| jif{ !$ | c+s $ | d+l;/ @(, @)^! | Year 14 | Issue 4 | December 14, 2004 |
klxnf]
/f]Nkf ofqf / ;lxb dfu{ lgdf{0f pb\3f6g
–
n]vgfy zdf{
/f]Nkfdf g]=s=kf=-dfcf]jfbL_n] g'jfufp“b]lv yjf¨;Dd df]6/af6f] pb\3f6gsf] sfo{qmd /fv]sf]n] xfdLx? To; sfo{qmddf hfgsf]nflu bzhgf kqsf/x? uf8L l/h{j u/L /f]Nkflt/ k|:yfg u5f}+{ . uf8Ldf k|]; n]v]sfn] xfd|f] uf8Ldf zfxL ;]gfn] vf;} r]s u/]g . hf“bf hf“b} xfdLx? /f]Nkfsf] xf]n]/L eGg] 7fp“df k'u]5f}+, Toxf“ s]xL ;fyLx?n] /]l8of] ;'Gg vf]Hbf g]=s=kf=-dfcf]jfbL_ sf] hgu0ftGq /]l8of] l6Kof] . To; /]l8of]df ;dfrf/ cfO/x]sf] lyof], xfdL s;}n] klg hg /]l8of] g;'g]sfn] PSsf;L /]l8of] ;'Gg kfp“bf xfdLx? cToGt} v';L eof}+ . s]xL ;fyLx?n] t /]l8of]sf] cfjfh 8lj¨ klg ug'{eof] . Psl5g uf8L /f]s]/ g} /]l8of] ;'Gof}+, cln k/ hf“bf Ps hgf ckl/lrt ;fyLn] uf8L /f]sfpg' eof] / pxf“n] d klg ToxL pb\3f6g sfo{qmddf hfg] xf], d :ju{åf/L Pkm=Pd=sf] kqsf/ x'“ To;}n] dnfO{ ;fyLx?n] tkfO{x?;+u} hfg eGg'ePsf] 5 eg]kl5 pxf“nfO{ klg ;+u} lnP/ uof}+ . af6f] cToGt} cº7\of/f] lyof] . :ju{åf/L Pkm= Pd= sf] ;fyL klg Psk6s dfq g'jfufp“;Dd hfg' ePsf] /x]5, pxf“n] xfdLnfO{ g'jfufp“;Ddsf] af/]df df]6fdf]6L atfOlbg' eof] .
lj:tf/} lj:tf/} g'jfufp“ eGg] 7fp“df k'Ubf ;f“emsf] cf7 ah]sf] lyof] . 7fp“ cToGt} dgdf]xs lyof], Toxf“ Pshgf dfcf]jfbL sfo{stf{;+u e]6 eof] . pxf“n] xfdLnfO{ ;f]wk'5 ug'{eof], Toltj]nf g'jfufp“ ahf/df dflg;x? vfglkg u/]/ ;'lt;s]sf lyP . clg pxf“n] ;'t]sf xf]6njfnfnfO{ p7fO{ xfdLnfO{ vfglkgsf] Joj:yf ldnfO{lbg' eof] / vfglkg u/L ;'Tof}+ . csf]{ lbg laxfg % ah] uf8LnfO{ ToxL“ 5f]8]/ xfdLx? xftd'v wf]O{ Toxf“af6 k}bn ofqf ub}{ cufl8 a9\of}+ . xfdL lx“8]sf] af6f]sf] 5]p5fpdf clncln 3/x? lyP, tL 3/x?df gf/f n]lvPsf lyP . gf/f gv]n]sf 3/x? ;fob lyPgg\ . ;lxb dfu{ lgdf{0fdf ;xefuL agf}+, dxfg\ hgo'4 lhGbfjfb, zfxL cd]l/sL ;]gf d'bf{jfb, ef/tLo lj:tf/jfbL / ;fd|fHojfbL d'bf{jfb, j}b]lzs x:tIF]k lj?4 Jofks tof/L u/f}+ h:tf gf/fx? sf]l/Psf lyP . lx“8\bflx“8\b} lqj]0fL eGg] 7fp“df k'luP5, Toxf“ Ps hgf :yfgLo Jofkf/Ln] xfdLnfO{ ;f]wk'5 ug'{eof] . xfdLnfO{ lrof–gf:tf vfg eGb} cfk"m ;fyLnfO{ lnP/ cfp“5' egL hfg'eof] . Psl5gkl5 pxf“n] u}/Lufp“ uf=h=;=sf P=;L=Pd= s=k|eft a'9fnfO{ lnP/ cfpg' eof] . pxf“n] ;a};+u kl/ro ub}{ xfdL To; sfo{qmddf cfp“b} u/]sf] s'/f yfxf kfO;s]sf] hfgsf/L u/fpg' eof] . pxf“n] oxf“ kqsf/sf] vf]n le/]/ cGo k|ltlqmofjfbLx? xfd|f] cfwf/ Onfsfdf lelqg] b'ik|of; u5{g\ eg]/ ;ts{tf b;f{p“b} /fd|f];+u kl/ro lng'kg]{ s'/f ug'{eof] / cfkm}n] sfo{qmd :yn;Dd lnP/ klg hfg'eof] . pxf“;“u ld7f ld7f s'/f ub}{, xf“;f] 7§f ub}{ psfnf] af6f] klg ;lhn} sfl6of] . ltnf ahf/df k'Ubf b'O{hgf hg;]gf ;fyLx? a:g'ePsf] /x]5 pxf“x?;+u kl/ro u¥of} . xfd|f] ylst cg'xf/ k9]/ xf]nf s=hfu[ltn] xfdLx?nfO{ ;'Gtnf / lrofn] :jfut ug'{eof] . To; ahf/sf] af/]df s=hfu[lt;+u df]6fdf]6L hfgsf/L lnof}+ . ahf/ cToGt} ;'Gb/ / ;kmf kfl/Psf] lyof] . Toxf“sf dflg;x? c;fWo} cg';fl;t / lzlIft h:tf b]lvGy] . dnfO{ nfu]sf] lyof] /f]Nkf h:tf] b'u{d lhNnfdf t s]xL yfxf gePsf / clzlIft dflg;x? xf]nfg, t/ tL dflg;x?n] xfdLnfO{ ;Ddfg / ;Tsf/ u/]sf] b]Vbf d klg Psl5g crDd k/+] . To; ltnf ahf/df @)%& ;fndf Pp6f ;lxb u]6 agfOPsf] /x]5 . h;sf] k|df0f tL lkNn/sf km]b“x?n] :ki6 kfb{y] . u]6 cToGt ;]G6/ 7fp“df agfOPsf] lyof], h'g u]6af6 yjfË, lnjfË / cGoq 7fp“x?df hfg] af6f]sf] ;+s]t ub{Yof] . Tof] ;lxb u]6 @)%* ;fn kf}if ! ut] g'jfufp“ SofDkaf6 u:tLdf uPsf zfxL ;]gfx?n] eTsfPsf /x]5g\ . dfcf]jfbLnfO{ Wj+z u5{g\ eGg] ;]gfn] cfkm} klg t Wj+z ubf]{ /x]5 .
ltnf
ahf/sf]dfly y'Dsfdf Pp6f ;]G6«L kf]i6 / aªs/ lgdf{0fflwg cj:yfdf lyP, h'g aªs/nfO{
ca zfxL ;]gf / ;fd|fHojfbL lj:tf/jfbL u'08fx?nfO{ vQd kfb}{ /0fg}lts
k|Tofqmd0fnfO{ dfly p7fpgsf]nflu :yfkgf ul/Psf] xf] eg]/ d;+u Ps hgf a'9L dlxnfn]
atfOg . s/La cfwf 306f hlt xfdLx? ToxL+ ukm u/]/ latfOof] . To;kl5 Ps hgf
hgu0ftGq /]l8of] / hgfb]z ;fKtflxssf ;dfrf/bftf r]tg s'+j/ / cGo ;fyLx?n] cln
tnsf] 3/df tkfO{+x?nfO{ vfgf vfgsf] Joj:yf ldnfOPsf] 5 eGb} lnP/ emg'{ eof] .
clg xfdLnfO{ b'O{ hgf dlxnfx?n] laR5fPsf] sfDnf]df a:g cfu|x ug'{eof] . glur}
cDafx? kfs]/ kx]n} lyP, tL dlxnfx?n] xfldnfO{ cDaf vfg'x'G5 < eGbf xfdLnfO{
s] vf]H5;\ sfgf cf“vf] eof] . z'e sfo{df l9nf] lsg < xfdL;+u uPsf Ps hgf
sDo'lgs];g sg{/sf ;fyL ;/f]hhL af]6df r9\g'eof] / cDafx? v'jfpg' eof] . xftdf ;~rf/
;]6 / sDd/df k]:tf]n le/]/ cfPsf Pshgfn] xfdLnfO{ cfºgf] kl/ro lb“b} xfdLx?sf]
gfd 7]ufgf l6k]/ /fVg'eof] clg vfgf vfg cln tNnf] 3/df hfcf}+ eg]/ nfUg'eof] .
Toxf“ ;a} dflg;x? cf–cfºgf] sfddf Jo:t b]lvGy] . Toxf“ hnhnf ;f+:s[lts kl/jf/sf
;fyLx?, :yfgLo sfo{stf{x?, hgtfx?, hgldlnl;ofsf ;fyLx? / s]xL hg;]gf ;fyLx? klg
x'g'x'GYof] . pxf“x?n] cToGt} cfb/ / ;Ddfgsf;fy vfgf vfg lbg'eof] . yfn cfkm}
dfe\mg vf]Hbf klg glbP/ yfn}df r'7fpg' eof] . t/ s=w'|j -l8=;L=P;=_n] eg]
cfkm"n] vfPsf] yfn cfkm} df¤g'eof] . Toxf“ ;a}nfO{ ;dfg lsl;dsf] vfgf
lyof] .
vfgf
vfO;s]kl5 s=r]tgn] xfdLnfO{ 8f“8fdf nUg'eof], Toxf“ 3fd tfKb} pxf“;+u /f]Nkfdf
hg u0ftGq /]l8of] / :yfgLo hgtfsf] af/]df ;fdfGo 5nkmn u¥of}+ . sfo{qmd :yn jl/kl/
7"nf] :j/df adsf] h:tf] cfjfh cfO/xsf] lyof] . Tof] cfjfh Psk6s klg g;'g]sf
dflg;x? eP ;a} efUy] xf]nf t/ /f]NkfnLsf] nflu Tof] cfjfh s'g} gf}nf] lyPg .
dnfO{ eg] s] k8lsPsf] xf] hfGg] pT;'stf nfUof] / Pshgf ;fyLnfO{ ;f]w+], Tof] t
Knfli6s lu|g]6 k8\sfP/ sfo{qmd ;'? ePsf] pb\3f]if ul/Psf] /x]5 . h'n'; rf/}lt/af6
ef/lto lj:tf/jfb / cd]l/sL ;fd|fHojfb– d'bf{jfb, dxfg\ lj/ ;lxb– lhGbfjfb,
PsLs[t hg;}Go cleofg– ;kmn kf/f}+, /0fg}lts k|Tofqmd0fsf] klxnf] of]hgf ;kmn
kf/f}+, j}b]lzs x:tIf]ksf lj?4 Jofks tof/L u/f}+, xfd|f] kf}/v xfd|f] uf}/j,
xfd|f] cfwf/ Onfsf lhGbfjfb, ;lxb dfu{ lgdf{0f cleofgdf ;xefuL agf}+, cfwf/
Onfsf ;'b[9 u/f}+ / gof“ hgjfbL qmflGt– lhGbfjfb h:tf gf/fx? 3Gsfp“b}
xftdf sf]bfnf], a~r/f], x“l;of, 3g, u}6L, a]Nrf / xyf}8f xl;of cª\lst /ftf]
em08f lnP/ sfo{qmd :yn kl/qmdf u/L ;efdf kl/0ft eof] . dlxnf, s]6f–s]6L,
a'9f–a'9Lx? cToGt} hf]z / hf“u/sf;fy Jofks?kdf pkl:yt lyP . d]/f] Sofd/fsf]
cufl8 Pshgf dlxnf kl/g\ h;n] sfvdf ev{/ @÷# dlxgfsf] aRrf / xftdf em08f lnPsf]
b]Vbf dnfO{ crDd nfUof] /f]NkfnLx? ljsf; lgdf{0f sfo{df slt hf]; / hf“u/
b]vfpbf /x]5g\ .
pb\3f6g
;df/f]xsf] pb\3f]ifs s=w'|j g} x'g'x'GYof] . k|d'v cltly du/ft :jfoQ hg;/sf/
k|d'v s=;Gtf]if a'9fdu/sf ;fydf cltlyx? s=c;f/] sfsf, s=k|zfGt, s=qmflGt,
s=7"NbfO{ x'g'x'GYof] . ;8s lgdf{0fsf ;+of]hs s=k|zfGtn] xfdLx?nfO{ clj/ /
km'nsf] dfnf nufOlbP/ :jfut ug'{eof] . To;kl5 s=qmflGtn] :jfut efif0f dfkm{t ca
xfdLn] ;fd|fHojfbL, lj:tf/jfbL / zfxL cd]l/sL ;]gfnfO{ 3g / ugn] Wj+; ug{] 5f}
eGg'eof] . To;}u/L sfo{qmdsf k|d'v cltly s=;Gtf]if a'9fn] hg;/sf/sf af/]df / ;fdfGo
;lxb dfu{sf af/]df af]Ng'eof] . pxf“n] casf] n8fO{ eg]sf] aªs/ n8fO{ ePsf]n]
ToxL“af6 k|ltlqmofjfbLsf] h/f] pv]Ng] s'/f atfpg' eof] . sfo{qmdsf] aLr aLrdf
hnhnf ;f+:s[lts kl/jf/ /f]Nkfn] hgjfbL uLtåf/f hgtfnfO{ dgf]/~hg lbO/x]sf] lyof]
. To;}u/L s=c;f/] sfsfn] hgo'4 / kf6L{sf] /fli6«o cGt/f{li6«o l:yltsf] af/]df
k|sfz kfb}{ pxf“n] hgo'4 xltof/n] ubf{ k|Tofqmd0fsf] l:ylt;Dd cfPsf] ge}
hgtfsf] Tofu / ;dk{0fn] xf] eGg'eof] . To;}u/L ;8s lgdf{0fsf ;+of]hs s=k|zfGtn]
;8ssf] af/]df slt ah]6, slt hg>dbfg, slt cf}hf/ nfUg] / ;lxb dfu{ lgdf{0fsf]
nIo / p2]Zosf af/]df k|sfz kfg'{eof] . pxf“n] of] af6f] lgdf{0fsf] d'Vo p2]Zo
hgtfsf] cfd"n kl/jt{gsf] nflu, dxfg\ jL/ zxLbx?nfO{ :yflkt ug{sf] nflu, /f]NkfnfO{
Jofkfl/s s]Gb| agfpgsf] nflu, ef}lts k"jf{wf/sf] tof/Lsf] nflu, ls;fgåf/f
pTkflbt j:t'sf] ahf/ k|bz{g ug{ / ;fd|fHojfbL 8n/sf] v]tL cGTo u/L :jb]zd} /f]huf/L
lbg ePsf] atfpg' eof] .
ToxL
sfo{qmd :yn d} ;fyLx?n] xfdLnfO{ lrof gf:tfsf] Joj:yf ul/lbg'' eof] . To;kl5
hgu0ftGq /]l8of] ljz]if If]qLo k|zf/0fn] cfof]hgf u/]sf] e]63f6 sfo{qmddf ;xefuL
eO{ To; lbgsf] sfo{qmd ;dfkg eof] . csf]{ lbg xfdL lx+8\g vf]Hbf s=w'|jn]
tkfO{x?nfO{ ljbfOsf] sfo{qmd 5 egL ltnf ahf/df nUg'eof] / Toxf“ lrof gf:tf
vf“bfvf“b} s=;Gtf]if, s=c;f/] sfsf, s=k|;fGt, s=qmflGt nufotsf g]tfx? pkl:yt
x'g'eof] . To;kl5 s=;Gtf]if / s=k|;fGtn] clj/ nufO{lbP/ ljbfO{ ub{} eGg'eof]–…ca
tkfO{x?nfO{ oxf“ csf]{ k6s cfp“bf df]6/ r9fP/ :jfut ul/g]5 .Ú oL s'/fx?
;'g]kl5 dfcf]jfbLx?n] kqsf/x?nfO{ ckdfg u5{g\, df5{g\ / pgLx?sf] zf;gdf k|]; :jtGqtf
x'“b}g eGg] s'/f ;a} cgu{n k|rf/ /x]5 eGg] cg'e"lt eof] . lsgeg] xfdL ;a}
pgLx?sf] ljrf/;+u gldNg] kqsf/ lyof}+ . t/ klg xfdLnfO{ c;fWo} /fd|f] ;Tsf/ ul/of]
.
o;/L
xfd|f] @ lbgsf] /f]Nkf ofqf cToGt} /dfO{nf] eof] . dnfO{ s] s'/fdf crDd nfUof]
eg] oxf“sf hgtfsf] cg';f;g / kfx'gfsf] ;Tsf/ u/]sf] b]Vbf / csf]{lt/ ljb|f]xLn]
oqf] tof/Lsf;fy o'4 cjlwd} ljsf; lgdf{0f ug{ nfu]sf] ;fob ljZjdf klxnf] k6s
xf]nf . xfdLx? ltnfb]lv g'jfufp“ cfp“bf;Dd af6}e/L dflg;x? af6f] vGg
hfgsf]nflu vfg]s'/f, ef8f“s'8fnufotsf ;fdfgx? af]sL a8f] hf]; / hf+u/sf;fy
xftdf sf]bfnf,] a~r/f], x“l;of, ug, u}6L af]s]/ lx“8]sf hgtfsf] tf“tL dfq
lyof] .
d'Vok[i7 .. k'/fgf c+sx? .. ;Dks{ M janadesh@hotmail.com