jif{ !$

c+s !

d+l;/ *, @)^!

Year 14

Issue 1

November 23, 2004

;u/dfyfsf] prfO{ kf/ ug]{ xfd|f] nIo xf]

afbn

sd/]8x? d}n] z'?d} tkfO{+x?sf] ul/dfk"0f{ hLjgnfO{ ;nfd ub}{ awfO{ lbP, / lt dxfg\ zxLbx?nfO{ klg d}n] awfO{ lbP sL xfdLn], xfd|f] of] lk9Ln] cyf{t of] b:tfn] uf}/jk"0f{ hLjg af“lr/x]sf] 5 . lxhf] xfd|f cu|hx?n] klg Pp6f uf}/jk"0f{ hLjg af“r], pgLx?n] klg Pp6f ul/dfo'Qm d[To'j/0f u/] t/ pgLx?sf] hLjg / xfd|f] hLjgsf] t'ngf ubf{, xfd|f] d[To' / pgLx?sf] d[To'sf] t'ngf ubf{ xfdL :ki6 ?kdf s] b]V5f}+ eGbf xfdL ;a}eGbf uf}/jzfnL 5f}+ . xfdL Pp6f pyn–k'yn / rdTsf/sf] o'udf af“lr/x]sf 5f}+ . xfdLn] h'g pknlAwx? xfl;n u/]sf 5f}+, lt w]/} dxfg\ 5g\ . lt r'gf}ltx? lxhf]sf xfd|f cu|hx?n] d'sfljnf ug'{ k/]sf] lyPg . lt pknlAwx? h:tf] ls xfd|f] kf6L{n] ;+in]if0f u/]sf] 5, xfd|f dxfgtf, jL/tf, ;f}o{, Tofusf gof“ sLlt{dfgx? hf] ct'ngLo 5g\, h;sf] lxhf]l;t t'ngf ug{ ;ls+b}g . To;sf/0f xfdLn] lt xfd|f pknlAwx?dfly, xfd|f lt r'gf}ltx? dfly uj{ ug'{ k5{ . To;sf/0fn] xfdLn] oL cg"e"ltx?nfO{, oL kl/36gfx?nfO{ s;/L a'‰g] < xfdLn] t Pp6f rLh b]v]sf 5f}+, xfdLn] Pp6f hLjg af“r]sf 5f}+ . tkfO{+n] Tof] hLjgnfO{ s;/L a'‰g' x'G5 < Tof] d[To'nfO{ s;/L a'‰g' x'G5 < Tof] j:t'nfO{ s;/L b]Vg'x'G5 < eGg] ;jfn b[li6sf]0fsf] ;jfn xf] . ca xfdL gof“ w/ftndf pleP/ gof“ b[li6sf]0faf6 x]/]df dfq s'g 7Ls / s'g a]7Ls eg]/ ;lhn} 5'6\ofpg ;S5f}+ . olb xfdLn] gof“ bli6sf]0fn] x]g{ ;Sb}gf}+ / k'/fg} w/ftn / ljrf/sf] cfwf/df pleG5f}+ eg] xfdLn] a]7LsnfO{ 5fGg k'Ug]5f}+ . xfdLn] a]7Ls /f]Hof} eg] 7Ls 5f8\g' kg]{ x'G5, aLrdf csf]{ To:tf] b[li6sf]0f x'“b}g, @ j6f b[li6sf]0f dfq} 5g– 7Ls jf j]7Ls . xfd|f pknlAwx?sf] /Iff / ljsf;sf] nflu klg xfdLnfO{ gof“ b[li6sf]0f / gof“ of]hgf rflxG5 .

sd/]8x?, of] ;efu[xsf] gfdfs/0f ljzfn–s'df/ ;efu[x /flvPsf] 5 . cfh ljzfn–s'df/ gfd s'g} JolQm xf]Og, Pp6f ;+:yf alg;s]sf] 5 . ha ljzfn–s'df/ eGg] gfd d]/f] sfgdf u'~hG5, lt cj;/x? d]/f] b[li6k6ndf u'~hG5 / d ;DemG5' s]xL ;do cl3sf] xfd|f] kf6L{sf] s]Gb|Lo ;ldltsf] a}7s . s]Gb|Lo ;ldltsf] xfd|f] a}7s bz lbg;Dd rNof], bz lbgdf of] b'lgof xfdLn] xNnfof}+, l;ª\uf] g]kfnnfO{ xNnfof}+ cyf{t l;ª\uf] Oltxf;nfO{ xNnfof}+ . Toxf“ 7"nf] pyn–k'yn eof] . hf]g /L8 eGg] Pshgf cd]l/sL kqsf/, -hf] sDo'lgi6 klg lyP_n] ?;sf] qmflGtsf ;Dk"0f{ 36gfqmd, Toxf“sf ;ª\3if{x? Pj+ 3ft k|lt3ftx?nfO{ bz lbgdf NofP/ s]lGb|t u/]sf 5g\ . sd/]8 n]lggn] Tof] k':tssf] e"ldsfdf ?;sf] qmflGt / Toxf“sf qmflGtsf/Lx?nfO{ klg a'‰g' 5 eg], ?;sf hgtf, dhb'/, ls;fgx?nfO{ a'‰g' 5 eg] kf] eGbf ;l6s, of] eGbf ;lhnf] k':ts csf]{ 5}g eg]/ To;sf] k|;+;f ug'{ ePsf] 5 . xfd|f] kf6L{sf] s]Gb|Lo ;ldltsf] a}7s klg bz lbg rNof], xfdLn] To;sf] ;dLIff ubf{ v]/L lt bz lbgx?df xfd|f bz jif{x? s]lGb|t eP, g]kfnsf Oltxf;sf xhf/ jif{x? s]lGb|t eP, l;ª\uf] ljZj To;df klg cd]l/sf, ef/t, j]nfot, o'/f]k, lrg ;a} Toxf“ s]lGb|t eP . cGttM lt xfd|f lg0f{ox?df, of]hgfx?df s]lGb|t eP/ cfP– lt bzsf 5nkmnx? .

d}n] ljzfn–s'df/sf] af/]df elg/x]sf] lyP– of] gfd Pp6f ;+:yf alg;s]sf] 5, Pp6f ky ag]sf] 5 . pxf“x?sf] /utn] k|r08kydf Pp6f gof“ cfofd ylkPsf] 5 . of] zxfbtn] k|r08kynfO{ cem} ;d[å u/]sf] 5 . d ;DemG5' xfd|f] s]Gb|Lo ;ldltsf] a}7sdf xfdLn] ;dLIff ubf{ sd/]8 ljzfnn] eGg' ePsf] s'/f, clxn] d}n] cfºgf] 8fo/L kN6fP/ x]/] pxf“n] Toxf“ eGg' ePsf] lyof]– æsd/]8x? xfdLn] Pp6f gof“ Pstf k|fKt u/]sf 5f}+, gof“ Pstfsf] xltof/ lgdf{0f u/]sf 5f}+, of] xltof/ Pp6f cho c:q xf] . xfd|f] cufl8 h'g r'gf}lt 5, of] Pstfsf] xltof/n] lt r'gf}ltsf] ;fdgf ug]{ 5f}+ / To;nfO{ k/f:t ug]{ 5f}+ . x'g;S5 cfufdL e]6df, a}7sdf xfdL dWo] sltkosf] e]63f6 gx'g;S5 t/ klg JolQmx? jf kfqx? eGg] s'/f cfpg] hfg] s'/f e} /xG5, t/ h'g kfqx?n] of] xltof/ lgdf{0f u/] Tof] d'Vo s'/f xf] . of] Pstfsf] xltof/–ljhosf] xltof/ xf] .Æ To;}u/L ;L;Lsf] a}7sdf ePsf] pyn–k'ynkZrft\ h'g gof“ Pstf k}bf eof] To;kl5 sd/]8 ljzfnn] cfºgf] efiffdf eGg' ePsf] lyof]– æxfd|f] s]Gb|Lo ;ldlt w]/} kf}9 eP5, xfdLn] cfkm};“u xf¥of}+ / cfkm}nfO{ lhTof} .Æ o;nfO{ csf]{ efiffdf– xfd|f] hLjg w]/} ul/dfdo eP5 eg]/ klg eGg ;lsG5 . pQm a}7ssf] cGTodf ;+:n]if0f x'“bf xfdL ;a}n] xfdL leq /x]sf JolQmjfb, cj;/jfbnfO{ k/f:t u¥of}+ / xfdL ;a}n] lhTof}+ . lsgeg] xfdLn] Pstfsf] gof“ xltof/ lgdf{0f u¥of}+ . xfdL kl/kSj eof}+ . xfd|f] ljj]s / ;xf;sf] ljsf; eof] . To;}n] xfd|f] hLjg ul/dfo'Qm eof] . xfd|f] kf6L{ w]/} kl/kSj eof] . o;sf/0f xfdL kf}9 eof}+ . sd/]8 ljzfnn] oxL zAb k|of]u ug'{ ePsf] lyof] .

xfdLn] sd/]8 ljzfn–s'df/sf] zxfbtsf] 36gf k|lqmof x]¥of}+ eg] Tof] zxfbtdf pxf“x?n] cfºgf] Tof] kl/kSjtf k|bz{g ug'{ eof] . 36gfqmdaf/] h'g l/kf]6{ xfdLnfO{ k|fKt ePsf] 5, To;df zfxL ;]gfsf hNnfbx?n] sd/]8x? a;]sf] 3/df g} k'u]/ 3]/f xfn] . xfd|f sd/]8x?n] s]Gb|Lo ;ldltsf] a}7skZrft\ cfºgf] hLjgnfO{ cem} ul/dfdo / kl/kSj agfP/ cfpg' ePsf] lyof] . pxf“x?n] zfxL ;]gfsf lt hNnfbx?sf] cfTd;dk{0fsf] h'g cfJxfg lyof], Tof] lgs[i6 hLjgsf] h'g cfJxfg lyof], To;nfO{ k'/} nn\sfg{' eof] / pRr qmflGtsf/Ltf k|bz{g ub}{ b'Zdgsf] 3]/f tf]8\g pxf“x? ;kmn klg x'g' eof] . t/ lt hNnfbx?n] bf]>f] 3]/faf6 kmfol/ª u/] . sd/]8 s'df/n] 36gf:yndf g} ef}lts zl//sf] Tofu ug'{ eof] / pxf“ cd/ x'g' eof] . pxf“ Pp6f ljrf/, ky / ;+:yfdf kl/0ft x'g' eof] . t/ ;+of]uj; sd/]8 ljzfnnfO{ v'§fdf uf]nL nfu]5, pxf“ bf}8g ;Sg' ePg, pxf“ 3fOt] x'g' eof] . b'Zdgx?n] pxf“nfO{ kqmfp u/L l3;fb}{ ;]N6/d} nu] . Toxf“ lt hNnfbx?n] sd/]8 ljzfnnfO{ cfb]z lbP5g\– …uf]8f kmf6, ;ts{Ú ltgLx?n] s=ljzfnsf] ul/dfdo hLjgnfO{ k|b'lift ug{ vf]h]5g\ . ljzfnn] To;nfO{ k"/} c:jLsf/ ug'{ eof] / eGg' eof]– ædnfO{ ltdLx?sf] ckdfg xf]Og, tfut 5 eg] dnfO{ uf]nL xfg\ .Æ To;kl5 lt hNnfbx? xf“;]5g\, c§xf; u/]5g\ . d'v cf“ u/]/ pxf“nfO{ luHofp“b} ckdfg ul//x]sf hNnfbx?sf] d'v}df sd/]8 ljzfnn] y'lslbg' eP5 . To;kl5 lt b'Zdgx? k/flht eP / ljzfn ljhoL jGg'eof] . lt b'Zdgx?sf] dgf]jn k"/} v:of] / uf]nLsf] ;xf/f lnP . hf] ;Ddfg s=ljzfnn] vf]Hg' ePsf] lyof]–b[9tfk"j{s d[To'j/0f ug]{ cyf{t uf}/jk"0f{ d[To'j/0f ug]{, pxf“sf] Tof] OR5f–;kgf ;fsf/ eof] . pgLx? To;nfO{ ;fsf/ ug{ jfWo eP lsgeg] pgLx? k/flht ePsf lyP .

pxf“x?n] zxfbt k|fKt u/]sf] of] If0f Pp6f efj'stfsf] If0f klg xf] . Pp6f efjgf pTsif{df k'u]sf] If0f klg xf] . sd/]8x?;“usf e]6sf lt cj;/x?, ;L;L a}7ssf If0fx? ;Dem+bf xfdLdf xfd|f efjgfx? pTsif{df k'U5g\, ltgLx? Pp6} ldng ljGb'df cGt/3'ng x'G5g\ . To;a]nf efjgf jlnof] ljrf/sf] xltof/df ablnG5 . dnfO{ nfU5 sd/]8 ljzfn–s'df/sf] zxfbtn] xfdL sdhf]/ ePsf 5}gf}+ . xfd|f b'Zdgx?n], lt hNnfbx?n] of] xTofkl5 k"j{df w]/} 7"nf] wSsf k'u]sf] / 7"nf] Iflt ePsf] eGb} xfdLnfO{ vQd eP eg]/ ;Dk|]if0f u/] . pgLx?n] o;/L xfdLnfO{ vQd eP eg]/ u/]sf] of] k|rf/ klxnf] xf]Og / of] clGtd klg xf]Og . hNnfbx? x/]s k6s o;}u/L uNtLx? ug]{ ub{5g\ . ltgLx?n] a]gL sf/afxL eGbf cufl8 klg To;} eGg] ub{y] . a]gL eGbf cufl8sf] ;lGwvs{ sf/afxL cufl8 klg dfcf]jfbLx? ca l;l4P eGg] ub{y] / oltdfq xf]Og xfdLn] hgo'4 z'?jft ug{' eGbf cufl8 klg xfdLnfO{ To;} eGg] ub{y] . pgLx? c§xf; ub{y] . oL cj;/jfbL / ;+zf]wgjfbLx? …u'n]nL rnfpg ghfGg]x?n] hgo'4 ug]{ <Ú eGb} xfdLnfO{ dhfssf] kfq agfP/ sf6'{g em}+ lvNnL p8fpy] . oL ;a} tYox?nfO{ Psk6s Oltxf;lt/ kms]{/ x]¥of}+ eg] xfdL s] b]V5f}+ eg] ;+zf]wgjfbLx?, k|ltufdLx?, ;fdGtjfbLx?, ;fd|fHojfbLx?, k|ltlqmofjfbL / lj:tf/jfbLx?n] x/]s k6s u8a8 ub}{ cfPsf 5g\ . xfdLn] of] pRr zxfbtnfO{ Iflt eGb}gf}+ . lt hNnfbx? / cem Pdfn]x?n] ;d]t bz xhf/sf] zxfbtnfO{ bz xhf/sf] ljhf]u ef] eg]/ eGg] ub{5g\ . ltgLx?n] ul/dfdo hLjgx?nfO{ lgs[i6 hLjgdf kl/0ft ub{5g\ / JofVof ub{5g\ . xfdLn] lt bz xhf/ zxLbx?sf] hLjgnfO{ ul/dfo'Qm eGb5f}+ / To;df uj{ ub{5f}+ . xfd|f pknlAwx? lt bzxhf/ zxLbx?sf] /ut, nfvf}+ s/f]8f}+ hgtfsf] kl;gfsf] s]Gb|Ls/0f xf] . xfdLn] lt dxfg\ zxLb / jL/ hgtfsf] dlxdf ufp“5f}+ . t/ pgLx?n] jlnbfgsf] ckdfg ug]{ ub{5g\ . xfdLn] Tof] dxfg\ zxfbtk|lt uj{ u/]/ xfd|f] zf]snfO{ zlQm / kL8fnfO{ cfqmf]zdf abN5f}+ . o;/L k|ltufdL / ;+zf]wgjfbLx?sf] b[li6sf]0f / xfd|f] b[li6sf]0fdf km/s 5 . xfd|f] b[li6sf]0fsf] ljkl/t pgLx?sf] b[li6sf]0f x'G5 .

cfh of] ljzfn–s'df/ ;efu[xdf xfdL dxfg\ zxLbx?s} ;fydf 5f}+ . ;u/dfyfsf] sfvdf ePsf] sd/]8 ljzfn–s'df/sf] pRr zxfbtn] xfdLnfO{ ;u/dfyf cyf{t rf]df]n'ª\dfsf] prfO{ kf/ ug]{ gof“ r'gf}lt v8f ePsf] 5 . ca xfdLn] of] ;u/dfyfsf] prfO{nfO{ kf/ ug{ ;S5f}+ ls ;Sb}gf}+ < l;ª\uf] xfd|f] lk9Ln] o;sf] pQ/ lbg' k/]sf] 5 . gof“–gof“ r'gf}ltx? eljiodf klg cfpg] 5g\ . ljutdf klg xfdLn] To;a]nfsf ;a} r'gf}ltx?nfO{ kf/ u/]/ cfPsf 5f}+ . ;a} k"jf{u|xsf af“wx? eTsfp“b} cfPsf 5f}+ . oL af“w / ;Ldfx?nfO{ eTsfpg' g} qmflGt xf] . xfdLn] qmflGtsf] gof“ kxnsf] z'?jft u¥of}+ / Tof] clxn] Pp6f prfOdf cfOk'u]sf] 5 . ca Tof] prfO{nfO{ klg gf3\g] xfd|f] nIo / bfloTj xf] .

-g]=s=kf=-dfcf]jfbL_ :yfoL ;ldltsf jl/i7 ;b:o s=afbnn] s]xL ;do cl3 b]zsf] s'g} cfwf/ If]qdf ;DkGg ljzfn–s'df/ ;efu[xdf cfof]lht sfo{qmddf s=ljzfn–s'df/k|lt >4f~hnL JoQm ub]{ JoQm ug'{ ePsf ljrf/sf] ;fgf] c+z ;fGble{s b]lvPsfn] k|sflzt ul/Psf] 5 . –;+_


 d'Vok[i7 .. k'/fgf c+sx? .. ;Dks{ M janadesh@hotmail.com