflGtsf/L_ lhNnf cWoIf zf/bf rf}w/L nufotsf jQmfx?n] awfO{ dGtJo /fVg' ePsf] lyof] . ;Dd]ngn] ljBfyL{x?df yk pT;fx k}bf u/sf] 5 / sfo{qmddf k|ltlglw tyf ko{j]Ifs ul/ *) hgfsf] pkl:ylt /x]sf] lyof] . – le;g æpN6xjfÆ

 

wdfwd ;fdGt–hldGbf/x?sf] hUuf sAhf / ljt/0fsf] tof/L

    dx]Gb|gu/ -s~rgk'/_÷ k'/fgf] k|lts[ofjfbL ;QFåf/f ;+/lIft ;fdGt–hldGbf/ / To;sf dltof/x?sf] 3/, hUuf–;DklQ clvn g]kfn ls;fg ;+3 -qmflGtsf/L_sf] g]t[Tjdf s~rgk'/df tLa| ?kdf sAhf eO/fv]sf] 5 . ut a}zfv @( ut] ;fdGt xl/eQm e08f/Lsf] k|tfkk'/ uf=h=;= cGtu{t aG;fxfdf /x]sf] @^ ljufxf hUuf sAhf ul/Psf] 5 . ;f] sfo{qmddf j6flnog :t/sf hgkmd]{zgx? kl/rflnt tyf hgd'lQm ;]gf, g]kfnsf] Pp6f 6's8Ln] dfr{kf; tyf ;nfdL ck{0f u/]sf lyP . ;f] sfo{qmddf sDkgL sld;f/ s= /f]zg / s~rgk'/ lhNnf hg;/sf/ k|d'v s= jL/axfb'/ /fhj+zLn] ;Djf]wg ug'{ePsf] lyof] .

            To;}ul/ ut h]7 ^ ut] ;fdGt dgL/fd kf08]sf] /]sjf/ ljr'jfdf /x]sf] @@ ljufxf hUuf sl/a @)))–@%)) hgdfzsf] pkl:yltdf sAhf ul/Psf] 5 . h;sf] sdf08 ls;fg ;+u7gsf cWoIf cldg blxt yf?n] ug'{ePsf] lyof] . To;}ul/ ut h]7 ^ / & ut] /fdgu/ uf=h=;= cGtu{t jG8 ufp“df /x]sf] ;fdGtL lbNnL /fhe08f/L / xl/eQm e08f/Lsf] !@ ljufxf hUuf s= cfbz{sf] sdfgdf uPsf] 6f]nLn] sAhf u/]sf] 5 . ;fy} To; 3/df /x]sf] #)) SjLG6n wfg, ux' / rfdn / ef8fs'8f hgtfn] nu]sf 5g\ . ;f] sfo{qmddf j6flnog :t/sf hgkmd]{zgx? kl/rflnt ePsf lyP . ;fy} ul/a–>dhLjL hgtfsf gfddf n]lvPsf ? #^,$^,))) sf] hfnL td;'s ;d]t sAhf ul/ hnfPsf] 5 . :d/0f /xf];\ lo hfnL td;'sx? @))^ ;fn b]lv xfn ;Ddsf lyP .

        xfn;Dd s~rgk'/ lhNnfdf ;fdGt tyf hldGbf/x?sf] !)! ljufxf hUuf sAhf ul/Psf] s~rgk'/ lhNnf hg;/sf/ k|d'v jL/ axfb/ /fhj+zLn] atfpg' eof] . ;fy} cem klg hUuf sAhf ul/g] sfo{ tLa| kfl/g] hfgsf/L ;d]t lbg'eof] . pxf“n] hgfb]z ;+jfbbftf;+u s'/f ub}{ sAhf ul/Psf hUuf ljt/0f ug]{ tof/L eO/x]sf] / ljt/0f ug]{ ;jfndf klxnf] k|fyldstf e"ldlxg ls;fg tyf ;]gf–k|x/Lsf kl/jf/, ;lxb kl/jf/ nufot ;'s'Djf;Lx?sf] ;d'x agfO ;fd'xLs v]tL k|0ffnLsf] z'?jft ug]{ hfgsf/L lbg' eof] . ptf sAhf ul/Psf] hUuf clvn g]kfn ls;fg ;+3 -qmflGtsf/L_ sf] g]t[Tjdf / hg;/sf/sf] dftxtdf ljt/0f ul/g] 5 .

        o;/L ;fdGtx?sf] hUuf sAhf tyf ljt/0fsf] sfo{qmd b]lv hgtf Psbd v'zL ePsf 5g\ / gof“ ;QF k|lt cfzfjfbL b]lvG5g\ . –ld;g æpN6x'jfÆ dx]Gb|gu/

 

ldlnl;of ;}Go lzlj/ ;DkGg

    c5fd÷ tf]ifL uf=h=;= sf] af“;sf“8fdf ut h]i7 # ut] ldlnl;ofsf] lzlj/ eJo ?kdf ;DkGg ePsf] 5 . ;f] ldlnl;ofsf] lzlj/ ut j}zfv dlxgfsf] @^ ut] wdfnL uf=h=;= df pb\3f6g ePsf] lyof] . t/ ljljw sf/0fj;\ :yflkt x'guO{ ;f] lzlj/sf] :yfg ;/L tf]ifL uf=h=;=sf] af“;sf“8fdf x'g k'u]sf] lyof] . pQm lzlj/df c5fd lhNnfsf &,*,( / !) g+= Pl/ofsf sl/a @%) eGbf al9 ldlnl;of k|ltlglwsf] pkl:ylt /x]sf] lyof] . @%) eGBf al9 ;xefuL ldlnl;of k|ltlglwx?nfO{ lhNnf ldlnl;of x]8Sjf6/ ;b:o s= P6dn] b'Zdgsf] /0fgLltnfO{ rsgfr'/ Pj+ Wj+; kfg{ xfdL u+eL/ df]8df of] lkmN8df pkl:yt ePsf 5f}+ eGb} kf]lh;g s;/L lng], b'Zdgsf] aÍ/ s;/L sAhf ug]{, xltof/ k|ljlwsf] tflnd, ;fdfGo Jofod cflb ljifodf lkmhLsn tflnd lbg'ePsf] lyof] . ;f] lzlj/ b'O{ xKtf ;Dd ;"rf? ?kdf ;+rfng ePsf] lyof] . jpQm lzlj/sf] ;dfkgdf ljzfn sfo{qmdsf] cfof]hgf u/L eJo ?kdf ;dfkg sfo{ ul/Psf] lyof] . ;f] ;dfkg sfo{qmddf k|d'v cltly lhNnf ldlnl;of k|d'v s= z}n]Gb|, cltlydf Pl/of OGrfh{ s= cfx\jfg, lhNnf ;+rf/ ljefu k|d'v s= ch'{g x'g'x'GYof] eg] sfo{qmdsf] cWoIftf Pl/of ;]qm]6/L s= k|sfz / s= P6dsf] ;+rfngdf ePsf] lyof] . ;f] sfo{qmdnfO{ ;Djf]wg ug'{x'b} k|d'v cltly s= z}n]Gb|n] of] lzlj/ zf/Ll/s Jofod dfq geO{ cfufdL lbgdf b'Zdgsf] lsNnfdf k8\lsg] dxTjk"0f{ e"ldsf v]n]sf] atfp“b} o'jfx?sf] bfloTj / jt{dfg /fli6«o cGt/f{li6«o cGt/f{li6«o kl/l:yltaf/] k|i6 kfg'{ePsf] lyof] . ;f] sfo{qmddf cGo cltlyx?sf] cf–cfkm\gf] dGtAo lbg'ePsf] lyof] . ;f]xL lzlj/sf] ;dfkg sfo{qmddf xhf/f}+ hgtfnfO{ cfkm\gf snf, gf6s, b]p8f cfbLåf/f dgf]/~hg lbg ;lxbsf] gfdaf6 ul7t gf}/tf hg;f+:s[lts 6Ld / cfa{g hg;f+:s[lts kl/jf/n] cf–cfkm\gf snfx? k|:t't u/s]f lyP . cGTodf sfo{qmdsf] ;efkltaf6 ;dfkg ul/Psf] lyof] .

        To;}u/L ut h]i7 # ut]sf lbg /fdf/f]zg÷c5fdsf] df8'u8fdf sl/a *)÷() hgf /fdf/f]zg uf=h=;= :yfgLo ldlnl;ofsf] pkl:yltdf # lbg] lkmlhsn sfo{ ;DkGg ePsf] 5 . ;f] ldlnl;ofsf] lzlj/ ;f]xL uf=h=;=sf :yfgLo ldlnl;of s= rDkm /f]sfofn] lbg'ePsf] lyof] . – a?0f ltldN;}gfaf6

 

s}nfnLdf hUuf ljt/0f

        s0ff{nL lr;fkfgL b]lv klZrdsf] k'/} dx]Gb| /fhdfu{ hgd'lQm ;]gfsf] sAhfdf /x]sf] ;dodf otf ;fdGtsf hUuf ljt/0f eO/x]sf] b]Vbf o:tf] nfU5 ls k'/fgf] ;Qf w]/} lbg l6Sg ;Sb}g cyjf p;sf] cfo' w]/} 5f]6f] eO;s]sf] oyfy{ emlNs/x]sf] 5 . d]g /fhdfu{df ul:tdf cfPsf cd]l/sg zfxL ;}lgs;+u hgd'lQm ;]gfn] u/]sf] cfqmd0f slxn] d'8fdf le8Gt 8Ë, 8'Ë, a'8'd, k66666============= o:t} cfjfhn] ahf/, ufp“a:tL / dx]Gb| /fhdfu{ u'~hfodfg ePsf] lyof] . slxn] cfdvf]Oofdf le8Gt slxn] wgu8Ldf t slxn] l6sfk'/df le8Gt o;n] ubf{ ;fdGtx? ys{dfg ePsf 5g\ . d]g /fhdfu{ / zx/ ahf/df ad / af?b k8\ls/x]sf lyP eg] leq ufp“3/df ;fdGtsf hUufx? xhf/f}+ hg;d'bfosf] pkl:yltdf sd}of / e"ldxLg ls;fgnfO{ ljt/0f ub}{ gf/fh'n'zsf ;fy ;z:q hgcleofg cufl8 al9/x]sf] lyof] .

        1fg] rf]/ –b]z 5f]8, hgtf ;a} xf“l; b]p –1fg]Gb|nfO{ kmf“l;b]pm, xTof/f] 1fg]Gb| –d'bf{jfb, ;fd|fHojfbL cd]/Lsf –g]kfn 5f]8, cd]l/sg zfxL ;]gf –d'bf{jfb, hgd'lQm ;]gf g]kfn –lhGbfjfb, ;fdGt hdLGbf/ SofDkdf hfpm –sd}of / e"ldxLg ls;fg hUuf sdfpm, v]t s;sf] –hf]Tg]sf], clvn g]kfn ls;fg ;+3 -qmflGtsf/L_ –lhGbfjfb . oL gf/fx? Toltv]/ u'l~hPsf lyP hltv]/ ;fdGtsf hUuf ljt/0f eO/x]sf lyP .

        oxL hUuf ljt/0f s} qmddf s}nfnLsf] kxndfgk'/ uf=h=;= sf] kRd'8Lofdf /x]sf] ;fdGt huggfy 1jfnLsf] hUuf ut h]i7 !* ut] ;z:q hgkmd]{zgsf] bf]>f] j6flnog sdf08/ s= k|s[lt / ;f]xL kmd]{zg cGt/utsf sDkgL sdf08/ s= lzlz/sf] g]t[Tjdf !@ ljufxf hUuf !$ sd}of 3/kl/jf/nfO{ ljt/0f ul/Psf] lyof] .

        v}nf8 uf=h=;= sf] cfdaf/Ldf hUuf ljt/0fs} qmddf ut h]i7 @) ut] ;fdGt /fdaxfb'/ xdnf / ;fdGt z]/axfb'/ xdnfsf] !* ljufxf hUuf ;z:q hgcleofgsf] bf]>f] j6flnog ls a6flnog sdf08/ s= k|s[ltsf] g]t[Tjdf #! hgf sd}of tyf e"dLlxg ls;fgnfO{ ljt/0f ul/Psf] 5 . ;f]xL hUuf ljt/0fs} sfo{qmddf af]Nb} pxf“n] cufl8 eGg'eof]– hgtfn] xfdLnfO{ ;fy lbgk¥of] n8\g / cufl8 a9\g xfdL tof/ 5f}+ .

        o;/L e}/x]sf] hUuf ljt/0fn] ;fdGtx?sf hUuf vf]l;Psf 5g\ eg] sd}of / ul/a ls;fgx?sf lgj]bg uf=h=;= k|d'v sxf“ /x]sf] 5 . pgLx?n] lgj]bgdf hUuf lbg'k¥of] . xfdL;+u hUufsf] gfp“df 3/jf; dfq 5 eg]sf 5g\ .

 

sflnsf]6af6 8f]6Ldf cfPsL cleofg sdL{ cfdf;+usf] jftlrt

tkfO{ sxf“ cfpg' ePsf]] 5 <

        d cleofgdf cfPsL x'“ .

tkfO{sf] gfd / 3/ sxf“ xf]nf cfdf <

        d]/f] gfd dg'hf ;xsf/L xf] . d]/f] 3/ sflnsf]6 lhNnf ?K;f uf=h=;= jf=h=;= g+= $ df kb{5 .

tkfO{sf] pd]/ slt eof] cfdf <

        d]/f] pd]/ %% aif{ eof] .

3/df sf]–sf] 5g\ <

        b'O{ 5f]/f 5g\ . Ps xfd|f] dfcf]jfbL kf6L{sf] sfd ul//x]sf] 5 . a'xf/L Ps 5 . Ps gftL gftLgL 5g\ .

cleofg eg]sf] s] xf] < s]–lsg cfpg' ePsf] 8f]6L lhNnfdf <

        cleofg eg]sf] xfd|f] g]=s=kf=-dfcf]jfbL_sf] /fd|f] of]hgf xf] . of] xfd|f] hgdfr{ cleofgdf 8f]6Lsf afns b]lv a[4;Dd / a'l4hLjLnfO{ gof“ hgjfbL ;Qf k|fKt ug{sf] nflu k|rf/–k|;f/ ub}{ ufp“–ufp“, j8f, 6f]ndf lxl8/x]sf] 5' . b'i6 /fhtGqsf] lj?4 u/La hgtfnfO{ Psh'6 x'g / ;a} hgtf efjgfdf, ljrf/df Pp6} kl/jf/ h:tf] eP/ cufl8 a9]sL 5' .

8f]6]nL hgtf s:tf nfu] <

        8f]6]nL hgtf dnfO{ w]/}–w]/} /fd|f nfu] .

tkfO{ cleofgdf cfpbfsf] / clxn]sf] 8f]6Lsf] cj:yf s:tf] 5 <

        d 8f]6Ldf cfp“bf / clxn]sf] cj:yf w]/} km/s 5 . of] hgtfsf] cleofgn] sflnsf]6af6 cfP/ xfd|f] s]Gb| kf6L{sf] j}1flgs of]hgfn] 8f]6L lhNnfsf] cj:yf cs}{ agfO{ lbof] . htftt} ;Qfsf cleofg, hgd'lQm ;]gfsf tftL ;a} jfn b]lv j[4 ;Dd kf6L{ of]hgfdf nfda4 ePsf / hgtfsf ljrf/ a'em\bf ca ufp“df nfda4 eP/ l;nu8L, lbkfon sAhf ug{ hfpm eGg] r]tgf ag]sf] cleJolQm kfOG5 . of] hgtfsf] egfO{ ;'Gbf dnfO{ d]/f] zl//sf] lhp af3 km'n] em}+ km'N5 . , ;jf]{Rr g]tf s= k|r08 / ;+o'Qm qmflGtsf/L hgkl/ifb\sf ;+of]hs afa'/fdnfO{ e]6]/ of] pn{bf] 8f]6Lsf] hgtfnfO{ lnP/ l56f] s]Gb|Lo ;QF sAhf ug{ hfpsL egL ;f]wf}+–;f]wf}+ nfU5 .

tkfO{+n] b]p8f gfRg' eof] /] xf] <

        xf] gfr]sL 5' . uLt ufPsL x'“ .

of] pd]/df gfRg] /x/ lsGg nfUof] <

        d xfd|f u'?sf] egfO{nfO{ cfTd;ft ub{5' – æsnf ljgfsf]] /fhg}lts nË8f] x'G5 . ToxL dfg]df hgtfnfO{ Snf; lb+b} lbb} aLrdf sflnsf]6 b]p8f / ufp“ 3/sf] sflnsf]6] gf“r gfrL hgtfnfO{ v';L u/]sL 5' .

hgtf ljb|f]xdf pq]nfg\ t <

        lglZrt hgtf ljb|f]xdf pqG5g\ . xfdL;+u /fd|f] kf6L{ 5 .

dfcf]jfbLsf] s] hLt xf]nf h:tf] nfU5 <

        kSs} x'G5 . lsg gxf]nf t xfdL;+u hg;]gf 5, kf6L{sf] g]tf, sfo{stf{ 5g\, oqf] hgtf 5g\ .

sflnsf]6af6 cleofgdf slt hgf cfpg' ePsf] 5 <

        xfdL sflnsf]6af6 ;z:q hgdfr{ cleofgdf ^) hgf 8f]6L cfPsf 5f}+ .

8f]6Lsf] kf6L{nfO{ s]xL eGg' x'G5 sL <

        8f]6Lsf] kf6L{nfO{ ;r]t eP/ cufl8 a9\g ;Nnfx lbg rfxfG5' . of] 8f]6Lsf pn{bf]+ hgtfsf] e]nnfO{ ljb|f]xsf] sdfg cfu|x ub{5' . – dl0f ;xsf/L

 

b'Zdg;“u n'sfdf/L v]Nb} hgjfbL ;Qfdf /dfO{ /x]sf 5f}+

-!)cf}+ xhf/ ;k'tsf] alnbfgL, ;of}+ g]tf sfo{stf{sf] a]kQf / ;of}+ ckfË ePklg hgo'4df nfvf}+ hg;d'bfo qmflGtdf nfda4 ePsf 5g\ . To;dWo] o'4s} qmddf cfkm\gf] bfof“ xft u'dfpg k'u]sf sflnsf]6 km"sf]6 uf=h=;= sf] uf}/j nfdf;“u xfd|f IF]qLo ;Djfbbftf z'e zdf{n] u/]sf] s'/fsfgLsf] ;f/ ;+If]k . – ;Dkfbs_

b]a|] xftn] lsg n]Vg} x'g'x'G5, ;fg}b]lvsf] afgL xf] sL <

        cx+ ;fg}b]lv b]a|] xftn] n]Vg] afgL x}g . d cfGbf]ngdf nfu]+ To;sf] s]xL ;do kl5 k|fljlws u8j8L x'“bf # j6f cf}+nf uf]nLn] nu]sf] lyof] . pkrf/ ubf{ hf]gL{af6 ck|]zg ul/of] . To;}n] d clxn] b]a]| xftn] n]Vg] ul//x]sf] 5' .

oxf“sf] gfd s] xf] / stL aif{sf] x'g'eof] <

        d]/f] gfd uf}/j nfdf xf] / d clxn] @$ aif{sf] eP“ .

slt cWoog ug'{ePsf] 5 <

        cWoog ug]{ OR5f x'“bf x'“b} klg 3/of;L sf/0fn] ubf{ !) sIff;Dd dfq cWoog u/]sf] 5' .

clxn] s] ub}{ x'g'x'G5 <

        d clxn] g]kfndf ;+rflnt dxfg\ hgo'4df nflu/x]sf] 5' . hgo'4df nfu]/ cfkm\gf] Ifdtfn] EofP;Dd kf6L{ of]hgf sfof{Gjog ul//x]sf] 5' . dfn]dfjfb / k|r08kynfO{ cfTd;ft ul//x]sf] 5' . cfGbf]ngdf x'g] ptf/ r9fj / b'Zdg;“u n'sfdf/L v]Nb} hgjfbL ;Qfdf /dfO/x]sf 5f}+ .

kf6L{df nfu]sf] slt eof] <

        dxfg\ tyf uf}/jzfnL kf6L{ g]=s=kf=-dfcf]jfbL_df nfu]/ sfd ub}{ cfPsf] kf“r aif{ k"/f e};s]sf] 5 .

xft s;/L u'dfpg' eof] <

        xfd|F] kf6L{n] ;+3if{sf of]hgf cufl8 a9fpg] qmddf / sfof{Gjog ug]{ lznlznfdf @)%^ d+l;/ !^ ut] ljxfg k|fljlws -lu|g]6_ ljikmf]6 x'“bf xftdf uf]nL nfUof] / d}n] bfxLg] xft u'dfpg k'u]+ .

pkrf/ s;n] u¥of] <

        d lj/fdL ePsf] a]nf w]/} ;xof]u hgtfaf6 kfP“ . ck|]zgdf ;xof]u xfd|f] kf6L{ g]=s=kf=-dfcf]jfbL_n] u/]sf] lyof] .

xft u'dfP kl5 cfkm"leq s'g} ljrng / lxgtf ePsf] 5 sL <

        d}n] cfGbf]ngdf nfu]/ xft u'dfPkl5 lxgtf s] hfUof] eg]– d]/f] p2]Zo xftn] aGb's ;dfO{ ju{ j}/L;“u n8\g] / ju{ zq'nfO{ uf]nLn] p8fpg] lyof] hasL xft u'dfO;s] kl5 ca b'Zdg;“u k|ToIf xltof/n] n8\g gkfOg] eof] . pkrf/sf] lznlznfdf Pp6f klqsf k9]+ . klqsfdf Ps hgf ckfË ;fyLn] n]v n]v]sf lyP . h'g n]vsf] lzif{s lyof]– ckfË g} ;kfËsf] hggL xf] . n]v kl9 ;s]kl5 dnfO{ leGg} dxz'; eof] sL xltof/ dfq k|d'v geO{ k|d'v ljrf/ xf] . xltof/ ljrf/n] rN5 . b'ZdgnfO{ ljrf/n] l;Wofpg ;lsG5 eGg]df n]vaf6 k'0f{ ljZjf; eof] . d}n] xft u'dfP ca s]xL ug{ ;Sb}g eGg] ;f]+r ;a} x/fof] . a? Tof] klqsf kl9;s]kl5 d ckfËn] cfGbf]ngdf nfu]/ xft dfq xf]Og ef}lts hLjg lbO{ d/]/ af“Rg] lt/ Wofg s]lGb|t u/]+ . d hgtfsf] hgo'4df 5' . hgtf;“u a;]sf] 5' . hgtf;“u vfO/x]sf] 5', hg;Qfdf /dfPsf] 5' . ljrlNnt / lxgtfjf]w x'g] s'/} 5}g .

 

tkfO{+ h:tf] cfGbf]ngsf] qmddf 3fOt], ckfË ePsf ;fyLx?nfO{ s] ;Gb]z lbg rfxfg' x'G5 <

        cfGbf]ngsf] qmddf 3fOt], ckfË ;fyLx?nfO{ d s] ;Gb]z lbg rfxfG5' eg]– xfdL ckfË, 3fOt] hf] hlt 5f}+ xfdL b]z / ;j{xf/f hgtfsf lxtsf lglDt 3fOt], ckfË 5f}+ . xfdL zf]lift, kLl8t, ul/a / c;xfosf 5f]/f5f]/L xf}+ . xfdLnfO{ nfvf}+ hg;d'bfo, kf6L{, ;]gfn] ckf/ dfof ddtf lbPsf 5g\ . xfdL;“u hgd'lQm ;]gf 5 . hgjfbL ;Qf 5, ljZje/L g]t[Tj ug{ ;Sg] k|r08ky / hg;d'bfosf] ckf/ zlQm 5 . To;}n] ;Dk"0f{ 3fOt], ckfË ;fyLnfO{ cfkm\gf] If]qdf /dfO{ /dfO{, gf“rL–gf“rL xfd|f] b[9 ;+sNk, g]kfnL hgo'4sf] /0fgLlt / sfo{gLlt, xfd|f] p2]Zo, nIo, / ;lxbsf] ;kgf k'/f ug{ ckfË / 3fOt] df]rf{af6} n8\g ;Gb]z lbg rfxfG5' . d klg nl8/xg] ljZjf; lbnfp“5' .

o'4df nfu]/ xft u'dfp“bf kZrftfk ePsf] 5 sL <

        dnfO{ o'4df nfu]/ xft u'dfp“bf s'g} kZrftfk ePsf] 5}g lsg eg] d}n] nfvf}+ hg;d'bfosf] dfof ddtf kfPsf] 5' . g]tf, ;]gf / sfo{stf{af6 ;xof]u kfPsf] 5' .

hgo'4nfO{ s;/L a'em\g' ePsf] 5 <

        d}n] hgo'4nfO{ o;/L a'em]sf] 5'– g]kfndf (% k|ltzt u/La, lgd'vf, zf]lift, kLl8t, u/La / c;fxo hgtfx? 5g\ . lt hgtfn] cfkm' dfly e}/x]sf] cGofo, cTofrf/, zf]if0f, bdg, lyrf]ldrf] / e]befjsf] cGTo u/L zf]lift, kLl8t, ;j{xf/f, >dhLjL, u/La / lgd'vf hgtfsf] ;'gf}nf] hgjfbL /fHo;Qf :yfkgf ug]{ Gofok"0f{ tl/sfn] n8]sf] o'4 hgo'4 xf] . cem}+ eGg'kbf{ g]kfnL hgo'4 k|lts[ofjfbLx?sf lgDtL chËsf] kxf8 / ;j{xf/fju{sf] lgDtL cfdf, a'jf / @!cf}+ ztfAbLsf] gof“ bz{g xf] eg]/ a'em]sf] 5' .

ca tkfO{x? h:tf ckfËn] o'4df s:tf] e'ldsf lgjf{x ug'{k5{ h:tf] nfU5 <

        xfdL ckfË xf}+ . xfdL n8fOdf 5f}+ . n8fO{df xfd|F] e'ldsf kf6L{df nfda4 e}/xg], kf6L{n] lbPsf] lhDdf / hgtfsf] ckf/ dfofnfO{ cfTdf;ft ul//xg' kg]{ 5 . b'Zdg k|lt tLa| 3[0ff hufp“b} kf6L{sf] cfjZostfdf /fhg}lts, ;f+u7lgs, cfly{s, ;+rf/, k|fljlws tyf k|sfzg nufotsf IF]qdf /x]/ xfdL xfd|f] e'ldsf lgjf{x ug{ ;S5f}+ .

clxn] tkfO{n] s'g lhDd]jf/L ;DxfNg' ePsf] 5 <

        d}n] clxn] kf6L{sf] l8=l;=Pd= / If]qLo n]vf ;b:osf] lhDd]jf/L ;Dxfn]sf] 5' .

 

P]ltxfl;s clwj]zg eJo?kdf ;DkGg

pT;fx k"j{s ;a}n] /ftf d'¶Lx? p7fP

b'uf{k|;fb sfkm\n]

    h'Dsf÷l9nf] u/L k|fKt ;dfrf/ cg';f/ a}zfv %,^ / & u/L hDdf # lbg;Dd eJo ?kdf h'Dnf±sflnsf]6 lh=h=;= sf] k|yd clwj]zg ;DkGg ePsf] 5 . nfdf] 5nkmn ;lxt h'Dnf±sflnsf]6 hgjfbL ;Qfsf] gLlt tyf sfo{qmd kf; ul/Psf] lyof] . lh=h=;= k|d'v tyf sfo{qmdsf ;efd'v uh]Gb| dxtsf] ;efWoIftfdf ;DkGg pQm sfo{qmdsf k|d'v cltly e]s IF]qLo Ao'/f] ;b:o s= cfbz{ x'g'x'GYof] . cGo cltlyx?df clvn g]kfn lzIfs ;+u7gsf s]Gb|Lo ;lrj s=lbklzvf, h'Dnf±sflnsf]6sf ;]qm]6/L s= lIflth / /f/f lhNnf hg;/sf/ ;b:o cbfgl;+x sfsL{ x'g'x'GYof] . pQm P]ltxfl;s clwj]zgsf] ;~rfng s= cfsfzn] ug'{ePsf] lyof] .

xnsf] ;hfj6

        sl/a ! xhf/ eGbf a9L k|ltlglwx? c6\g] ;ef u[x leq ljh'nL aQL h8fgu/L hfHjNodfg kfl/Psf] lyof] . dfS;{, n]lgg, dfcf] / k|r08sf pb\uf/x? / h'Dnf±sflnsf]6sf ;lxbx?sf clGtd egfO{x? xnsf] leq aflx/ k]lG6Ë ul/Psf] lyof] . xn cfsif{s xf]l8Ë af]8{ / :jfutåf/sf] leq t'n, Aofg/ / Wjhfktsfn] emlsemsfp kfl/Psf] lyof] . ;fp08l:ks/x? hf]l8Psf] ;f] xndf l;=8L= / 6]lnlehg # ;]6 /flvPsf lyP . To; xn leq k:g] ljQLs} nfUbYof] ca ul/asf lbgx? cfpg yf]/} dfq af“sL 5 .

gLlt tyf sfo{qmd dfly 5nkmn

        $# uf=h=;=x?af6 k|ltlglwTj ub}{ cfPsf !@) eGbf a9L k|ltlglwx?sf] aLrdf jof]j[4 nlIfdfg ;fsL{n] % ut] !M!% ah] l/jg sf6]/ sfo{qmdsf] pb\3f6g ug'{ePkl5, cf–cfkm\gf] sfo{If]qsf] l/kf]6{ /fVg] sfd ePsf] lyof] . l/kf]6{df clwsf+z 7fp“df gof“ ;Qf Jojl:yt x'“b} uPsf], hgtfsf] dg lhTg ;kmn /x]sf], ljsf; lgdf{0f lzIff, :jf:Yo h:tf sfo{x?df cu|k+tLdf /x]sf], gof“ of]hgf / j}rfl/s v'/fssf] cfjZostf k/]sf] s'/f p7]sf] lyof] . l/kf]6{ dfly l6Kk0fL ub}{ ;efd'vn] æljb|f]xsf] sdf08/ aGg'kg]{Æ ljifodf hf]8 lb+b} gLlt tyf sfo{qmd k|:t't ug'{ePsf] lyof] . ;d'x ljefhg ul/ Jofks 5nkmn ug]{ ;do % ut] /ftL b]lv ^ ut] ;Ddsf] lyof] . clt rgfvf] / rft'o{tf b]vfp“b} k|ltlglwx?n] Jofks 5nkmn rnfp“b} gLlt tyf sfo{qmddfly cfjZos yk36 u/L Psdtn] kfl/t u/]sf lyP . h;df cGt/f{li6«o cj:yf, /fli6«o cj:yf, l;+hf /fHosf] l:ylt, e]s :jfoQ k|b]z cGt/ut xfd|f] lhNnfsf] cj:yfnfO{ hf]8\b} gLlt tyf sfo{qmddf !_ hgk|zf;g, @_ hg;'/Iff, #_ s[lif{ tyf e"dL ;DaGwL sfd, $_ hg;xsf/L ;DaGwL, %_ ef}lts k"jf{wf/ ljsf; ;DaGwL, ^_ hg:jf:Yo ;DaGwL, &_ hglzIff ;DaGwL, *_ hg;f+:s[lts ;DaGwdf, (_ ;dfh sNof0f ;DaGwdf, !)_ ag tyf e"–;+/If0f ;DaGwdf, !!_ pBf]u jfl0fHo / ljQLo, !@_ hg;"rgf tyf ;~rf/, / !#_ blnt tyf pTkLl8t hftL ;DaGwL 5nkmn ePsf] lyof] . k|ltlglwx?af6 cf–cfkm\gf] ;d'xdf 5nkmn ul/;s] kZrft cfjZos yk3f6 ul/Psf] lyof] .

k"0f{sflng 3f]if0ff x'gdf k|lt:kwf{

        k|d'v cltly tyf e]s IfqLo Ao'/f] ;b:o s= cfbz{n] æxfd|f ;a} of]hgfx?af6 ;fd|fHojfb k/f:t x'“b} uPsf] 5 . of] P]ltxfl;s clwj]zgn] klg ;fd|fHojfb g/fd|f] u/L wd{/fpg k'Ug]5Æ eGb} ;a}n] ljb|f]xsf] sdf08 ug'{ kg]{ cfjZostfnfO{ hf]8\g' ePsf] lyof] . ;fy} ljb|f]xdf pqg ;a}nfO{ cfx\jfg ug'{ePsf] lyof] . cfbz{sf] cfx\jfgnfO{ cg';/0f ub}{ ^) alif{o hf]v] yfkf b]lv lnP/ !$ alif{o ljBfyL{ ;Ddsf k|ltlglwx? hDdf @% hgfn] Ps;fy hf];Lnf d'¶Lx? s:t} cfkm'nfO{ kf6L{ qmflGtdf k"0f{ sflng ePsf] 3f]if0ff u/]sf lyP . ljb|f]x ug'{ xfd|f] clwsf/ xf] eGg] ;a}sf] /fo 5 . ;a} k"0f{sfnLgx? atfp“5g\ dxfg\ ;lxbx?sf] /utnfO{ cg';/0f ug'{ xfd|f] st{Jo xf] .

;f“:s[lts emnsx?

            h'Dnf±sflnsf]6 l:yt sfl~h/f]jf hg;f“:s[lts kl/jf/, df]8]n Pl/of l:yt ljb|f]xsf] x'“sf/ hg;f“:s[lts kl/jf/ / g]kfn blnt d'lQm df]rf{sf] ;sn hg;f“:s[lts kl/jf/n] nf]s ;“:s[ltnfO{ emNsfpg] hgjfbL bf]xf]/L, b]p8f, g[To / ck]/f k|:t't u/]sf lyP . snfsf/x?sf] k|:t'tL leq cfqmf]z / cfj]usf] uh{g lyof] . lk8fnfO{ cfqmf]zdf / zf]snfO{ zlQmdf abNg] efjsf uLtx? lyP . jfWojfbg / uLt ;+uLtn] ;fd|fHojfbnfO{ rf]6Lnf] k|xf/ u/]sf] lyof] . ;fy} zfxL cd]l/sL ;]gf / hgd'lQm ;]gf aLrsf] n8fO{+ klg ck]/fåf/f :ki6 b]vfOPsf] lyof] . 5f]/f5f]/L o'4d} u'dfPsL cfdfsf] dxfg\ ljrf/ klg uLt ;+uLtdf noa4 ul/Psf] lyof] .

uf=h=;= :tl/o clwj]zgx?

        ahf/ Onfsf leq kg]{ nfd|f uf=h=;=, bfxf“ uf=h=;=, etf{ uf=h=;= nufot $) uf=h=;=x?df clwj]zg ;DkGg eO;s]sf 5g\ . clwsf+z uf=h=;=x?df ;]qm]6/L s= lIftLhsf] pkl:ylt /x]sf] lyof] eg] lh=h=;= k|d'v uh]Gb| dxtsf] klg pkl:ylt /x]sf] lyof] . ;QFsf sfdx?nfO{ Jojl:yt kfg{ lh=h=;= ;lrj /ltdfg l;+xnfO{ lgo'Qm ul/Psf] 5 .

 

;Q/L aif{sf a[4sf oL ;xf;L s'/f

        g]kfn sDo'lgi6 kf6L{ -dfcf]jfbL_ klZrd s]Gb|Lo sdf08 cGtu{t ;]tL–dxfsfnL IF]qdf ;~rflnt ;z:q hgdflr{Ë cleofgn] u'0ffTdstfdf ljsf; u/]sf] 5 . rf/ dlxgf;Dd ;+rflnt x'g k'u]sf] pQm cleofg k'gM @ dlxgf yk ePsf] 5 . o; cleofgs} qmddf ;]tL–dxfsfnLdf y'k|} pknlAwx? xf“l;n ePsf 5g\ . h;df 89]Nw'/f lhNnf xu'N6] n]ssf] 306]Zj/ h+undf hgd'lQm ;]gf / zfxL cd]l/sg xTof/f ;]gf aLr sl/a !)–!@ 306f df]rf{a4 n8fO{ df ! ;fgf] hL=lk=Pd=hL= nufotsf cTofw'lgs xltof/ sAhf / !(÷@) hgf zfxL ;]gfsf] ;kmfof, s}nfnL s~rgk'/sf ;fdGtx?sf ;of}+ ljufxf hUuf hdLg sAhf ug'{, s~rgk'/ lhNnfdf cjl:yt Pkm=Pd= l/n] :6]zg sAhf ug'{, aemfË, j}t8L, s}nfnL, s~rgk'/ lhNnfsf ljleGg 7fp“df #)÷$) zfxL xTof/f ;]gfsf] ;kmfof cfbL pknlAw d"ns sfo{ o; dflr{Ëdf kb{5g\ .

        o;n] ubf{ b]zdf Pp6f vfn] gof“ t/Ë k}bf u/]sf] 5 / ;a}df gof“ ljxfgLsf] 3fd em}+ ljhosf] ljxfgL 5fPsf] 5 .

        o;}qmddf xfd|f hgfb]z ;Djfbbftf a?0f ltldN;}gfn] c5fdaf6 &) aif]{ a[4 a'jf;“u u/]sf] s'/fsfgLsf] ;f/;+If]k–

a'jfsf] gfd s] xf]nf <

        d]/f] gfd lbkl;+x wfdL xf] .

tkfO{ slt aif{sf] x'g'eof] <

        d &) aif{sf] eP“ .

tkfO{sf] 3/ sxf“ xf] .

        d]/f] 3/ j}t8L lhNnfdf k5{ .

Ps t tkfO{+ &) aif{sf] eP“ eGg'x'G5, km]/L a}t8Laf6 oxf“ -c5fd_ lsg cfpg' ePsf] xf] <

        xfdL a}t8L lhNnfaf6 oxf“ ;z:q hgdflr{Ë cleofgdf cfPsf] xf}+ .

tkfO{nfO{ hjh{:tL NofPsf] xf] sL cfkm} cfpg' ePsf xf] <

        dnfO{ s;}n] hjh{:tL NofPsf] x}g . xfdLnfO{ kf6L{n] lgb]{z u/] cg';f/ ;z:q hgdflr{Ë cleofgnfO{ ;kmn kfg{ cfPsf xf}+ . xfdL h:t} dfG5]x? otfaf6 -sflnsf]6÷c5fd_ klg xfd|f] lhNnfdf uP/ oxf“sf] ;a} s'/fx? xfdLnfO{ ;DemfP, a'emfP To;} cg';f/ xfdLklg cleofgdf h'6\g' k5{ eg]/ oxf“ cfPsf xf}+ .

tkfO{ j}t8L / bfr'{nf lhNnfaf6 slt hgf cfpg' ePsf] 5 <

<