|
jif{ !#
c+s #^, >fj0f !(,
@)^! Year 13, Issue 36,
August 03, 2004 |
;dfrf/x?
clvn-qmflGtsf/L_åf/f
pRr k|lt/f]wdf pqg] r]tfjgL
sf7df8f}+÷cg]/f:jljo"-qmflGtsf/L_n]
;/sf/n] cfÎgf] ;+u7gdfly nufPsf] …cft+ssf/LÚ cf/f]k lkmtf{ lnPkl5 klg jftf{sf]
kxn ug'{sf] ;§f cfkm\gf] ;+u7gsf ;b:ox?nfO{ lu/km\tf/ u/L xTof ug]{ / a]kQf
kfg]{ sfo{ tLj| kf/]sfn] k'gM cfGbf]ngdf pqg] hgfPsf] 5 .
cg]/f:jljo"-qmflGtsf/L_sf s]Gb|Lo cWoIf n]vgfy Gof}kfg]n] lxhf] hgfb]z;“u
s'/f ub}{ cfÎgf] ;+u7gn] z}lIfs x8\tfn lkmtf{ u/]sf] em08} b'O{ dlxgf k'Ug
nfUbf;d]t jftf{sf] kxn ug'{sf] ;6\6f ;/sf/n] ;+u7gsf g]tf, sfo{stf{ lu/km\tf/
ug]{, a]kQf kfg]{ / xTof ug]{nufotsf lqmofsnfkx? a9fO/xg'sf ;fy} ;d:of ;dfwfgdf
u+eL/ gePsf sf/0f cfkm"x? ljutdfeGbf cem pRr:t/df cfGbf]ng 3f]if0ff ug]{
tof/Ldf nfu]sf] jtfpg' eof] .
clvn-qmflGtsf/L_sf
cWoIf n]vgfy Gof}kfg]n] lxh} -;fpg !* ut]_ Ps k|]; lj1lKt hf/L ub}{ ;/sf/n]
hgfPsf] k|ltj4tf k"/f gu/]sf] tyf ;+u7gdflysf] xTof / bdg oyfjt} /fv]sf
sf/0f cem} gof“ / pRr k|sf/sf] k|lt/f]w cfGbf]ngdf pqg afWo x'g] atfpg' ePsf]
5 . pxf“n] lj1lKtdf lbPsf] hfgsf/L cg';f/ k'/fgf] ;Qfn] clvn-qmflGtsf/L_
dflysf] cft+ssf/L cf/f]k lkmtf{ lng] 3f]if0ff u/]]kZrft\dfq} pQm ;+u7gsf
s]Gb|Lo ;b:o j}s'07 kf]v/]n, wg'iff lhNnf pkfWoIf /fdpb\uf/ d'lvof, /fd]5fk
lhNnf ;lrj lji0f' rf}nfufO{, ;Nofg lhNnf ;b:o zf/bf jnLnufot bh{gf}sf] xTof
ul/;s]sf] 5 . To;}u/L /fdk'/ SofDk; OsfO{ cWoIf /fh' 9sfn, lhNnf ;b:o
kfj{tL Gof}kfg], nlntk'/sf /fhg 8+uf]n, eQmk'/sf /d]z ltldlN;gf nufotnfO{
lu/km\tf/ u/L a]kQf kf/]sf] klg pxf“n] lj1lKtdf hgfpg' ePsf] 5 .
lj1lKtdf
;+u7gåf/f jftf{ / ;+jfbsf kIfdf b]vfOPsf] uDeL/tf, w}o{ / lhDd]jf/LkgnfO{
sdhf]/Lsf ¿kdf a'em\g] h'g;'s} k|of;nfO{ k/f:t ug{ ;+u7g tof/ /x]sf] s8f
r]tfjgL lb+b} jftf{sf] s'/f u/]/ ;+u7gsf g]tf, sfo{stf{nfO{ lu/km\tf/ ug]{,
a]kQf kfg]{ / xTof ug]{nufotsf u}/lhDd]jf/ cGtlj{/f]wL lqmofsnfk tTsfn aGb
gu/]df ljutdf eGbf cem pRr / gof“ k|sf/sf] k|lt/f]wdf hfg] s'/f ;DjlGwt ;j}nfO{
hfgsf/L u/fOPsf] 5 . lj1lKtdf ;+u7g;“u k|hftflGqs ljlw / Jojxf/ ug{ ;d]t
;/sf/nfO{ r]tfjgL lbOPsf] 5 .
k'/fgf]
;Qfn] clvn-qmflGtsf/L_dfly nufPsf] …cft+ssf/LÚ cf/f]k lkmtf{ lng] tyf ljutsf
;Demf}tf k"/f ug]{ lnlvt k|lta4tf hgfPkl5 h]7 @$ b]lv zx/, ;b/d'sfd /
/fhwfgLdf hf/L clglZrtsfnLg cfd z}lIfs x8tfnsf] sfo{qmd c;f/ $ ut]b]lv cGTo eP
klg qmflGtsf/Ln] cfkm\gf cGo sfo{qmdx? eg] oyfjt\ /x]sf] hgfPsf] lyof] .
qmflGtsf/Ln] lzIf0f;+:yfdflysf] x8tfn lkmtf{ ubf{ klg ;/sf/n] cfkm\gf] k|ltj4tf
k"/f ug]{tkm{ s'g} tbf?stf b]vfPg / cfÎgf dfux? k"/f ul/Pgg\ eg]
jif]{ ljbfsf] cGTosf] nuQ} ljutsf] eGbf s8f k|sf/sf] ;+3if{df pqg afWo x'g]
;d]t ;fj{hlgs u/]sf] lyof] . :d/0fLo 5, o;cl3 k|wfgdGqL b]pjfn] jftf{sf]
jftfj/0f jgfpg'sf] ;6\6f jftf{ ug{ cfpg] qmflGtsf/L g]tfx?nfO{ kqmfp ul/g] wDsL
lbPsf lyP . b]pjfsf] pQm egfOkZrft\ qmflGtsf/Ldflysf] bdg tLj| kfl/Psf]
lyof] .
cg]/f:jljo"-qmflGtsf/L_n]
;+u7gdfly nufOPsf] slyt cft+ssf/Lsf] cf/f]k lkmtf{ u/L j]kQf kfl/Psf ;+u7gsf
dxf;lrj lxdfn zdf{nufotsf g]tf tyf sfo{stf{sf] l:ylt ;fj{hlgs u/L l/xf ug{,
xTof ul/Psf g]tf tyf sfo{stf{sf xTof/fnfO{ sf/jfxL u/L Ifltk"lt{ pknAw
u/fpg, ;/sf/L ljBfnodf df=lj=tx;Dd lgMz'Ns lzIff k|bfg u/L ;+u7g;“u ;/sf/n]
ljutdf u/]sf ;Demf}tf nfu" ug{ / lzIffdf eO/x]sf] Jofkf/Ls/0f /
;fd|fHojfbL x:tIf]ksf] cGTo ug]{ nufotsf dfux? /fvL ut a}zfv !% ut] jStJo
dfkm{t ul/Psf] cfu|xnfO{ j]jf:tf ul/Psf] sf/0f h]7 * ut]af6 ljleGg r/0fdf ;+3if{sf
sfo{qmd ;lxt h]i7 @$ ut]b]lv zx/, ;b/d'sfd / /fhwfgL s]lGb|t clglZrtsfnLg cfd
z}lIfs x8tfnsf] 3f]if0ff u/]sf] lyof] . h;sf sf/0f lt If]qsf lzIf0f;+:yf
7Kk} ePsf lyP .
cWoIf
Gof]kfg]f/f hf/L lj1lKtsf] k”0f kf7 o;ksf/ 5
xfd|f] ;+u7g cg]/f:jljo" -qmflGtsf/L_
/ ;/sf/sf] aLrdf jftf{ / ;+jfbsf] dfWodaf6 lzIff If]qdf ljs/fn aGb} uO/x]sf
;d:ofx? ;dfwfg ug{ jftf{ / ;+jfb dfkm{t cufl8 a9\g] ;xdlt kZrft\ ;+u7gåf/f
3f]lift clglZrtsfnLg cfd z}lIfs x8\tfn lkmtf{ ul/Psf] / ;/sf/åf/f ;+u7g dfly
nufOPsf] slyt cft+ssf/Lsf] cf/f]k lkmtf{ ul/Pkl5 ;+u7gsf] tkm{af6 jftf{ /
;+jfbsf] nflu ;Dk"0f{ tof/Lx? ;lsPsf] ;fj{hlgs ePsf] ;j{ljlwt} 5 .
cfd ljBfyL{, cleefjs, gful/s ;dfh
lzIff ;Da4 lgsfox?n] xfd|f] ;+u7gaf6 ul/Psf] ck]Iffsf] ;Ddfg ub{] ;+u7gåf/f
k|:t't lhDd]jf/Lkg tyf uDeL/tf / w}o{tfnfO{ ;/sf/n] xfd|f] sdhf]/Lsf ?kdf
a'em\g] / To;sf lj?4 if8\oGq ug{] sfd ul//x]sf 5 .
k|hftflGqs clwsf/sf] k|of]u
k|hftflGqs ljlwaf6 ug{ tof/ /x]sf k|lta4tf ;fj{hlgs ul/Psf] cj:yfdf ;/sf/n]
ljifoj:t'sf]] uDeL/tf / kl/l:yltsf] hl6ntfnfO{ ga'lem l9nf;'l:t dfq ul//x]sf]
5}g ls xfd|f] ;+u7gsf g]tf, sfo{stf{x? lu/km\tf/ ug{] / xTof ug{] z[+vnfnfO{
lta|tf lbO/x]sf] 5 . slyt cft+ssf/Lsf] cf/f]k lkmtf{ ul/Pkl5sf] cjlwdf dfq}
;+u7gsf s]Gb|Lo ;b:o a}s'07 kf]v/]n, wg'iff lhNnf pkfWoIf /fd pbuf/ d'lvof,
/fd]]5fk lhNnf;lrj lji0f' rf}nfufO{+, ;Nofg±af“s] lhNnf ;b:o ;f/bf jnLnufotsf
lhDd]jf/ ;b:ox?sf] xTof eO;s]sf] 5 eg] lrtjgsf lhNnf ;b:o tyf /fdk'/ SofDk;
OsfO{ cWoIf /fh' 9sfn, lhNnf ;b:o kfj{tL Gof}kfg], nlntk'/sf /fhg 8+uf]n,
eQmk'/sf /d]z ltldlN;gfnufotnfO{ lu/km\tf/ u/L a]kQf kfl//x]sf] 5 .
lzIf0f ;+:yfnfO{ zflGt IF]qsf]
?kdf 3f]if0ff ug{] / jftf{ / ;+jfb dfkm{t lzIff IF]qdf ljBdfg ljs[lt /
lj;+ultnufotsf ;d:of ;dfwfg ug{] eGg] ljifox? ;/sf/sf nflu oltv]/ efif0f ug{]
nf]s lk|o ljifo dfq aGg k'u]sf 5 .
xhf/f}+ afnaflnsfx? ;fIf/ x'g]
clwsf/af6 ;d]t jl~rt x'g k/]sf tyf lzIff IF]qdf gfkmfvf]/ / dflkmof k|j[lQ r/d
?kn] a9]/ cfd ljBfyL{ / cleefjsnfO{ cfqmfGt kfl//x]sf], z}lIfs a]/f]huf/x? lta|
?kdf pTkfbg eO/x]sf of] cj:yfdf ;+u7gåf/f jftf{ / ;+jfbsf] kIfdf b]vfOPsf]
uDeL/tf, w}o{tf / lhDd]jf/LkgnfO{ sdhf]/Lsf ?kdf a'em\g] h'g;'s} k|of;nfO{
k/f:t ug{ ;+u7g tof/ /x]sf] :ki6 ug{ rfxG5 . ;fy} jftf{sf] s'/f u/]/ xfd|f]
;+u7gsf g]tf, sfo{stf{x? lu/km\tf/ ug{] a]kQf kfg{] / xTof ug{]nufotsf
u}/lhDd]jf/ cGtlj{/f]lw xs{tx? cljnDa aGb u/L ;+u7g;“u k|hftflGqs ljlw / Jojxf/
ug{ cg'/f]w ub{} ;+u7gnfO{ ljuts} 9+un] cem} gof“ / pRr k|sf/sf] k|lt/f]wdf hfg
afWo gkfg{ ;d]t ;DalGwt kIfnfO{ r]tfjgL lbg rfxG5f}+ .
o;sf nflu ;+u7g j[xb / k|efjsf/L
hgbafa ;[hgf ug{ cfd ljBfyL{, cleefjs, lzIff ;Da4 lgsfo, gful/s ;dfh, kqsf/,
dfgjclwsf/jfbLnufot ;Dk"0f{ hg;d'bfonfO{ xflb{s clkn ub{5 .
k'/fgf]
;Qfsf Ps bh{g ;'/IffsdL{sf] d[To'
sf7df8f}+÷ hgd'lQm ;]gf g]kfnsf
of]4fx?n] klZrd sdf08cGtu{t ljleGg efux?df u/]sf] cfqmd0fjf6 Ps bh{g hlt k'/fgf]
;Qfsf ;'/IffsdL{sf] d[To" ePsf] 5 .
hgd'lQm
;]gfsf of]4fx?n] oxL ;fpg !& ut] lbp;f] # jh] kfNkfl:yt l;4fy{ /fhdfu{sf]
dbgkf]v/fsf] gof“kf6L / efn]jf;sf] jLrdf w/fk lj:kmf]6 u/fpbf tLg zfxL ;]gfsf]
36gf:ynd} d[To' ePsf] / cGo # u+eL/ 3fOt] ePsf] s'/f dfcf]jfbLsf] klZrd sdf08
sfof{non] hgfPsf] 5 . o;}u/L ;fpg !& ut] slknj:t'sf] uf]?l;ª\u]l:yt
e}/jk|;fb u'Nddf sfo{/t zfxL ;]gf ljgf]b kf}8]nsf] hgd'lQm ;]gfsf of]4fx?n]
;kmfof ul/lbPsf 5g\ .
To:t}
;fpg !% ut] lrtjgsf] /Tggu/ j}l/ofdf hgd'lQm ;]gfsf] PDj';df k/L OG:k]S6/ e/t
k|;fO{ ;lxt kf“r …;'/IffsdL{Úsf] d[To" ePsf] klZrd sdf08 sfof{non]
hfgsf/L u/fPsf] 5 . ;f] 36gfdf k/L k|x/Lsf] uf8L IftljIft ePsf] / ;ft ;]gf
tyf k|x/Lx? 3fOt] ePsf] klg hgfOPsf] 5 . hgd'lQm ;]gfsf] cfqmd0fdf k/]sf
;]gf tyf k|x/Ln] cGwfw'Gw kmfol/ª u/L zlQmvf]/ 3/ ePsf ls;fg v]djxfb'/ vqLsf]
xTof u/]sf 5g\ .
To:t}
oxL ;fpg !% ut] ;fem kf]v/fdf zfxL ;]gfsf] ljhok'/–# gDa/ aflxgLdf sfo{/t
;'j]bf/ d]h/ g/]Gb|axfb'/ a:g]tnfO{ hgd'lQm ;]gfn] ;kmfof ul/lbPsf 5g\ .
dfcf]jfbL hgof]4fx?sf] lu/Îtf/L, j]kQf / xTofdf e'ldsf lgefpb} cfPsf] atfOPsf
lgh ;'j]bf/nfO{ ;kmfof ug]{ 3f]if0ff o;cl3 g} u/] klg pgL km]nf kg{ g;s]sf]
dfcf]jfbLn] hgfPsf] lyof] .
o;}u/L klZrd sdf08 sfof{non] hgfPcg';f/ ;fpg !$ ut] Ko'7fgsf] gof“ufp nfdfrf}/l:yt zfxL ;]gfsf] xg'dfgWjh u'Ndjf6 ;f]xL ufh;sf] rsrs]df hgbdgdf uPsf] zfxL ;]gf hgd'lQm ;]gfsf] PDj';df kbf{ Ps zfxL ;]gfsf] d[To' ePsf] 5 . ;fpg !$ ut] g} s}nfnLsf] ;'Vv8df hgd'lQm ;]gfsf] cfqmd0fdf k/L k'/fgf] ;Qfsf o'lgkmfO8 sdf08sf # hgf ;'/IffsdL{x? dfl/Psf] klg klZrd sdf08 sfof{non] hgfPsf] 5 .
ckmuflg:tfgsf
dfcf]jfbLx? PsLs[t
ckmuflg:tfgdf lqmofzLn ljleGg
qmflGtsf/L / dfcf]jfbLx? Pp6} sDo'lgi6 kf6L{ cGtu{t PsLs[t ePsf] ;dfrf/ k|fKt
ePsf] 5 . xfn} …sDo'lgi6 kf6L{ ckm ckmuflg:tfgÚ, …cu{gfOh];g ckm :6«un km/
lb lnj/]zg ckm ckmuflg:tfgÚ / …/]Eo'n';g/L o'lg6 ckm js{; ckm ckmuflg:tfgÚ sf]
PsLs[t dxflwj]zgn] …sDo'lgi6 kf6L{ -dfcf]Oi6_ ckm ckmuflg:tfgÚ gfds PsLs[t
sDo'lgi6 kf6L{sf] u7g u/]sf] pQm kf6L{n] hgfPsf] 5 .
pQm
kf6L{sf] dxflwj]zgn] kfl/t u/]sf] k|:tfjsf] k|f/Dedf elgPsf] 5–æckmuflg:tfgsf]
dfn]dfjfbL sDo'lgi6 cfGbf]ng Pp6} sDo'lgi6 kf6L{ …sDo'lgi6 kf6L{ -dfcf]Oi6_ ckm
ckmuflg:tfgÚ df PsLs[t ePsf] 3f]if0ff ug{ kfp“bf xfdL uf}/jflGjt ePsf
5f}+ . of] ljhoL sbd ckmuflg:tfgsf] dfn]dfjfbL cfGbf]ngsf] PsLs/0f k|lqmofsf]
kl/0ffd xf] h'g kf6L{sf] dxflwj]zg ;DkGg ug]{ laGb';Dd k'Uof] .Æ
k|:tfjdf
pQm PsLs/0fsf] k|lqmof l/d sld6Lsf] lbzfjf]wdf ;kmn ePsf] / To;sf] ljlzi6
pbfx/0f l/dsf] O/fg / ckmuflg:tfgsf dfcf]jfbL kf6L{ / ;+u7gx?sf] ;+o'Qm If]qLo
;Dd]ngsf] cfAxfg xf] elgPsf] 5 .
k|:tfjdf
ckmuflg:tfgsf] dfn]dfjfbL sDo'lgi6 cfGbf]ng hgo'4sf] af6f]df cu|ult lnO/x]sf]
g]kfn sDo'lgi6 kf6L{ -dfcf]jfbL_af6 k|efljt ePsf] hgfOPsf] 5 . k|:tfjdf
o;af/] ylkPsf] 5–ædxflwj]zgsf] cjlwdf xfdLn] yfxf kfof}+ ls g]kfnsf] hgo'4n]
gof“ cu|ult lnPsf] 5 . o;n] xfd|f] pT;fxnfO{ p“rf] agfOlbPsf] 5 . of]
dxflwj]zg g]kfn sDo'lgi6 kf6L{ -dfcf]jfbL_ nfO{ ;nfd ub{5 / xfdL o; kf6L{nfO{
;Gb]z k7fpg] 5f}+ .Æ To;}u/L dxflwj]zgn] /]Eo'n';g/L sDo'lgi6 kf6L{,
cd]l/sf, sDo'lgi6 kf6L{ ckm k]?, dfcf]Oi6 sDo'lgi6 ;]G6/ ckm OlG8of, dfcf]Oi6
kf6L{ ckm kf6L{ 6sL{ / l/ddf ;xefuL cGo ;a} kf6L{nfO{ ;nfd tyf clejfbg u/]sf]
atfOPsf] 5 . pQm PsLs[t kf6L{n] ;j{xf/f l;4fGtdf cfwfl/t /fli6«o hgtflGqs
sfo{x?nfO{ cufl8 a9fpg b]zdf 5l/Psf ;Dk"0f{ dfcf]jfbL zlQmnfO{ sDo'lgi6
kf6L{ -dfcf]Oi6_ ckm ckmuflg:tfgdf PsLs[t x'g cfAxfg u/]sf] 5 .
o;}aLr
sDo'lgi6 kf6L{ -dfcf]Oi6_ ckm ckmuflg:tfgsf] u7gk|lt /]Eo'n';g/L sDo'lgi6
kf6L{, cd]l/sfn] Ps ;Gb]z k7fO pQm kf6L{nfO{ awfO lbPsf] 5 . ;f] ;Gb]zdf
elgPsf] 5–æof] xfd|f nflu v'zLsf] s'/f xf] ls tkfO{+sf] b]zsf
dfS;{jfbL–n]lggjfbL–dfcf]jfbLx? Pp6} cu|b:tf kf6L{ sDo'lgi6 kf6L{ -dfcf]Oi6_
ckm ckmuflg:tfgdf PsLs[t ePsf 5g\ . xfdLnfO{ ljZjf; 5 ls of] ljhon]
ckmufgL hgtfsf] qmflGtsf/L ;+3if{df k|ultsf] gof“ 9f]sf vf]Ng]5 .
cd]l/sfsf qmflGtsf/L dfgl;stf ePsf dflg;x? ckmufgL hgtfsf] OR5f, k|ult /
qmflGtsf] k|ltlglwTj ug]{ zlQmx? ckmuflg:tfgdf ljsl;t ePsf] ;'Gbf v'zL
5g\ .Æ
xToflj?4
aGb sfo{qmd k"0f{ ;kmn
sf7df8f}+÷zfxL ;]gf / k|x/Lsf] hTyfn] lu/Îtf/ u/L
xTof ul/Psf cfÎgf sfo{stf{ Onfsf g+=–* sL ;b:o ljdnf kf}8]nsf] ;Ddfgdf
g]skf-dfcf]fjfbL_n] 3f]if0ff u/]sf] ;fpg !% ut]sf] Ps lbg] g'jfsf]6, wflbª /
/;'jf aGb sfo{qmd ;DkGg ePsf] 5 . dfcf]jfbLsf] lhNnf kf6L{n] aGb ;kmn
ePsf] hgfPsf] 5 . zfxL ;]gfn] ;fpgsf] klxnf] xKtf ljdnf kf}8]nnfO{ g'jfsf]6sf]
a'yl;+x uflj;–% sf] g]jf/kfgLdf xTof u/]sf] lyof] . g]skf-dfcf]jfbL_ lhNnf
;ldltn] ;fpg !$ ut] ;"rgf hf/L u/L aGbsf lbg tLgj6} lhNnfdf oftfoft,
lzIf0f ;+:yf, snsf/vfgf tyf b}lgs sf/f]af/ ;~rfng gug{ cfu|x u/]sf]
lyof] . To;}{u/L g]skf-dfcf]jfbL_sf g'jfsf]6, wflbª / /;'jf lhNnf ;ldltn]
wflbu+sf] u'DbLdf e/t 9'+ufgf / a}s'07 kf]v/]nsf] xTofsf08sf] lj/f]wdf ;fpg !!
ut]b]lv !% ut];Dd g'jfsf]6, /;'jf / wflbª tLg lhNnfdf hgsf/afxL ul/Psf] ;d]t
hfgsf/L lbPsf 5g\ .
To;}u/L
clvn g]kfn ls;fg ;+3 -qmflGtsf/L_ tyf cg]/f:jljo'-qmflGtsf/L_ g'jfsf]6 lhNnf
;ldltx?4f/f u'DbL xTofsf08sf] lj/f]wdf cfof]lht ;fpg !# / !$ sf b'O{lbg]
g'jfsf]6 aGbsf lbgx?df g'jfsf]6 lhNnfsf] hghLjg 7Kk /x\of] . aGbsf sf/0f
kf;fu+Nxfd' dfu{sf] sf7df8f}+–lqz"nL ;8sdf nfdf] b"/L / 5f]6f] b'/Lsf
s'g} klg oftfoftsf ;fwgx? / ;b/d'sfd ljb'/df ;d]t 5f]6f] b"/Lsf ef8fsf
;jf/L;fwg;d]t grn]sf] hgfb]zsf :yfgLo ;+jfbbftfn] hgfPsf 5g\ . ut c;f/
#!ut] g'jfsf]6 lhNnfsf] l;dfgf glhs} kg{] wflbªsf] u'DbL ufh;df clvn g]kfn
ls;fg ;+3 -qmflGtsf/L_sf s]Gb|Lo ;b:o / dfcf]jfbLsf lhNnf g]tf e/t 9'+ufgf /
cg]/f:jljo'-qmflGtsf/L_sf s]Gb|Lo ;b:o j}s'07 kf]v|]nnfO{ k'/fgf ;Qfsf
;'/IffsdL{n] kqmfp u/L rsf{] oftgf lbP/ lbp“;} xTof u/]sf lyP .
o;}jLr
df]/ªsf] s;]gLjf6 oxL ;fpg !^ ut] zfxL ;]gfn] kqmfp u/]sf clvn g]kfn ls;fg
;+3-qmflGtsf/L_sf lhNnf cWoIf uf]ljGb lu/L / lhNnf hgldlnl;of sdf08/ tLy{
/fO{sf] r/d oftgfkZrft\ xTof ul/Psf] ;dfrf/ 5 . lghx?nfO{ ckx/0f u/]kl5
r/d oftgf lbP/ uf]klgotf v'nfpg vf]Hbf gv'n]kl5 tTsfn lty{ /fO{sf] xTof ul/Psf]
/ ls;fg g]tfnfO{ l3;fb}{ nluPsf] s'/f k|ToIfbzL{x? jtfp5g\ .
cfGbf]ngk|lt
dxf;+3sf] P]Soa4tf
sf7df8f}+÷clvn g]kfn 6«]8 o'lgog
dxf;+3sf cWoIf zflns/fd hd/s§]nn] Ps k|]; lj1KtL k|sflzt u/L 6\ofS;L rfnssf]
cfGbf]ngsf] ;dy{g ug'{ ePsf] 5 . lj1KtLdf elgPsf] 5–æ;fpg !% ut] pkTosfsf
6\ofS;L rfnsx?n] 6«flkms k|x/Lsf] HofbtLsf] lj?4 ;8sdf 6\ofS;L /f]s]/ ul/Psf]
lj/f]w sfo{qmd k|lt xfd|f] k'0f{ PSoa4tf /x]sf] hgfp“b} k'/fgf] k|ltlqmofjfbL
;QfnfO{ ljljw hfoh dfu /fvL ul/Psf] pQm cfGbf]ngk|lt gh/cGbfh gu/L
cfGbf]ngsf/Lsf dfu t'?Gt k"/f ug{ hf]8bf/ dfu ub{5f}+ .Æ
s'g}
klg bdg zf]if0fsf lj?4 p7\g] cfjfhk|lt cfÎgf] P]Soa4tf ;bf /xg] s'/f pNn]v ub}{
hd/s§]nn] jQmJosf] cGTodf eGg'ePsf] 5–æ;fy} ;fdfGtL tfgfzfxL k|j[lt /
dhb'/x?dflysf] zf]if0fsf] cGTo ug{ / dhb'/x?sf] xsclwsf/ ;'/lIft ug{sf nflu
;+ul7t eO{ k|ltlqmofjfbL ;Qfsf lj?4 ljb|f]xsf] cfjfh a'nGb ug{ xfdL ;a} cfd
dhb'/x?nfO{ cfx\jfg ub{5f} .Æ
xªsª
hgclwsf/sf] ;/f]sf/
g]kfnL hgclwsf/ ;/f]sf/ ;dfh,
xªsªn] ef/tsf r]GgO, k6gf, l;nu'8L / ef/tsf cGo ljleGg 7fp“af6 lu/ºtf/ ul/Psf
dfcf]jfbL g]tf tyf sfo{stf{x?sf] ljgf;t{ l/xfOsf] dfu u/]sf] 5 . xªsªl:yt
ef/tLo sG;nsf] clkm;dfkm{t ef/tLo k|wfgdGqLnfO{ ut h'nfO{ @& ut] -;fpg !#
ut]_ a'emfOPsf] lgGbf kqdf ef/tLo clwsf/Lx?n] g]kfnsf d'lQmof]4fx?nfO{
ljgfsf/0f lu/ºtf/ u/L zfl//Ls / dfgl;s ?kdf oftgf lbOPsf]df To;k|lt uDeL/
Wofgfsif{0f ePsf] hgfOPsf] 5 .
;dfhsf
cWoIf g/axfb'/ u'?¨åf/f x:tfIfl/t pQm lgGbf kqdf cfk"mnfO{ ;+;f/sf]
;a}eGbf 7"nf] k|hftflGqs b]z eGg] / h]g]ef dxf;GwLdf x:tfIf/ ug]{ b]zn]
cfºgf] b]zleq dfgj clwsf/ pNn+3g u/]sf] atfp“b} g]kfnL aGbLx?nfO{ cGt/f{li6«o
;GwL / sfg'g cg'?k Jojxf/ ug{ dfu ug'{ ePsf] 5 . ;dfhn] ;f] lgGbf kq
PDg]i6L OG6/g]zgn / ;+o'Qm /fi6«;ª\3sf dxf;lrjnfO{ ;d]t af]wfy{ k7fPsf]
5 .
dhb'/
g]tfsf] sfo/tfk"0f{ xTof
l9nf]u/L
k|fKt ;dfrf/cg';f/ c=g]=6]=o"=dxf;+3 d]rL–sf]zL If]qLo ;dGjo ;ldlt ;b:o
tyf Onfd lhNnf ;+of]hs b]jLk|;fb ld>-s=O{Zj/_nfO{ ut a}zfv @& ut] Onfd
lhNnfsf] k"jL{ ufh; uf]bfsl:yt 3§f eGg] 7fp“af6 lgz:q ?kdf cfÎgf] ;xof]4f
s=ul/df;“u lxl8/x]sf] cj:yfdf l;ljndf cfPsf] cft+ssf/L zfxL ;]gfsf] hTyfn]
kqmfp u/L @ 306f;Ddsf] r/d oftgfkZrft\ uf]bfs ufh;sf] l;Nk'/ eGg] 7fp“df nlu
;of}+ hgtfsf] ;fd'Gg] # /fp08 uf]nL xfgL xTof u/]sf] ;dfrf/ 5 .
dgf]lgt
pk;efkltåf/f /flhgfdf
g]=s=kf=-dfcf]jfbL_n]
;+rfng u/]sf] hgo'4nfO{ ljleGg ?kaf6 tx; gx; ug]{ p2]Zon] k'/fgf] ;Qfåf/f
:yflgo lgsfodf cfÎgf dflg;x? etL{ ul/Psf]df dfcf]jfbLn] k6s k6s /flhgfdf u/L
k|ltlqmofjfbL zf;sju{sf] lxtdf gnfUg cfu|x ubf{ ;d]t j]jf:tf ub}{ cfPsf]df xfn}
Onfd lhNnf ljsf; ;ldltsf] pk;efklt lnnf >]i7n] /flhgfdf u/]sf 5g\ . lghn]
ljleGg 7fp“sf] ljsf; lgdf{0fdf vr{ ug{ tf]lsPsf] /sd;lxt lhlj;sf] % nfveGbf a9L
e|i6frf/ u/L pk;efkltsf] kbdf a;L /x]sf] cj:yfdf )^! a}zfvdf kz'kltgu/ Onfdaf6
w/fg uO/x]sf] pgsf] a;df cfuhgL u/fO /flhgfdf ug]{ clGtd r]tfjgL lbbf ;d]t
k|ltlqmofjfbLsf] uf]6L ag]/ ;j{;fwf/0f hgtfnfO{ kqmfpb} cfPsf]df c;f/ @@ ut]
k'g csf]{ uf8L g]=s=kf=-dfcf]jfbL_ ^ g+=Pl/of ;ldltn] cfuf] nufO Wj:t
u/fOlbPkl5 c;f/ @% ut] /flhgfdf u/]sf] ;dfrf/ 5 .
Onfd÷
æOnfd] ju{ ;+3if{df k|r08kyLo cfofd † ;a} vfn] ;+zf]wgjfb, k|ltlqmofjfb / ;}Go
kmf;Ljfbsf] lj?4 …k|]z/Ú cleofg †† eGg] d"n gf/fsf ;fy cleofg ;+rfng
eO/x]sf] g]skf-dfcf]jfbL_ Onfdn] hgfPsf] 5 . k|]d k|wfg-s=;'lw/_, zlzsnf
zdf{-s=d'lQm_ / /Tgs'df/ jfGtjfsf] gfdaf6 cleofgsf] gfdfs/0f ul/Psf] xf] .
;f] cleofgn] ;'b'/ k"jL{ Onfddf sDo'lgi6 cfGbf]ngsf qmflGtsf/L of]4f
/Tgs'df/ jfGtjfsf] Tofu, tk:of / alnbfgLsf] P]ltxfl;s s8LnfO{ hf]8\b} hfg]
qmddf hgo'4 z'? ePb]lv clxn];Dddf g]=s=kf=-dfcf]jfbL_ d]rL sf]zL IF]qLo
Jo"/f] ;b:o tyf Onfd lhNnf ;]qm]6/L s=k|]d k|wfg -;'lw/_, c=g]=d=;+3
-qmflGtsf/L_ s]Gb|Lo ;b:o tyf g]=s=kf=-dfcf]jfbL_ Onfd lhNnf ;]qm]6l/o6 ;b:o
s=zlzsnf zdf{ -d'lQm_ nufot $^ hgf g]kfn cfdfsf xf]gxf/ ;Gtfgx?n] k|F0f pT;u{
u/L Onfd] wtL{nfO{ k|Hjlnt kfl/;s]sf 5g\ . ;'b"/ k"jL{ Onfd ju{
;+3if{sf] pj{/ e"ldsf] ?kdf kl/lrt 5 . ju{ ;+3if{sf tdfd vfn]
k|ljlwsf lj?4 n8\g] /Tgs'df/ jfGtjf -)#% r}q @& zxfbt_sf] jL/tfsf] s8LnfO{
hf]8\b} Onfd]nL ju{ ;+3if{nfO{ cufl8 a9fO/x]sf] cj:yfdf s'g}klg ;+zf]wgjfbL,
cj;/jfbL, cfTd;dk{0fjfbL s'tTjx?n] s=/Tgs'df/ jfGtjfnfO{ zxLb eGg] g}lts clwsf/
gePsf] atfp5g\ . Onfd]nL e"lddf clxn];Dd ePsf k|lt/f]w cfGbf]ngx?n]
oxf“sf] hg;d'bfodf ePsf] p2]ngnfO{ gof“ 9+un] kl/eflift / ;dfud ub}{ cufl8
a9fOPsf] …k|]z/Ú cleofg Onfd]nL qmflGtsf/L sDo'lgi6 cfGbf]ngsf P]ltxfl;s
sl8x?;“u ;DalGwt 5g\ h;n] afx\o tyf cfGtl/s ?kdf b]vfk/]sf ;+zf]wwgjfbnfO{
phfu/ ub}{ #)) eGbf a9L ;+u7g lgdf{0f ug]{ !)) eGbf a9L /fhtGq / 1fg]Gb|sf]
k'Tnf hnfpg] !)) ;of}+sf] ;+Vofdf k"0f{sflng sfo{stf{ pTkfbg ug]{, @
bh{geGbf a9L hg;ef a[xt ?kn] ug]{, Onfdsf $* j6} ufh;df sf]0f;ef ug]{,
;Dk"0f{ Onfsfx?df Onfsf hg;/sf/x? lgdf{0f ug]{, zx/L Onfsfdf 5fkfdf/z}nLdf
sf]0f;ef / ljleGg ;/sf/L sfof{nox?df ;]jf]6]h ug]{, pk;efklt nufot ;a}nfO{
/flhgfdf ug{ nufpg], ;Dk"0f{ ufh; ;lrjx?nfO{ /flhgfdf ug{ nufpg] nufotsf
sfo{x? cleofgsf] ;dodf ul/g] s'/f Onfd lhNnfsf sf=jf=;]qm]6/L s=lty{n]
hgfb]znfO{ atfpg' eof] .
b'O{
sdf08df u/L ;+rfng ul/Psf] cleofg cGtu{t ! g+= 6f]nLsf] /fhg}lts sld;f/ lhNnf
;]qm]6/L s=lty{ / sdf08/ s=pd]z x'g'x'G5 o;}u/L @ g+ 6f]nLsf] /fhg}lts sld;f/
ls/ft :jfoQ lhNnf hg;/sf/ k|d'v s=;"o{jfnf /fO{ x'g'x'G5 eg] sdf08
s=;'lgnn] ug'{ePsf] 5 . of] cleofg $% lbg;Dd ;+rfng x'g] atfOPsf] 5 . xfn lhNnf el/g} k|]z/
cleofg cGtu{t ljljw sfo{qmd ;DkGg eO/x]sf 5g\ .
k|]z/
cleofgsf] ;dodf lhNnfsf hj; / df]rf{x?sf] ;Dd]ngx? ;DkGg ul/Psf] 5 .
cg]/f:jljo" -qmflGtsf/L_sf] lhNnf ;Dd]ngn] bfdf]b/ e§/fO{ cWoIf, lg?
vltj8f pkfWoIF, 8Da/ n'¨]nL ;lrj, ;ljg /fO{ ;x;lrj, hd'gf uf}td sf]iffWoIf
/x]sf] lhNnf ;ldlt lgdf{0f u/]sf] 5 . o;}u/L blnt d'lQm df]rf{sf] lhNnf
;Dd]ngn] b]j]Gb| lzjf cWoIf /x]sf] !# ;b:oLo lhNnf ;ldlt lgdf{0f u/]sf]
5 . h;df s'df/L wdnf pkfWoIf, l6sf j/fOnL ;lrj, kf/; bf; ;x;lrj, x]dntf
z]s/ sf]iffWoIF /x]sf 5g\ . o:t} c=g]=d=;+3 -qmflGtsf/L_ Onfd lhNnf
;ldltsf] k'gu{7g ul/Psf] 5 . h; cg';f/ pld{nf tfdf¨ cWoIf, ;fljqf j/fOnL
pkfWoIf, ;f]ddfof /fO{ ;lrj, sdnf e§/fO{ ;x;lrj / sf}lznf /fO{ sf]iffWoIf /xg'
ePsf] 5 .
…Onfd]nL
ls;fgx?sf] ;dj]t\ x'“sf/ † k|yd lhNnf ;Dd]ng x'b} ;z:q ljb|f]xsf] Hjf/ ††Ú eGg]
d"n gf/fsf ;fy c=g]=ls=;+3-qmflGtsf/L_ Onfd lhNnf ;ldltsf] k|yd lhNnf
;Dd]ng xfn} ;DkGg eof] . lhNnf ;Dd]ngn] k'ik rf}nfufO{nfO{ ;j{;xdltn]
cWoIfdf lgjf{lrt u/]sf] 5 . ;fy} ;lrjdf s=rGb| s'“j/ ;x;lrj ;f]dnfn /fO{,
sf]iffWoIfdf l/tf du/ /xg' ePsf] 5 . o;}u/L hg;f“:s[lts ;+3 Onfd lhNnf
;ldltsf] klg ;Dd]ng ;DkGg ePsf] ;dfrf/ 5 . –Onfd ;+jfbbftf
;fdGtsf] 3/ hUuf sAhf
Onfd÷ ls/ft :JffoQ hg;/sf/sf]
3f]if0ff cl3 / kl5 klg c=g]=ls=;+3 -qmflGtsf/L_sf] 3f]lift gLlt cg'?k Onfddf !
bh{geGbf a9L ;fdGt bnfn Onfd lhNnfsf gfd'b e|i6 Pj+ hgo'4 lj/f]wL hgb'Zdgx?sf]
;Dk"0f{ 3/ hUuf sAhf ePsf] s'/f c=g]=ls=;+3 -qmflGtsf/L_ Onfd lhNnf cWoIf
s=k'ik rf}nfufO{n] hgfb]znfO{ atfpg' ePsf] 5 . pxf“sf cg';f/ Onfdsf]
k"jL{ ufh; hd'gfsf dfwj e§/fO{, ;f]of¨ ufh; lgjf;L /Tg axfb'/ vqL,
k"jL{ Onfdsf] gfd'b km6fxf l6sf/fd 9sfn, Onfd gu/kflnsf glhs /x]sf] ufh;
;fv]h'¨sf jf;' a:g]t, rGb| a=a:g]t, 6]s a=j:g]t, s[i0f a=a:g]t, dfOdem'jf
ufh;sf] gfd'b km6fxf tyf hgo'4 lj/f]wL kbd u'?¨sf] ;Dk"0f{ 3/ hUuf sAhf
ePsf] 5 eg] gof“ ahf/ lgjf;L kbd lszf]/ lg/f}nfsf] &)) /f]kgL dWo] !%)
/f]kgL afx]s c? ;a} hUuf sAhf ePsf] 5 . s]Gb|Lo gLlt cg'?k !#) /f]kgL eGbf
a9L hUuf x'g]x?sf] a9L hUuf lhNnfsf] ;fk]Iftdf sAhf ub}{ hfg] s'/f c=g]=ls=;+3
-qmflGtsf/L_ Onfd lhNnf ;ldltn] hgfPsf] 5 .
b'O{
xKt] ;}Go lzlj/ ;~rfng
;+v'jf;ef÷ lhNnfsf] u'kmf ldNs]df
ljKnj, ;[hg / k|df]b :d[lt cfwf/e"t ;}Go lzlj/ eGg] d"n gf/fsf ;fy
d]rLsf]zL ;ftf}+ lj|u]8 cGtu{t !* cf}+ j6flnogn] cfof]hgf u/]sf] ;}Go lzlj/ @
xKtf rn]sf] ;dfrf/ 5 .
k|fKt
;dfrf/ cg';f/ pQm ;}Go lzlj/sf] pb\3f6g ut h]i7 !@ df ePsf] lyof] .
j6flnog sld;f/ s=j;Gtsf] ;efkltTj / ;f]xL j6flnogsf ;xsdf08/ s=lbjzsf] ;+rfngdf
;DkGg pb\3f6g ;df/f]xsf k|d'v cltly g]=s=kf=-dfcf]jfbL_ sf s]Gb|Lo ;b:o s=k|eft
/ cGo cltlyx?df ;+o'Qm qmflGtsf/L hgkl/ifbsf s]Gb|Lo ;b:o tyf lhNnf hg;/sf/
k|d'v s=jfz' zfSo, ;f]xL lhNnf ;]qm]6/L s=k|j]z /xg' ePsf] lyof] . !* cf}+
j6flnog sdf08/ s=;+u|fdn] k|lzIf0f lbg'ePsf] pQm ;}Go lzlj/df #)) hgd'lQm
;]gfsf] ;xeflutf /x]sf] lyo]f .
o;}u/L
tfKn]h'¨ lhNnfsf] kmfs'Djf ufh;df ljzfn+ah|¨ cfwf/e"t :jf:Yo lzlj/ ;DkGg
ePsf] ;dfrf/ k|fKt ePsf] 5 . ut h]7 # b]lv pb\3f6g ePsf] ;f] lzlj/ c;f/ #
ut] ;DkGg ePsf] lyof] .
;+o'Qm k|lzIF0f ;DkGg
Onfd ÷ ljBFyL{ xslxtsf lqmofzLn
cu|0fL ;+u7g cg]/f:jljo"-qmflGtsf/L_ tfKn]h'¨, kf“ry/ / Onfdsf] ;+o'Qm
k|lzIf0f Onfd lhNnfsf] k"jL{ $ g+= Pl/ofdf ;DkGg ePsf] 5 . ;f]
k|lzIf0f sfo{qmdsf] pb\3f6g k|d'v cltly g]=s=kf=-dfcf]jfbL_ sf s]Gb|Lo ;b:o
s=ckf/n] ug'{ePsf] lyof] . sfo{qmddf k|d'v cltly s=ckf/n] ;“:s[lt / ;}Go
lj1fgsf] laifodf dxTjk"0f{ k|lzIf0f lbg'ePsf] lyof] eg] cGo cltlyx?
cg]/f:jljo" -qmflGtsf/L_ sf s]Gb|Lo ;b:o ;L=kL= s8l/ofn] bz{gzf:q /
ljBfyL{ Oltxf;sf af/]df k|i6\ofpg' ePsf] lyof] . csf{ cltly
cg]/f:jljo"-qmflGtsf/L_sf j}slNks s]Gb|Lo ;b:o lbks bfxfnn] ;+u7gsf]
af/]df k|i6 ?kn] ljBfyL{x?nfO{ k|lzIF0f lbg'ePsf] lyof] .
g]=s=kf=-dfcf]jfbL_ Onfd lhNnf ;+u7g ;ldltsf ;b:o tyf $ g+= Pl/of ;]qm]6/L
s=cd/n] ;d]t pQm sfo{qmddf k|lzIf0f lbg'ePsf] lyof] . pQm k|lzIf0f sfo{qmd
tLg lbg;Dd rn]sf] lyof] .
To;}u/L
cg]/f:jljo" -qmflGtsf/L_ lhNnf ;ldlt Onfdsf] bf];|f] lj:tfl/t a}7s ;DkGg
ePsf] 5 . ;+u7gsf s]Gb|Lo ;b:o ;L=kL= s8l/ofsf] k|d'v cfltYodf ;DkGg pQm
e]nfn] @# ;b:oLo lhNnf ;ldlt lgdf{0f u/]sf] s'/f ;+u7gsf lhNnf cWoIf s=bfdf]b/
e§/fO{n] atfpg' ePsf] 5 . lhNnf e]nfn] ;+u7g z'4Ls/0f tLj| ?kn] cufl8
n}hfg], Jofkfl/s elt{ s]Gb|sf] ?kdf vf]lnPsf jf]l8{¨x?nfO{ To;leq b]lvPsf
cfly{s clgoldttf, ljs[lt, lj;+ult, 5f8f k|j[lt, c/fhutf x6fO{ tTsfn
;fd'bfosLs/0f s/0f ug'{kg]{ dfu ug'{sf ;fy} ;/sf/L sd{rf/L / dfcf]jfbL kf6L{sf
g]tf tyf sfo{stf{sf 5f]/f 5f]/Lx?nfO{ jf]l8{¨df k9\g k9fpg k|ltaGw ug]{ nufot
cGo dxTjk"0f{ lg0f{ox? u/]sf] 5 . o;}u/L lhNnf ;ldlt cGtu{t $ g+=
Pl/of ;ldlt / % g+= Pl/of ;ldltsf] ;Dd]ng c;f/sf] clGtd ;ftf ;DkGg ePsf]
5 .
u'nl/of
gu/kflnsfsf k"j{ d]o/sf] ;kmfof
alb{of÷dfcf]jfbLsf hg5fkfdf/x?n]
u'nl/of gu/kflnsfsf lgjt{dfg gu/k|d'v /fh]Gb| >Ljf:tjsf] ;f]daf/ ;f+em
;kmfof u/L lbPsf 5g\ . lghnfO{ ;kmfof ug]{ qmddf hgof]4fx?sf] lgoGq0fdf
cfPsf pgsf uf8{ k|x/L hjfg /Tgl;+x yf?nfO{ eg] ;s'zn d'Qm ul/Psf lyP .
gLh
>Ljf:tj ljutb]lv g} dfcf]jfbLlj?4 bdg cleofgdf ;lqmo /x]sf lyP . zfxL
;]gf / k|x/Lsf] ;'/Iffdf /xb} cfPsf >Ljf:tjn] zfxL ;]gf4f/f a]kQf kfl/Psf kLl8tx?sf cfkmGtx?nfO{ cfkm"n]
jGbL 5'6fO lbg] eg]/ jf]nfO{ cfly{s zf]if0f ug'{sf ;fy} jnfTsf/ ;d]t u/]sf
lyP . ck/fwL /fh]Gb| >Ljf:tjnfO{ ;kmfof ul/g] 3f]if0ff s]xL ;do cl3
dfcf]jfbLn] u/]sf] lyof] . pgsf] ;kmfofn] ck/fwLx?nfO{ dfcf]jfbL of]4fx?n]
h;/L klg ;hfo ul/5f85g\ eGg] ljZjf; a9]sf] 5 .
d'Vok[i7 ..