|
jif{ !# c+s #@,
ciff9 @@ , @)^! Year 13, Issue 32, Jully 6,
2004 |
ljrf/hut
PSsfO;f}+ ztfAbLdf
hgjfbsf] ljsf;M hgjfb–;dfhjfbaf6 ;fDojfbdf lgsf; sdnk|;fb
xfd|f]
kf6L{sf ;jf{]Rr g]tf cWoIf s= k|r08åf/f ut jif{ ;DkGg s]Gb|Lo ;ldltsf] a}7sdf
k|:t't / ;j{;Ddltaf6 kfl/t k|:tfjsf] d'Vo j}rfl/s v08 æOltxf;sf cg'ej /
PSsfO;f}+ ztfAbLdf hgjfbsf] ljsf;Æ ljZj sDo'lgi6 cfGbf]ngdf b]vfk/]sf qmflGt /
k|ltqmflGtsf ;d:ofsf] ;dfwfg xf] eGg' zfob} cTo'lQm xf]nf . vf;u/L cfh
ljleGg b]zdf qmflGt ePsf] 5 / ;j{xf/fju{sf] xftdf ;Qf t cfPsf] 5 t/ s'g} lglZrt
g]tfsf] d[To'kl5 tTsfn} k|ltqmflGt x'g] u/]sf] 5 . of] lj8Dagfk"0f{
l:yltsf] ljZn]if0f u/L To;af6 lzIff ln+b} casf] b'lgof“df k'/fg} 9+un] qmflGt
ug{] / /fHo;Qf ;+rfng ug{] cyf{t\ kf6L{,;]gf / ;Qfsf] lgdf{0f / kl/rfngdf
k'/fg} tf}/tl/sf ckgfpg] ugf{n] xfd|f] klg cGttM pxL ult -k|ltqmflGtd} k'Ug]
l:ylt_ x'g] ;Defjgf b]v]/ To;af6 aRgsf] nflu ljsf; ul/Psf] gof“ ljrf/x¿sf]
;dli6 / ;+Zn]if0f xf] ;f] k|:tfj . o;/L s] eGg ;lsG5 eg] PSsfO{;f}+
ztfAbLdf hgjfbsf] ljsf; lg/Gt/ qmflGtsf] Ps o:tf] k|efjsf/L sfo{lbzf xf] h;n]
k|ltqmflGtnfO{ /f]Sg] dfq xf]Og, k|ltqmflGt hlGdPdf To;nfO{ 7f]Sg] / w'nf]lk7f]
kfg{] s'/fdf ljZjf; ul/Psf] 5 . o;k|sf/n] gof“ hgjfb, ;dfhjfbaf6 cl3 a9\g
g;s]sf] cfhsf] qmflGtnfO{ ;fDojfb;Dd k'Ug] lgsf; lbg] ck]Iff ;d]t o;af6 ug{
;lsG5 .
jf:tjdf hgjfbL
qmflGtsf] /0fgLltdf o;k|sf/sf] qmflGtsf/L 9+un] ljsf; gu/L gof“ hgjfb jf
;dfhjfbdf k'Ug jf To;af6 cl3 a9\g g;lsg] l:ylt 68\sf/f] b]vfk/]sf] ;Gbe{df gof“
hgjfb jf ;dfhjfbeGbf cl3 a9]sf] jf pRr hgjfb ckl/xfo{ 5 . To;}n]
o;k|sf/sf] pGgt, pRr / clws hgjfbsf] ?kdf PSsfO;f}+ ztfAbLdf hgjfbsf] ljsf;
ug{' h?/L ePsf] xf] . o;nfO{ csf{] zAbdf PSsfO;f}+ ztfAbLsf] hgjfb pRrtd
hgjfb, clwst/ hgjfb / k"0ff{]Gd'v hgjfb klg eGg ;lsG5 . ;fDojfb eg]sf] pRrtd, clwstd / k"0f{td
hgjfb -:jtGqtf–;dfgtf, xsclwsf/ cflb_ xf] eg] To;d'lgsf qmdzM ;dfhjfb–gof“
hgjfb x'g\ . cw{;fdGtL / cw{cf}klgj]lzs ;dfhdf cyf{t\ ;fd|fHojfbL o'udf
;fd|fHojfbsf] ;fdGtjfb;“u ;f“7uf“7 eP/ hlGdPsf] bnfn tyf gf]s/zfxL k'“hLjfb
;d]tsf] lj?4df ;+3if{ ub{} hf“bf s=dfcf]n] gof“ hgjfbsf] cfljisf/ ug{' ePsf]
lyof] . o;}u/L o;cl3 g} dxfg\ l;4fGtsf/åo sfn{ dfS;{ / k|m]8l/s P+u]n;n]
k'“hLjfbsf lj?4 x'g] ;+3if{sf qmddf cf}+Nofpg' ePsf] ;dfhjfb–;fDojfbnfO{ s=
n]lggn] k'“hLjfbsf] pRrtd t/ d/0ff;Gg cj:yf ;fd|fHojfbdf ljsf; ePsf] 7x/ ub{} /
;fd|FHojfbsf lj?4 ;+3if{ ub{} ;j{xf/f ;dfhjfbsf] yk ljsf; ug{' ePsf]
lyof] . cfh ;fd|fHojfbn] klg csf{] r/0f ljQLo k'“hLjfbsf] r/0fdf k|j]z
u/]sf] l:yltdf ljZjqmflGts} /0fgLlt / sfo{gLltdf dfq xf]Og, ;j{xf/f qmflGtsf]
lj1fg / Joj:yf hgjfb / ;dfhjfbdf ;d]t s]xL kl/:sf/, ;d[l4 / ljsf; h?/L x'g
uPsf] xf] . o;} s'/fnfO{ dWogh/ ub{} xfd|f] b]zdf blIf0fkGyL sf]0faf6 gof“
hgjfbnfO{ kl/:sf/ ug{ vf]Hbf dbg e08f/Ln] ax'bnLo hgjfbsf] cjwf/0ff NofP eg]
;L=kL=d}gfnLn] kl/dflh{t gf}nf] hgjfbsf] vfsf k|:t't u/] . oL b'j}n]
;fd|fHojfbsf] rqmJo"x tf]8\g g;s]/ cGttM k|ltqmflGtsf/L lbzfd} cl3 a9]kl5
s= k|r08åf/f qmflGtsf/L sf]0faf6 kl/:s[t / ;Rrf hgjfbsf] ?kdf PSsfO{;f}+
ztfAbLsf] hgjfbsf] cfljisf/ eof] . cyjf, o;f] eGg ;lsG5 PSsfO{;f}+
ztfAbLdf hgjfbsf] ljsf; Pp6f pRr clws / ;Rrf hgjfbsf] ?kdf ug{] h'g ?k/]vf
cfPsf] 5, Tof] j:t'tM qmflGtsf/L / o'ufGtsf/L /x]sf] 5 . cfh of] hgjfb,
h;nfO{ k|r08kyLo hgjfb klg eGg ;lsG5, n] sf]l/of, So"afh:tf /fi6«jfbL
hgjfb -j:t'tM cGw/fi6«jfbL hgjfb_ rLgnufot t];|f] ljZjsf qmflGt ePsf b]zx¿sf]
dfcf]sfnLg gof“ hgjfb eGbf s]xL leGg s]xL pRr, s]xL k"0f{ / clws cfofd
cf]u6]sf] 5 . kmn:j?k o;nfO{ ;fj{ef}d jf cGt/f{i6«jfbL hgjfb klg eGg
;lsG5 . hgjfbsf] pRrtd, ;jf{]Qd, clwstd / k"0f{td ?k ;fDojfb csf{]
zAbdf dfgjjfb xf] eg] To;eGbf klxn]sf] / d'lgsf] t/ hgjfb–;dfhjfbeGbf kl5sf] /
dflysf] ?k xf] @!cf}+ ztfAbLsf] hgjfb .
cWoIf s=
k|r08sf] g]t[Tjdf xfd|f] kf6L{n] ljsf; u/]sf] of] hgjfb ljutsf gof“ hgjfb jf
hgtfsf] hgjfb / ;j{xf/f hgjfb jf ;dfhjfbeGbf leGg / pRr o;sf/0fn] 5 ls o;df
lgDg ljz]iftfx¿ cGtlg{lxt 5g\–
!= ax'bnLo k|lt:kwf{
gof“
hgjfbL jf ;dfhjfbL Joj:yfdf bnx¿ gx'g] / hf] ePsf klg ;j{xf/fju{sf] kf6L{
sDo'lgi6 kf6L{sf] k|lt:kwf{ ug{ g;Sg] jf gug{] t/ sDo'lgi6 kf6L{nfO{ g} lrQ
a'em] klg ga'em] klg ;xof]u dfq} ug{'kg{] Joj:yf / cj:yf lyof] . To;df
kl/:sf/ u/L ;fdGtjfb / ;fd|fHojfblj/f]wL ;+j}wflgs k|fjwfgleq /x]/ hgtf /
b]zsf] ;]jf / pGglt ug{ rfxg] h'g;'s} bnx¿nfO{ klg dfGotf lbg] r'gfjL k|lt:kwf{
ug{ lbg] ;Qfsf unt sfd–s'/fx¿sf] lj/f]w ug{ lbg];Ddsf pRrtd clwsf/x¿ o;df
lbOG5 . o; s'/fnfO{ k|i6 / k'i6 ub{} pQm k|:tfjdf elgPsf] 5–
;fdGtjfb–;fd|fHojfblj/f]wL ljleGg /fhg}lts bn, ;+3–;+:yf h;n] hgjfbL /fHo;Qfsf]
;+j}wflgs Joj:yfnfO{ :jLsf/ ub{5g\, pgLx¿sf aLrdf sDo'lgi6 kf6L{nfO{ ;xof]u dfq
ug{'kg{] oflGqs ;DaGwdf xf]Og, hgtfsf] ;]jfdf /fhg}lts k|lt:kwf{ ug{ åGåfTds
;DaGwdf hf]8 lbg'kb{5 . olb ;Qfl;g sDo'lgi6 kf6L{n] cfkm"nfO{ lg/Gt/
qmflGtsf/Ls/0f ug{, b]z / hgtfsf] a[xQ/ lxt ug{ g;s]df cyf{t\ kf6L{, ;/sf/ /
;]gf -;Qf_ af6 b]z, hgtf / hgjfblj/f]wL sfds'/fx¿ ePdf ltgsf] lj/f]w ug{], gof“
kf6L{ vf]Ng], r'gfjL k|lt:kwf{ ug{] / ;Qfwf/L sDo'lgi6 kf6L{nfO{ ;d]t lj:yflkt
ug{ kfpg] hgtfsf] clwsf/nfO{ ;'lglZrt ub{} @!cf}+ ztfAbLdf hgjfbsf] ljsf;df
elgPsf] 5– olb kf6L{n] cfkm}nfO{ lg/Gt/ qmflGtsf/Ls/0f ug{ g;s] To;sf] lvnfkmdf
csf{] qmflGtsf/L kf6L{ jf g]t[TjnfO{ /fHo;Qfdf k'¥ofpg ;Sg] hg;d'bfosf]
clwsf/nfO{ ;+:yfut u/]/ dfq k|ltqmflGtnfO{ k|efjsf/L 9+un] /f]Sg ;lsg]5 .Æ
@= hgtfnfO{ ljb|f]xsf] clwsf/
hgtfsf] lxt / hgtfsf] clwsf/nfO{ ;'lglZrt ug{]
s'/f pQm hgjfbsf] ;aeGbf dxTjk"0f{ s'/f xf] . qmflGt ;Dkgg ubf{ /ut
kl;gf aufpg] hgtf k|ltqmflGt x'“bf d'sbz{s aGg'kg{] lj8Dagfk"0f{ l:ylt
ljutdf b]vfk¥of] . hgtfsf] :jefj qmflGtsf/L x'G5 To;}n] t dfcfn] eGg'
ePsf] 5– hgtf qmflGt rfxG5g\ / qmflGt u5{g\ klg t/ k|ltqmflGt x'“bf hgtf lsg
ljb|f]x ug{ ;Qm}gg\ . of] Pp6f cToGt uDeL/ k|Zg xf] . To;}n] o;df
uDeL/ x'“b} hgtfnfO{ ;fj{ef}d, zlQmzfnL / ;jf{]Rr 7fGb} k|:tfjn] ljb|f]xsf]
clwsf/nfO{ ;'lglZrt ug{] s'/fdf hf]8 lbPsf] 5 . cyf{t\ ljb|f]x ug{' clwsf/
xf], ljb|f]x ug{' 7Ls xf] eGg] s'/fnfO{
kqm]sf] 5 . k|:tfjdf elgPsf] 5– lglZrt ljb|f]x Gofo;+ut xf] jf
xf]Og eGg] s'/fsf] km};nf ug{] clwsf/ cfd sfo{stf{ / hg;d'bfodf /xg] Joj:yf
;'lglZrt ug{' cfjZos 5 . o;sf ;fy} hgtfsf] ljb|f]xsf] clwsf/nfO{ ;'lglZrt
ug{sf] nflu ljb|f]x ug{] cs{} zlQm hg;]gf;“u hg;d'bfosf] ;DaGw ;'dw'/ / ;'b[9
x'g'kg{] s'/fdf ;d]t hf]8 lb+b} k|:tfjdf cem cl3Nnlt/ elgPsf] 5– ljb|f]xsf]
clwsf/ k|of]u ug{] ;r]t / ;zQm hg;d'bfosf] ljsf; ug{] P]ltxfl;s bfloTj
k"/f ug{] sfo{ef/ g} @!cf}+ ztfAbLsf] hg;]gfsf] k|d'v sfo{ef/
x'g'kb{5 .Æ
qmflGt ug{ kf6L{
zlQmzfnL x'g'k5{ . kf6L{ zlQmzfnL x'g ljrf/ / g]t[Tjsf] s]Gb|Ls/0f, kf6L{
;]gf / ;Qf ;a}lt/ h?/L 5 . t/ o;/L s]Gb|Ls/0f ubf{ hgtf lg/Lx /
clwsf/ljxLg h:tf x'g k'u]sf cyf{t\ hgtfsf] :jlg0f{osf] clwsf/df xgg\ x'g
k'u]sf] xfn;Ddsf] xfd|f] cg'ej /x]sf] 5 . hgtf sdhf]/ x'g hfgfn] cGttM
g]t[Tjaf6} k|ltqmflGt x'“bf klg hgtf hfg jf cGhfg, k|ToIf jf ck|ToIf, w]/} jf yf]/}
?kdf k|ltqmflGtsf] ;]js aGg k'u]sf] klg oyfy{ 5 . To;}n] o;k|lt ;ts{
/xg'kg{] s'/fdf hf]8 lbPsf] s'/f @!cf}+ ztfAbLdf hgjfbsf] ljsf;af/]sf] ;f]
k|:tfjdf elgPsf]– /fHo;Qfdf ljrf/ / g]t[Tjsf] s]Gb|Ls/0fsf] hg;d'bfosf]
:jlg0f{osf] clwsf/ s6f}tL ug{] l:ylt cfpg glbg] s'/fdf ljz]if Wofg
lbg'kb{5 .Æ eGg]af6 :ki6} 5 . ;f/;+If]kdf eGg] xf] eg] hgtfnfO{
;jf{lwsf/ ;DkGg ;+:yfsf] ?kdf ljsf; ug{] hgclwsf/ / hgljb|f]xnfO{ ;+:yfut ug{]
s'/fdf @!cf}+ ztfAbLsf] hgjfbn] lgs} hf]8 lbPsf] 5 .
#= r'Gg] / k|Tofx\jfg ug{]
k|:tfljt @!cf}+
ztfAbLsf] hgjfbdf hgtfnfO{ cfºgf k|ltlglwx¿ r'Gg] dfq xf]Og, ltgn] b]z, hgtf /
qmflGtlj/f]wL sfd u/] eGg] k|Tofx\jfg u/]/ lkmtf{ af]nfpg] / gof“ k|ltlglw
r'g]/ k'gM k7fpg] Joj:yf u/]/ hgtfnfO{ g} /fHo;Qfsf jf:tljs dflns agfpg
vf]lhPsf] 5 . o;dfly klg Goflos / k|zf;lgs ;a} If]q / ljz]iftM hf] hgtf;“u
k|ToIf ;DalGwt x'G5g\, ltgnfO{ ;d]t hgtfaf6 r'lgg' kg{] / cfjZos k/] hgtfn]
x6fpg ;Sg] ljlw / gLlt lgdf{0fdf hf]8 lbOPsf] 5 . ;du|df eGg] xf] eg]
hgtfnfO{ /fHo;Qf -;]gf, k|x/L, k|zf;g, c8\8f, cbfnt cyf{t\ sfo{kflnsf,
Gofokflnsf / Joj:yflksf_ sf ;Dk"0f{ JolQmx¿dfly hgtfsf] lgoGq0f, lgu/fgL /
x:tIf]k x'g'kg{] s'/fdf hf]8 lbg vf]lhPsf] 5 . o; s'/fnfO{ :ki6 kfb{}
cWoIf s= k|r08n] hgk|jfxnfO{ @)^! j}zfvdf lbg' ePsf] cGtjf{tf{df eGg'ePsf] 5–
/fHo;Qfsf] jf:tljs dflnssf ?kdf hg;d'bfosf] lg0ff{os e"ldsfnfO{ ;+:yfut
u/]/ dfq Tof] -/fHo;Qfsf] ;du| k'gu{7g–n]=_ k"/f ug{ ;lsG5 .Æ
$= hgtfsf] ;jf{]Rrtf
s= dfcf]n]
hglbzf / hggLltdfly hf]8 lbg'sf] cy{ lyof]– hgtfsf] ;jf{]Rrtf / o;nfO{ cem cl3
a9fp“b} / yk hf]8 lb+b} @!cf}+ ztfAbLsf] hgjfbdf hgtfnfO{ ;j{];jf{ dflgPsf] 5 /
hgtfeGbf dfly g kf6L{ x'G5, g ;]gf x'G5, g t ;Qf g} x'G5 eGg] dfGotfnfO{
bx|f];“u cfTd;ft\ u/]/ g} hgtfn] ;a} If]qdf lgu/fgL, lgoGq0f / x:tIf]k ug{] /
lg/Gt/ qmflGt cl3 a9fO{ ;Defljt k|ltqmflGt /f]Sg] jf k/flht ug{] s'/fdf hgtfsf]
e"ldsf ;aeGbf a9L x'g] / x'g'kg{] s'/fdf k|:tfjn] cTolws hf]8 lbPsf]
5 . k|:tfjdf kf6L{dfly hgtfsf] lgoGq0f x'g'kg{] s'/faf/] hf]8 lb+b}
kf6L{af/] elgPsf] 5– æ====== kf6L{nfO{ ;j{xf/fju{ / >dhLjL hg;d'bfosf] lgoGq0f,
lgu/fgL / ;]jfdf /fVg] ;+u7gfTds ljlw / dfGotfsf] cem} ljsf; h?/L 5 . ===
hg;d'bfodfly x}sd rnfpg vf]Hg] ;'ljwfef]uL Pj+ kbnf]n'k k|j[lQ, g]tf Pj+
sfo{stf{x¿sf lj?4 lgd{d ljrf/wf/fTds ;+3if{sf ;fy} hg;d'bfodf gª\Uofpg] gLlt
Pj+ ;+/rgfsf] ljsf; ug{ hf]8 nufpg' kb{5 . === ;xL / untsf] km};nf j}rfl/s
;+3if{sf] aLraf6 cfd sfo{stf{ / hg;d'bfoåf/f ug{] j}1flgs ljlwnfO{ k|f]T;flxt /
:yflkt ug{ hf]8 nufpg' kb{5 .Æ o;}u/L hg;]gf klg jf:tljs hg;]gf x'g' kg{]
cyf{t\ hg;]gfdfly klg hgtfs} lgoGq0f / lgu/fgL x'g'sf cltl/Qm hg;]gf hg;]jfsf
nflu ePdf dfq Tof] @!cf}+ ztfAbLsf] hg;]gf x'g ;Sg] / To;n] dfq} k|ltqmflGt
/f]Sg ;Sg] 7x/ ub{} pQm b:tfj]hdf elgPsf] 5– æ;j{xf/fjuL{o ljrf/ Pj+
hg;d'bfosf] lgu/fgL, lgoGq0f / ;]jfdf /xg] s'/fnfO{ ;'lglZrt ug{] ljlw /
;+/rgfsf] ljsf; ug{ g;Sg] xf] eg] Pp6f lglZrt ljGb'df k'u]kl5 ;]gf :jfefljs
?kn] k|ltqmflGtsf] ;]jf ug{] xltof/df kl/0ft x'g k'Ub5 . o;sf ;fy}
/fHo;Qfdf hgtfsf] ;jf{]RrtfnfO{ :jLsf/]/ g} tfTsflns sfo{gLltsf] ?kdf k|:t't
;+ljwfg;efsf] lgjf{rgsf] k|ZgnfO{ jftf{ k|lqmofdf d"n Ph]08f agfPsf] rrf{
ub{} !) efb| @)^) df 3f]lift Ps k|]; jQmJodf cWoIf s= k|r08n] eGg'ePsf] 5–
xfdLn] ;+ljwfg;efdf c8fg lng'sf] cy{ /fHok|0ffnLsf] 5gf]6 / ;+rfngdf hgtfsf]
;fj{ef}d clwsf/nfO{ :yflkt ug{' tyf s'g} xfntdf To;nfO{ s'l07t x'g glbg'
xf] .Æ olt dfq xf]Og /fHo;Qfdf hgtfsf] lgoGq0fsf cltl/Qm x:tIf]k ;d]t
x'g'kg{] s'/fdfly hf]8 lb+b} k|:tfjdf :ki6 ?kdf elgPsf] 5– /fHo;Qfdf
hg;d'bfosf] lgoGq0f, lgu/fgL / x:tIf]ksf] k|lqmofnfO{ ;hLj / j}1flgs 9+un]
;+ul7t ug{] cfjZostfdf hf]8 lbg' kb{5 .
%= k|ltqmflGtnfO{ /f]Sg] / 7f]Sg]
nfvf}+ s/f]8f}+
hgtfsf] c;Ld Tofu, tk:of / alnbfgaf6 k|lts"neGbf k|lts"n ;do /
kl/l:yltdf ?; rLg nufotsf y'k|} d'n'sx¿df sDo'lgi6 qmflGt x'g] t/ qmflGtkl5 ;Qf
k|fKt eP/ lg/Gt/ qmflGt ub{} ljZjqmflGt;Dd k'Ugsf] nflu cToGt cg's"n ;do /
kl/l:ylt x'“bf klg Pshgfsf] /ut klg gauLsg} :jtM k|ltqmflGt x'g] u/]sf] cToGt}
b'Mvb lj8Dagfdfly uDeL/ ag]/ @!cf}+ ztfAbLsf] hgjfbnfO{ k|ltqmflGt /f]Sg] Ps
d'Vo xltof/sf] ?kdf k|:t't ug{ vf]lhPsf] 5 . oxf“ k|ltqmflGt /f]Sg'sf] cy{
xf]– qmflGtsf] k|lqmofdf eLif0f k|ltqmflGt hGdg] s'/fnfO{ dWogh/ ub{} To;nfO{
7f]Sg] -k/f:t ug{]_ lsgeg] dfn]dfn] qmflGtnfO{ :jo+ o:tf] k|lqmofsf ?kdf dfGb5
hf] :jfefljs ?kdf eLif0f k|ltqmflGtnfO{ hGd lb+b} cl3 a9\b5 . To;}n]
qmflGtsf] o:tf] lgod a'em]/ Psflt/ k|ltqmflGtsf] hGd x'g} glbg] / hGd eOxfn]df
klg To;nfO{ lg/Gt/ qmflGtåf/f k/flht / lgif]w ug{] s'/fdf hf]8 lb+b} k|:tfjdf
elgPsf] 5– æk|ltqmflGtnfO{ /f]Sg] u/L k|of]u ug{] ;+u7gfTds l;4fGt, ljlw /
dfGotfsf] ljsf; ug{] cfjZostf clxn] klg ljBdfg 5 . ===== k|ltqmflGtsf]
o:tf] vt/fnfO{ /f]Sgsf nflu b'O{nfOg ;+3if{ / lg/Gt/ qmflGtsf] l;4fGtcg';f/
kf6L{nfO{ ;j{xf/fju{ / >dhLjL hg;d'bfosf] lgu/fgL, lgoGq0f / ;]jfdf /fVg]
;+u7gfTds ljlw / dfGotfsf] cem} ljsf; ug{ h?/L 5 .Æ qmflGt ug{] /
k|ltqmflGt /f]Sg] d'Vo zlQm hgtfsf cltl/Qm hg;]gf ;d]t ePsf]n] To;sf lglDt
k|ltqmflGtsf lj?4sf] r]tgfåf/f l;+uf] ;}Go k+lQm / cfd hg;d'bfonfO{ ;r]t kfg{]
s'/fsf] cfjZostfdfly hf]8 lb+b} k|:tfjdf cufl8 elgPsf] 5– pk/f]Qm l:yltsf]
k'g/fj[lQ -;]gf :jfefljs ?kn] k|ltqmflGtsf] ;]jf ug{] xltof/df kl/0ft x'g k'Ug]
l:ylt_ x'gaf6 /f]Sgsf nflu k|f/Deb]lv g} hg;]gfdf j}rfl/s / /fhg}tls sfdnfO{
;jf{lws dxTjsf ;fy ;+rfng ug{] / k|ltqmflGtsf lj?4sf] r]tgfåf/f l;+uf]
;}Gok+lQm Pj+ cfd hg;d'bfonfO{ ;';lHht kfg{] s'/fdf hf]8 lbg' kb{5 .Æ o;/L
s] :ki6 5 eg] kf6L{, ;]gf, ;Qf / cGttM hg;d'bfonfO{ k|ltqmflGtsf lj?4sf]
r]tgfn] lg/Gt/ n}; kfg{] / lg/Gt/ qmflGt cl3 a9fpg] ljlw, cj:yf / Joj:yfsf]
lgdf{0f u/]df k|ydtM k|ltqmflGtnfO{ /f]Sg ;lsg]5 eg] låtLotM k|ltqmflGtn] hGd
lng yfNof] jf lnof] g} eg] klg To;nfO{ ;dod} Wj:t ug{ ;lsG5 . t/ k|Zg p7\g
;S5 s;/L k|ltqmflGtsf lj?4sf] r]tgfn] n}; ug{] / lg/Gt/ qmflGt cl3 a9fpg] <
kf6L{ / g]t[TjnfO{ lg/Gt/ hgtf;“u hf]8\g], hg;]jf / ;dfh;]jf sfo{df ;+nug u/fO
/fVg] tyf Pp6f lx:;fnfO{ hg;Qfdf / csf{] lx:;fnfO{ hgsfo{ / j}rfl/s–/fhg}lts
sfo{df nufpg] / lglZrt cjlwdf tL b'O{ lx:;fdf /f]6]zg -km]/abn_ ul//fVg] ljrf/,
ljlw, Joj:yf / cj:yfåf/f lg/Gt/ qmflGt cl3 a9fO{ k|ltqmflGtnfO{ Wj+z ug{
;lsG5 . o;af/]df b:tfj]hdf elgPsf] 5– /fHo;Qfn] hg;d'bfo;“u 3lgi7 ;DaGw
sfod ug{], b'Mvsi6 / kmf/f]ltgf] ug{] ;j{xf/f z}nL ckgfpg] ug{'sf ;fy} ;Ifd /
:yflkt g]tfx¿b]lv sfo{stf{x¿;Ddsf] Pp6f lx:;f lg/gt/ hgsfo{df / csf{] lx:;f ;Qf
;+rfngdf nfUg] tyf lglZrt cjlwsf] cGt/df sfo{ljefhgdf x]/km]/ u/L l;+uf] kf6L{
/ hg;d'bfo;“usf] ;DaGwnfO{ ;hLj /fVg ljz]if cfjZos 5 . k|ltqmflGt x'g
glbg] hgtf;“u kf6L{ / ;Qfsf] dfq xf]Og ;]gfsf] ;DaGw klg c6'6 x'g'kg{] s'/fnfO{
;d]t ljz]if Wofg lbP/ g} qmflGtkl5 hg;]gf Jof/]sdf s}b gx'g] / xltof/ / tflnddf
hf]8 glbg] t/ hgtfdf hg;]jfdf hfg] / cfd hgtfnfO{ kmf}hL / u}/kmf}hL r]tgfn]
;z:q kfg{] s'/fdf ;d]t k|:tfjn] hf]8 lbPsf] 5 .
^= b'O{nfOg ;+3if{df hgtfsf] ;xeflutf
kf6L{nfO{ lg/Gt/
qmflGtdf cl3 a9fpg / hgtfsf] ;]jfdf nufO/fVgsf] nflu kf6L{nfO{ g} lg/Gt/
qmflGtsf/Ls/0f ul//xg' kg{] x'G5 . To;lglDt kf6L{leq rNg] b'O{ nfOg
;+3if{af/] hgtf cjut x'g] dfq geP/ To;df hgtfsf] ;xeflutf x'g'kg{] x'G5 .
kf6L{leq rNg] b'O{nfOg ;+3if{df k|ltqmflGtsf/L ljrf/ / g]t[Tj xfjL eP
k|ltqmflGt x'g] t/ qmflGtsf/L ljrf/ / g]t[Tj xfjL eP lg/Gt/ qmflGt cl3 a9\g]
x'gfn] :jefj}n] qmflGt rfxg] hgtfsf] o;df ;xeflutf x'“bf qmflGtsf/L kIf alnof]
x'G5 . To;}n] k|:tfjdf kf6L{leq rNg] b'O{nfOg ;+3if{df Jofks hgtfsf]
;xeflutf ;'lglZrt ug{] tyf o;df /fHosf] ank|of]u ug{] k|j[lQ lg?T;flxt ug{]
s'/fdf ljz]if hf]8 lbOPsf] 5 . kf6L{ / o;sf] g]t[TjnfO{ hg;d'bfo;“u
hf]8\g] / ljrf/ lgdf{0f, hf] Oltxf; lgdf{0fsf] ;aeGbf d'Vo kIf xf], df hgtfsf]
e"ldsfnfO{ :yflkt ug{] of] gLlt -b'O{nfOg ;+3if{df hg;d'bfosf] ;xeflutfsf]
gLlt_ ljNs'n gof“ pko'Qm, j}1flgs / qmflGtsf/L gLlt xf] .
&= hgjfbnfO{ ;jf{lws hf]8
@!cf}+ ztfAbLsf]
hgjfb Ps o:tf] hgjfb xf] gof“ hgjfb / ;dfhjfbdf_ eGbf a9L hgjfbnfO{ k|fyldstf
lbOPsf] 5 . oBlk cfhsf] qmflGtsflng l:yltdf s]Gb|Lotf k|fylds / k|wfg kIf
xf], tyflk hgjfbsf] hudf s]Gb|Lotf lgdf{0f x'g] / ;f] s]Gb|Lotf klg pRrt/ hgjfb
k|flKts} nflu x'g] x'gfn] hgjfbnfO{ a9L dxTj lbg' :jfefljs xf] . To;}n] s=
k|r08n] eGg'ePsf] 5– æpRr hgjfbsf cfwf/df pRr s]Gb|Lotf hgjfbL s]Gb|Lotfsf] dd{
xf] ==== uf]nd]r ;Dd]ng, cGtl/d ;/sf/, ;+ljwfg;ef / u0ftGqsf] dfu / gf/fn] klg
hgjfbsf] ljz]iftf / k|of]unfO{ g} JoQm ub{5 . -jt{dfg kl/l:ylt / /0fg}lts
;Gt'ng;“u ;DalGwt k|Zgx¿, dlxnf a'n]l6g jif{–%, c+s–!_ pRr hgjfbsf cfwf/df pRr
s]Gb|Lotf k}bf ug{] / ;f] s]Gb|Lotfn] k'gM emg pRr hgjfb k|flKt ub{} cl3 a9\g]
s'/fnfO{ dWogh/ u/]/ g} s= k|r08n] cfjZostfsf] r]tgfaf6 :jtGqtfsf] ;+;f/ k|fKt
ug{] s'/fdf hf]8 lbg'x'G5 . oxf“ cfjZostfn] tTsfnLg s]Gb|Lotf / :jtGqtfn]
bL3{sfnLg / hgjfbnfO{ JoQm ub{5 .
*= ;j{kIfLo :jtGqtf
@!cf}+ ztfAbLsf] hgjfbdf ;fdflhs jf /fli6«o hLjgsf ;a} kIfnfO{
hgjfb -:jtGqtf_ k|bfg ug{] hdsf{] u/]sf] 5 . s]xL ;do klxn]b]lv g} kf6L{n]
kf6L{, ;]gf, ;+o'Qm df]rf{, /fHo;Qf cflb hxf“;'s} klg g]kfnL ;dfhsf] ljlzi6tf
cg';f/ hftLo, If]qLo, ln+uLo / ;f“:s[lts :jtGqtf / d'lQmnfO{ PsLs[t / ;'lglZrt
ug{] s'/fdf ljz]if hf]8 lb+b} cfPsf] 5 . o;;Gbe{df hftLo cfTdlg0f{osf]
clwsf/sf] :jLs[lt, hftLo / If]qLo :jzf;gsf] clwsf/ k|bfg / :jfoQ If]q /
;/sf/x¿sf] lgdf{0f, dlxnf tyf blnt hfltx¿nfO{ ;a} If]qdf ljz]ifflwsf/ cflb
;}4flGts / Jofjxfl/s gLlt / sfo{;"rL lgdf{0f / sfof{Gjog ul/Psf] sf]
ljz]if pNn]vgLo 5 . Psflt/ uf]nd]r ;Dd]ng, cGtl/d ;/sf/ / ;+ljwfg;ef / u0ftGqsf]
gf/fn] klg ;j{kIfLo hg;d'bfosf] :jtGqtf / clwsf/nfO{ -hgjfbnfO{_ cleJoQm ub{5
eg] csf{lt/ juL{osf cltl/Qm hftLo, If]qLo, ln+uLo / ;f“:s[lts :jtGqtf /
d'lQmsf] s'/fn] klg ;fdflhs hLjgsf ;a} kIfnfO{ :jtGqtf / clwsf/ -hgjfb_ lbg]
s'/fsf] g} cleJolQm ub{5 . o;nfo{ Uof/]06L ub{} s= k|r08n] Ps cGtjf{tf{df
eGg'ePsf] 5– xfd|f] sfo{;"rLn] dlxnf, blnt / cGo pTkLl8t ;d'bfosf nflu
;fdlhs hLjgsf ;a} If]qdf ljz]ifflwsf/sf] s'/f u/]sf] 5 .Æ
pk/f]Qm ljz]iftfx¿sf cltl/Qm cGo s}of}+ ljz]iftfx¿ klg o;df /x]sf
5g\ . h:tf] ls kf6L{, ;]gf / ;QfnfO{ hgjfbLs/0f / hgd'vLs/0f ug{], pGgt /
qmflGtsf/L ljrf/n] lg/Gt/ ;d[4 kfg{], g]t[Tjsf JolQmTj / a'l4hLjLx¿nfO{
>d;“u / hgtf;“u uf:g] cyf{t\ ;j{xf/fs/0f ug{], z'4Ls/0f ug{] tyf ;j{xf/f
hg;d'bfonfO{ a'l4hLjLs/0f -;r]t_ kfg{] / cGttM b'j}nfO{ qmflGts/0f ug{], ;a}
g]tf–sfo{stf{nfO{ kf6L{sf] dfq geP/ ;Qf, ;]gf / hgtf;“u ;DalGwt sfdsfhsf]
cg'ejn] ;d[4 kfg{], kf6L{nfO{ hgjfbL -hgd'vL_ s/0f / ;}lgsLs/0f ug{] / hgtfnfO{
kf6L{s/0f / ;}lgsLs/0f ug{] tyf hg;]gfnfO{ kf6L{s/0f / hgjfbL -hgd'vL,
hgpQ/bfoL_ s/0f ug{], ;{xf/fju{sf] clwgfosTjnfO{ ;d'lrt / Gofof]lrt 9+un] hgtf
/ qmflGtsf] lxt cg's"n x'g] u/L cyf{t\ hg;d'bfosf] b'Zdgju{sf lj?4df dfq
k|of]u ug{], kf6L{, ;]gf / ;Qf tyf hgtf–qmflGt / d'lQmaLrdf oyf]lrt ;dGjo /
åGåfTds kl/k"/s tyf ;r]tgsf] ;DaGw sfod ug{] Pj+ kf6L{, ;]gf / ;QfnfO{
cGttM ljnf]kLs/0f ug{] lx;fan] ;+ul7t ug{] xfd|f u}/qmflGtsf/L cfbt, ;+:sf/ /
;+:s[ltnfO{ hgjfbL, ;j{xf/fjfbL / qmflGtsf/L agfpg], kbk|lti7f / ;Qfk|ltsf]
df]x 36fpg] / ;'v ;'ljwfsf] pkef]unfO{ lg?T;flxt kfg{], ;fbf hLjg / pRr ljrf/
tyf s8f kl/>d / s7f]/ ;+3if{nfO{ xfd|f] hLjgbz{g agfpg] cflb pNn]vgLo
5g\ .
pk/f]Qm ljz]iftfsf cfwf/df eGg ;lsG5 ls @!cf}+ ztfAbLdf
hgjfbsf] ljsf; @!cf}+ ztfAbLsf] hgjfb, @!cf}+ ztfAbLsf] kf6L{, @!cf}+ ztfAbLsf]
;]gf, ;Qf, hgtf / r]tgfåf/f lgdf{0f, kl/rfng / kl/dfh{g ug{ ;lsG5 . To;}n]
of] cGo hgjfb -gof“ hgjfb jf ;dfhjfb_ eGbf leGg, pRr, cu|ufdL / qmflGtsf/L Pj+
hgjfbL 5 . o;sf] ;kmn / s'zn sfof{Gjog hlt /fd|f]l;t x'g ;Sof] Tolt pRr /
Jofks hgjfb k|flKt / ljsf; ;Dej 5 . o;/L s] :ki6 5 eg] Oltxf;sf cg'ej /
@!cf}+ ztfAbLdf hgjfbsf] ljsf;af/]sf] ;f] b:tfj]h @!cf}+ ztfAbLsf] ljZjqmflGts}
b:tfj]h xf] / of] qmflGtsf/L dfn]dfdf /rgfTds ljsf;df Ps gof“ cfofd xf], Jofks
hgjfbsf] hudf pleP/ ;zQm s]Gb|Lotf lgdf{0f u/L k"0f{ hgjfb k|flKtsf] cfwf/
xf] cyf{t\ cWoIf s= k|r08n] eGg' ePem}+– cfjZostfsf] b'lgof“df 6]s]/ :jtGqtfsf]
b'lgof“df k'Ug] hgjfb xf] / xf]– jt{dfgsf] 7f]; l:yltsf] 7f]; lj]Zn]if0fåf/f
lgsflnPsf] 7f]; lgisif{ . hf] qmflGtsf/L, hgjfbL / pRr 5 . To;}n]
o;n] hgjfb jf ;dfhjfbaf6 ;fDojfblt/ hfg] lgsf; gkfO kZrudg eP/ k'gM k|ltqmflGt
eO{ k'“hLjfblt/ kmls{Psf] ljZjqmflGtsf] ultnfO{ cu|ult k|bfg ug{ ;Qm5 eGg]
ljZjf; ug{ ;lsG5 . o;cy{df @!cf}+ ztfAbLdf hgjfbsf] ljsf;nfO{
gof“hgjfb–;dfhjfbaf6 ;fDojfbdf hfg] lgsf;sf] ?kdf u|x0f ug{' af~5gLo x'g]5 .