jif{ !$

c+s %

d+unjf/, kf}if ^, @)^!

Year 14

Issue 5

December 21, 2004

cGtjf{tf{

b]pjf ;/sf/sf] x}l;otn] p ;“usf] jftf{sf] cf}lrTonfO{ ;dfKt u/]sf] 5M k|r08

g]=s=kf=-dfcf]jfbL_sf cWoIf k|r08n] lxhf] k'if % ut] /fhwfgLjf6 k|sflzt /fli6«o b}lgs ;dfrf/kqnfO{ lbg' ePsf] cGtjf{tf{df ;fdGtL b/af/sf  lgldQ ah]6 a9fpg] / zfxL ;]gfsf] lgldQ sfnf] sfg'g dfq agfpg ;Sg] b]pjf ;/sf/sf] x}l;otn] p ;+usf] jftf{sf] cf}lrTonfO{ ;dfKt u/]sf] hgfpg' ePsf] 5 . pxf“n] s'g} klg x}l;ot /x]sf] eP e/kbf{] cGt/fli6«o dWo:ytf / ;+lawfg;efsf] lalwaf/] lg0f{o ug{ b]pjf ;/sf/nfO{ sl7gfO{ x'g' kg{] sf/0f g} gePsf] hgfpb} k'/fgf] ;Qf / zfxL ;]gf dfly jf:tljs lgoGq0f /fVg];+usf] jftf{n] dfq} /fhg}lts lgsf; ;Dej t'Nofpg] k|i6 kfg'{ ePsf] 5 .

;dfrf/kqsf nflu k|wfg ;Dkfbs k'is/nfn >]i7 / :jfut g]kfnn] ;f]w]sf ljleGg k|Zgx?sf] g]=s=kf-dfcf]jfbL_sf cWoIf s=k|r08n] lbg' ePsf hjfkmx? xfd|f kf7sx?sf] hfgsf/Lsf nflu oxf“ k|:t't ul/Psf] 5 M

!_ s] tkfO{+x?n] jftf{ /fhf;“u} dfq ug]{ xf] <

xfdLn] /fhf;+u dfq jftf{ ug{] eg]sf] xf]Og, s]an k'/fgf] ;Qf / zfxL ;]gf dfly jf:tljs lgoGq0f /fVg];“usf] jftf{n] dfq /fhg}lts lgsf; ;Dej t'Nofpg ;Sb5 elgPsf] xf] . xfd|F] egfOsf] unt cy{ nufOlbg' ePg . b]zsf k|d'v /fhg}lts bn, gful/s ;dfh / af}l4s ;d'bfo;“u t k|ToIf jf ck|ToIf ?kdf xfdLn] jftf{ ul/ g} /x]sf 5f} .

@_ /fhf;“u} dfq ug]{ xf] eg] tkfO{+x?nfO{ nfU5 ls /fhf :jo+sf] tkfO{+x?sf ;fd'Gg] jftf{sf nflu pkl:ylt xf]nf <

/fhfn] of t k'/fgf] ;Qf / ;]gf dflysf] lgoGq0f 5f]8\g' k5{ x}g eg] kbf{ kl5 a;]/ b]z / hgtfnfO{ lagf;lt/ 9sNg] 5'6 x'g} ;Qm}g .

#_ olb To:tf] x'G5 g} eg] / tkfO{+x?n] rfx]s} klg ToxL xf] eg] s] ca tkfO{+x?sf] kf6L{ d'n'ssf ;Dk"0f{ ljifodf lg0f{osf] Ifdtf /fVg] /fhf dfq x'g\ eGg] lgisz{df k'u]sf] xf] < /, /fhgLlts kf6L{x?sf] s'g} e"ldsf 5}g <

;Dk"0f{ laifodf lg0f{o ug{] Ifdtf /fhfn] dfq /fV5g\ eGg] lgisif{ xfd|F] laNs'n xf]Og . k|ltudg la/f]wL /fhg}lts bnx?;+u ldn]/ /fhfnfO{ /fhg}lts lgsf;sf] lgldQ afWo kfg{] s'/f g} xfd|F] gLltsf] dd{ xf] . Tof] cj:yfdf /fhg}lts bnx?sf] e'ldsf :ki6 5}g / <

$_ /fhfn] v6fPsf k|ltlglwx?;“u t ug'{x'G5 xf]nf lg <  

e/kbf{] / ;j{dfGo dWo:ytf Pj+ ;j{dfGo k|hftflGqs lalwdf ;xdlt lagf s;}n] v6fPsf] k|ltlglw;“usf] jftf{n] cy{ /fVg] ljZjf;sf] cfwf/ xfdLn] b]v]sf 5}gf} .

 %_ jt{dfg ;/sf/nfO{ tkfO{+x? /fhfsf] uf]6L jf k|ltlglw klg eGg'x'G5– clg oxL ;/sf/;“u u/] x'Gg / jftf{ <   

;fdGtL b/af/sf  lgldQ ah]6 a9fpg] / zfxL ;]gfsf] lgldQ sfnf] sfg'g dfq agfpg ;Sg] b]pjf ;/sf/sf] x}l;otn] p ;+usf] jftf{sf] cf}lrTonfO{ ;dfKt u/]sf] 5 . s'g} klg x}l;ot /x]sf] eP e/kbf{] cGt/fli6«o dWo:ytf / ;+lawfg;efsf] lalwaf/] lg0f{o ug{ b]pjf ;/sf/nfO{ sl7gfO{ x'g' kg{] sf/0f g} lyPg .

^_ olb of] ;/sf/;“u jftf{ ub}{gf}+ eGg'x'G5 eg] /fhfsf] dfq hgfwf/ b]Vg'ePsf] xf] < tkfO{+x?rflx+ cfkm\gf] hgfwf/ s;/L k'li6 ug'{x'G5 < a? kf6L{x?n] t cl3Nn} lgjf{rgsf] kl/0ffd b]vfpg ;Snfg\ <

clxn] g]kfndf k'/fgf] ;Qfsf /fhf jf b]pjf s;}sf] klg hgcfwf/ /x]sf] 5}g\ . xfdLn] hgcfwf/ x]/]/ jftf{ ug{] jf gug{] s'/f u/]sf klg 5}gf} . oxf+ d'Vo s'/f] hgtfnfO{ ;fj{ef}d t'Nofpg] p2]Zodf cfwf/Lt /x]sf] k'/fgf] ;Qf / p;sf] zfxL ;]gfsf] k"gM{ ;+/rgfsf] lglDt jftf{sf] k|Zg xf] .

hxf+;Dd xfd|F] hgcfwf/sf] k|Zg 5, To;sf] k'li6 gf}+ aif{b]lv ;kmntfk"j{s  emfl+ub} uPsf] hgo'4 / b]zsf] ;Dk"0f{ u|Fld0f O{nfsfdf ;+rflnt hg;/sf/n] cfkm} ul//x]sf 5g\ .

&_ jftf{sf nflu ;+o'Qm /fi6«;+3Lo dWo:ytfsf] zt{nfO{ dGqLx?n] cGt/f{li6«o ;d'bfoaf6 tkfO{+x?n] dfGotf k|fKt ug]{ rfn elg/x]sf 5g\, s] xf] <

;+o'Qm /fi6 ;+3sf] dWo:ytfk|lt To; k|sf/sf] l6Kk0fL u/]/ slyt dGqLx?Nf] ;d:ofsf] zflGtk"0f{ ;dfwfgk|lt u}/ lhDd]jf/Lkgsf] kl/ro dfq lbPsf 5}gg\, clkt' cfkm\gf] lg/Lxtf klg k|dfl0ft u/]sf 5g\ .

*_ Toltdfq xf]Og To;nfO{ cfdlGqt x:tIf]ksf] rfxgf klg elg/x]sf 5g\ lg <

æcfdlGqt x:tIF]kÆsf] s'/f ;fd|FHojfb / la:tf/fbsf bnfnx?sf] s'ts{ dfq xf] .

(_ ;/sf/n] tkfO{+x? k'; d;fGtleq;Dd jftf{df gcfP r'gfj  ug]{ 3f]if0ff u/]sf] 5, o;nfO{ s;/L lng'ePsf] 5 <

u[x o'4sf] laBdfg l:yltdf o;nfO{ ;+af]wg gu/L r'gfjsf] s'/f ug'{ a:t'tM / cGttM g/;+xf/ dRrfpg] / ;d:ofnfO{ emg las/fn t'Nofpg] if8\oGqsf] c+u xf] .

!)_ r'gfj g} x'g lbg'x'Gg t <

oyfl:yltdf r'gfa k|ltufdLsf] lx:;f x'“bf xfdL Tof] if8\oGqnfO{ rsgfr'/ kfg{ k|lta4 5f} .

!!_ r'gfj ePdf tkfO{+x?n] jftf{ ug{sf nflu rfx] cg';f/ hgtfaf6 5flgPsf k|ltlglw cfpg] lyP lg xf]Og / < To;s} nflu klg r'gfj x'g lbg' l7s xf]Og / <

klxnf] jftf{sfndf b]pjf ;/sf/ ælgjf{lrtÆ ;/sf/ g} lyof] t/ kl/0ffdn] g} p;sf] x}l;otnfO{ s] ;fljt u/\of] xfdL ;a}NffO{ yfxf 5 . zfxL ;]gf b/af/k|lt akmfbf/ /xbf;Dd g]kfndf r'gfj jf k|hftGq cfTd/lt dfq eP/ /xG5 .

!@_ 7Ls} 5 k'/fgf] ;Qfsf] r'gfjn] s'g} cy{ /fVb}g eg] klg ;+ljwfg;efsf] r'gfj klg elg/xg'ePsf] 5 . tkfO{+x?n] 7fGg'ePsf] To;sf] k|lqmof s] xf] <

b]zsf ;a} /fhg}lts zlQm / gful/s ;dfhsf k|ltli7t AolQmTj ;lxtsf] /fhg}lts ;Dd]ng, pQm ;Dd]ng4f/f cGtl/d ;/sf/sf] u7g / To;sf] cfof]hgfdf ;+ljwfg;efsf] lgjf{rg xfdLn] eGb} cfPsf] k|s[of xf] .

!#_ clg xltof/ Joj:yfkg <

;+ljwfg;efsf] lgaf{rg;Dd b'a} kIFsf] xltof/x?sf] :yug / lgjf{rgkZrft\ To;sf] kl/0ffd cg';f/ b'a} ;]gf / xltof/sf] k'gAo{a:yfkgn] ;d:ofsf] xn ug{ ;Sg] 5 . o; af/] la:t[t 5nkmn ug{ ;lsG5 .

!$_ ;+ljwfg;efaf6 gof“ ;+ljwfg aGg ef/tnfO{ tLg jif{ hlt nfu]sf] lyof], xfd|f] t l:ylt cem ;d:ofk"0f{ 5, To;}n] c? nfdf] ;do gnfUnf eGg ;lsGg . To;aLrdf tkfO{+x? klg lgz:q x'g'x'G5 . s] tkfO{+x?n] ;f]r]h:tf] xf]nf Tof] …Eofs'd lkl/o8 sf] ;xpTkfbg <

b]znfO{ lgsf; lbg] / hgtfnfO{ ljZjf; ug]{ k|Zgdf ;a} OdfGbf/ x'g] xf] eg] Tof] vfnL calw Aofks /fhg}lts ax;sf] calw x'g] 5, h;n] cfd hgtf / l;+uf] b]znfO{ r]tgfsf b[li6n] gof+ prfO{df p7fpg] 5 .

!%_ ;+ljwfg;efsf] lgjf{rgaf6 tkfO{+x?sf] kIfdf kl/0ffd cfPg eg] lgz:q eP/ ax'bnLo k|lt:kwf{df hfg'x'G5 <

;+ljwfg;efsf] lgaf{rg dfkm{t\ xfd|f] k"0f{ k|hftGq cyf{t u0ftGqsf] kIFdf kl/0ffd cfpg] s'/fdf xfdL laZj:t 5f} . t}klg xfdL ;+ljwfg;efsf] s'g} klg kl/0ffdnfO{ :jLsfg{ k|lta4 5f} .

!^_ ljleGg lhNnfdf, cem tkfO{+x?s} cfwf/ Onfsfd} hgtfn] tkfO{+x? lj?4 u/]sf] ljb|f]xsf ;dfrf/nfO{ s;/L x]l//xg'ePsf] 5 <

o; ;+be{df d'Vot b}n]vsf] 36gfnfO{ xfdLn] k'/fgf] ;Qf / zfxL ;]gfsf] lgof]lht if8\oGq / xfd|} :yfgLo kf6L{sf] sfo{z}nLsf sdhf]/Lsf] kl/0ffd 7fg]sf 5f} . o;af6 lzIff lnP/ b'Zdgsf if8\oGqx?sf] eG8fkmf]/ ug{] tyf :yfgLo sfo{z}nLnfO{ ;Rrfpb} hg;DaGw / hg;]jfsf sfdnfO{ ;'b[9 ug{] k|s[of yfnL ;s]sf 5f} .

!&_ hgo'4sf] z'?jft sfndf h8\ofxf, anfTsf/L, hfnL–km6fxf cflbnfO{ tkfO{+x?n] sf/afxL ubf{sf] cj:yfdf tkfO{+x?k|lt a9]sf] hg;xfg'e"lt clxn] lgbf]{ifx? klg dfl/g yfn]kl5 x\jfQ} 36]sf] :jLsf/ ug'{x'Gg <

xfd|F] cfGbf]ng cfh b]zsf] Pp6f Aofks / lazfn cfGbf]ng aGg uPsf] 5 . qmflGtsf/L cfGbf]ngsf] lasf;sf] of] tLj| k|s[ofdf sltko :yfgdf sltko sdhf]/L x'g hfg' :jefljs g} x'G5 . To;af6 hg;xfg'e'lt 36]sf] eGg] k|rf/ oyfy{;+u k6Ss} d]n vfb}g . xfdL b]vf kg{] sdhf]/LnfO{ 36fpb} hgtf;+u cem 3lgi6 ?kn] Psfsf/ x'b} cufl8 a9]sf 5f} .

!*_ ;“u;“u} kf6L{{sf] s]Gb|Lo gLltljk/Lt ul/Psf sltko sf/afxLsf] ;DaGwdf kf6L{n] Ifdf klg dfUg] u/]sf] 5 s] kf6L{sf] hgd'lQm ;]gf lgoGq0f aflx/ uPsf] xf]Og <

:yfgLo :t/df 36\g] Psfw 36gfx?nfO{ cfwf/ agfP/ hgd'lQm ;]gfnfO{ kf6L{sf] lgoGq0fdf g/x]sf] eGg] k|rf/ k|ltufdL ;fdGtL ;Qfsf] lgof]lht k|rf/ dfq xf] .

!(_ ;~rf/ :jtGqtf;DaGwL tkfO{+x?sf] gLlt s] xf] < clg ;~rf/df ljb]zL nufgLsf] Toqf] lj/f]w klg eof] To;;DaGwL rflx+ tkfO{+x?sf] b[li6sf]0f <

k|]; :jtGqtfk|lt xfd|F] k"0f{ k|lta4tf /x]sf] 5 . ;~rf/df ljb]zL nufgLsf] xfdLn] lj/f]w ub}{ cfPsf 5f}++ .

 

cfkm\gf] b]znfO{ cu|]hsf] u'nfd jGg glbg] jL/ g]kfnLx? cu|]hsf] u'nfd jg]sf] ef/t;“u /f]huf/Lsf] nflu xft km}nfpg' lj8Djgfk"0f{ 5

clgn, kL=aL=Pd= tyf k|jfz zfvf OGrfh{– g]=s=kf=-dfcf]jfbL_

) ut s]Gb|Lo ;ldltn] g]kfnL hgo'4 k|Tofqmd0fsf] r/0fdf k|j]z ug{]af/] dxTjk"0f{ lg0f{o s]–s;/L u/]sf] xf] < s] of] ;Dej xf]nf <

        – ut s]=;=sf] a}7sn] hgo'4 /0fg}lts k|Tofqmd0fsf] r/0fdf k|j]z ug{] ;DaGwdf b"/ufdL dxTjsf] lg0f{o u/]sf] 5 . ljut cf7 jif{sf] hgo'4sf] ;kmntf / ljsf;n] atfp“5 ls zlQm ;Gt'ngaf6 k|Tofqmd0fdf k|j]z ug{] k|z:t cfwf/ tof/ ePsf] 5 . -!_ j}rfl/s, /fhg}lts / kmf}hL x:tIf]ksf] k|efjsfl/tf, -@_ cf7 jif{sf] ;kmn kmf}hL cg'ej / bIftf, -#_ ax';+Vos hgtf / e"–efu hgo'4sf] kIfdf x'g' / b':dg ;Lldt zx/ / ;b/d'sfddf dfq x'g', -$_ b':dgsf] k+lQmdf cGtlj{/f]w tLj| x'g' / lj36gsf ;+s]tx? b]vf kg{', -%_ Ps w'|jLo ljZj ax'w|'jLolt/ cu|;/ x'g' cflbh:tf tYox?n] hgo'4 /0fg}lts k|Tofqmd0f ug{] dfq xf]Og, ljb|f]xnfO{ ;+ul7t ug{ klg ;kmn x'g] ;Defjgf 68\sf/f] ?kdf b]vfk/]sf] 5 .

        k|Tofqmd0fsf] k|ZgnfO{ xfdLn] oflGqs ?kdf xf]Og, k|r08kyn] ljsf; u/]sf] gjLgtd\ kmf}hL sfo{lbzfsf] cfwf/df a'‰g' kb{5 . /0fgLlts k|Tofqmd0f eGg' ljb|f]x xf]Og . k|Tofqmd0fdf cufl8 a9\gf;fy ljb|f]x eOxfN5 eGg] Uof/]06L x'Gg . t/ k|Tofqmd0fsf] r/0fdf k|j]z u/]kl5 g]kfnsf] P]ltxfl;s ljlzi6tfn] ubf{ s'g} klg a]nf ljb|f]xsf] ;Defjgf b]vfkg{ ;Sb5 . n]lggn] ljb|f]xsf] ;Gbe{df ;"qa4 ug{' ePsf cfwf/e"t tof/Lsf zt{x? k"/f x'gf;fy ljb|f]xn] d"t{ ?k lng k'U5 . To;}n] ljb|f]xsf tof/Lsf ;t{x? k"/f ug{ clxn]b]lv g} tof/L ub{} hfg' cfjZos 5 . xfd|f] jt{dfg ;Gbe{df k|ToIf ljb]zL x:tIf]k eof] eg] /Iffsf] r/0flt/ kms{g'kg{] klg x'g;S5 . s'g} klg l:yltsf] nflu xfdL tof/ /xg' kb{5 . t/ k|ToIf ljb]zL x:tIf]k eOxfN5 eGg] lgisif{ lgsfn]/ ljb|f]xsf] tof/Laf6 k5fl8 x6\g' x'Gg . dfS;{jfbsf tLg ;+36s c+ux?df ljsf; u/]/ ;fd|fHojfbn] v8f u/]sf j}rfl/s–/fhg}lts / kmf}hL r'gf}tLx?dfly ljho k|fKt ug{ ;lsG5 eGg] s'/fdf xfdL ljZj:t 5f}+ .

) g]kfnL hgjfbL qmflGtdf k|jf;sf] e"ldsfnfO{ kf6L{n] s;/L kl/eflift u/]sf] 5 < / tL e"ldsfx? k"/f ug{ k|jf; zfvfn] s] s:tf gLlt / of]hgf cjnDag u/]sf] 5 <

        – k|jf;L g]kfnLx?sf ;d:ofx? g]kfnL hgd'lQm cfGbf]ng;“u cleGg ?kn] uf“l;Psf] 5 . ha;Dd g]kfnsf] /fhtGqfTds, cw{;fdGtL / cw{cf}klgj]lzs zf;g ;dfKt x'“b}g, ta;Dd g]kfnL hgtf pTkL8gsf] df/df k/]/ /f]huf/Lsf] nflu ljb]lzg afWo eO/xg]5g\ . g]kfndfly c+u|]hn] cfqmd0f ubf{ To;sf] hf]8bf/ k|lt/f]w u/]/ g]kfnnfO{ k"0f{ u'nfd aGg glbg] g]kfnL hgtfn] c+u|]hsf] u'nfd ag]sf] ef/t;“u /f]huf/Lsf] nflu xft km}nfpg' lj8Dagfk"0f{ 5 .

        k|jf; g]kfnL qmflGtsf] ynf] xf]Og . of] g]kfnL qmflGtsf] leGg k|sf/sf] o'4df]rf{ xf] . g]kfndf rln/x]sf] hgo'4sf] kIfdf nfvf}+sf] tfbftdf k|jfl;Psf g]kfnL hgzlQmnfO{ uf]naGb u/L cfGbf]ng ug{ ;Sg'kb{5 . h'g cfGbf]ngn] k|jf;L g]kfnLx?sf] dfq xf]Og, s/f]8f}+ ef/tLo pTkLl8t hgtfsf] ;d]t g]kfnL hgo'4sf] kIfdf ;xof]u / ;dy{g h'6fpg ;Sg'kb{5 . To:tf] k|sf/sf] e"ldsf lgjf{x ug{ s] ug{'knf{ < sd/]8 n]lggsf] egfOcg';f/ ;+3if{ / ;+u7gsf] :j?k s:tf] x'g] eGg] ljifo p2]Zodf lge{/ ub{5 . To;}n] xfdLn] k|jf;df klg p2]Zocg'?ksf] e"ldsf lgjf{x ug{] ;+u7gfTds ;+/rgf / zlQm ljGof; ug{'kb{5 . cfGbf]ngsf] ljsf;;“u} ;do ;fk]lIft e"ldsfnfO{ gof“ 9+un] kl/eflift ub{} nfg' cfjZos x'G5 . Pp6f kl/l:yltdf kl/eflift ul/Psf] e"ldsf, ;+/rgf / zlQm ljGof; csf{] kl/l:yltdf cgfjZos klg aGg ;Sb5 . hgo'4 z'? x'g'eGbf klxn]sf] e"ldsf / Tof] cfjZostf k"/f ug{ lgdf{0f ul/Psf] ;+/rgfn] clxn]sf] cfjZostf k"/f ug{ ;Sb}g .

        clxn] jt{dfg hgo'4sf] ljsf; / lj:tf/sf] cfwf/df k|jf;sf] e"ldsfnfO{ gof“ 9+un] kl/eflift u/L To;cg';f/sf] ;+/rgf lgdf{0f / zlQm ljGof; ul/Psf] 5 . g]kfnsf] hgd'lQm cfGbf]ngsf] kIfdf ;fdGtjfb, ;fd|fHojfb ;fy} lj:tf/jfbsf] lj?4df hgdt tof/ u/L /fhg}lts cfGbf]ng ug{'sf ;fy} hgzlQm cfk"lt{ ug{' k|jf; zfvfsf] d'Vo / s]Gb|Lo sfd xf] . hgo'4nfO{ cGt/f{li6«o:t/;Dd k|rf/–k|;f/ u/L :yflkt ug{', hgzlQm cfk"lt{ ug{', ljZjsf cGo jfdkGyL kf6L{x?;“u efOrf/f ;DaGw sfod ug{', ef/tLo hgtf;“usf] ;DaGw / ;Dks{nfO{ hg:t/;Dd k'¥ofpg' tyf :jf:Yo nufotsf cGo sfd ug{' g} k|jf; zfvfsf] bfloTjleq kb{5 . of] cfjZostf k"/f ug{ hg;+u7gnfO{ s]Gb|Ls/0f u/L To;sf] g]t[Tj ug{ kf6L{ ;+u7g / ljefux?nfO{ gof“ 9+un] ;+ul7t / kl/rflnt ug{' kb{5 .

) abln+bf] /fli6«o, cGt/f{li6«o kl/l:yltdf tkfO{+n] ef/tsf] e"ldsfnfO{ s;/L x]l//xg' ePsf] 5 <

        – xfd|f] kf6L{sf] @)$* ;fndf ;DkGg Pstf dxflwj]zgn] cfGtl/s / afx\o cGtlj{/f]w;DaGwL gLlt :ki6 u/]sf] 5 . ef/tLo lj:tf/jfbåf/f ;+/lIft 3/]n' k|ltlqmofjfb;“u g]kfnL hgtfsf] d'Vo cGtlj{/f]wsf] ls6fgL u/]sf] 5 . 3/]n' k|ltlqmofjfb eGgfn] ;fdGt, gf]s/zfx / bnfn k'“hLkltju{sf] /fHo;Qf xf] . ef/tLo lj:tf/jfbnfO{ Ps xb;Dd n8]/ gysfP;Dd g]kfnsf] hgjfbL qmflGt ;kmn x'g ;Sb}g eGg] s'/f /fd|/L a'‰g h?/L 5 . o; lx;fan] 3/]n' k|ltlqmofjfb -/fhtGqn] g]t[Tj u/]sf]_ ;“u n8\bf ef/tLo lj:tf/jfb;“u glhlsg] / ef/tLo lj:tf/jfb;“u n8\bf /fhtGq;“u glhlsg] gLlt xfd|f] jt{dfg ;Gbe{df unt x'G5 . t/ pgLx?sf] cGtlj{/f]waf6 kmfObf lng] ljifodf eg] r'Sg' x'“b}g . 3/]n' k|ltlqmofjfb / ef/tLo lj:tf/jfb;“u Ps};fy n8\g ;Dej gx'g] eGg] klg nfUg ;S5 t/ jt{dfg ;Gbe{df 5'6\ofP/ n8\g' ;Dej 5}g . g]kfnsf] ef/t;“usf] P]ltxfl;s sfnb]lv ef}uf]lns, /fhgLlts, cfly{s / ;f+:s[lts ;DaGwx? / ef/tLo k|efj / Psxb;Ddsf] lgoGq0f 5 . To;}n] 3/]n' k|ltlqmofjfb;“u n8\bf ef/tLo lj:tf/jfbsf] d'6' b'Vg] ub{5 .

        g]kfnsf] /fhtGq;“u n8\g] k|lqmofdf ef/tLo lj:tf/jfbsf] lj?4 hf“bf ef/tn] ;}lgs x:tIf]k ub{5 eGg] ts{ p7\g ;S5 . Ps t ef/tn] ;}lgs x:tIf]k ug{ ufx|f] 5, ul/xfn]df klg u[xo'4 /fli6«o o'4df ablng] 5 . cd]l/sLx? h;/L leotgfddf k/fhLt x'g'k¥of] To;/L g} ef/tLo lj:tf/jfb klg k/flht x'g'kg{]5 . o; ;Gbe{df >Ln+sfdf %),))) ;]gf æln§]ÆnfO{ bafpg k7fPsf] l/Qf] xft kms{]sf] 36gf :d/0f ubf{ /fd|f] x'G5 . k"jf{]Q/sf] gfuf, pNkmf, af]8f], dl0fk'/sf] ;d:of xn ug{ g;Sg', krf; jif{b]lvsf] slZd/sf] ;d:of xn ug{ g;Sg', ef/tsf dfcf]jfbL zlQmx?n] cfºgf] k|efj lj:tf/ ub{} n}hfg' cflb h:tf ljljw sf/0fn] ef/tLo lj:tf/jfb cfºg} cfGtl/s / afx\o /fhg}lts lvrftfgL / ;d:ofdf g/fd|f];“u km;]sf] 5 . o;sf ;fy} csf{lt/ cGt/f{li6«o ?kdf cd]l/sL ;fd|fHojfbsf] ckmuflg:tfg / O/fsdflysf] cfqmd0f / Toxf“sf hgtfsf] nuftf/ k|lt/f]wsf] sf/0f cd]l/sfnfO{ kfls:tfg h:tf] cf0fljs zlQm ;DkGg d'lZnd /fi6«nfO{ xft lng h?/L 5 / lnO/x]sf] 5 . ef/t / kfls:tfgsf] sflZd/ dfdnfdf h'g cGtlj{/f]w 5, cd]l/sfn] kfls:tfgnfO{ sfvL RofKbf sflZd/ ;d:of xn x'g]eGbf rs{]/ hfg] lglZrt 5 . ef/tn] kfls:tfgsf] sf/0fn] rLg;“u ;DaGw ;'wfg{ vf]Hb}5, t/ ef/tn] g]kfndf ;}lgs x:tIf]k u/]df ltAat :jtGqtfsf] bnfO nfdfx?sf] dfusf] eO/x]sf] kl/k|]Iodf Tof] rLgnfO{ ;x\o x'g] 5}g / ef/t–rLgsf] ;DaGw ;'wf/ x'g] eGbf cGtlj{/f]w a9]/ hfg]5 . of] cGtlj{/f]wn] blIf0f PlzofnfO{ czfGt / c:tJo:t kfg{]5 . /, o;};“u ;DalGwt k|Zg ef/tdf /xg] k|jf;L g]kfnLx?sf] ;fdflhs–/fhgLlts ultljlwdf k|ltaGw nufpg] / g]kfndf nv]6\g] ;Defjgfaf/] klg xfdL :ki6 x'g'kb{5 . ef/tn] To;f] u¥of] eg] nfvf}+sf] ;+Vofdf a]/f]huf/ hgzlQm g]kfn kmls{g]5 / g]kfnL hgo'4df ;xefuL x'g]5 . ef/tn] g]kfnL dhb'/x?nfO{ nv]6\g] xf] eg] g]kfndf /x]sf ef/tLo k'“hLklt klg nv]l6g] 5g\ . oyfl:yltdf /xg lbPdf g]kfnsf] cfGbf]ngsf] kIfdf of] hgdt kl/rfng x'g]5 .

) g]kfnL hgd'lQm cfGbf]ndf ;xof]u k'¥ofpg] ;Gbe{df k|jf;sf] ;Defjgf / r'gf}tLx? s]–s] x'g\ < ;+If]kdf atfOlbg' x'G5 ls <

        – cfGbf]ngsf] ljsf;;“u} k|jf;sf] e"ldsfnfO{ gof“ 9+un] kl/eflift u/L 7Ls;“u g]t[Tj ug{ ;s]sf] v08df nfvf}+ nfv k|jf;L g]kfnL ;fy} s/f]8f}+ ef/tLo hgtfsf] ;d]t g]kfnL qmflGtsf] kIfdf ;dy{g h'6fpg ;Sg] /fd|f] ;Defjgf 5 . ef/tsf] k|ltlqmofjfbL, ;'wf/jfbL ;+;bLo /fhgLlts w/ftnsf] j:t'ut kl/l:ylt / k|jf;L g]kfnLx?sf] lgDgk'“hLjfbL hflu/] dgf]j[lQsf sf/0f qmflGtsf] kIfdf hgnx/ km}nfpg lgs} sl7g 5 . t}klg g]kfnL ju{;+3if{sf] k|efj, ef/tLo dfcf]jfbLsf] Pstf / ljsf;, ef/tLo k|ltlqmofjfbL ;Qfsf] /fhg}lts ;+s6 tyf xfd|f] ;r]t e"ldsf /xg] x'gfn] r'gf}tLx?eGbf ;Defjgf g} k|an b]lvG5 .

) kf6L{leqsf sltko ljifox?df kqklqsfx?n] ljleGg ?kn] l6sf–l6Kk0fL ul//x]sf 5g\, o;af/] s]xL atfOlbg' x'G5 ls <

        – lj=;+= @)$*–)%& ;fn ;Dd g]kfnL sDo'lg:6 cfGbf]ngsf] uDeL/ ;dLIff ;fy} ljZjsDo'lg:6 cfGbf]ngsf] uDeL/ cWoog / ;dLIff ug{] sfd eof] . k|lts"n cj:yfdf ;fgf] zlQmn] zlQmzfnL b':dgnfO{ k/fhLt ug{ ;Sg] sDo'lg:6 qmflGtsf/Lx? cfkm" ;Qfdf cfPkl5 ;Qf / cfGbf]ngnfO{ arfpg g;Sg] lj8Dagfk"0f{ l:ylt b]vfk¥of] . @!cf}+ ztfAbLdf qmflGt ;DkGg ug{] / k|ltqmflGt /f]Sg] nIosf ;fy hgo'4sf] z'?jft ul/of] . klxnf], j}rfl/s, /fhg}lts / kmf}hL kxnsbdL ;fy} x:tIf]k a9fp“b} xfd|f] cfGbf]ng /Iff, ;Gt'ng x'“b} k|Tofqmd0fdf k|j]zsf] :t/;Dd cfOk'u]sf] 5 . o'4sf] ljsf;;“u} kf6L{ aflx/ / kf6L{leq cGtlj{/f]w klg ablng] sf/0fn] xfd|f] gLlt, of]hgf xfd|f lj/f]wL / hgtfnfO{ km/s nfUg ;S5 ;fy} kf6L{sf g]tf, sfo{stf{ / hgtfn] a'‰gdf sl7gfOsf] sf/0fn] o:tf] rrf{–kl/rrf{ ePsf] x'g;S5 . bf];|f], cfGbf]ngsf] g]t[Tj / ljsf; ug{] qmddf xfd|f] ljlzi6 / df}lnstfdf ;fd"lxs g]t[Tjsf] s]Gb|Ls[t cleJolQm ljrf/ >[+vnfsf] ?kdf k|r08kysf] ljsf; u¥of] . cfGbf]ngsf] ljsf;;“u} gof“ ;DefjgfnfO{ kS8g / r'gf}tLnfO{ lrg{sf] nflu k|r08kynfO{ a'‰g], nfu" ug{] / ljsf; ug{] k|Zgdf h'g 5nkmn kf6L{leq / aflx/ rn]sf] 5, o;n] klg cGtlj{/f]wh:tf] nfUg ;S5 . t];|f], b':dgn] xfd|f] cfGbf]ngdf 3';k}7 u/fO{ lgof]lht ?kdf cGtlj{/f]w u/fpg] / Uj]ojN; z}nLdf em'7sf] k|rf/sf] sf/0fn] klg x'g ;S5 . rf}yf], cfGbf]ngsf] ljsf;;“u} xfdL / xfd|f] kf6L{n] hgtfsf] ;]jf u/]sf] / hgtfsf] kIfdf n8]sf] s'/f hgtfnfO{ 7Ls 9+un] cg'e"t u/fpg kof{Kt Wofg gk'u]sf] / kf6L{leqsf] cGtlj{/f]wnfO{ ;+rfng ug{] ljifodf sdL /x]sf] x'g;S5 .

        oL ljifox?df kf6L{leq sdLsdhf]/Lx? /x]sf] jf u/]sf] ePdf uDeL/ ?kdf cWoog ug{]5 / o;sf] ;xL j}1flgs xn lbg]5 . /, kf6L{ aflx/sf b':dgn] lgotk"0f{ ?kn] u/]sf] xNnfsf] plrt hjfkm lbb} hfg]5 .

) jt{dfg ;Gbe{df jftf{sf] ;Defjgf slQsf] b]Vg' ePsf] 5 <

        – jftf{ o'4sf] leGg k|sf/sf] df]rf{ xf] . o'4 xfd|f] /x/ xf]Og afWotf xf] . o'4 hgtf / /fi6«sf] d'lQmsf] vflt/ ul/Psf] xf] . /fi6« / hgtfsf] lxtdf cu|ufdL /fhg}lts lgsf;sf] nflu kf6L{ tof/ /x]sf] s'/f kf6L{ cWoIf sd/]8 k|r08af6 af/Daf/ :ki6 kfg{] sfd ePsf] 5 . k'/fgf] k|ltlqmofjfbL ;Qfn] jftf{sf] xf]xNnf ug{] t/ jftf{sf] jftfj/0f gldnfpg'sf] ;fy} g]kfnL hgtfnfO{ clwsf/ ;DkGg ug{ tof/ gePsf] s'/f ljutsf ultljlwaf6 :ki6 eO;s]sf] 5 . ha;Dd kmf}hL ?kn] k'/fgf] ;QfnfO{ lj36g / IftljIft gubf{ cyf{t\ p;sf] ;}Go k+lQmdf lj36g / ljb|f]x gx'“bf;Dd / cfd /fhg}lts kf6L{, a'l4hLjL, gful/s ;dfhsf] / cfd hg;dd"xsf] bjfj, Jofks cGt/f{li6«o bjfj k|ltlqmofjfbL ;Qf k/]df jftf{sf] ;DefjgfnfO{ gsfg{ ;lsb}g . tTsfn oxL l:yltdf jftf{sf] ;Defjgf sd 5 .

) cGtdf hgfb]znfO{ oxf“sf] s]xL ;'emfj 5 ls <

        – g]kfnL d'lQmsfdL hgtfn] ljut gf} jif{b]lv g]kfnL hgtfnfO{ dfq xf]Og, ljZj;j{xf/fju{sf] lxtsf] nflu pRr jL/tf, alnbfgåf/f /0fg}lts ;Gt'ngaf6 /0fg}lts k|Tofqmd0fsf] n8fOdf k|j]z u/]sf 5g\ . g]kfnL k|ltlqmofjfbL dfq xf]Og, ;fd|fHojfb–lj:tf/jfb ;d]t o;sf] lj?4df x/ k|sf/sf xts08f k|of]u ub{} g]kfnL hgo'4nfO{ Wj:t ug{ rfxG5g\ . hgtfsf] lxtdf / k|ltlqmofjfbLsf] lj?4df cfºgf] klxrfg cem ;zQm agfpg hgfb]zn] cfºgf] e"ldsf lgjf{x ug{ ;kmn xf];\ eGg] ;'emfj Pj+ z'esfdgf lbg rfxG5' . –;+b]z k|jf; ;+jfbbftfjf6


 d'Vok[i7 .. k'/fgf c+sx? .. ;Dks{ M janadesh@hotmail.com