jif{ !$

c+s #

d+l;/ @@, @)^!

Year 14

Issue 3

December 7, 2004

Eff/tLo sDo'lgi6 kf6L{ -dfcf]jfbL_ sf] u7gM Ps pHHjn ;+s]t

j;Gt

Eff/tdf sDo'lgi6 kf6L{sf] u7g cfheGbf s/Lj &^ jif{ klxnf ;g\ !(@* df ePsf] lyof] . y'k|} cf/f]x Pj+ cj/f]xx? Kff/ u/]/ cfh;Dd cfOk'Ubfsf oL jif{x?df oxf“sf] sDo'lgi6 cfGbf]ng sltko cj:yfdf ef/tLo lj:tf/jfbL zf;ssf ;fd' ;d]t u+eL/ r'gf}tL ag]/ cfPsf] kfOG5 . a[l6z–ef/ts} a]nf ePsf cglulGt ljb|f]xx? x'g\ jf slyt :jtGqtfkl5sf] t]n¨fgf ls;fg ljb|f]x xf];\, oL ljb|f]xx?n] ef/tLo hgtfsf] qmflGtsf/L 5ljnfO{ ljZj ;fd' b/f];+u :yflkt ug{ ;kmn ePsf 5g\ . ^) sf] bzssf] cGTob]lv &) sf] bzssf] z'?lt/ cyf{t !(^^ b]lv !(&@ ;Dddf sd/]8 rf? dh'dbf/sf] g]t[Tjdf ;~rfng ePsf] gS;naf8L ljb|f]xsf] Hjfnfn] s]jn ef/tleq dfq geP/ l;+uf] blIf0f PlzofnfO{ g} emsemSofPsf] t 6f9fsf] s'/f ePg . blIf0f Plzofsf] tfTsflng sDo'lgi6 cfGbf]ngdf dfcf]–T;]–t'Ë ljrf/wf/fnfO{ b/f];+u kS8]/ To;nfO{ If]qe/L km}nfpg] sfddf sd/]8 rf?sf] of]ubfg clj:d/0fLo 5 . tfTsflns ;Gbe{df sltko :jfefljs sdLsdhf]/Lsf afah'b klg blIf0f Plzofdf ePsf] dfcf]jfbL cfGbf]ngsf] p7fgnfO{ Psxb;Dd sd/]8 rf? dh'dbf/sf] j}rfl/s g]t[TjeGbf cnu /fv]/ x]g{ ldNb}g . To;}n] &) sf] bzssf] z'?df ;+rflnt g]kfnsf] emfkf lab|f]x, af+Unfb]zdf k"aL{ afËnf/ ;af]{xf/f kf6L{ / k"af]{ af+unf sDo'lgi6 kf6L{ -dfn]_ sf] g]t[Tjdf ;+rflnt ;z:q ;+3if{x?sf] p7fgsf k5fl8 gS;naf8L cfGbf]ngsf] hjh{:t j}rfl/s Pj+ /fhg}lts k|efj /x]sf] b]lvG5 .

dfcf]jfbL cfGbf]ngsf] cfÎgf] 5f]6f] sfo{sfndf sd/]8 rf? dh'dbf/n] ;+zf]wgjfbsf lj?4sf] j}rfl/s Pj+ /fhg}lts ;+3if{nfO{ tLj| kfb}{ ef/tsf clwsf+z qmflGtsf/L sDo'lgi6x?nfO{ uf]naGb u/]/ !(^( df ef/tLo sDo'lgi6 kf6L{ -dfn]_ sf] u7gdf cu|0fL e"ldsf lgjf{x ug{'eof] / kf6L{sf] g]t[Tj cfkm}+n] ;DxfNg' eof] . dfS;{jfb—n]lggjfb / dfcf]–T;]–t'Ë ljrf/wf/fsf] j}rfl/s g]t[Tjdf ef/tLo sDo'lgi6 kf6L{ -dfn]_ n] !(&) df kf6L{sf] cf7f}+ dxflwj]zg ;DkGg u/L cfÏgf qmflGtsf/L ultljlwnfO{ 5f]6} cjlwdf b]zsf] clwsf+z efudf lj:tf/ ug{ ;kmn ePsf] lyof] / o; k|lqmofdf y'k|} qmflGtsf/Lx? uf]naGb x'g] qmd klg tLj| eof] . To;df klg, kf6L{n] lbPsf] a'h'{jf lzIff jlxisf/sf] gf/fn] klZrd a+ufn cGtu{t snsQfsf o'jf ljBfyL{x?nfO{ cTolws k|efj kf/]sf] kfO{G5 .

qmflGtsf/L cfGbf]ngsf] g]t[Tj u/]sf] s/Lj & aif{sf] 5f]6f] cjlwdf g} ef/tLo sf+u|]; kf6L{sf] g]t[Tjdf /x]sf] s]Gb|Lo ;/sf/sf] k|ToIf lgb]{zg / efskf Pj+ efskf -dfS;{jfbL_ nufot y'k|} ;+zf]wgjfbL u2f/x?af6 ag]sf] klZrd a+ufnsf] u7aGwg ;/sf/sf] of]hgfdf sd/]8 rf? dh'dbf/nfO{ h"nfO{ @*, !(&@ sf lbg snsQfaf6 lu/Ïtf/ u/L g[z+z xTof ul/of] . jxf+sf] xTofsf] cl3 / kl5 rnfOPsf] eLif0f bdg cleofgdf xhf/f}+sf] ;+Vofdf /x]sf o'jf qmflGtsf/Lx?sf] /utn] k"/f ef/t /+UofOof] . kmn:j?k, kf6L{ bh{gf}+ 6'qmfx?df ljeQm eof] / cfGbf]ngn] 7"nf] wSsf vfg k'Uof] .

o;}sf] xf/fxf/Ldf, rf? dh'dbf/sf sltko j}rfl/s, /fhg}lts Pj+ sfo{z}nLut ljifox?dfly dte]b /fvL sd/]8 sgfO{ r6hL{ / sd/]8 cd"No ;]g nufotsf c? s]xL o'jfx?n] !(^( b]lv …blVvg b]zÚ gfds j+ufnL klqsf dfkm{t ;+ul7t eP / kl5 cfÏgf qmflGtsf/L ultljlwx?nfO{ dfcf]jfbL sDo'lgi6 s]Gb| (MCC) sf] gfdaf6 cufl8 a9fpg yfn] . j}rfl/s lx;fan] lgDg k+"hLjfbL ;+sL0f{tfsf] ;d:of / /fhg}lts lx;fan] dfcf]jfbL hgo'4sf] ;du|tfnfO{ kS8]/ To;nfO{ nfu" ug]{ sltko ;d:ofsf afah'b o; s]Gb|n] dfS;{jfb—n]lggjfb / dfcf]–T;]–t'Ë ljrf/wf/fsf] j}rfl/s g]t[Tjsf cfwf/df # bzs eGbf a9L ;do;Dd ;z:q ;+3if{nfO{ lg/Gt/ ljsf; ub}{ nu]/ xfn;Dddf ef/tsf s/Lj !) j6f k|fGtx?df cfÏgf] pkl:ylt bh{ u/fpg ;kmn ePsf] 5 . d"VotM emf/v08 / ljxf/df /fd|f] ljsf; u/]sf] of] ;+u7gn] oL k|fGtsf clwsf+z u|fdL0f If]qx?df Psxb;Dd qmflGtsf/L ;Qf ;+rfng ub}{ cfPsf] kfOG5 . of] ef=s=kf=-dfn]_ af6 cnu /xL ljsl;t ePsf] Pp6f leGg qmflGtsf/L wf/f xf] .

csf]{lt/, sd/]8 rf?sf] zxfbt kZrft l5GgleGg ePsf] ef/tLo sDo'lgi6 cfGbf]ngnfO{ k'g;{+ul7t ug]{ k|of; y'k|} 7fp+x?af6 z'? eP . t/ tL dWo]] sd/]8 sf]08fkNnL ;Ltf/fd}ofsf] g]t[Tjdf cfGw|k|b]zsf sDo'lgi6 qmflGtsf/Laf6 x'g uPsf] k|of; g} cfGbf]ngsf] ljsf;sf lx;fan] ;a}eGbf ;kmn b]lvG5 . sd/]8 ;Ltf/fd}ofsf] g]t[Tjdf ef=s=kf=-dfn]_-lkk'N; jf/_ sf] gfdaf6 kf6L{ ;+u7gsf] k'gu{7g u/]/ !(*) b]lv yfnlg ul/Psf] ;z:q ;+3if{ xfn;Dddf cfGw|, laxf/, emf/v+8, cf]l/;f, 5lQ;u9 nufot cGo sltko /fHox?df ;d]t lj:tf/ e};s]sf] 5 . ljrf/sf lx;fan] s]xL lgDg k+"hLjfbL ;+sL0f{tf / /fhg}lts lx;fan] dfcf]jfbL hgo'4sf] ;du|tfnfO{ kS8g] / To;nfO{ 7Ls 9+un] nfu" ug]{ s'/fdf / To;df klg ;+3if{sf] ;afndf slxn]sfxL+ ;Qfsf] k|Zg eGbf h'emf? cy{jfbsf] u+w e]l6P tfklg of] ;d"xn] clxn];Dd dfcf]jfbL hgo'4 lg/+t/ cl3 a9fO/x]sf] 5 . clxn] of] ;d"xn] ef=s=kf=-dfn]_ sf] Pp6f ;zQm qmflGtsf/L wf/fsf] k|ltlglwTj ub{5 .

cf–cfÏgf] :yfkgf sfnb]lvg} oL b'a} qmflGtsf/L ;d"xx? ljZj ;j{xf/f qmflGtsf] c+z :j?k EfF/tLo gof+ hgjfbL qmflGt ;DkGg ug]{ p2]Zon] lg/Gt/ lqmofzLn /x+++b} cfPsf lyP . oLlgx?sf cltl/Qm ef=s=kf=-dfn]_ sf] csf]{ Pp6f wf/ ef=s=kf=-dfn]_-kf6L{ o'lg6L_ sf] gfdn] laxf/ /fHodf ;z:q ;+3if{sf] dfWodaf6 cfÏgf ultljlwx?nfO{ cufl8 a9fO/fv]sf] lyof] . t/, lj8Djgf, Ps} If]qdf sfo{/t Pd=l;=l;= / kf6L{ o'lgl6sf jLr efOrf/f ;DaGw sfod u/]/ ;s];Dd kf6L{ Pstf gePklg sfo{ut Pstfsf] dfWodaf6 ;femf b'Zdgsf lj?4 n8g'sf] ;f6f] Ps cfk;L ;DaGw b'ZdgLk"0f{ aGg uof] . o;n] cfk;L ;++3if{sf jLraf6 b'j} kIfsf y'k|} g]tf tyf sfo{stf{x? dfq dfl/Pgg\ a? y'k|} wghgsf] Ifltsf ;fy} ;dy{s hgtfsf jLrsf] ;DaGw ;d]t s6'tfk"0f{ eof] .

csf]{lt/, cf–cfÏgf] If]qdf sfo{/t Pd=l;=l;= / lkk'N; jf/ sf jLrdf eg] nfdf] ;do;Dd cfk;L ;+aGw d"ntM eft[Tjk"0f{ g} lyof] . !(*! b]lv kf6L{ PstfnfO{ dWogh/ u/]/ !((% ;Dd oL b'O{ kf6L{ ;+u7gsf jLrdf lg/Gt/ a}7sx? rlng} /x] . t/, !$ jif{;Ddsf] cys k|ofzsf afah'b tL åLkflIfs a}7sx?df sltko sfo{z}lnut ljifox? Affx]s d'VotM o'usf] k|Zg, cltdxfzlQmsf] k|Zg, u'l/Nnf c~rn, cfwf/ Onfsf / ;]gfsf] k|Zg Pj+ :tflngsf] d'Nof+sgsf] k|Zgx?df ;xdlt x'g ;s]g .

o'usf] k|Zgdf Pd=l;=l;=sf] c8fg rL=s=kf= sf] gjf}+ kf6L{ dxflwj]zgsf] d'Nof+sg g} cyf{t, of] æ;fd|fHojfbsf] ;+k"0f{ cGtsf] o'u xf]Æ eGg]df /x\of] eg] lkk'N; jf/ eg] sd/]8 n]lggsf] d'Nof+sg, cyf{t\ of] æ;fd|fHojfb / ;j{xf/f qmflGtsf] o'u xf]Æ eGg] d} . ?;L ;fdflhs ;fd|fHojfbsf] lj36gkl5 klg ?; cltdxfzlQm s} x}l;otdf sfod 5 eGg] dfGotf Pd=l;=l;=sf] lyof] hjls lj36gkl5 ?; cltdxfzlQmsf] x}l;otdf g/x]sf] eGg] lkk'N; jf/sf] . lkk'N; jf/n] u'l/Nnf c~rnsf] :yfkgfnfO{ cfÏgf] p2]Zo dfGbYof] eg] Pd=l;=l;=n] cfwf/ OnfsfnfO{, h;n] ubf{ ;Qfsf] k|Zg / ;]gf lgdf{0fsf nflu slt hf]8lbg] eGg] ljifodf dte]b /xg uof] . sd/]8 :tflngsfaf/] sd/]8 dfcf]sf] g]t[Tjdf rLlgof sDo'lgi6 kf6L{n] u/]sf]] d'Nof+sgk|lt b'j}sf] ;xdlt b]lvP klg To;nfO{ u|x0fug]{ ;jfndf leGgtf /xØf] . o;/L, cGt;Ddsf] k|oTgsf afah'b !((% af6 oL b'O{ kf6L{sf jLrsf] Pstf k|of; cj?4 ePsf] kfOG5 .

t/, ef/tdf qmflGtsf/L sDo'lgi6x?sf jLrsf] Pstf k|of; olt d} 6+'lug k'u]sf] eg] kfO+b}g . ptf lkk'N; jf/ / kf6L{ o'lgl6sf jLrsf] Pstf k|of; cl3 al9/x]s} lyof] h;sf] kmn:j?k ;g !((^ df kf6L{ o'lgl6 lkk'N; jf/df ljno eof] . t/ of] Pstfn] Pd=l;=l;= / lkk'N; jf/sf jLrsf] k'/fgf] ;'dw'/ Pj+ eft[Tjk"0f{ ;DaGwnfO{ ljuf/]sf]] dfq xf]Og a? tfTsflns kf6L{ o'lgl6 / Pd=l;=l;=sf jLrsf] b'Zdlgk"0f{ ;DaGwnfO{ gof+ kl/l:yltdf c? rsf]{ 9+un] ;txdf NofOlbof] . qmflGtsf/Lsf jLrsf] of] unt Pj+ cjfl~5t ;DaGwaf6 s]jn ef/tLo lj:tf/jfbL zf;snfO{ xfO;~rf] dfq ePg a? o;sf ;fy}] ;fdfGotM ljZjel/s} qmflGtsf/L hgtfdf / ljz]ift ef/tLo Pj+ blIf0f Plzofsf cfd pTkLl8t hgtfdf kf6L{ / qmflGtk|ltsf] ljZjf;df ;d]t Psxb;Dd :jfefljs cf+r k'¥ofof] .

of] l:yltdf oL kf6L{x? ef/tsf cGo qmflGtsf/L kf6L{ Pj+ hgtfx?sf ;fy} ljZjel/sf qmflGtsf/Lx?af6 ;d]t tLj| cfnf]rgfsf kfq ag] . ;g\ !((( df ;DkGg l/d cGt/utsf kf6L{x?sf] blIf0f PlzofO{ If]qLo ;Dd]ngn] o; b'Mvb l:yltsf] tLj| cfnf]rgf ub}{ cfk;L ;z:q åGånfO{ ljgf zt{ PskIfLo ?kdf /f]s]/ 5nkmnsf cfwf/df ;d:ofsf] clGtd 6'+uf] nufpg b'j} kf6L{x?nfO{ Psdtn] ckLn u¥of] . o; ckLnk|lt lkk'N; jf/sf] k|ltlqmof Tolt qmflGtsf/L l:kl/6 b]vfpg] vfnsf] /x]g . p;n] eGof], åGåsf] sf/0f xfdL xf]Ogf}, xfdLn] t k|ltsf/ dfq u/]sf xf}+, Pd=l;=l;=n] /f]S5 eg] of] ;z:q d'7e]8 :jtM /f]lsG5 . t/, Pd=l;=l;=n] of] ckLn kZrft\ cfÏgf cfd sfo{stf{x?nfO{ ;z:q åGå /f]Sg / ljkIfsf] s'g}klg ultljlwaf6 pQ]lht geO{ x/xfntdf k|ltsf/ ;d]t gug{ v'nf ;s'{n/ hf/L u¥of], cfk;L ;z:q d'7e]8x? /f]lsP . lg;Gb]x, Pd=l;=l;=sf] of] lhDd]jf/Lk"0f{ kxnn]] oL kf6L{x?sf jLrsf] k'/fgf] efOrf/f ;DaGwnfO{ PSsf;L glhs Nofpg cToGt ;sf/fTds e"ldsf v]]n]sf] 5 . 

lkk'N; jf/ ;+usf] ;+aGw lalu|/fv]sf] l:yltdf klg Pd=l;=l;=n] ;–;fgf dfcf]jfbL ;+u7gx?;+u Pstfsf k|of;x? lg/Gt/ rnfO/x]sf] lyof] . o;}jLr @))! Dff Pd=l;=l;= l/ddf ;xefuL eP/ Psflt/ cGt//fli6«o hutdf cfÏgf] klxrfgnfO{ :yflkt u/fof] eg] csf]{lt/ @))@ ;Dddf cfOkUbf o;n] l/d cGt/ut /x]sf] cf/=l;=l;=cfO{=-Pd_ ;+u Pstf u/L kf6L{nfO{ Pd=l;=l;= Ol08of gfdfs/0f ul/of] . o;kl5 ;;fgf dfcf]jfbL u'|kx? cf/=l;=l;=-Pd_, cf/=l;=l;=cfO{=-Pd=Pn=Pd=_ sf] ljb|f]xL ;d"x / ef=s=kf=-dfn]_-;]s]08 l;=l;=_ klg o;}df ljno eP .

;g\ @))# sf] z'?;Dd cfOk'Ubf Pd=l;=l;=Ol08of / lkk'N; jf/sf jLrdf k'gM rnfOPsf] Pstf k|of;af6 7"nf] pknlAw xfl;n eof] . b'O{ kf6L{sf jLrdf ePsf] pRr:t/Lo a}7saf6 dtleGgtf / dt}Sotfsf a"+bfx?sf] lgSof}{n ug'{, ljutsf] cfk;L d"7e]8sf] cjlwnfO{ æsfnf] cWofoÆ gfdfs/0f u/L To;k|lt b'j}kIfn] ;fj{hlgs cfTdfnf]rgf ug]{ lg0f{odf k'Ug' / kf6L{ Pstfsf lgldQ b'a} kIfaf6 clwsf/ ;DkGg k|ltlglw d08nsf] rogu/L PstfnfO{ ;fy{s ?k lbg cljnDj kxn ug]{ lg0f{odf k'Ug' s]xL k|d"v pknlJwx? x'g\ .

;g\ !(*! b]lv z'? ul/Psf] Pd=l;=l;= / lkk'N; jf/sf jLrsf] Pstf k|of; y'k|} ptf/r9fjsf] jLraf6 cGtt s/Lj @$ jif{kl5 @! ;]K6]Da/ @))$ df Eff/tLo sDo'lgi6 kf6L{ -dfcf]jfbL_ sf] u7gaf6 ;kmn ePsf] 5 . kf6L{ u7gsf] ;fy;fy} o;n] ef/tdf gof+ hgjfbL qmflGtsf] lbzflgb]{z ug{sf lgldQ kf6L{ ljwfg nufot ^ j6f dxTjk"0f{ b:tfj]hx? Psdtn] kfl/t u/]sf] 5 / ljutsf] æsfnf] cWofoÆ pk/ b'a} s]Gb|sf tkm{af6 ul/Psf cfTdfnf]rgf kqx? ;d]t aflx/ NofOPsf 5g\ .

;j{xf/fjfbL qmflGtsf nflu dfS;{jfb–n]lggjfb–dfcf]jfbsf cfwf/e"t ljifox?df Pstf e};s]kl5 af+sL cGo ;jfnx?df cfnf]rgf tyf cfTdfnf]rgf / b'O{nfOg ;+3if{sf] dfWodaf6 ;d:ofx?sf] ;dfwfg u/L kf6L{nfO{ ?kfGt/0f ub}{ cufl8 a9\g' g} dfS;{jfbL k4lt xf] . of] Pstf k|lqmof dfkm{t ljutsf uNtLx? slxNo} gbf]xf]¥ofpg] / tL uNtLaf6 u+eL/ kf7 l;s]/ ætLg u/ / tLg gu/Æ sf] l;4fGt cg';f/ lg/Gt/ Pstfa4 eO{ cl3 a9\g] k|lta4tf h;/L cfTdfnf]rgf kqx¿df cleJoSt ul/Psf] 5, To;n] ef/tLo sDo'lgi6 cfGbf]ngdf Pp6f gof+ / 7Ls k/Dk/fsf]] z'?jft ePsf] 5 eGg' kb{5 .

o; ;Gbe{df, cfTdfnf]rgf kqsf & j6f a+'bf dWo] % cf}+ a+'bfdf tfTsflns lkk'N; jf/ n]Vb5, æxfd|f ts{x? / c8fgsf] ;f/ …xfd|f uNtLx? yf]/} 5g\ / xfd|f] k|ltsf/ cfTd/Iffsf lglDt xf]Ú eGg] g} x'g] ub{Yof] . cfTdfnf]lrt x'g'sf] ;§f xfdLn] d"VotM Pd=l;=l;=Ol08of k|lt g} cf}+nf 78ofof}+ . of], ;d:of ;dfwfgsf lgldQ xfdLdf /x]sf] ;+sL0f{ tyf u}/;j{xf/fjfbL t/Lsf lyof] .Æ To:t} u/L of] kqdf kf6L{ g]t[Tjdf /fhg}lts b"/bzL{tfsf] cefj / dgf]utjfbsf] ;d:of /x]sf] s'/fnfO{ klg v'nf 9+un] :jLsfl/Psf] 5 .

o;/L g} tfTsflns Pd=l;=l;=Ol08ofn] klg % a6f a+"bfdf cfÏgf] cfTdfnf]rgf cufl8 NofPsf] 5 . tL a"+bfdf JoQm ul/Psf sdhf]/Lsf k5fl8sf] sf/0fnfO{ cfTdfnf]rgf kqdf o;/L n]lvPsf] 5, æxfd|f] ;f]rfOdf 3d08 / lgDgk"+lhjfbL cx+sf/ hjh{:t ljBdfg lyof] h'g …xfdL sf]xLeGbf sd 5}gfÚ}+ eGg]df cleJoSt eof] . o;sf] >f]t lgDgk"+lhklt ju{df 5, of] cToGt} vt/gfs k|j[lQ xf] .Æ o;sf cltl/Qm kf6L{df dgf]utjfb, PskIfLotf h:tf u}/;j{xf/fjfbL k|j[lQx? /x]sf] s'/fnfO{ klg v'nf ?kdf :jLsfl/Psf] 5 .   

csf]{ s'/f s] xf] eg] ef=s=kf=-Dffcf]jfbL_ sf] u7g kZrft kfl/t ul/Psf b:tfj]hx?n] ljutdf kf6L{df /x]sf sltko c:ki6tf / sdLsdhf]/Lx?nfO{ cfÏgf] ;fk]Iftfdf ;RofP/ qmflGtsf] ;du| sfo{lbzf to u/]sf] 5 . hgd'lQm ;]gfsf] lgdf{0f / cfwf/ Onfsfsf] :yfkgfnfO{ kf6L{sf] tfTsflns s]Gb|Lo sfo{ef/sf ?kdf kl/eflift ug{' / l;+uf] kf6L{nfO{ To;tkm{ nfUg :ki6 lbzflgb]{z u/fpg'nfO{ ef/tLo sDo'lgi6 cfGbf]ngdf Pp6f cu|ufdL 5nfË g} xf] eg]/ dfGg' kb{5 . dfS;{jfb–n]lggjfb–dfcf]jfbsf] /Iff / ef/tLo wtL{df To;sf] l;h{gzLn k|of]unfO{ hf]8 lbg' kf6L{sf] csf]{ dxTjk"0f{ kIf xf] .

s'g} klg kf6L{sf] lgdf{0fkZrft\ j}rfl/s / /fhg}lts ;d:ofx? ;a} xn e};s] / ca kf6L{df s'g} ;d:of 5}gg\ eg]/ a'Σg' klg unt x'G5 / of] ef=s=kf=-dfcf]jfbL_ sf nflu klg TolQs} ;To xf] . abln+bf] cGt//fli6«o kl/l:yltdf, dfn]dfjfbsf] k|of]uaf6 k|fKt cg'ejx?nfO{ ;+Zn]if0f ub{} ;du| dfS;{jfbsf] ljsf; u/]/ dfq gof+ r'gf}ltx?sf] ;fdgf ug{ ;lsG5 eGg] tYonfO{ cfTd;ft ug{ g;Sg' / ;dsflng sDo'lgi6 cfGbf]ngdf ;a{xf/fju{n] eLif0f ju{;+3if{ dfkm{t cfh{g u/]sf] cg'ej / 1fgaf6 ;d]t l;Sb} cufl8 a9g' kg]{ cfjZostfdf hf]8 glbg' b:tfj]hx?df b]lvg] k|d'v j}rfl/s ;Ldfx? x'g\ . o;sf cltl/Qm l/dsf] ljifodf 7f]; lg0f{odf k'Ug g;Sg' klg o;}sf] kl/0ffd xf] .

kf6L{ nufot ;a} j:t'sf] ljsf;df ;Ldf g/xg' 4Gbjfb xf]Og / of] at{dfg Pstfsf] ;Gbe{df klg ;xL xf] . of] Pstfdf sltko ;Ldfx?sf afah'b klg pknlJw g} k|wfg kIf xf] / of] Pstf j:t'ut cfjZostf lyof] klg . k|Zg p7g ;S5, b'O{ leGg wf/x?af6 cfPsf kf6L{x?sf jLrsf] Pstf slt lbg l6Snf < ljZjf; ug]{ cfwf/x? 5g\ ls ef=s=kf=-dfcf]jfbL_ n] b'O{ nfO{g ;+3if{nfO{ Joal:yt 9+un] ;+rfng u/]/ Pstf ;+3if{ / ?kfGt/0fsf] lalwåf/f pRr:t/sf] Pstf xfl;n ub}{ cufl8sf ;a} r'gf}tLx?sf] ;fdgf ug{ ;Ifd x'g] 5 . t/ klg o; k|lqmofnfO{ 7Ls 9+un] cl3 a9fpg l/d sld6L ;d]t cGo efOrf/f kf6L{x?n] klg of]hgfa4 9+un] j}rfl/s ;xof]u k'¥ofpg' cfjZos b]lvG5 . aflx/ /x]sf cGo dfcf]jfbL ;d"x tyf JolQmTjx?nfO{ o; Pstf k|lqmofdf ;fd]n x'g u/]sf] cf≈jfg o; kf6L{sf] cToGt ;fdlos / cfjZos sbd xf] . of] qmdnfO{ cufl8 a9fP/ dfq z'? ul/Psf] Pstf k|lqmofnfO{ k"0f{tf lbg ;lsG5 .

l5d]sL b]z ef/tdf qmflGtsf/L kf6L{x?sf jLrsf] Pstf o:tf] kl/l:yltdf ePsf] 5 h'g a]nf xfd|f] uf}/jzfnL kf6L{ g]=s=kf=-dfcf]jfbL_ sf] dfS;{jfb–n]lggjfb–dfcf]jfb / k|r08kysf] j}rfl/s Pj+ /fhg}lts g]t[Tjdf axfb'/ g]kfnL hgtfn] k|Tofqmd0fsf] em08f p7fPsf 5g\ / Tof] hgljb|f]xsf] em08fnfO{ bafpg ljZj cft+sbjfbsf] gfOs] cd]l/sL ;fd|fHojfbn] ef/tLo lj:tf/jfbnfO{ 7]Ssf lbPsf] 5 . o; l:yltdf ef=s=kf=-dfcf]jfbL_ sf] e"ldsf s:tf] /xnf t eGg] ;+efljt k|Zgsf] hafkm :j?k kf6L{ 3f]if0ffsf] lj1lKtdf n]v]sf] 5, æof] -ef=s=kf=-dfcf]jfbL_–cg'=_ g]=s=kf=-dfcf]jfbL_ n] g]t[Tj u/]sf] ;+3if{zLn g]kfnL hgtfsf] kIfdf yk ;lqmotfsf ;fy pleg] 5 / o;n] cd]l/sL ;fd|fHojfb / ef/tLo lj:tf/jfbn] ;}Go tfstsf] andf g]kfndf ul/g] x:tIf]knfO{ hf]8bf/ 9+un] lj/f]w ug]{ 5Æ .

dfcf]n] eGg' ePsf ljZjqmlGtsf tLg t'kmfgL s]Gb|x? Plzof, clk|msf / Nofl6g cd]l/sf dWo] clxn] @! cf} ztfAbLsf] z'?cftdf blIf0f Plzof ;f+lRrs} zlQmzfln Hjfnfd"vLsf] s]Gb| ;flat ePsf] 5 . jt{dfg Pstfn] ef/tdf rndfg hgo'4nfO{ csf]{ gof+ prfOdf p7fpg] dfq geP/ ;fdfGotM ljZjel/sf / ljz]iftM blIf0f Plzofsf dfcf]jfbL qmflGtsf/Lx?nfO{ pT;flxt ug]{ s'/fdf s'g} z+sf 5}g . of] Pstf ef/tsf] lj:tf/jfbL s]Gb|Lo ;QfnfO{ ;d]t Pp6f yk u+eL/ r'gf}tL ;fljt ePsf] 5 . xfn} pRr k|x/L clws[tx?sf] e]nfdf ef/tLo k|wfgdGqL dgdf]xg l;+xn] clxn] ef/tdf sfZdL/ / k"jf]{Q/sf …cft+sjfbLÚ ;d:ofx? eGbf gS;njfbL ;d:ofg} k|d'v ;d:of x'g uPsf] 5 eg]/ :jLsf/ ug'{n] o; tYosf] zfgbf/ k'li6 x'G5 . ;fy}, of] ef/tLo qmflGtsf/L hgtfsf] k|ltlqmofjfbL zf;ssf lj?4 /fhgLlts ljhosf] Bf]ts xf] .

cGtdf, s] eGg ;lsG5 eg] clxn] ljZjsf] k|wfg cGt/lj/f]w nufot ;a} cfwf/e"t cGt/lj/f]wx? ljikmf]6s cj:yfaf6 u'lh|/x]sf 5g\ / ljZje/Lsf pTkLl8t hg;dbfox? ;fd|fHojfbL Joa:yfsf] ljsNksf] vf]lhdf ;8sdf plqPsf 5g\ . oxL l:yltdf, xfd|f] dxfg\ hgo'4 ljhosf] ;+3f/df cfOk'Ug' / cd]l/sL ;fd|fHojfbsf] k"0f{ ;dy{g / ;xof]udf ef/tLo lj:tf/jfb To;sf lj?4 v'n]/ cfpg'n] clxn] blIf0f Plzof pbLodfg ;dfhjfbL Aoj:yf / d/0fzLn ;fd|fHojfbL Aoj:yfsf jLrsf] cGt/lj/f]wsf] s]Gb| aGg uPsf] 5 . oxL cGt/lj/f]wsf jLraf6 @! cf}+ ztfJbLsf] z'?df klxnf] ;j{xf/f qmflGt hGdfpgsf nflu ;fdfGotM l/d Pj+ ljZje/Lsf pTkLl8t hgtf / ljz]iftM ef/tLo qmflGtsf/L kf6L{x?, ef/tLo cfd pTkLl8t hgtf / sDkf];fsf] e"ldsf clt dxTjk0f{ x'g] s'/f lglZrt 5 . o:tf] ;+uLg 38Ldf ef/tdf b'Oj6f zlQmzfnL kf6Lx?sf] Pstfaf6 dfcf]jfbL kf6L{sf] u7g x'g' ef/tdf gof+ hgjfbL qmflGtsf] ljsf; / g]kfndf gof+ hgjfbL qmflGtsf] ljhosf lglDt Ps pHHjn ;+s]t xf] .


 d'Vok[i7 .. k'/fgf c+sx? .. ;Dks{ M janadesh@hotmail.com