jif{ !$

c+s !

d+l;/ *, @)^!

Year 14

Issue 1

November 23, 2004

PSsfO;f}+ ztfAbLsf] hgjfbsf] ljsf; j}1flgs ;dfhjfbdf k|r08kysf] gof“ cfofd 

MM lj1fg

æ@! cf}+ ztfAbLdf k|j]z;“u} ljZjdf lj1fg / k|ljlwsf] d'VotM On]S6«f]lgs ;"rgf k|ljlwdf ce"tk"j{ tLj|tfsf ;fy ljsf; ePsf] 5 . of] cbe"t ljsf;n] h;/L ljZjnfO{ ljljw ?kn] k|efljt kf/]sf] 5, To;n] clgjfo{ ?kdf ;j{xf/f qmflGtsf] /fhg}lts / kmf}hL /0fgLltdf kl/dfh{g / ljsf;sf] dfu ul//x]sf] 5 . ljZjsf] s'g} klg s'gfdf x'g] ;sf/fTds / gsf/fTds kl/36gfsf] ljZj JofkL ?kdf x'g] cfhsf] h:tf] tLj|, 3gLe"t Pj+ k|ToIF ;Dj]bgfTds k|efj  dfgj hfltsf] Oltxf;df klxnf slxNo} klg kf/]sf] lyPg .Æ - k|r08

j:t'ut lx;fan] ljZjdf clxn] klg s=n]lggn] ls6fg u/]sf $cGtlj{/f]w dWo] ;fd|fHojfb / ;j{xf/fju{ aLrsf] cGtlj{/f]w g} k|wfg cGtlj{/f]wsf] ?kdf  /x]sf] 5 . km]l/ klg ljZj el/ ePsf 7"nf–7"nf pyn–k'ynk"0f{ qmflGtsf/L ;ª\3if{ Psflt/ tyf csf]{lt/ ;fd|fHojfbL x:tIf]k / ax'n¶Lk"0f{ k|xf/sf aLraf6 ljZj kl/l:ylt cufl8 a9L/x]sf] 5 . dfS;{jfbsf] ljsf; ePkZrft\ ;j{xf/fju{sf] tfutsf] s]Gb|Ls/0f tyf ef}lts zlQmdf ?kfGt/0fsf] kmn:j?k ut ztfAbL k"/} ;+;f/ ysf{pg] dxfg\ tyf k|nosf/L k|sDkg 5f]8g] ztfAbLsf] ?kdf /x\of] . ljZjsf] s'g} klg s'gf af“sL /x]g hxf“ ;fd|fHojfbL n'6]/f / ;j{xf/fju{sf] aLrdf em8\k ePsf] gxf];\ . o;} ;dodf dxfg\ ;dfhjfbL qmflGtx? eP . æ;fd|fHojfb / ;dfhjfbL qmflGtsf] k"j{ a]nf xf] .Æ@ eGg] s=n]lggsf] egfO{n] @) cf}+ ztfAbLsf] z'?df &) k|ltzt pklgj]z /x]sf] ljZjdf @) cf}+ ztfAbLsf] kf“rf}+ bzs;Dd cfp“bf ^) k|ltzt ljZjnfO{ cf}klgj]zLstfaf6 d'Qm u/fof] . o;/L ;j{xf/fju{sf] g]t[Tjdf st} dxfg\ ;dfhjfbL qmflGtsf/L cfGbf]ng ;kmn eP eg] st} b]zelQmk"0f{ /fli6«o d'lQm cfGbf]ngx? ;DkGg eP . s'g} ;dodf slxNo} 3fd gc:tfpg] ;fd|fHojfbLx? ;d]t 9n] / ;fgf] e"uf]ndf v'lDrg k'u] .

@) cf}+ ztfAbLn] dfS;{jfbsf] Jojxfl/s k|of]uåf/f æqmflGtsf/L l;4fGtnfO{ cfd hgtfn] cª\ufN5g\ ta Tof] ef}lts zlQmdf ?kfGt/0f x'G5 / cho zlQm aG5 .Æ # eGg] k|:yfkgfsf] k'li6 u¥of] . ;lbof}+b]lvsf] zf]if0f bdgsf ;f/f l;qmLnfO{ tf]8]/ cToGt} 5f]6f] ;dodf gof“ ljZj Joj:yfsf] l;h{gf ug{ ;kmn eof] . ;w} el/ Oltxf;b]lv bldt, ckx]lnt / pTkfbgsf ;fwg ljxLg cj:yfdf /x]sf] ;j{xf/fju{nfO{ zfifs ju{df km]g{ ;kmn dfq} ePg a? ;fd|fHojfbL ljZj Joj:yfsf] cGTo ub}{ o'lug qmflGt dfkm{t gof“ ;dfhjfbL ljZj Joj:yfsf] z'?jft klg u¥of] . csf]{lt/ @) cf}+ ztfAbLsf] dWolt/ cfOk'Ubf ljZj;j{xf/fjfbL qmflGtnfO{ bjfpg ;DjlGwt b]zsf] k|ltlqmofjfbL zfifs -;fd|fHojfbsf aRrf_ x?dfq} geO{ ljZj ;fd|fHojfbsf ;a} cv8f tyf To;sf g]tf ;fd|fHojfbL /fHox? ;a} Ps;fy ;j{xf/f cfGbf]ngnfO{ bjfpg cf]ln{P t/ klg tL ;a} w'ln;fg eP / ;fd|fHojfbn] km]l/ xf/ vfof] . ;j{xf/fju{ Pp6f cho zlQmsf] ?kdf b]vf k¥of] . ;fd|fHojfbn] Oltxf;b]lv jt{dfg;Dd cfp“bf ljsf; u/]sf] ;a} tfst, 1fg, kmf}hL o'4snf, z:q–c:qsf] k|of]un] klg 8udufpg ;s]g . ;fRrLs} ck/fho vDafsf] ?kdf ;dfhjfbL÷hgjfbL qmflGtx? ;DkGg eP . leotgfd, rLg, sf]l/of, cflb b]zdf ;fd|fHojfb g/fd|f] xf/ vfP/ kms{g jfWo x'g' k¥of] .

@) cf}+ ztfAbLdf ePsf oL qmflGtx? cToGt} hl6n / sl7g kl/l:yltdf Psflt/ / csf]{lt/ cj;/jfbsf] bjbjf /x]sf] cj:yfdf ;DkGg ePsf 5g\ . h:tf] ls ljz]ift bf]>f] OG6/g]zgnsf] k"/} ;dofjlw eg]sf] k"/} cj;/jfbsf] k|fwfGotf /x]sf] ;dofjlw lyof] . hxf“ cGw /fi6«jfbL gLltsf sf/0f lkt[e"dLsf] /Iffsf] gfddf k|yd ;fd|fHojfbL ljZjo'4df cfºgf] b]zsf] ;fd|fHojfbLx?nfO{ g} ;xof]u u/L/x]sf] cj:yf lyof] . o:tf] cj:yf ljlwjt geP/ jf:tljs lyof] t/ klg o:tf] ;ª\uLg cj:yfdf ?;df qmflGt ;DkGg eof] / ;f]leot ;dfhjfbL ;Qfsf] ljsf; eof] . ;fd|fHojfbnfO{ bf]>f] ljZjo'4df ljz]ift lx6n/sf] hd{gnfO{ tx;gx; u/]/ w'nf]lk7f] kf/L l;ª\uf] ljZjd} lj1fg / k|ljlw nufot ;a} If]qdf ce"tk"j{ ljsf; ug{ ;Sg] ;f]leot ;ª\3 aGof] . t/ lsg ToxL ;f]leot ;ª\3 !(%# df :6flngsf] lgwgkZrft\ Tolt ;lhn} k|ltqmflGtsf] ;fwg aGof] < lsg !(()df qm]dlngsf] ;flns 9fn]/ x“l;of xyf}8fsf] em08f RofTb} ;f]leot ;ª\3sf] lj36g ubf{ ;fd|fHojfbnfO{ x/]s df]rf{df k5fg{ ;Sg] ;+;f/sf] ;a}eGbf zlQmzfnL / ljzfn nfn ;]gfn] Ps /fp08 kmfo/ u/]g < ljb|f]x u/]g < k|ltqmflGtsf] dltof/ aGof] < / k|ltqmflGtsf of]hgfsf/x?nfO{ km"ndfnfn] klx/]/ ;Qf?9 u/fof] < Toqf] k|ltqmflGtdf klg /fHosf s'g} klg cª\un] lsg k|ltsf/ u/]gg < c;fWo} 7"nf] ;ª\s6sf] aLraf6, cj;/jfbsf] huhuLaf6 qmflGtsf/L ;f“rf]df 9fNg] a]nfdf s=n]lgg nufot s]xL g]tfx?n] agfPsf] sDo'lgi6 kf6L{ xhf/f}+ ;'of]Uo g]tf tyf s/f]8f}+ ;b:o aGbf klg k|ltqmflGt eof] < To:t} rLgdf s=dfcf] nufot s]xL g]tfx?n] agfPsf] sDo'lgi6 kf6L{ s/f]8f}+ sfo{stf{, v/af}+ ;dy{s tyf ;Qf k|flKt / x/]s ef}lts c:qn] ;';HhLt x'“bf klg lsg rLgdf k|ltqmflGt eof] < k|ltqmflGtsf] lj/f]w u/]/ cj;/jfbsf] lj?4, j'h'{jf ljrf/wf/fsf lj?4df 86\g] kf6L{nfO{ qmflGtsf/L s/0f ug]{, ;dfhjfb nfu" ub}{ k'“hLjfbsf] k'g{:yfkgfnfO{ /f]Sg vf]Hg] cfºg} kf6L{ g]tf Rofª lrª, Rjfª r'g nufotsf jl/i6 g]tfx?nfO{ /fHo ljKnjsf] d'2f nufP/ cfhLjg sf/fjf; ;hfo ubf{ klg lsg kf6L{, ;]gf r'“;Dd af]n]g < lsg ef}lts jn k|of]u u/]/ ljrf/nfO{ bjfpg] k|lqmof ckgfOof] < pk/f]Qm cj:yfnfO{ ;/;tL{ x]bf{ PSsfO;f}+ ztfAbLsf] k"jf{w;Dd cfOk'Ubf @) cf}+ ztfAbLdf k|fKt u/]sf ;Qf lsg 9n] < s;/L 9n], cfGtl/s sf/0fn] 9n] jf afx\o sf/0fn] < cfh;Dd cfp“bf /fHo;Qfsf] ;jfndf ;dfhjfb g} ;fdGtjfb k'“hLjfb eGbf j}1flgs Joj:yf xf] eGg] s'/f k'li6 x'“bf x'“b} klg Psflt/ tyf csf]{lt/ ;dfhjfbsf] nf]sk|Lotfsf] sf/0f tl;{P/ ;fd|fHojfbLx?n] ;d]t ;dfhjfbnfO{ ljs[t ?kn] ;Daf]wg ul//x]sf] 5 . ;dfhjfb ;f/kIfsf lx;fan] >]i7 x'“bf x'“b} klg jt{dfgdf vfPsf] c:yfoL wSsfn] ;fd|fHojfbn] sDo'lgi6nfO{ x]g{ Do'lhoddf hfg'k5{ eGg] egfOn] sltko sDo'lgi6x? tl;{P/ ;dfhjfbL l;4fGtnfO{ 5f]8]/ ;fd|fHojfbsf ;fd' Tj+ z/0fd u/L/x]sf 5g\ eg] ;dfhjfbL l;4fGt / b[li6sf]0fnfO{ cfºgf] b'x'gf] ufO{ ;lDemP/ To;nfO{ abgfd u/fpg] s'kd08's kfv08Lkgfsf] klg sld 5}g . To:tfx? cfh ;fd|fHojfb ;fd' lgn{Hh cfTd;dk{0fsf] cj:yfdf 5g\ eg] sltko h8;'qLo 9ª\n] a'lem/x]sf 5g\ / k'/fgf] cflnsf] lzsf/ ag]sf 5g\ .

ca k|Zg p7\5 @) cf}+ ztfAbLdf ;+;f/ ysf{pg] dxfg\ ;j{xf/fjfbL qmflGtx? @! cf}+ ztfAbL;Dd cfp“bf s;/L lj:dosf/L k|ltqmflGtx?df km]l/of] < dfS;{jfbsf tLg ;ª\36s cª\u dfS;{jfbL bz{g, /fhg}lts cy{zf:q / j}1flgs ;dfhjfbdf sxf“ q'6L /x\of] . olb q'6L lyPg eg] lsg k|ltqmflGt eof] t < ljrf/, k|of]u ljlw / lbzf dWo] sxf“ uNtL eof] . o;nfO{ ldlxg 9ª\un] s]nfpg' kg]{ cleef/f PSsfO;f}+ ztfAbLsf qmflGtsf/Lx?sf] sf“wdf cfPsf] 5 . æc;fWo} k|lts'n kl/l:yltdf klg dxfg\ qmflGtx? ePsf 5g\ eg] c;fWo} cg's"n kl/l:yltdf klg k|ltqmflGt ePsf 5g\ .Æ $ eGg]  xfd|f] kf6L{ cWoIf s=k|r08sf] egfO{n] klg Psflt/ ;dfhjfbL ;Qfx? 9Ng'sf] k5fl8 ljlw / tl/sfsf] k|of]udf g} sld b]lvG5g\ eg] csf]{lt/ PSsfO;f}+ ztfAbL;Dd cfp“bf dfS;{jfbsf] tLg ;ª\36s cª\udf yk ljsf; ug'{ kg]{ ePsf] 5 . ;fd|fHojfbLx? c;fWo} lx;|s tyf cfttfoL x'g] u5{g t/ pgLx? slyt dfgjclwsf/ / k|hftGqsf] b'xfO{ lbP/ gyfSg] t/ ;dfhjfbLx? hf] jf:tljs hgjfbL 5g\ pgLx?nfO{ tfgfzfxLsf] cf/f]k nufOG5 o;sf] sf/0f s] xf] < PSsfO;f}+ ztfAbLdf ljZj;j{xf/fju{sf dxfg\ u'? sfn{dfS;{sf] æef}ltsjfbL l;4fGtn] ;+;f/sf] JofVof ug{df dfq} cfkm"nfO{ l;ldt kfg{ ;Sb}g a? To;n] ;+;f/ km]g'{ k5{ .Æ% eGg] dxfg\ pb\uf/nfO{ k|:yfg ljGb' dfGb} xfdLn] dfS;{jfbL l;4fGt, o;sf /0fgLlt / sfo{gLltdf u'0ffTds ljsf; ug{ h?/L ePsf] 5 .

oxf“ s] s'/f :d/0f ug'{ k5{ eg] dfS;{b]lv dfcf];Dd dfq geO{ jt{dfgsf ljZj qmflGt To;df klg ljz]ift g]kfn;Dd cfp“bf dfS;{jfbsf] k|of]udf ;dfhjfbL /fHo ;Qfsf] ;~rfngdf s] eof] < Tof] sl8 sxf“ 6'6\of] < xfdLn] cfnf]rgfTds / /rgfTds 9ª\uaf6 cWoog tyf l;h{gfTds ljsf; ug'{ k5{ . ;dfhjfbL lzlj/sf] ljsf; ug]{ ;jfndf Oltxf;df ef}ltsjfbL åGåjfbsf] k|of]udf hgjfbL s]Gb|Lotfsf] k|of]udf, lg/Gt/ qmflGt ug]{ ;jfndf q'l6 ePsf] 5 . ;j{xf/fju{sf] clwgfosTj nfu" ug]{ ;jfndf sltko :jefljs t sltko c:jefljs sldx? eP h;nfO{ ;fd|fHojfbn] ltnsf] tf8 agfP/ abgfd u/fof] / ;dfhjfbtkm{ g} gkm/t l;h{gf u/fof] . o;} k|;ª\udf PSsfO;f}+ ztfAbLsf] qmflGt ;DkGg ug]{ ;jfndf s=n]lggsf] lgDg egfOnfO{ ljz]if ?kn] Vofn k'¥ofpg' k5{ . æh'g kf6L{ ;aeGbf ;d'Ggt l;4fGtåf/f lgb]{lzt /x]sf] x'G5 . To;n] dfq cu'jf hf]bfxfsf] e"ldsf lgjf{x ug{ ;S5 .Æ^ To;}n] xfdLn] casf] b'lgofsf] ;fd|fHojfbnfO{ k5f/]/ PSsfO;f}+ ztfAbLsf] ;dfhjfb lgdf{0f ug{ ;a}eGbf ;d'Ggt / cu|ufdL l;4fGtnfO{ bx|f] ;dfpg} k5{ cGoyf bf]>f] OG6/g]zgnsf kf6L{ / g]tfx? ljlwjt qmflGtsf/L x'“bfx'“b} klg s;/L jf:tljs ?kdf cj;/jfbL /x] To;nfO{ klg uDeL/tfk"j{s xfdLn] cWoog ug}{k5{ . olt eO;s]kl5 ef}ltsjfbL bz{gn] gof“ r/0fdf ljsf; ug]{5 . gof“ 9ª\uaf6 ;fd|fHojfbn] 5/]sf e|dx?nfO{ rsgfr'/ kfg]{5 . lsgsL k|To]s gof“ cflj:sf/ ePkl5 gof“ l:yltdf ef}ltsjfbn] gof“ ?k wf/0f ug'{ k5{ .& eGg] ljZj;j{xf/fju{sf dxfg\ g]tf k|m]8l/s P+u]N;sf] egfO{sf] ;fy{stf klg oxL g]/ b]lvg cfp“5 .

s=n]lggn] Toqf] 7"nf] ;fd|fHojfbL ljZjo'4sf] bjbjfsf] aLrdf ePsf] dxfg\ cS6f]j/ ;dfhjfbL qmflGtsf] nuQ} s=n]lggn] ;j{xf/fju{sf] clwgfosTjnfO{ g} sDo'lgi6 kf6L{sf] clwgfosTjsf] ?kdf glnP/ cfd ;j{xf/f ls;fg, dhb'/, l;kfxL b:tsf/, Jofkf/L ;a}sf] ;+o'Qm clwgfosTjsf] ?kdf ljsf; ug'{ eof] / ckl/ldt ;Qf cf]u6\g] oy]i6 ;fjwfgLsf] k|of]u gug]{ sfdsf] /fhg}lts kIFdf eGbf k|zf;lgs kIfdf j]zL hf]8 lbg] s'/fnfO{ hf]8bf/ v08g ub}{ s=n]lggn] yk eGg' eof]– æ1fg a9fpg] / Psfª\sLkg 36fpg], a9L ;xglzn, OdfGbf/, lzi6 tyf sd lhlåjfnf aGg], ?vf] Jojxf/ TofUg], hg;d'bfo;“u} ;lhj ;DaGw sfod ug]{ ;ª\u7gnfO{ gf]s/zfxLsf] k|efjaf6 d'Qm ug]{, u'6jfbnfO{ vQd ug]{Æ* s'/fnfO{ hf]8 lbg' eof] / hgjfbL s]Gb|Lotf / ;ª\u7gfTds ;~rfngsf] l;4fGtsf] ljsf; ug'{ eof] . t/ n]lggsf] d[To';“u} ToxL kf6L{df lsg hgjfbL s]Gb|LotfnfO{ gf]s/zfxL s]Gb|Lotfsf] ?kdf k|of]u eof] < lsg km/s ljrf/n] 6fpsf] p7fpg kfPg . ?;L sDo'lgi6 kf6L{ -af]N;]lessf]_ @) cf}+ dxflwj]zg !(%^ df lsg zflGtk"0f{ ;ª\qmd0f, ;xcl:tTj h:tf gf/fsf] cf8df dfS;{jfbsf] jn k|of]usf] l;4fGtnfO{ gsf¥of] / ;QfRo"t k'“hLkltju{ klxn] eGbf bz u'0ff a9L tfstsf ;fy n8\g vf]H5 .Æ( eGg] dfGotfnfO{ gsf/]/ k'“hLjfbsf] k'gM :yfkgf u¥of] . sDo'lgi6 kf6L{ leq / aflx/sf] hgjfb ljnfP/ s;/L cf}krfl/s tyf gf]s/zfxL hgjfbsf] ljsf; eof] <

dfcf]n] !($( df rLlgof hgjfbL qmflGt ;DkGg ePkl5 kf6L{ leq aflx/ slxNo} klg hgjfbsf] xTof ug'{ ePg a? kf6L{ / ;Qfleq df}nfPsf] u}x| ;j{xf/f k|j[ltsf lj?4df, slxn] ltg v/faLsf lj?4df h:tf] gf]s/zfxL, x}sdjfb cflbsf tyf slxn] kf“r v/faLsf lj?4df z'l4s/0f rnfP/ kf6L{ / /fHooGqnfO{ k'“lhjfbLs/0f x'gaf6 hf]ufpg' eof] .Æ!) gf}nf] hgjfbsf] /fhgLlt, cy{gLlt tyf k|zf;lgs gLltsf] ljsf; ug'{ eof] . gf}nf] hgjfbnfO{ ljz'4 cf}krfl/s hgjfbaf6 dfly p7fP/ ægf}nf] hgjfbsf] ;f/ tTj eg]sf] /fHoJoj:yfdf sDo'lgi6 kf6L{sf] g]t[Tjdf ;Dk"0f{ pTkLl8t ju{ hflt, If]q, lnª\u / ;d'bfosf] ;+o'Qm clwgfosTj tyf zf;g Joj:yfdf hgjfbL s]Gb|Lotf xf] .Æ eg]/ :ki6 kfg'{ eof] .!! ;w} e/L cf}krfl/s / gf]s/zfxL hgjfbsf] lj/f]w ub}{ /xg' eof] / hlxn] klg hg;d'bfosf] lj/f]w ug{ / ljb|f]x ug{ kfpg] clwsf/sf] af/]df s'/f p7fO{/xg' eof] . /fHooGqnfO{ gf]s/zfxL aGgaf6 hf]ufpg tyf sDo'lgi6 kf6L{nfO{ gf]s/zfxL aGg glbg Jofks hgjfbsf] s'/f ub}{ slxn] ljBfyL{x?sf] nfn /Ifs -red gaurd_ agfP/ slxn] ls;fg, dhb'/ / o"jfx? dfkm{t va/bf/L u/L/xg' x'GYof] . ;+o"Qm ;/sf/af/], gf}nf] hgjfbaf/] h:tf cfºgf pTs[i6 /fhg}lts n]vdf dfcf]n] km/s / lj/f]wL ljrf/nfO{ s;/L :jLsf/ ug'{ ePsf] 5 :ki6 ePsf] 5 . pxf“ eGg' x'G5– æxhf/f}+ km"nx? km"Ng b]pm / ljrf/sf ;of}+ wf/x?nfO{ k|lt:k|wf{ ug{ b]pm, h'g /fd|f] 5 To;}nfO{ hg;d'bfon] /f]Hg]5g\ .Æ!@ To:t} dxfg\ ;j{xf/f qmflGtsfndf ;j{xf/f hgjfbnfO{ gf]s/zfxL cf}krfl/s hgjfbaf6 d'Qm u/]/ tLg u/ / gu/ eGb} a'h'{jf d'Vofnodfly ad a;f{p, -bomb bard the brouge ous head quater_ eGb} ;+zf]wgjfbsf] e08fkmf]/ ug]{, dfS;{jfb nfu" ug]{, 5n5fd if8oGq gug]{, v'Nnf / :ki6 aGg], gkm'6\g] h'6\g]Æ!# nIo ;lxt Jofks hgjfbsf] k|of]usf] ljlw lyof] . t/ la8Dagf dfcf]sf] b]xj;fg;“u} oL ;a}s'/fsf] xTof eof] / rLgdf k'“hLjfbsf] k'g{:yfkgf eof] .

o;/L nfvf}+sf] alnbfg / s/f]8f}+sf] kl;gfn] l;+rg u/L k|fKt u/]sf] /fHo;Qf s;/L olt ;lhn} k|ltqmflGtsf] ;fwg ag] t < s] sDo'lgi6 kf6L{df d'Vo g]tfsf] b]xj;fg;“u} c? g]tfn] dfS;{jfb ga'em]/ xf] t < kSs} klg xf]Og o;sf] xnsf] ljlw xfdLn] @! cf}+ ztfAbLdf vf]Hg' k/]sf] 5 . o;}n] jt{dfg;Dd cfp“bf xfdLn] dfS;{jfbsf] tLg ;ª\u7s cª\u dWo] ljrf/ ;“u} j}1flgs ;dfhjfbsf] k|of]usf] ljlwdf klg yk ljsf; ug'{ kg]{ ePsf] 5 . xfd|f] kf6L{ ;af]{Rr g]tf s=k|r08 eGg' x'G5– æPs k6s /fHo;Qf sJhf u/L;s]kl5 kf6L{ g]t[Tjsf] x}l;otn] ;fljt ug{ cfºgf] ljrf/sf] ;lxkgf, hg;d'bfosf lxtx?;“u Psfsf/ x'g] cfjZostf, Tofu, tk:of / jlnbfg Pj+ ju{ / hgtfk|ltsf] lgi7f ;fljt u/L/xg gkg]{ l:yltsf] k|f/De b]lv g} cGt ug{ hf]8 lbOg' k5{ .Æ!$

o;/L dflysf] ;/;/{tL cWoog ubf{ ;f]leot ;dfhjfbL ;Qfdf ;dfhjfbsf] k|of]usf] ;Gbe{df b]lvPsf] Psdgfjfb (monolitism) tyf sfo{lbzfdf kf]nkf]nsf] clwgfosjfb tyf rfpr]:s' nufotsf g]tfx?n] u/]sf] hgjfbL s]Gb|Lotf / clwgfosTjsf] unt k|of]usf] sf/0f ljZjdf ;fd|fHojfbn] olt 7"nf] dfqfdf e|d l;h{gf ug{ ;kmn ePsf] 5 . t/ klg dfS;{jfbsf dxfg\ lzio tyf ;j{xf/fju{sf u'?x?n] ;w}e/L hgjfb / clwgfosTjsf] ;xL k|of]udf hf]8 lbO/xg' ePsf] 5 . / klg hg;d'bfodf ;fd|fHojfbn] slyt tfgfzfxLsf] e|d s;/L l;h{gf ug{ ;kmn eof] t < o;nfO{ klg xfdLn] PSsfO;f}+ ztfAbLsf] km]l/Psf] ljZj kl/l:yltsf] cfwf/df tyf ;dfhjfbsf] k|of]usf] cg'ejsf] cfwf/df hjfkm lbg' kg]{ ePsf] 5 . leotgfdL qmflGtsf dxfg\ of]4f xf]rL ldGx eGg' x'G5 xfd|f tLg j5f ;q' 5g\ tL x'g– æ;fdGtjfb, ;fd|fHojfb / lk5l8Psf] jfgL / Jojxf/ .Æ!%

o;/L sf]xL klg JolQm hlt ;'s} 7"nf] qmflGtsf/L ag] tfklg p;sf] k'/fgf cfbt / afgL Jojxf/sf] ;QfnfO{ vtd kfg{ ;Sb}g eg] p;n] ;Rrf ;j{xf/f hf]bfxfsf] e"ldsf k"/f ug{ ;Sb}g . / lgot kljq x'“bfx'“b} klg of] jf Tof] ?kaf6 k|ltqmflGtsf] afxs aGg] u5{ . To;sf] ;fy;fy} ljrf/ hlt j}1flgs x'G5 tyflk To;sf] k|of]usf] ljlw j}1flgs ePg eg] klg cGtt unt ljlw / tf}/tl/sfn] sDo'lgi6 kf6L{ / /fHooGqnfO{ klg k|ltqmflGtsf] ;+jfxs agfO lbG5 . To;}n] ;j{xf/fju{n] qmflGtsfndf / qmflGt ;DkGg eO;s]kl5 klg ;j{xf/f hgjfb / hgjfbL ;j{xf/f clwgfosTjnfO{ l7s 9ª\un] k|of]u gu/L ckl/ldt 9ª\un] /fhsLo ;Qf ;'ljwfnfO{ pkof]u ug]{ 9ª\uaf6 ul/of] eg] To;n] cGtt v/fa kl/0ffd g} lgsfNb5 . To;} k|;ª\udf æ;j{xf/fju{sf] clwgfostGq cGt/ut bzf}+ nfv ls;fg / ;fgf dflnsx? k'“hLjfbL j'l4hLjLnfO{ k'gM lzlIFt kfg'{ ltgLx? ;a}nfO{ ;j{xf/f /fHo / ;j{xf/f g]t[Tjsf] clwg:y kfg'{ ltgLx?sf k'“hLjfbL afgL / k/Dk/fnfO{ x6fpg' cfjZos x'g]5 . h;/L xfdLn] ;j{xf/f ju{sf] clwgfostGqsf] cfwf/df rnfOg] lb3{sfnLg ;ª\3if{df v'b ;j{xf/fnfO{ g} k'gMlzlIFt kfg'{ k5{ . lsg eg] ;j{xf/fju{n] Ps} k|xf/df rdTsfl/s 9ª\uaf6 s'g} b]ptfsf] j/bfgaf6 ;f/f k|:tfj / 3f]if0ffsf] andf cfºgf lgDg k'“hLjfbL k"jf{u|xx? 5f8\b}gg\ . a? cfd k'“hLjfbL k|efjsf] lj?4 / sl7g ;ª\3if{sf] qmddf dfq 5f8\b5g\ .Æ !^ pk/f]Qm egfOnfO{ cfwf/ dfGg] xf] eg] k'/fgf afgL Jojxf/x? slt vt/gfs / 3fts /x]5g\ eGg] s'/f k|i6 kfb}{ g / < o;/L ;j{x/fju{sf] clwgfostGqnfO{ ;fdGtjfb / ;fd|fHojfbnfO{ bjfpg] xltof/sf] cnfjf kf6L{sf km/s dtnfO{ l;Wofpg] c:qs} ?kdf k|of]u ug'{ Tof] lsdfy{ ;xL k|of]u x'g ;Sb}g Tof] t gf]s/zfxLkgf x'g hfg] s'/f :jt lglZrt 5 .

To;}n] g]kfnL qmflGtsf] of] /0fg}lts k|Tofqmd0fsf] r/0fsf] If0fdf cfP/ qmflGtsf/L dfS;{jfbn] xfn;Dd cfp“bf cg'Ql/t ePsf k|ZgnfO{ xn ug{ kf6L{n] ljz]if Wofg s]Gb|Lt ug]{ ePsf] 5 . cGoyf g t qmflGtnfO{ ljhoL agfpg ;lsG5 g t o;nfO{ l6sfpg g} . kf6L{n] oxL tYonfO{ Vofn u/]/ PSsfO;f}+ ztfAbLdf hgjfbsf] ljsf; af/] eGg] k|:tfj cufl8 ;f/]sf] 5 . / s}of}+ ljifox? ;txdf NofPsf] 5 . h'g k|Zgx? @) cf}+ ztfAbLdf ePsf k|ltqmflGtn] hGdfPsf lyP . o;n] hGdfPsf k|Zgx?df qmflGtsf/L kf6L{nfO{ gf]s/zfxL oGqdf ljsf; x'gaf6 /f]Sgsf] nflu kf6L{ leq hgjfbL s]Gb|Lotfsf] ;xL k|of]u, cyjf n]lggsf] efiffdf eGbf 5nkmn ax;df :jtGqtf / sfd sf/afxLdf Ps ?ktf -freedomsn disusim and unity on action_ eGg] egfOnfO{ cfwf/ dfGb} km/s dtsf] sb/ ug]{, kf6L{ leq :j:Yo b'OnfOg ;ª\3if{ ;~rfng u/]/ unt ljrf/ / k|j[lt eP gª\Uofpg ;lsg]5 olb ;f/tTjdf ;xL eP gof“ cfwf/df Pstfj4 x'G5 csf]{ s] b]lvG5 eg] ha sDo'lgi6 kf6L{ ;Qfdf k'U5 tj Tof] kf6L{ / g]t[Tj hg;d'bfo;“usf] k|ToIf ;DaGw / ;Dks{af6 s6\5 / :jfefljs ?kn] ljljw ljrf/ / k|0ffnL ePsf /fHo;Qf tyf k|0ffnL;“u ;DalGwt x'g] Psflt/ tyf csf]{lt/ qmflGtsfnsf] b'Mv / sl7gtfnfO{ e"n]/ ;Qfsf] ;'ljwfn] ubf{ P]of;L hLjg lgjf{x ug{ lt/ hfg] b]lvG5 . o;n] dfS;{n] eg] em}+ ef}lts kl/j]zn] dfg5]sf] lrGtfgsf] lgwf{/0f u5{ .Æ !& To;}sf] kmn:j?k ;]gf, ;Qfdf lgoGq0f /x“bf hgtfsf] ljifodf lrGtg ug{ e'N5g\ . o;df xfd|f] ;jfndf k"0f{ ;Totf geP tfklg ePsf] cf+lzs ;QfnfO{ s;/L xn ug]{ < o;sf] xn ug{ kf6L{nfO{ ;j{xf/fju{ / >dhLjL hg;d'bfosf] lgu/fgL, lgoGq0f / ;]jfdf nfUg] kf6L{sf :yflkt g]tfx?sf] Pp6f lx:;f ;Qfdf tyf csf]{ lx:;f >d tyf hgtfdf hfg], kf6L{ leq x}sd rnfpg] k|j[lt lj?4 lgd{d ;ª\3if{ ug]{ / kf6L{ unt ePdf gof“ sDo'lgi6 kf6L{  lgdf{0f u/]/ ljb|f]x ug{ ;Sg] 9ª\uaf6 kf6L{ lgdf{0f ug]{ s'/fdf ljz]if hf]8 lbOPsf] 5 .

;j{xf/f juL{o /fHo;Qfsf] ;'b[l9s/0f / ljsf;df PSsfO;f}+ ztfAbLsf] hgjfbdf hg;]gfnfO{ gf]s/zfxLsf lj?4df h'Wg] tyf Jof/]sdf l;ldt g/xL hg;d'bfo tyf >d;“u uf“l;P/ /xg] xf] eg] p;sf] hg;d'bfo;“u ;lhj ;Dks{ eO/xG5 / ljutsf qmflGt k|ltqmflGtdf ablnbf ;d]t nfn ;]gf To;sf] dltof/ ag]sf] k|;ª\unfO{ lgbfg ug{ ljz]if ?kn] ;f]Rg' kg]{ b]lvG5 . PSsfO;f}+ ztfAbLdf Psflt/ PsLs[t / s]Gb|Ls[t ;fd|fHojfbnfO{ k/f:t ug'{ 5 eg] csf]{lt/ qmflGt ;DkGgkZrft\ k|ltqmflGt /f]Sg' 5 o;df PSsfO;f}+ ztfAbLsf] hgjfb eG5– æj}rfl/s / ef}lts b'j} b[li6n] ;z:q hg;d'bfosf] ljsf; u/fP/ dfq} j}b]lzs k|ltlqmofjfbL x:tIf]ksf] k|lt/f]w ug{ Pj+ k|ltqmflGtnfO{ /f]Sg ;lsG5 .Æ!* t;y{ hg;]gf ljz'4 ;]gf dfq} geP/ /fhgLltsdL{ ;d]t ePsfn] hg;d'bfo;“u Psfsf/ u/]/ dfq} k|ltqmflGtnfO{ /f]Sg ;lsG5 .

PSsfO;f}+ ztfAbLdf hgjfbL /fHo;Qfsf] ljsf;sf ;jfndf c;fWo} k]lrnf] aGg uPsf] 5 . o;nfO{ xn ug{ h?/L 5 . o;sf] nflu @! cf}+ ztfAbLsf] /fHooGq hgtfsf] ;]jf tyf ;'/IFf lbg] x'g' k5{ . csf]{lt/ hgtfsf] ;f“rf] hgjfbL efjgfsf] k|ltlglwTj x'g' h?/L 5 . sDo'lgi6x?nfO{ xfn;Dd cfp“bf nfUg] u/]sf] cf/f]k s] xf] eg] sDo'lgi6 PsbnLo tfgfzfxL x'G5g\ eGg] cfIf]ksf] v08g ;}4flGts ?kdf t eof] t/ Jojxfl/s ?kdf k'u]sf] 5}g . s=n]lgg / dfcf]n] o;sf] k|lqmofnfO{ z'? ug'{ ePsf] lyof] . Tof] cem} cfjZostfsf] cfwf/df ckof{Kt 5 . To;}n] hgjfbL jftfj/0fdf  ;a}n] k|lt:kwf{ ug{ kfpg] lglZrt kl/lw lgwf{/0f ug'{ k5{ . ;Qfl;g sDo'lgi6 kf6L{n] s;};“u k|lt:kwf{ ug'{ gkg]{, l7s j]l7s h] u/] klg ;Qfdf /lx/xg] kl/kf6L{n] c? cGo bn tyf hg;d'bfon] lj/f]w ubf{ /fhsLo ;Qfsf] k|of]u u/]/ bjfpg] k|lqmofnfO{ k"/} lg?T;fxLt ug'{ k/]sf] 5 . To;sf] nflu kf6L{ ;]gfdf h:t} /fHo ;Qfdf klg s;/L hg;d'bfosf] lgoGq0f / lgu/fgLsf] k|lqmofnfO{ ;+:yfut ug]{ < Tof] tl/sf eg]sf] ljb|f]x / x:tIf]ksf] tl/sfåf/f ug{ ;lsG5 .

;fdGtjfb ;fd|fHojfb lj/f]wL ;f]+r / lrGtg af]Sg] t/ sDo'lgi6 aGg g;Sg]x?nfO{ kf6L{ vf]Ng] :jtGqtf lbg] tyf hgjfbL ;+j}wflgs ;Ldf leq /fhg}lts tyf ;ª\u7gfTds k|lt:kwf{ ug{ kfpg] ;Qfdf ;xefuL aGg ;Sg] Joj:yfåf/f g} Psflt/ sDo'lgi6 Joj:yf Ps bnLo tfgfzfxL x'G5 eGg]x?nfO{ d've/Lsf] hjfkm x'G5 eg] csf]{lt/ ;fdGtjfb / ;fd|fHojfbsf] lj?4 Jofks hgtfsf] df]rf{ agfP/ b'ZdgnfO{ PSNofpg ;lsG5 . km]l/ klg ljZj ;j{xf/fju{sf dxfg\ u'? sfn{ dfS;{sf cg';f/ /fHoJoj:yf eg]sf] juL{o zf;gsf] Ps cª\u / Pp6f ju{åf/f csf]{ ju{dfly bdg ug]{ ;fwg xf] .!( eGg] egfOnfO{ klg PSsfO;f}+ ztfAbL cg'?k Jojxf/ ub]{ qmflGtsf/L hgjfbLx?sf] km/fsLnf] df]rf{åf/f ;j{xf/fju{nfO{ ljhoL agfpg tyf hgtfsf b'ZdgnfO{ k|ltqmflGtsf dltof/nfO{ gi6 ug{ ;lsG5 . lbgx' ;fd|fHojfbn] ljZjsf pTkLl8t /fi6« / d]xgts; hg;d'bfodfly jj{/tfk"j{s v'g lkp“bf klg k|hftflGqs egfpg ;kmn x'g] t/ ;j{xf/f ju{ hgjfbL eGbf–eGb} klg /fHo;QfnfO{ lbuf] agfpg / l6sfpg g;Sg'sf k5fl8 /x]sf] ;d:of eg]sf] ;do cg'?k hgjfbLs/0f ug{ g;Sg' tyf ?k / ;f/ aLrsf] cGt/lj/f]w ldnfpg g;Sg' klg xf] .

ca o; ;“u} csf]{ k|Zg st}–st}af6 p7\g] u/]sf] kfOG5 of] -dfcf]jfbL_ klg Pdfn]sf] ax'bnLo hgjfb h:t} t xf]Og < of] e|d l;h{gf ug]{ lgot j; qmflGtsf] dgf]efjgfnfO{ ljs[t kfg{ ul/Psf] ;'lgof]lht rfnjfhL dfq} xf] . sxf“ ;fdGtjfb / ;fd|fHojfbnfO{ Ho"“b} /fv]/ p;}sf] s[kf / 5q5fofdf /Dg] Pdfn]sf] ax'bnLo hgjfb / lglZrt hgjfbL ;+j}wflgs bfo/fdf ;fdGtjfb / ;fd|fHojfb lj?4df k|xf/ s]Gb|Lt ub}{ ul/g] k|lt:kwf{df cfsf; hldgsf] km/s 5 . o;}n] PSsfO;f}+ ztfAbLsf] hgjfb eg]sf] Oltxf;sf] cg'ej / jt{dfgsf] l:yltnfO{ Vofn ub}{ ;doofg's"n ul/Psf] qmflGtsf/L dfS;{jfbsf] gljgtd ljsf; / j}1flgs ;dfhjfbsf] gof“ cfofd xf] eg] Pdfn]sf] …hjhÚ @) cf}+ ztfAbLsf] k|ltqmflGt of ;fd|fHojfbsf] xf}jfaf6 tl;{Psf] k|ltqmflGtsf/L ;f/ xf] eg]/ a'‰g' k5{ . oxf“ xfdL PSsfO;f}+ ztfAbLdf hgjfbL qmflGt ub{5f}+ Tof] qmflGt eg]sf] ;fdGtjfb ;fd|fHojfb / gf]s/zfxL k'“hLjfbsf] lj?4 7"nf] hg;d'bfosf] qmflGt xf] . of] afx]s c? s]xL xf]Og / x'g} ;Sb}g@) eGg] s=dfcf]sf] egfOnfO{ cfTd;fy u/]/ g} qmflGtdf ;j{xf/fju{sf] g]t[Tjdf hgtf leqsf] ljzfn kª\lQm b'Zdgsf lj?4 s]Gb|Lt ug]{ k|Zg ;“u 3lgi6 ?kn] ;+jlGwt 5 .

cGtdf ljZjdf lj1fg / k|ljlwdf ePsf] cbe"t ljsf;, ;fd|fHojfbn] wf/0ff u/]sf] gof“ ;}Go kmf;LjfbL ?k tyf cfly{s lx;fan] lglhs/0f / pbf/Ls/0fsf] dfWodåf/f k|ljlwsf] b'?kof]u ub}{ ljZjnfO{ g} e"d08nLs/0f ug{ vf]h]sf] cj:yf Psflt/ tyf csf]{lt/ @) cf}+ ztfAbLsf] ;+;f/ ysf{pg] qmflGtsf] kmn:j?k k|fKt sDo'lgi6 ;dfhjfbL ;Qf, x}sdjfb, gf]s/zfxLs/0f, cf}krfl/s hgjfb cflbsf] dfWodåf/f k|ltqmflGtsf] jfws eg]sf] / Pp6f klg ;j{xf/f ju{sf] /fHo;Qf g/x]sf] cj:yf 5 . o; cj:yfdf qmflGtsf/L l;4fGtdf cf:yf / ljZjf; ug]{ qmflGtsf/L sDo'lgi6x?n] Psflt/ dfS;{jfbsf] /Iff ug'{ 5 csf]{ lt/ To;sf] ljsf; ug'{ 5 . of] b'j}sfd PSsfO;f}+ ztfAbLdf To;sf] j}1flgs k|of]uåf/f dfq ;Dej 5 lsgsL s=n]lgg eGg' x'G5– æqmflGtsf/L l;4fGt s'g} h8;'q xf]Og o; l;4fGtn] ;f“lRrs} qmflGtsf/L hgcfGbf]ngsf] Jojxfl/s lqmofsnfkl;t 3lgi6 ;DaGw sfod u/]/ dfq cfGtl/s ?k wf/0f u5{ . lsgeg] l;4fGtn] Jojxfl/s If]qdf p7\g] ;jfnx?sf] hjfkm lbg'k5{ .Æ@! t;y{ qmflGtsf/L dfS;{jfbsf] k|of]usf] ;Gbe{df s}of}+ pQl/t / s}of}+ cg'Ql/t k|Zgx? p7] ltg} k|Zgsf] hjfkm lbg] l;nl;nfdf g]kfnL e"dLdf k|of]u ePsf] dfS;{jfbn] PSsfO;f}+ ztfAbLdf hgjfbsf] ljsf; u/L ;jfnsf] hjfkm lbg] r]i6f /fv]sf] 5 . ctM PSsfO;f}+ ztfAbLsf] hgjfb eg]sf] qmflGtsf/L dfS;{jfbsf] g]kfnL e"dLdf k|of]usf] ;Gbe{df k}bf ePsf] j}1flgs ;dfhjfbsf] gof“ cfofd xf] / k|r08kysf] b]g xf] .

;Gbe{ ;fdfu|Lx?

!= s=k|r08, Oltxf;sf] cg'ej / PSsfO;f}+ ztfAbLsf] hgjfbsf] ljsf;af/]

@= s=n]lgg ;d|fHojfb k'“hLjfbsf] r/df:yf .

#= sfn{dfS;{–s[ltTj / JolQmTj–s[i0fbfz >]i7 .

$= n]lgg ;+slnt /rgf efu .

%= sfn{dfS;{ / k|m]8l/s P]ª\u]N;–sDo'lgi6 kf6L{sf] 3f]if0ff kq

^= s=n]lgg ;+slnt /rgf

&= k|m8l/s P]ª\u]N;–ef]Ltsjfb / cg'ej lz4 cfnf]rgf

*= n]lgg– ;+slnt /rgf efu * dxflwj]zgnfO{ lr¶L

(= dxfljjfb efu !

!)=dfcf] ;+slnt /rgf efu –%,@

!!=dfcf] ;j{xf/f ;f“:s[lts qmflGtsf] !^ a'“b] k|:tfj .

!@ s=k|r08 Oltxf;sf] cg'ej / PSsfO;f}+ ztfAbLdf hgjfbsf] ljsf; af/] .

!# xf]rL ldGxsf] hLjgL

!$:6flng –n]lggjfbsf cfwf/x?

!%=sfn{dfS;{sf] hLjgL

!^=dfcf] gf}nf] hgjfbaf/]

!&=n]lgg afdkGyL sDo'lgHd Ps afn/f]u


 d'Vok[i7 .. k'/fgf c+sx? .. ;Dks{ M janadesh@hotmail.com