|
jif{ !# c+s #(, ebf} *, @)^! Year 13, Issue 39, August 24, 2004 |
;dfrf/x?
xTof, lu/km\tf/L / j]kQf lj?4
b]z}e/L cfGbf]ngsf] pef/
sf7df8f}+÷ k'/fgf] ;Qfn] tLj| kfb}{ nu]sf] xTof, lu/Îtf/L, j]kQfnufotsf ck/fwx?sf lj?4 b]z}e/L cfGbf]ngsf] pef/ l;h{gf ePsf] 5 . oxL efb| @ ut]b]lv /fhwfgL l5g]{ gfsfx?df ul/Psf] gfsfjGbL / oftfoft jGb tyf /fhf 1fg]Gb| / pgsf cfkmGtx?sf nufgL /x]sf Ps bh{g hlt pBf]u Joj;fo jGbsf] k|efjjf6 /GylgPsf] k'/fgf] ;Qf k"j{ d]rLb]lv klZrd dxfsfnL;Dds} ljleGg lhNnfx?df yk ;+3if{sf sfo{qmdx? 3f]if0ff ul/Pkl5 cQflng k'u]sf] 5 . cfGbf]ngjf6 cQflnPs} sf/0f k'/fgf] ;Qfsf] ;/sf/df ;fd]n bnsf k|d'v g]tfx? g]kfnL hgtfsf] cfGbf]nglj?4 uf]Ko dGq0ff ug{ /ftf/ft lbNnL b/jf/ k'u]sf b[Zox?n] hgtfnfO{ yk cfqmf]lzt kf/]sf] 5 .
o;}xKtf kz'klt ;dz]/ /f0ff / dfwj g]kfnn]
ef/tLo zfifsx?;“u uf]Ko dGq0ff u/]/ kmsL{ ;s]sf 5g eg] efb| @# b]lv z]/jxfb'/
b]pjfn] lbNnL e|d0f ug]{ ;fj{hlgs ePsf] 5 . dfwj g]kfn / kz'kltsf]
e|d0f;“u;“u} g]kfnsf] l:yltnfO{ lnP/ ef/tLo ;'/Iff kl/ifbsf] j}7s j;]sf] tyf
g]kfnsf] l;df If]qx?df ef/tLo ;'/IffsdL{sf] ;d]t ;+nUgtfdf ;+o'Qm ck/]zg z'?
ePsf] eGg] h:tf ;dfrf/x? k|sfzdf cfpg'n] g]kfnsf] /fli6«o :jflwgtflj?4 u+eL/
if8oGqx? x'g;Sg] c8sn sf6\g yflnPsf] 5 . kz'klt / dfwj g]kfnsf] e|d0f /
e]63f6sf] /x:o ;fj{hlgs gul/g' tyf sltko Pdfn] lgs6sf ;+rf/dfWodx?n] dfcf]jfbL
g]t[Tj;“u ;Dks{ ug{ lbNnL uPsf] eg]/ em'6\7f k|rf/ ug'{n] klg lbNnL e|d0f yk
/x:odo jg]sf] 5 . dfcf]jfbL ;Dj4 ;|f]tn] kz'klt, dfwj g]kfnnufot s;};“u
klg ef/tdf s'g} lsl;dsf] e]63f6 jf ;Dks{ ePsf] eGg] k|rf/ k'/} unt ePsf] eGb}
To;nfO{ c:jLsf/ u/]sf] 5 .
k'/fgf] ;Qfåf/f ePsf ljleGg xTofsf08sf
xTof/fx?dfly s8f sf/jfxL ul/g' kg]{, j]kQf kfl/Psf gful/sx?sf] l:ylt tTsfn
;fj{hlgs ug'{kg]{, lu/Îtf/L / vfgtnf;L jGb ul/g' kg]{ nufotsf dfux? /fv]/
l;+uf] d'n's cfGbf]lnt x'“bf klg k'/fgf] ;Qfn] lt dfux? k"/f ug{ tbf?stf
b]vfpg'sf] ;f6f] …;'/Iffkmf}hsf] kl/rfngjf6 cfGbf]ng lgit]h jgfpg] tyf ;/sf/
s'g} klg xfntdf gem'Sg]Ú eGb} bdgk"0f{ lqmofsnfk tLj| kf/]sf] 5 .
;/sf/sf] o; lsl;dsf] k|:t'ltn] klg ;/sf/ ;d:ofsf] zflGtk"0f{ ;dfwfgsf]
kIfdf 5}g eGg] k|dfl0ft ePsf] 5 . k'/fgf] ;Qfn] cfÎg} lgod sfg'g /
cGt/f{li6«o ?kdf k|ltj4tf hgfPsf ;lGw, ;+emf}tf Pj+ dfgjLo sfg'gsf] ;d]t pNn+3g
u/L sAhfdf NofPsf gful/sx?sf] xTof ug]{, cgfjZos vfgtnf;L / lu/Îtf/L ug]{ tyf
kqmfp ul/Psfx?nfO{ j]kQf jgfpg] h:tf h3Go ck/fwx? a9fpb}+ nu]kl5
g]skf-dfcf]jfbL_, ljleGg df]rf{ / hg;+u7gx? cfGbf]ngdf plqPsf x'g\ .
g]skf-dfcf]jfbL_] wflbª, g'jfsf]6, /;'jf
lhNnf ;ldlt / lhNnf hg;/sf/åf/f efb| @ ut]b]lv hf/L /fhwfgL l5g]{ gfsfx?df
ul/Psf] gfsfjGbL / oftfoft jGb hf/L /xbf g]skf-dfcf]jfbL_ sfe|]sf ;]qm]6/L dx]z
/ ;+o'Qm lhNnf hgkl/ifb\ sfe|]sf k|d'v nfnWjh nfdfn] ;+o'Qm lj1lKt k|sflzt u/L oxL
efb| !@ ut]af6 sfe|]df clglZrtsfnLg gfsfjGbLsf] 3f]if0ff ug'{ ePsf] 5 .
To;}u/L g]skf -dfcf]jfbL_ bf]nvf lhNnf ;ldlt OGrfh{ cl:dtf / l;Gw'kfNrf]ssf
;]qm]6/L ;'jf]wn] ;+o'Qm lj1lKt hf/L ub}{ cfh ebf} * ut]af6 b'j} ;b/d'sfd
clglZrtsfnLg gfsfjGbLsf] 3f]if0ff ug'{ ePsf] 5 . pxf“x?n] k'/fgf] ;Qfn]
j]kQf kf/]sf cfkm\gf] kf6L{sf g]tf, sfo{stf{ / ;dy{ssf] l:ylt ;fj{hlgs u/L
xTof/fx?dfly sfjf{xL / lu/km\tf/L jGb gx'“bf;Dd gfsfjGbL hf/L /fVg] hgfpg'
ePsf] 5 .
To:t} k'/fgf] ;Qfn] tLj| kf/]sf] xTof
lu/Îtf/L / j]kQfsf lj?4 oxL efb| efb| !) / !! ut] l;/xfb]lv dxf]Q/L;Ddsf]
ldlynf k|b]z jGbsf] 3f]if0ff ul/Psf] 5 . ebf} !) / !! ut] ul/Psf] l;/fxf,
;Kt/L, wg'iff, ;nf{xL, dxf]Q/L / pbok'/ lhNnf aGb sfo{qmd ;kmn kfg{ ebf} ^ /
& ut] zxLbx?k|lt >4fGhnL sfo{qmd, * ut] Jofg/ k|bz{g / ebf} ( ut] dzfn
h'n'z k|bz{g ul/g] hgfOPsf] 5 . dfcf]jfbL l;/xf OGrfh{ ljKnj / ;]qm6/L
df]xg, ;Kt/L OGrfh{ ;'jf;, wg'iff OGrfh{ hLjg / ;]qm]6/L /fh]z, pbok'/ OGrfh{
c/aLGb| / ;]qm6/L dLgs'df/, ;nf{xL ;]qm6/L lzlj/ / dxf]Q/L OGrfh{ nf]rgn] hf/L
ug'{ ePsf] ;+o'Qm lj1lKtdf ldlynf If]q jGbsf] cfx\jfg ul/Psf] xf] .
To;}u/L g]=s=kf=-dfcf]jfbL_ t]x|y'd lhNnf ;ldltn] >fj0f
!%ut]b]lv cfx\jfg u/]sf] clglZrtsfnLg ;b/d'sfd
gfsfaGbL sfo{qmd ;kmn eO/x]sf] 5 . To:t} Onfd / kfry/df efb| @# ut]
;Dk"0f{ ahf/jf;Lx?nfO{ Ps lbg clgjfo{ ;b/d'sfd 5f]8\g cg'/f]w ub}{
;b/d'sfd gfsfjGbLsf] 3f]if0ff ul/Psf] 5 . klZrd g]kfnsf] dxfsfnLsf s+rgk'/
88]nw'/f nufotsf lhNnfdf klg ;b/d'sfd gfsfjGbL;lxtsf ;+3if{sf sfo{qmd
;kmntfk"j{s cl3 al9/x]sf 5g\ .
hgd'lQm
;]gfåf/f l;Gw'kfNrf]sdf zfxL ;]gfdfly cfqmd0f
Ps bh{g
cfw'lgs xltof/ sAhf
sf7df8f}+÷ev{/} hgfb]znfO{ k|fKt vj/ cg';f/ hgd'lQm ;]gf, g]kfn kfrf} lju|]8sf] Ps 6's8Ln] cfh ljxfg !)=#) jh] hgbdgdf ;lqmo zfxL ;]gfsf] Ps kmf];{dfly c/lgsf] /fhdfu{df kg]{ l;Gw'kfNrf]sl:yt s]p/]df eLif0f cfqmd0f u/]sf] 5 . cfqmd0fdf k/L 7"nf] ;+Vofdf zfxL ;]gf dfl/Psf] vj/ 5 .
PDj'; ljikmf]6 kl5 ePsf] eL8Gt kZrft\
hgd'lQm ;]gfn] zfxL ;]gfjf6 6' OGr df]6f{/ ! yfg, P;PdhL ! yfg, OG;f; /fOkmn
& yfg, dfph/ @ yfg, l;S;/ ! yfg, ;+rf/ ;]6 ! yfg tyf xhf/f} /fp08 uf]nL /
o'4 ;fdu|L sAhf u/]sf] s'/f kfrf} lju|]8 sfof{non] hgfPsf] 5 . eL8Gtsf]
qmddf hgd'lQm ;]gftkm{ s'g} Iflt ePsf] 5}g . pQm eL8Gtdf hgd'lQm ;]gfsf]
g]t[Tj rf}wf} j6flnog sdf08/ hLljt / ljif]z /]lhgn sdf08/ ;ljgn] ug'{ ePsf]
s'/f lju|]8 sfof{non] jtfPsf] 5 .
:d/l0fo 5, ut dlxgf bf]nvfsf] d}gfkf]v/Ldf
hgd'lQm ;]gfsf] cfqmd0fdf kl/ cf7 hgf zfxL ;]gfsf] d[To' x'gfsf ;fy} Ps bh{g
cfw'lgs xltof/x? hg;]gfn] xft kf/]sf lyP .
h'Dnf
;b/d'sfddfly k'gM cfqmd0f
g]kfnu~h÷hgd'lQm
;]gf, g]kfnsf] ;tjl/of bf];|f] lj|u]8 cGtu{t a6flnogsf] Ps 6's8Ln] h'Dnfsf]
;b/d'sfd vn¨fdf cfqmd0f u/L zfxL ;]gfsf] Aof/]s afx]s ;Dk"0f{ ;'/Iff lgsfo
/ k'/fgf] ;Qfsf ;a} sfof{nox? sAhf u/L Wj:t agfOlbPsf 5g\ .
hg;]gfn] oxL efb| % ut] /ftL h'Dnfl:yt zfxL
;]gfnfO{ Ans u/L lhNnf k|x/L sfof{no / sf/fuf/df Ps};fy cfqmd0f u/]sf
lyP . hg;]gfn] ( yfg xltof/ ;lxt 7"nf] dfqfdf o'4;fdfu|L sAhf u/]sf]
hfOPsf] 5 . pQm cfqmd0fsf qmddf cfÎgf] tkm{ Ps hg;]gfn] zxfbt k|fKt u/]sf]
/ zfxL ;]gfnfO{ Ans ug]{ qmddf y'k} zfxL ;]gfsf] d[To' ePsf] hgfOPsf] 5 .
k'/fgf] ;Qfsf ;/sf/L sfof{nox¿ dfnkf]t, lhNnf ljsf; ;ldlt / lhNnf k|x/L
sfof{no, x'nfs sfof{no nufotsf ;ftj6f sfof{nox? sAhf u/]kl5 lt sfof{nodf
nufOPsf] cfuf]jf6 ;ftj6} sfof{no hn]sf 5g\ .
cfqmd0fkl5 hg;]gfn] Ps k|x/L xjNbf/ ;lxt ^
hgf k|x/L, dfnkf]t sfof{nosf lgldQ k|d'v pbo /fjn, s[lif ljsf; sfof{nosf gf;'
lji0f' dxt / 7]s]bf/ k|]d a'9fnfO{ lu/Îtf/ u/]sf 5g\ . cfqmd0fdf hg;]gfn]
:yfgLo sf/fuf/af6 # hgf cf:yfsf aGbLx?nfO{ d'Qm u/fO{ pQm sf/fuf/nfO{ Wj:t
agfOlbPsf 5g\ .
cfqmd0fkl5 yk an lnP/ /flt sl/a ;f9] #
ah]lt/ uPsf] x]lnsK6/ hg;]gfsf] k|ltsf/sf sf/0f a:g g;sL g]kfnuGh lkmtf{ ePsf]
lyof] .
o;}u/L oxL ebf} % ut] l;Gw'nL lhNnfsf]
dl/gvf]nf ufh;df hgd'lQm ;]gfn] yfk]sf] ljB'tLo w/fk ljikmf]6gdf kl/ # zfxL
;]gfn] Hofg u'dfPsf 5g\ . ;f] 36gfdf kl/ cfwf bh{ghlt zfxL ;]gf / k|x/L
3fOt] ePsf] ;d]t hgfOPsf] 5 .
hgbdgsf nflu ufp“ l5g{ vf]Hbf hgd'lQm ;]gf,
g]kfnsf] kf“rf} lj|u]8sf hg;]gfsf] Ps 6's8Ln] pgLx?nfO{ ufp“ l5g{af6 /f]Sg w/fk
yfk]sf] / pQm w/fk ljikmf]6gdf k/L tLg hgf zfxL ;]gf dfl/Psf] s'/f kf“rf}
lj|u]8 sfof{non] hgfPsf] 5 .
To;}u/L ef]hk'/af6 k|fKt ;dfrf/ cg';f/
>fj0f @( ut] z'qmjf/ ef]hk'/ ;b/d'sfdaf6 g]=s=kf=-dfcf]jfbL_sf g]tf tyf
sfo{stf{x? / ;j{;fwf/0f hgtfsf] lj?4 ck|]zg ug{ ufpdF k;]sf] zfxL cd]l/sL
;]gfsf] u:tL 6f]nL ef]hk'/ lhNnfs} cf]v]| uf=h=;=–(sf] j:tfjdf
g]=s=kf=-dfcf]jfbL_n] yfk]sf] 8jn PDj';df kbf{ rf/ hgf zfxL cd]l/sL ;]gfsf]
36gf :yndf g} d[To' ePsf] lyof] eg] tLg hgf uDeL/ 3fOt] ePsf lyP . 3fOt] /
d[ts zfxL ;]gfx?nfO{ x]lnsK6/df /fv]/ nu]sf] k|ToIfbzL{nfO{ pb[t ub}{ xfd|f
;Djfbbftfn] atfPsf 5g\ .
36gfaf6 cQflnPsf zfxL cd]l/sL ;]gfx?n]
>fj0f @* ut] g} lu/Îtf/ u/]sf b'O{ hgf dfcf]jfbL sfo{stf{sf] xTof u/]/ slyt
le8Gtsf] xjfnf lbPsf lyP . t/ ef]hk'/sf] pQm PDa';, lj:kmf]6g / IfltnfO{
zfxL cd]l/sL ;]gfsf] pRr u'6n] cem} ;Dd klg jflx/ NofPsf] 5}g .
dfcf]jfbLsf]
Wofgfsif{0f
g]=s=kf=-dfcf]jfbL_klZrd s]Gb|Lo sdf08
OGrfh{ s=lbjfs/n] oxL efb| % ut] Ps k|]; jQmJo hf/L ub}{ s]xL lbg cl3 /]l8of]
g]kfnsf b}n]v ;+jfbftf 8]s]Gb|/fh yfkfsf] 36gf ;+aGwdf kf6L{sf] Wofg cfslif{t
ePsf] hgfpg' ePsf] 5 .
pxf“n] hf/L ug'{ ePsf] jQmJodf cufl8 elgPsf]
5 æk|fKt tYox? cg';f/ lgh 8]s]Gb|/fh yfkfn] kqsfl/tfsf] k];fdfly g} sn+s nufpb}
hg;d'bfo lj?4 ;'/fsL ub}{ sof}+ hgtfsf] xTof u/fPsf] :ki6 b]lvPsf] 5 . t/
klg xfd|f] kf6L{sf] s]Gb|Lo gLlt eg]sf] s'g} klg kqsf/n] To:tf] u+eL/ ck/fw u/]
klg lu/ºtf/L ug]{ t/ Hofg ;hfo glbg] eGg] g} xf] . To; 36gf kf6L{sf] s]Gb|Lo
gLlt ljkl/t x'g uPsfn] To; af/] yk u+eL/ cg';Gwfg ug{ ;+alGwt sldl6nfO{
lgb]{lzt ul/Psf] 5 / xfd|f] gLlt ljkl/t ePsf] To; 36gfk|lt cfTdfcfnf]lrt x'“b}
cfufdL lbgdf To:tf] 36gf bf]xf]l/g glbg k'gM k|ltj4tf JoQm ub{5f} . ;fy}
s'g} klg ;'/fsLn] kqsfl/tfsf] k];fsf] vf]ndf u+eL/ ck/fw u/] klg To;nfO{ sAhfdf
lnP/ kqsf/ ;d'bfosf] ;Nnfx / ;xdltdf dfq} Gofof]lrt ;hfo lbOg] 5 .Æ
pkTosfsf
sfjf{xLsf] lhDdf
sf7df8f}+÷hgd'lQm
;]gf, g]kfn pkTosf ljz]if sfo{bnsf sdf08/ leif0fn] Ps k|]; lj1KtL k|sflzt u/L
pkTosfdf efb|sf] klxnf] ;ftf ePsf sfjf{xLx?sf] lhDd]jf/L lng'ePsf] 5 .
oxL efb| % ut] hf/L jQmJodf sf7df8f}+sf
l8NnLahf/, rfjlxn / eQmk'/sf] sf}zn6f/df ul/Psf sfjf{xLsf] lhDd]jf/L lnOPsf]
5 . sdf08/ leif0fsf] pQm jQmJodf elgPsf] 5–@)^! efb| $ ut] l8NnLahf/df
/x]sf] sf7df8f}+ lhNnf dfnkf]t sfof{nodf hgd'lQm ;]gf, g]kfnsf 5fkfdf/x?n] ad
/fVg hf“bf sfof{nosf] ;'/Iffy{ vl6Psf] k|x/L hjfg 6f]kaxfb'/ a'9fn] cj/f]w
>[hgf u/]sf]n] lghdfly cfqmd0f ug{'sf ;fy} dfnkf]t sfof{nodf ad lj:kmf]6
u/fO{ Wj:t u/fOPsf] 5 . @)^! efb| $ ut] eQmk'/sf] sf}zn6f/ rf]sdf /x]sf]
k|x/Lsf] la6df ad lj:kmf]6 u/fO{ Wj:t u/fOPsf] 5 . @)^! efb| % ut]
sf7df08f}+sf] rfjlxnl:yt uf]kLs[i0f xn cuf8L k|x/L ;xfos lgl/IFs k[YjLaxfb'/
l;+xdfly cfqmd0f ubf{ 36gf:ynd} lghsf] d[To' ePsf] 5 . oL ;Dk'0f{
sfjf{xLx?sf] lhDd]jf/L o;} k|]; lj1lKt dfkm{t lnPsf] hfgsf/L u/fOG5 .Æ
g]skf-dfcf]jfbL_sfe|]sf]
k|]; lj1lKt
cfh b]z cu|udg / k|ltudg, d'lQmsfdL /
bdgsf/L aLrsf] tLj| ;+3if{sf ;fy k|zj j]bgfdf 56kl6/x]sf] 5, h;n] l5§} u0ftGq
g]kfnsf] hGd lb+b}5 . g]kfnL hgo'4 cfh /0fg}lts ;Gt'ngsf] ljlzi6 r/0fdf
cfOk'Ug bzf}+ xhf/ zxLbx?n] alnbfg lbg'ePsf] 5 eg] xhf/f}+sf] ;+Vofdf aGbL
agfOPsf 5g\ / ;f]xL ;+Vofdf a]kQf kfl/Psf 5g\ . k|ltlqmofjfbL tyf
;fd|fHojfbLx? h;n] cfkm"nfO{ …k|hftGqÚsf] lxdfotL 7fg]sf 5g\, cfkm}+ cfÎgf]
sfg'g / ;+ljwfgsf] wf]tL nufP/ lgbf]{if / lgxTyf gful/snfO{ bfgjLo z}nLdf a]kQf
kfg]{ sfd ul//x]sf 5g\ .
xTof/f / lg/+s'z tfgfzfxL zf;sx?af6 hf]
sf]xL klg k|tfl8t x'g] qmd tLj| aGb}5 . kmfl;i6 zf;sx? olta]nf nf;sf]
rfªdfly 6]s]/ hgtfsf] /ut lkP/ s6sl6Psf] bfgjLo s'?k cg'xf/ k|bz{g ug]{
xf]8afhLdf Jo:t 5g\ . nfzsf] kxf8, /utsf] gbL / cf“z'sf] kf]v/L alg;Sbf
klg xTof/fx?df s'g} ;+j]bgf 5}g . a? cem} To; >[+vnfnfO{ lg/Gt/tf lbg
;fd|fHojfbLx?sf kfpdf zfi6fË ul//x]sf 5g\ . o'4 hlt 3gLe"t aGb} hfG5
Tolt g} zf;sx? kfun aGb} hfG5g\ . k|hftflGqs zf;gsf] /fu cnfKg] xTof/f
zf;sx?n] gful/ssf] ;a} clwsf/ vf]l;;s]sf 5g\ . hgo'4 z'? ePotf ljz]if u/]/
gful/sx? a]kQf kfg]{ qmd tLj| ag]sf] 5 . /fli6«o cGt/f{li6«o sfg'gsf]
sfo{kfns ag]sf] vf]qmf] cf8Da/ b]vfpg] k|ltlqmofjfbL zf;sx?n] cfkm\g} lgod
ljkl/t cf:yf /fv]s} cfwf/df ;of}+nfO{ a]kQf kf/]sf 5g\ . )%^b]lv clxn];Dd
sfe|]df bh{gf}+ gufl/sx? a]kQf kfl/Psf] 5 . gjLg uf}td, kf;fª nfdf,
tTsflng hg;/sf/ pkk|d'v afj'sfhL >]i7, tfdfª /fli6«o d'lQm df]rf{ sfe|]sf
sf]iffWoIf tf/fdfg tfdfª / s]; a'l4dfg tfdfª, clvn g]kfn 6«]8 o'lgog dxf;+3sf
s]Gb|Lo ;b:o pd]z ;]9fOnufot b'O{ bh{g gufl/sx?nfO{ a]kQf kf/L dflg;sf] af“Rg
kfpg] clwsf/nfO{ /2Lsf] 6f]s/Ldf xfln;s]sf] 5 . s;fxLx?n]] nfzsf] ;+Vof
uGb} lx6n/L z}nLdf b]znfO{ oftgf lzlj/df kl/0ft u/L jftf{sf] gf6sdf
if8oGqk"0f{ v]n /Rb}5 . of] kfv08L k|nfkeGbf c? s] x'g ;S5 <
;Dk"0f{ a]kQf kfl/Psf gful/snfO{ efb| !@ ut];Dd ;fj{hlgs u/L ljgf ;t{ l/xf
ug{ xfdL k'/fgf] ;QfnfO{ cfx\jfg ub{5f}+ . olb efb| !@ut];Dd a]kQf kfl/Psf
gful/snfO{ ;fj{hlgs u/L l/xfOsf] k|lqmofnfO{ cufl8 ga9fPdf clglZrtsfnLg sfe|]
gfsf aGb nufotsf s8f ;+3if{df pqg afWo x'g]5f}+ .
ctM of] ;+j]bgzLn 38Ldf k'/fgf] ;fdfGtL
;Qfsf em'7\7f / kfv08L k|rf/ tyf p;n] ug]{ if8oGq / km}nfpg] cft+saf6 e|ldt /
ljrlNnt geO{ b]zsf] :jtGqtf / k|hftGqsf] k"0f{tfsf] lglDt cf–cfÎgf]
7fp“af6 df]rf{ s:g k|To]s b]zeQm / :jtGqtfk|]dL g]kfnLsf] P]ltxfl;s stJo{ x'g
cfPsf] 5 . o;y{ sfe|] gfsfaGbL nufotsf ;+3if{sf sfo{qmddf ;lqmo ;xeflutfsf
nflu b]zeQm, k|hftflGqs / Gofok|]dL hg;d'bfox?, dfgjclwsf/jfbL, kqsf/, gful/s
;dfh ;Dk"0f{nfO{ ljgd| cg'/f]w ub{5f}+ .
lu/km\tf/ kfl/ a]kQf kfl/Psf
gful/sx?– )^)d+l;/!$ut] tTsflng sfe|] lhNnf hg;/sf/ pkk|d'v tyf g]jfM /fli6«o
d'lQm df]rf{ g]kfnsf s]Gb|Lo ;b:o afa'sfhL >]i7 -s=ljs]–kf“rvfn_nfO{
eQmk'/af6, )^)d+l;/!)ut] tfdfª /fli6«o d'lQmdf]rf{ sf]iffWoIf tf/fdfg
tfdfª-s=?ks_, )^!c;f/!& ut] s=aljtfnfO{ kgf}tL v8\sf]af6, )^!c;f/!&ut]
s=;kgf, OlGb/f tfdfªnfO{ kgf}lt v8\sf]af6, )^)df3!& 8f“8fufp“sf Ogfdl;+
tfdfª-s=ljzfn_nfO{ w'dvs{af6, )^)df xj]6f/sf bfjf nfdf-s=uf}/j_nfO{ ltgynLaf6,
)%^h]7 & ut] kf]v/Lrf}+/Lsf s=gjLg uf}tdnfO{ sf7df8f}+af6, )%^h]7df kfN;fª
nfdf-s=;fu/_nfO{ sf7df8f}+af6, led tfdfª-s=leif0f_nfO{ uf]s'n] af6,
)%^h]7&ut] sdnf zdf{nfO{ sf7df8f}+af6, )%(df a]zfb]p/fnLsf s=pd]z ;]9fOnfO{
sf7df8f}+sf] /Tgkfs{af6, )%(df sf]lzkf/L dfbgs'“8f/Lsf s=a'l4 nfdfnfO{
sf7df8f}+af6, xl/ af]nvL, d}gf ;'g'jf/nfO{ 3/}af6 sAhf u/L a]kQf
kf/]sf]] 5 . .
;+3if{sf
sfo{qmd–efb| @ ut]b]lv !! ut];Dd clN6d]6d lbg], @ ut]b]lv * ut];Dd k|rf/k|;f/
ug]{, ( ut]b]lv !! ut];Dd lqmofTds sfd ug]{, !@ ut]b]lv clglZrtsfnLg sfe|]
gfsfaGbL ug]{ ;fy} ag]kfl:yt 8fa/ lnld6]8sf] zfvfnfO{ efb| ! ut]b]lv
clglZrtsfnLg aGb ug]{ s'/f o;} lj1lKt dfkm{t hfgsf/L u/fp“b5f}+ .
nfnWjh dx]z
k|d'v,
;+o'Qm lhNnf kl/ifb, sfe|] ;]qm6/L, g]=s=kf=-dfcf]jfbL_, sfe|] ldltM @)^! ;fpg #@
ut]
cGt/lqmofTds
sfo{qmd ;DkGg
g]skf-dfcf]jfbL_ d]rL–sf]zL If]qLo
Jo"/f] cGt/ut, kf“ry/ lhNnf ;+u7g ;ldltn] ;~rfng u/]sf] lhNnf :t/Lo
/fhg}lts cGt/lqmofTds sfo{qmd zxLb æe"–1fg' :d[lt cleofgÆ lhNnfsf] df]8]n
Pl/ofdf ljz]if sfo{qmdsf ;fy ;DkGg eof] . l;lbg uf=h=;=sf] l;lbg df=lj=sf]
xndf d]d]ª, k|fª\j', l;lbg / ofª\gfdsf lzIfs–lzlIfsf, a'l4hLjL / cGo /fhgLlts
kf6L{sf e"=k"= :yfgLo kbflwsf/L, kqsf/, dfgjclwsf/jfbL, ;fdflhs
sfo{stf{ tyf df]8]n Pl/of lgjf;L hg;d'bfosf] ljzfn pkl:ylt /x]sf] sfo{qmddf
clvn -qmflGtsf/L_sf e"=k"= lhNnf cWoIf lbks b'nfnn] sDo'lgi6
cfGbf]ngsf] Oltxf; / ;z:q ;+3if{sf] cfjZostf, a'l4hLjL ;+u7g kf“ry/sf cWoIf
jL/axfb'/ /fO{n] ;+ljwfg;ef / nf]stflGqs u0ftGqsf] ljifodf / cleofgsf sdf08/
s=ldS;f]n] k|r08kysf] af/]df :ki6 kfg'{ ePsf] lyof] .
sfo{qmddf ljleGg ;+u7gaf6 k|ltlglwTj ug]{
k|ltlglwx?nfO{ pRr hgjfb k|bfg ub}{ kf6L{sf gLltutb]lv sfo{stf{sf Jojxfl/s
sfo{z}nL k|lt v'Nnf cfnf]rgf ug{ cfu|x ul/Psf]
lyof] . cfnf]rgfTds dGtJo /fVg] qmddf :jtGq jfd g]tf b]jL g]kfnn]
u0ftGq :yfkgfy{ ;a}n] zx/af6 …3'Dg] d]rdflysf] cGwf] dfG5]Ú sf] Jojxf/ TofuL
ufp“ kms{g cfu|x ug'{ eof] eg] ;dfh;]jL gGb yfD;'xfªn] gLlt l;4fGt cg'?k ;+u7g
kl/rfng ug{ ;'emfj lbg' ePsf] lyof] . /f=k|=sf k|ltlglw x:t/fh yfD;'xfªn]
;+ljwfg;efdf hfg ;a}n] hgpQbfoL aGg' kg]{ s'/f /fVg' eof] eg] lzIfs 6Lsf
af:sf]6fn] ;b/d'sfddf a;]/ tna vfg] lzIfsx?nfO{ hg;Qfn] ljBfnodf kmsf{pg' kg]{
s'/f /fVg' ePsf] lyof] . csf{ lzIfs Zofd hj]u'n] lzIfs xs clwsf/sf lglDt
cfjfh a'nGb ubf{ zxfbt k|fKt ug]{ lzIfsx? e"k|;fb jfGtfjf / 1fg' tfjfn]
b]vfPsf] af6f]df nflu/xg] k|lta4tf JoQm ug'{ eof] . e"=k"=zfxL
;]gf /fdk|;fb /fO{n] kf6L{n] zfxL ;]gfnfO{ hflu/ 5f]8L ljb|f]x ug{ u/]sf]
cfx\jfg cltdxTjk"0f{ 5 eGg] ljrf/ /fVg' eof] . To:t} csf{ jQmf
dfgjclwsf/jfbL k|]d cf]emfn] k'/fgf] :yfgLo lgsfodf k'/fgf] ;Qfsf] pkl:ylt ;'Go
/x]sf] a]nf gofF ;Qfsf] kxndf df]8]n Pl/ofsf hgtfx?n] :yfgLo ;fwg ;|f]tsf]
kl/rfng u/L u/]sf] :yfgLo ljsf; k|z+;gLo ePsf], /fHo kIfaf6 dfgjclwsf/sf] 7f8f]
pNn+3g ePsf] k|i6 kfb}{ dfcf]jfbL kIfnfO{ klg cGt{/fli6«o dfgjLo sfg"gk|lt
;r]t /xg cfu|x ug'{ eof] .
sfo{qmdsf] cGTodf sfo{jfxs lhNnf ;]qm]]6/L
tyf lhNnf hg;/sf/ ;b:o s=g]6js{n] /rgfTds l6Kk0fLx?sf] ;f/ lvRb} cj :yfgLo ;+3
;+:yfsf k|ltlglwx?n] hgpQ/bfoL a'l4hLjLx?n] ;femf d~r u7g u/L hg;Qf ;+rfngdf
;xof]u ug{ lgb]{zg lbg' eof] . pxf“n] hg;Qfsf gLlt tyf sfo{qmdsf] af/]df
klg k|i6 kfg'{ ePsf] lyof] . s=/f]zgn] ;~rfng ug'{ ePsf] sfo{qmdsf]
;efkltTj df]8]n Pl/ofsf ;]qm]6/L s=cfsfzn] ug'{ ePsf] lyof] eg] l;lbg uf=h=;=O~rfh{
s=lkmlnkn] ;efdf :jfut dGtJo /fVg' ePsf] lyof] .
o;}u/L cg]/f:jljo" -qmflGtsf/L_ kf“ry/
lhNnf ;ldltn] ;Dk"0f{ ljBfyL{ zlQmnfO{ ;d]6\b}g ;+u7g, ;+3if{ / k|rf/sf]
sfdnfO{ tLj| agfPsf] 5 . o'jf ljBfyL{ zlQmnfO{ qmflGtsf/L wf/df ?kfGt/0f
ug{sf nflu lhNnfdf Pl/of e]nfx? ;DkGg ePsf ;dfrf/ k|fKt ePsf 5g\ .
cg]/f:jljo" -qmflGtsf/L_ lhNnf ;ldltn] t];|f] lhNnf ;Dd]ngsf] eJotfsf]
nflu ;ft j6f Pl/of ;Dd]ng / tLg j6f Pl/of e]nf ;DkGg u/]sf] 5 . ænf]s
tflGqs u0ftGqsf] kIfdf ljBfyL{ zlQm kl/rfng, gofF hgjfbL lzIffsf] nflu Pl/of
;Dd]ng ¤Æ eGg] d"n gf/fsf ;fy cg]/f:jljo" -qmflGtsf/L_ lhNnf ;ldlt
;+of]hs lht]z of]~hgsf] k|d'v cfltYodf !, @, #, %, ^, * / ( g+= Pl/of ;Dd]ng
;DkGg ePsf 5g\ . ;Dd]ngdf Pl/of kf6L{ ;]qm]6/Lx? / cGo hgjuL{o ;+u7gsf k|ltlglwx?n]
;Dd]ngnfO{ z'esfdgf lbg' ePsf] lyof] .
dfcf]jfbL
bf]nvf–l;Gw'kfNrf]ssf] ;+o'Qm k|]; lj1lKt
…zfxL cd]l/sL ;}Go kmf;Ljfbsf] k|lt/f]wnfO{
gof“ prfOdf p7fcf}+, efb| ^ / & ut] bf]nvf / l;Gw'kfNrf]s lhNnf ;+o'Qm ?kdf
aGb u/f} †Ú
g]kfnL hg;d'bfosf] d'Vo b'Zdg Pj+ j}b]lzs
k|ltlqmofjfbsf] s7k'tnL jGg k'u]sf] ;fdGtL bnfn k'/fgf] k|ltlqmofjfbL ;Qfn]
g]kfnL hgtfsf] qmflGtsf/L r]tgf / cu|ufdL kl/jt{gsf] cfsf+Iffdfly ljz'4 ;}Go
kmfl;jfbsf] b'Z;fxl;s k|of]u ul//x]sf] 5 . lbglbg} bh{gf}+sf] ;+Vofdf
hgtfsf] xTof ug'{, ckx/0f ug'{ / a]kQf kfg'{sf ;fy} dlxnfx?dfly anfTsf/ u/L
cdfgjLo Jojxf/ ug'{, lgbf]]{z ;j{;fwf/0fnfO{ d/0ff;Gg x'g] u/L s'6lk6 ug'{ h:tf
sfo{ k'/fgf] ;Qf / p;sf] slyt zfxL ;]gfsf] b}lgs lqmofsnfk jGb} uO/x]sf]
5 . oxL jf:tljstfn] l;+uf] b]z / g]kfnL hgtfsf] cufl8 ljb||f]x /
k|lt/f]wnfO{ gof“ prfOdf p7fpg' clgjfo{ / clGtd lgsf;sf] ?kdf v8f ul//x]sf]
5 . ljut kl5Nnf lbgx?df l;Gw'kfNrf]s / bf]nvfdf klg xfd|f] kf6L{sf bh{gf+}
g]tf÷sfo{stf{x? tyf ;j{;fwf/0fsf] xTof ug]{, ckx/0f ug]{, a]kQf kfg]{ tyf
;j{;fwf/0f hgtfnfO{ cft+lst kfg]{ h:tf ck/flws lqmofsnfknfO{ a9fp“b} nu]sf]
5 . )^)kmfu'g!% ut] lu/Îtf/ ul/ em'7\7f d'2f nufO rf}tf/f h]ndf /flvg'
ePsf xfd|f kf6L{sf lhDd]jf/ sd/]8x? b'uf{ tfdfª-s=uxt/fh_ …l;Ú sDkgL d]l8sn
ljefu, /fd axfb'/ yfkf -s=zLtn_/fd]5fk, Knf6'g sdf08/ ljh]z uf}td -s=ljZjf;_,
sDkgL ;b:o s=lbn jxfb'/ yfkf -s=slkn_/fd]5fk, sDkgL ;b:o s=gSsnL >]i7,
s=k|ltef-l;Gw'kfNrf]s_sDkgL ;b:onfO{ h]njf6 l/xf ug]{ gf6s /lr )^)kf}if@!
ut]b]lv rf}tf/f h]n kl/;/af6 g} a]kQf agfOPsf] 5 . )^!h]7@ ut] bf]nvfsf]
tfdfsf]zL k'ndf !$cf+} j6flnog d]l8sn ljefusL s=cr{gf-l;Gw'kfNrf]s_ / !$cf}+
a6flnogsf] sDkgL Knf6'gsL s=clDjsfnfO{ tLg 306f k'ndf em'08\ofO{ r/d
oftgfkZrft\ cdfgjLo 9+uaf6 xTof u/]sf] lyof] . bf]nvfsf] z}n'ªdf
)^!a}zfv@$ ut] lgz:q cj:yfdf /x]sf] a]nfdf !$cf}+ j6flnog …OÚ sDkgLsL Knf6'g
sdf08/ s=lgd{nf >]i7-s=;l/tf–l;Gw'kfNrf]s_
/ !$cf}+ a6flnPg …OÚ sDkgLsL Knf6'g sdf08/ ;'lgtf >]i7
-s=glthf–l;Gw'kfNrf]snfO{ uf]nL xfgL xTof u/]sf 5g\ . bf]nvfsf] z}n'ªdf g}
)^!c;f/#) ut] …l;Ú sDkgL ;b:o a'l4axfb'/ tfdfª-s=z';g_, Knf6'g ;]S;g sdf08/
afns'df/L /fO{ -s=sljtf–;f]n'v'Dj'_ / bf]nvf kf6L{ ;b:o dfgl;ª l3l;ªnfO{ sAhfdf
lnO{ xTof u/]sf] lyof] . )^!>fj0f& ut] l;Gw'kfNrf]ssf] ln;f+v'
gfv{vf]nfdf s=/d]zsf] uf]nL xfgL xTof u/]sf] 5g\ . o;}u/L )^!>fj0f@!
ut] zfxL cd]l/sL ;}Go kmfl;jfbsf] Ps hTyfn] l;Gw'kfNrf]ssf] uf]N5]df tfdfª
/fli6«o d'lQm df]rf{, g]kfnsf s]Gb|Lo ;b:o Pj+ l;Gw'kfNrf]s lhNnf ;lrjfno ;b:o
Pj+ #g+ Pl/of OGrf{h s=e'kfnl;+ tfdfª-s=leid_, cg]/f:jljo"-qmflGtsf/L_
lhNnf ;b:o Pj+ kf6L{ Pl/of ;b:o k'mjf{ tfdfª -s=;+3if{_nfO{ xTof u/]sf u/]sf]
lyof] . ;fy} )^!c;f9@! ut] l;Gw'kfNrf]ssf] dfld{ª ufh;sf] HoflDnªdf kf6L{
sfdsf] l;nl;nfdf k'Ug' ePsf lhNnf kf6L{sf ;b:ox? s=nfnsfG5f tfdfª, s=k'?iff]Qd
l/dfn, s=;fgf] sfG5f tfdfª, s=jf;' b'nfn, kf6L{ ;b:ox? s=;ld/ yfdL, s=;'l:dtf
yfdL, s=rnfv l;+, s=nIdL yfdL / s=ljhonfO{ lgz:q ?kdf ;]N6/df al;/x]sf] a]nf
gub & nfv ;lxt lu/Îtf/ u/L a]kQf kfl/Psf] 5 . To:t} )^!c;f/@( ut]
l;Gw'kfNrf]ssf] gjnk'/df vfhf vfO/x]sf] cj:yfdf ljz]if kf6L{ sld6L ;b:o
1fgjxfb'/ ;fksf]6f / e/t 9'+ufgfnfO{ lu/km\tf/ ul/ a]kQf agfOPsf] 5 .
pNn]lvt ;Dk'0f{ 36gfx? xfdLn] klxn] g} ;fj{hlgs ul/;s]sf 5f}+ . ;fy}
lu/km\tf/ u/L a]kQf agfOg' ePsf xfd|f sd/]8x?sf] hLjg /Iffsf] dfu ub}{
pxf“x?sf] l:yltsf] ;fj{hlgs u/L zL3| l/xf ug{ cg'/f]w ubf{ ;d]t k'/fgf]
k|ltlqmofjfbL ;Qfn] To;sf] ;'g'jfO{ gu/L xTof, oftgf, bdg, lu/Îtf/Lsf] qmdnfO{
emg tLj| kfl//x]sf 5 . zfxL cd]l/sL ;]gfåf/f 36fOPsf 36gfx?sf] xfdL 3f]/
eT;{gf Pj+ lgGbf ub{5f}+ . k'/fgf] ;Qfn] xfd|f] af/Daf/sf] r]tfjgLnfO{
a]jf:tf ub}{ cfPsf]n] xfdL o;a]nf s8f ;+3if{df pqg jfWo ePsf 5f}+ .
lu/Îtf/ u/L a]kQf agfOg' ePsf xfd|f sd/]8x?sf] l:ylt ;fj{hlgs u/L l/xf ug]{,
xTof cft+snfO{ aGb ug]{ dfu ub}{ bf]nvf / l;Gw'kfNrf]s b'a} lhNnfdf tTsfnnfO{
lgDg ;+o'Qm ;+3if{sf sfo{qmdx? 3f]if0ff ub{5f}+ .
xfd|f oL ;+3if{sf sfo{qmdnfO{ a]jf:tf u/]df
xfdL cem} of] eGbf s8f ;+3if{sf sfo{qmddf pqg jfWo x'g]5f}+ . o;af6 lg:sg]
;Dk"0f{ kl/0ffdsf] lhDd]jf/ :j+od k'/fgf] ;Qf g} x'g'kg]{5 . j}b]lzs
k|ltlqmofjfbLsf] cf8df g]kfnL hgtfdfly cGofo, cTofrf/ ug]{ k'/fgf] ;Qfdfly bjfj
s]lGb|t u/L ;+3if{sf sfo{qmdx?nfO{ ;xof]u k'¥ofOlbg'x'g ;Dk"0f{ hgkIfLo
/fhg}lts kf6L{, ;~rf/sdL{, dfgjclwsf/jfbL ;+3÷;+:yf, gful/s ;dfh / cfd
Gofok|]dL hg;d'bfodf xfdL xflb{s cfx\jfg ub{5f}+ .
sfo{qmdx?–>fj0f @) ut] b]lv @% ut] ;Dd
k|rf/ k|;f/, efb| ! ut] b]lv # ut];Dd hgkl/rfng, efb| $ / % ut] hgsfjf{xL],
efb| ^ / & ut] l;Gw'kfNrf]s ;b/d'sfd / bf]nvf ;b/d'sfd ;+o'Qm ?kdf jGb, *
ut]b]lv l;Gw'kfNrf]ssf] ;b/d'sfd rf}tf/f / bf]nvfsf] ;b/d'sfd rl/sf]6
clglZrtsflng gfsfjGbL .
;'jf]w cl:dtf
;]qm]6/L OGrfh{
l;Gw'kfNrf]s lhNnf ;+u7g ;ldlt bf]nvf lhNnf ;+u7g ;ldlt
zfxL ;]gfsf] HofbtLsf] eT;gf{
sf7df8f}+÷ clvn g]kfn dlxnf ;+3 -qmflGtsf/L_ / g]jfM
/fli6«o d'lQm df]rf{ sf7df8f}+ lhNnf ;ldltsf ;+of]hsx? ;Demgf >]i7 / lszf]/
>]i7n] xfn} Ps ;+o'Qm k|]z lj1KtL k|sflzt u/L cfÎgf] ;+u7g / df]rf{nfO{ slyt
cft+ssf/Lsf] ljNnf le/fO{ g]tf tyf sfo{stf{ ;dy{s Pj+ z'elrGtsx?nfO{ ckx/0f
ug]{, anTsf/ ug]{, cdfgjLo oftgf lbg], a]kQf kfg]{, 3/ uf]7df cfuf] nufpg],
slyt le8Gtsf] gfddf xTof ug]{ qmd hf/L g} /fv]sf]n] lt tdfd 36gfx?sf] lgikIf
5fgljg u/L bf]ifL pk/ s8f sf/jfxL gul/P lgs6 eljiodf s8f ;+3if{sf sfo{qmdx? Nofpg
afWo x'g] s'/f atfpg'ePsf] 5 .
jxf“x?åf/f
hf/L jQmJosf] elgPsf] 5–æcd]l/sL ;fd|HojfbLsf] O;f/f / b]zL ljb]zL
k|ltlqmofjfbLx?sf] cf8 / e/f];fdf g]kfnL hgtfsf lj?4df 3f]/ cdfgjLo rl/q k|bz{g
ub}{ k|ltlqmofjfbL zf;s / p;sf c/f}6] e/f}6]x? o; b]znfO{ ljb]zLx?sf] lqm8f:yn
agfO cfkmgf] 9Ng} nfu]sf] n'6sf] :ju{ arfpg hfnem]n, 5nsk6 / hgxTofsf]
>[+vnf hfl/ g} /fv]sf] 5 . g]kfnL hgtfsf] cfzf / e/f];fsf] s]Gb|ljGb' ag]sf]
g]kfnL hgo'4nfO{ ;dy{g u/]s} cfwf/df xfd|f] ;+u7g / df]rf{nfO{ slyt
cft+ssf/Lsf] ljNnf le/fO o;sf g]tf tyf sfo{stf{ ;dy{s Pj+ z'elrGtsx?nfO{ ckx/0f
ug]{, anTsf/ ug]{, cdfgjLo oftgf lbg], a]kQf kfg]{, 3/ uf]7df cfuf] nufpg],
slyt le8Gtsf] gfddf xTof ug]{ qmd hf/L g} /fv]sf] 5 . o;} kl/j]zdf
k|ltlqmofjfbL zf;sx?af6 ckx/0f u/L a]kQf kfl/Psf xfd|f g]tf sfo{stf{x?sf]
cljnDa ;fj{hlgs gul/P / hgtfsf Gofok"0f{ cfjfhx? bdg ug]{ l;nl;nfdf ePsf
lo tdfd 36gfx?sf] lgikIf 5fgljg u/L bf]ifL pk/ s8f sf/jfxL gul/P xfdL lgs6
eljiodf s8f ;+3if{sf sfo{qmdx? Nofpg afWo x'g] s'/f ;Dk"{0f kqsf/,
j'l4hLlj, dhb'/, lzIfs, ljBfyL, pBf]uklt, Jofkf/L ju{ Pj+ cfd gful/s ;dfhdf
hfgsf/L u/fp“b5f} .Æ
zfxL ;]gfåf/f lgbf]{if / lgz:qsf] xTof
;+v'jf;efsf]
l;tnkf6L uf=h=;=–# r]jfj];L lgjf;L %% jifL{o s'naxfb'/ /fO{ / pgsL #% jifL{of
>LdtL nIdLdfof /fO{sf] xTof dfcf]jfbLn] u/]sf] em'7 ;dfrf/ zfxL ;]gfn]
/]l8of] / kq klqsfaf6 k|;f/0f u/]kl5 g]=s=kf=-dfcf]jfbL_ ;+v'jf;ef lhNnf ;ldlt
;b:o s=;f/bfn] lgh bDkQLsf] xTofdf dfcf]jfbLsf] s'g} ;+nUgtf g/x]sf] hfgsf/L
u/fpg' eof] . dfcf]jfbLsf] abgfd ug{ zfxL ;]gfs} tyfslyt k|ltsf/ ;ldltåf/f
dfcf]jfbLsf gfddf 36gf 36fOPsf] x'g;Sg] klg pxf“n] atfpg' eof] .
o:t} emfkfaf6
k|fKt ;dfrf/ cg';f/ ljutb]lv g} hgo'4 lj/f]wL lqmofsnfkdf ;+nUg /x“b} cfPsf
Onfd dxdfO{–# lgjf;L tLnaxfb'/ lnDj"nfO{ 5fkfdf/x?n] lu/Îtf/ ul/Psf] Ps
xKtfkl5 hgcbfntsf] km};nf cg';f/ efb| @ ut] ;kmfof ul/lbPsf 5g\ . k|fKt
;dfrf/ cg';f/g]=s=kf=-dfcf]jfbL_ Onfd lhNnfsf Pl/of ;ldlt ;b:o 6]saxfb'/ P]St]g
-s=cflzif_nfO{ 3/df uPsf] df}sf kf/L >fj0f !& ut] a]n'sf emfkfsf]
rf/cfnL l:yt ;'/Iff kmf}hnfO{ vj/ u/L /ftf/ft 3/ kms]{sf] s'/f hglx/f;tdf
:jo+n] lbPsf] aofgkl5 tLnaxfb'/ lnDj"sf] ;kmfof ul/Psf]
g]=s=kf=-df]cf]jfbL_ emfkf lhNnf ;]qm]6/L s=sf}znn] atfpg' eof] . :d/0f
/xf];\ lghnfO{ dfcf]jfbLn] of] 36gf k"j{ klg lu/Îtf/ u/L ;'lw|g] ;Nnfx Pj+
g;'w]|df s8f sfjf{xL x'g] r]tfjgL lbP/ 5fl8lbPsf lyP .
g]jfM /fli6«o d'lQmsf] lj/f]w
k'/fgf]
;Qfåf/f xfn} k6«f]lnod kbfy{df ul/Psf] d'Noj[l4sf] g]jfM /fli6«o d'lQm df]rf{n]
s8f zJbdf lj/f]w u/]sf] 5 . df]rf{sf cWoIf kjgdfg >]i7n] ut d+unjf/ Ps
jQmJo hf/L ub}{ d'Noj[l4sf] lg0f{o lkmtf{ glnPdf g]jfM df]rf{ s8f ;+3if{df pqg
jfWo x'g] hgfpg' ePsf] 5 .
cWoIf
kjgdfg >]i7åf/f hf/L jQmJodf elgPsf] 5 æk6s k6s d''No a[l4sf] df/ v]Kb}
cfPsf hgtfsf] km]/L Ps k6s 9f8 ef“lrg] u/L ;fd|fHojfbL tyf bnfn gf]s/zfxL
;fdGtx?sf] k|To]If lgb{]zgdf s7k'tnL b]pjf ;/sf/n] k]6«f]lnod kbfy{df d'No
a[l4sf] lg0f{osf] sfd u/]sf] 5 . /fhb/jf/ / ;]gfsf] vr{df cToflws a[l4 ug{
/ e|i6frf/ tyf clgoldttfsf] 9fs5f]k ug{sf] nflu aflif{s s/f]8f}+sf] 3f6f ePsf]
/ cGt/fli6«o ahf/df k]6«f]lnod kbfy{df d'No a[l4sf] sf/0f b]vfO{ u/]sf]
lg0f{onfO{ g]jfM /fli6«o d'lQm df]rf{, g]kfn 3f]/ lj/f]w ub{} lg0f{o tTsfn
lkmtf{ ug{ dfu ub{5 . d'Noj[l4sf]
lg0f{o lkmtf{ glnPdf xfd|f] g]jfM df]rf{ s8f ;+3if{df pqg afWo x'g]5 . pQm
;+3if{af6 pTkGg kl/0ffdx?sf] lhDd]jf/ :jo+ k|ltlqmjfbL ;/sf/ x'g]5 .Æ
cg]/f:jljo'-qmflGtsf/L_/;'jf, g'jfsf]6,
l;Gw'kfNrf]s ;+o[''Qm lhNnf ;ldltsf] jQmJo
cfh b]]z cToGt} ;+uLgdo 38Ldf k'u]sf] 5 . b]zdf
;/sf/ 5 eGg] dx;'; s;}n] ug{ kfPsf 5}gg\ . lbg xf] sL /ft xf] 5'6\ofpg]
cj:yf 5}g, sf] slt a]nf dfl/g], ckx/0f x'g], :s'n k9\g uPsf ljBfyL{, k9fpg uPsf
lzIFs :s'naf6 kmls{g] xf] sL xf]Og, cfºgf 5f]/f 5f]/L 3/ gcfO{ k'u'Gh]n af6f]
x]/]/ cleefjs a:g afWo 5g\ . ;/sf/ kmf;LjfbL z}nLdf pq]sf] 5 . o:tf]
sxfnL nfUbf] cj:yfdf b]z 5 . b]zsf s0f{wf/ / kl/jt{gsf] afxs eg]sf] g}
ljBfyL{ xf] . xfd|f] h'emf? ;+u7g clvn g]kfn /fli6«o :jtGq ljBfyL{
o'lgog-qmflGtsf/L_ ;Dk'0f{ ljBfyL{x?sf] xs lxtsf] nflu ;+3if{ ub{} cfPsf]
5 . s'g} klg ;d:ofsf] ;dfwg jftf{sf dfWodaf6 xn x'G5 eGg] ljZjf;
/fVb5 . t/ jftf{sf] jftfj/0f alg/x]sf a]nf kmf;LjfbL ;/sf/ eg] wflb+usf]
u'DbLdf clvn g]kfn /fli6«o :jtGq ljBfyL{ o'lgog-qmflGtsf/L_sf a}slNks s]Gb|Lo
;b:o s=a}s'07 kf]v|]n / ls;fg g]tf s=e/t 9'+ufgfsf] ljeT; xTof u/L cfºgf] gf¨f]
gfr b]vfof] . jftf{ ug{ ;/sf/ sltsf] OdfGbfl/tfsf ;fy cfPsf] 5 eGg] s'/f
o; 36gfn] k|i6\ofp“5 . xfd|f] ljBfyL{ ;+u7gn] tnsf & a'“b] dfu efb| !$
ut] leq k"/f gePdf efb| !% ut]b]lv /;'jf, g'jfsf]6, l;Gw'kfNrf]ssf zx/,
;b/d'sfd / ;8ssf ;Dk'0f{ lzIF0f ;+:yfx? aGb ul/g] hfgsf/L o;} k|]z lj1lKt
dfkm{t u/fOG5 .
xfd|f dfux?M
!=;/sf/L ljBfnodf df=lj= :s'n;Dd lgMz''Ns lzIFfsf]
Uof/]G6L ug{' kg{] ., @=lghL >f]tsf] ljBfnodf ^ k|ltztb]lv @( k|ltzt
z'Ns 36fpg' kg{] ., #=u'DbL xTosf08df dfl/g' ePsf ljBfyL{ g]tf s=a}s'07
kf]v|]n tyf ls;fg g]tf s=e/t 9+'ufgf nufot u0f]z:yfg xTofsf08, afu]Zj/L
xTofsf08, yk|]s xTofsf08, yfgl;ª xTofsf08, /;'jfsf] 7''''"nf] ufp“
xTofsf08 tyf u}/Goflos xTofsf] 5fglag u/L bf]ifL dfly sfjf{xL ul/g'
kg{] ., $=;+u7gsf a]kQf kfl/Psf ;Dk'0f{ g]tf sfo{stfx?nfO{ tTsfn ;fj{hlgs
tyf l/xfO{ ul/g' kg{] ., #=lzIfsx?nfO{ lb+Ob} cfPsf] slyt nfO;]G; k|0ffnL
tTsfn vf/]h ul/g' kg{] ., %=c:yfO{ lzIfsnfO{ tTsfn :yfO{ lgolQm lbO{
/f]huf/Lsf] Uof/]G6L ug{' kg{] ., ^=ljutdf lzIff dGqfno;“u ePsf ;Dk'0f{
;xdlt tTsfn sfof{Gjog u/L nfu" u/L jftf{sf] jftfj/0f tof/ ul/g'
kg{] ., &=clvn g]kfn /fli6«o :jtGq ljBfyL{ o'lgog -qmflGtsf/L_ s]Gb|Lo
;ldltåf/f /flvPsf ;Dk'0f{ dfux?
k"/f ul/g' kg{] .
k|]daxfb' tfdfª
cWoIf cg]/f:jljo' -qmflGtsf/L_
/;'jf±g'jfsf]6±l;Gw'kfNrf]s lhNnf ;ldlt
/fdj[If
:d[lt lbj;sf] cj;/df
zxLb
kl/jf/ clegGbg
cg]6«]o"
dxf;+3sf] k|]; la1lKt
@)^! efb| ! ut]af6 pkTosfsf] 1fg]Gb| zfxsf]
$) k|ltzt z]o/ /x]sf] xf]6n ;f]N6L nufot !) j6f pBf]unfO{ clglZrtsfnLg aGbsf]
3f]if0ff / o;sf] ;kmntfn] ltlNdnfPsf] gf]s/zfxL bnfn k'“hLklt, lab]zL bnfn
k'“hLklt / ;fdGtL zfxL ;Qf dhb'/sf hfoh dfux? k"/f ug]{ tkm{ eGbf klg
l:yltnfO{ cem rsf{pg] cyjf c? yk 7"nf pBf]u aGb u/fpg] / dhb'/sf]
/f]hL/f]6Ldfly v]njf8 ug{ if8oGqk"0f{ 9+un] sf/vfgfx?df laleGg
;+rf/dfWodnfO{ af]nfO kqsf/ ;Dd]ngsf gfddf cfkm\gf] sfo/tf k|bz{g ul//x]sf]
5 .
olb ;fdGtL zfxL ;Qf o;}u/L cufl8 a9\g] xf] /
xfd|f dfu tTsfn} k"/f gug]{ xf] eg], xfd|f] cfGbf]ngn] cfufdL lbgdf ;f/f
pBf]u Aoj;fonfO{ g} 7Kk agfOg] 5 . To;sf] lhDd]jf/ xfdL x'g] 5}gf}+ .
o;}aLr cfh efb| # ut] laxfg gf} ah] pkTosfsf # j6} cf}Bf]lus If]qdf kf“rf} xhf/
krf{ af“8\g] sfd ;kmntfk"j{s ;DkGg u/]sf] s'/f ;d]t o;} lj1lKtdfkm{t\
hfgsf/L u/fp“5f}+ .
u0f]z /]UdL
;+of]hs, gf/fo0fL–afUdtL
clvn
g]kfn 6«]8 o"lgog dxf;+3
;'b"/k"j{sf
lhNnfx?df gfsfaGbL / ;b/d'sfd vfnL ug]{ cleofg hf/L
g]=s=kf=-dfcf]jfbL_
t]x|y'd lhNnf ;ldltn] >fj0f !%ut]b]lv cfx\jfg u/]sf] clglZrtsfnLg ;b/d'sfd
gfsfaGbL sfo{qmd ;kmn eO/x]sf] cg]/f:jljo"-qmflGtsf/L_sf s]Gb|Lo ;b:o
b'uf{ rfkfufO{n] atfpg' ePsf] 5 . s]Gb|Lo ;b:o rfkfufO{sf cg';f/ clxn]
ufp“af6 ;b/d'sfd cfpg]hfg] qmd 7Kk ePsf] / ;b/d'sfddf t/sf/L xfxfsf/ dlRrPsf]
hgfOPsf] 5 . k|ltzf]wdf zfxL cd]l/sL ;]gfn] cf}ifwL, vfBfGg nufotsf
cTofjZos ;fdu|Ldf /f]s nufpbf zfxL ;]gfk|lt ;j{;fwf/0fsf] cfqmf]z a9]/ uPsf]
5 . To;}u/L g]=s=kf=-dfcf]jfbL_tfKn]h'ª lhNnf ;ldltn] ;b/d'sfd gfsfaGbL
;lxt efb| @ ut] cfx\jfg u/]sf] lhNnf aGb sfo{qmd P]ltxfl;s ?kdf ;kmn ePsf]
hgfOPsf] 5 . )^! efb| @# ut] ;b/d'sfdjf;LnfO{ ;b/d'sfd 5f]8\g] cg'/f]w
;lxt >fj0f #@ ut] !(cf}+ a6flnog sld;f/ s=/d0f, lhNnf hg;/sf/ k|d'v
;"o{jfnf /fO{ / lhNnf kf6L{ ;]qm]6/L s=tLy{n] Ps lj1lKt k|sflzt u/L efb|
!^ ut]b]lv @@ ut];Dd ;b/d'sfd nufot ljANof“6] ahf/, kz'kltgu/, lkmSsn nufotsf
zx/L If]qx? gfsfaGbL ug]{ / efb| @# ut] lhNnf aGb ug]{ 3f]if0f ul/Psf] lj1lKtdf
pNn]v 5 .
kf“ry/ lhNnfn] klg efb| !^ ut]b]lv @@ ut];Dd
;b/d'sfd gfsfaGbL ug]{ sfo{qmdsf] k|rf/–k|;f/nfO{ tLj| agfPsf] ;dfrf/df
hgfOPsf] 5 . g]=s=kf-dfcf]jfbL_ kf“ry/ lhNnf ;]qm]6/L s=df};d, sld;f/
s=gjLg, lhNnf hg;/sf/ k|d'v >L hj]u'n] efb| @# ut] ;Dk"0f{ ahf/jf;Lx?nfO{
Ps lbg clgjfo{ ;b/d'sfd 5f]8\g cg'/f]w ub}{ lj1lKt k|sflzt ug'{ ePsf] 5 .
lq–rGb|df
qmflGtsf/Lsf] tfnfaGbL
sf7df8f}+÷cg]/f:jljo'-qmflGtsf/L_n] ut
z'qmaf/af/b]lv sf7df8f}+sf] 306f3/l:yt lq–rGb| SofDk;df tfnfaGbL u/]sf
5g\ .
pQm ;+u7gn] ljutsf jif{b]lv /fVb} cfPsf
ljleGg P3f/ ;"qLo dfu SofDk; k|zf;gn] a]jf:tf u/]sf] sf/0f pQm tfnfaGbL
ul/Psf] hgfOPsf] 5 . tfnfaGbL ef]ln a'waf/;Dd hf/L /xg] s'/f qmflGtsf/Ln]
hgfPsf] 5 . tfnfjGbLjf6 klg dfu k"/f geP cem} pRr :t/sf] sfo{qmd ug]{
hgfOPsf] 5 .
o;}aLr cg]/f:jljo'-qmflGtsf/L_lrtjg lhNnf ;ldltn] cfx\jfg u/]sf] clglZrtsfnLg gfsfjGbL xfn;Dd klg hf/L /x]sf] s'/f clvn -qmflGtsf/L_lrtjgsf cWoIf /fdrGb| clwsf/Ln] hgfb]znfO{ jtfpg' eof] .
.