;:d/0f÷cg'e"lt

eL/k':t'gaf6 u08sdf jf:tljs ljho cleofgsf] z'?jft ePsf] 5

/fhg clwsf/L

        r's 3f]K6\ofP h:tf] cFWof/f] lyof] emf8Lleq . cfkm";“u} 6fl;Psf] sd/]8nfO{ klg d'l:sn}n] lrGg ;lsGYof] . b''''''Zdgsf aGb"saf6 5'6]sf cfuf]sf lkmlnËf h:tf] nfUg] …6]«;/ /fp08Ú pl8/x]sf lyP– cGwsf/sf] ue{leq . kNnf] cf8af6 sd/]8 ;'bLkn] sf]xL ;fyLnfO{ uf]nL nfu]sf] hfgsf/L u/fPkl5 la|u]8 ;x–sdf08/sf] cfb]znfO{ lz/f]wfo{ ub}{ d cufl8 a9]+ . Pshgf sd/]8 9ln/x]sf] 5fd]/ yfxf kfP . d]/f] xft z'?d} 6fpsf]df k'u]5, uf]nL nfu]/ l5lrGofQ} ePsf] lyof] 6fpsf] . nfO6 afNg] ;Defjgf lyPg, b'Zdgsf] aÍ/ Psbd} glhs lyof] . sf] sd/]8 xf] lrGg ;lsPg . pxf“;“usf] /fOkmn / b'O{j6f lu|g]8 xfdL a;]sf] cf8;Dd NofP . To;kl5 k'gM uP uf]nL / DoflUhgsf] …kf]rÚ km'sfNg . w]/} k|oTg u/] . uf“7f] km'sfpg ;lsg . sd/]8sf] zjnfO{ cufnf] xfn]+, af]Sg vf]h]+, d]/f] an k'u]g . km]l/ Ps k6s cf8df kms]{+ . sd/]8 hf];gsf] k;{df An]8 /x]5, To;sf] d2tn] …kprÚ sf6]+ . sldhsf] uf]hLdf k;{ /x]5 . klxrfg yfxf kfpg ;lhnf] xf]nf eg]/ Tof] lgsfn]+ / clGtd k6s pxf“sf] lr;f e};s]sf xft d]/f] tftf] d'¶Ldf s;]+ . … st{Jo kfxf8 eGbf ux|f}+ / d[To' KjfFveGbf xNsf x'G5 .Ú oxL ;}Go egfO :d/0f ub}{ ev{/} df]rf{df 9n]sf] Ps ;xof]4fsf] gf;f] lnP/ d sdf08 kf]i6tkm{ kms]{+ .

d+l;/ @( ut] /ftel/sf] psfnf] r9]/ xfdL, jf;' :d[lt rf}yf] la|u]8sf] Ps 6's8L le/k':t'g dflysf] 8f+8fdf k'lu;s]sf lyof}+ . #) ut] lbgel/ b'Zdgsf] SofDkeGbf sl/a # 306f dfly n]sdf cf/fd ul/of] . ;f“em kbf{ /f]nsfn ;s]/ xfd|f] nfd cf]/fnf] nflu;s]sf] lyof] . 3g3f]/ hËndf /ftsf] cGwd'i7Lleq af6f] klxNofpg', ToxL klg ckl/lrt e"uf]ndf rfgr'g s'/f lyPg . t/, …?6 ufO8Ú sd/]8 lbzf;"rs oGq h:t} x'g'x'+bf]/x]5 . dlxnf / k'?ifn] ?dfn jf ;nsf b'O{ 5]p / k'?if–k'?if jf dlxnf–dlxnf eP xft} ;dft]/ xfd|f] nfd l;qmL h:t} cf]/fnf] ;'NsFb} ubf{ em/]sf kftsf] ;Nof{Ë;'n{'Ën] gL/jtfnfO{ lrl//x]sf] lyof] . gjf}+ la|u]8 l;+9Ldf cfOk'u]sf] va/ cfof], ;]6af6 .

xfd|f] 6''''s8L eg] sltko cj:yfdf af6f] cNdlng] / nfOg 5'6\g] ePsf sf/0f s]xL l9nf ePsf] lyof]  . To;sf/0f sfjf{xLsf sdf08/ s=a?0fl;t !) ldg]6sf] ;do yk dfUg] sfd eof] . xfdL clGtd …KjfOG6Údf cfOk'u]sf lyof}+ . xfd|f 5ftLleq d''6'sf] w8\sg PSsf;L a9\b} ubf{ …P;N6Ú 6f]nLx? cf–cfkm\gf] cfs{tkm{ cufl8 a9\b} lyP . 6'–O~r u|'k cfkm\gf] 7fp+df k'lu;s]sf] lyof] . xfdL $ hgfsf] 6f]nL klg gfËf] le/sf] af6f] …P;N6Ú sf] kl5–kl5 tn em¥of}+ . Pp6f o'4–;Djfbbftfsf] lhDdf af]s]/ emf]nfleq Sofd/f / sDd/df /]s8{/ le/]/ d la|u]8 ;x–sdf08/ s=j;Gt / pxf“sf @ hgf cË/Ifssf] ;fydf lyP+ .

        of]hgf cg';f/ cfuf]sf] d':nf] lgsfNb} b'Zdgsf] SofDkdfly …6' O~r df]6f{/Úx?n] adaf/L u/]/ hgd'lQm ;]gfsf] tkm{af6 kmfo/ vf]Ng] sfd eof] . b'Zdgn] klg hjfkmdf cGwfw'Gwf uf]nLsf k/f{ 5f]8\g yfNof] . xfdL Psl5g cl8of}+ . l:ylt a'‰of}+ / To;kl5 …se/ 6' se/Ú xfdkmfNg yfNof}+, x'ldËsf ;fy, …cfof] hgd'lQm ;]gfÚsf] ;dj]t :j/df . tnaf6 xfd|f] jf:tljs …P;N6Ú x'“b} lyof] . kmfo/ v'n]sf] !) ldg]6 gk'Ub} …km:6 P;N6Úsf xfd|f ;xof]4f ;]gfgL sd/]8x? tf/ sf6]/ r'krfk b'Zdgsf] aÍ/;Dd 3'l;;Sg' ePsf] lyof] . …cfuf] / ;]gfn] ;aeGbf l56f] 7fp+ cf]u6\5 .Ú eg] em}+ hgd'lQm ;]gf cfuf]sf] nKsf h:t} b'Zdgsf $ j6f aÍ/nfO{ cf]u6\g k'Uof]  .

        zfxL ;]gf gfd u/]sf efOdf/f 1fg]Gb|sf e/f}6]x? ejgleq l5/]/ pgLx?sf] ;~rf/ ;]6df lrRofO/x]sf lyP–…l56f] x]lnsf]K6/ k7fpg'k¥of] ;/, xfd|f] sdf08/ klg 9Nof] . dfcf]jfbLx? tf/jf/ leq l5l/;s]sf 5g\ . Pl/Pn ;kf]6{ ePg eg] xfdL ;Sb}gf}+ ;/ .Ú

xfdLn] dfOsnfO{ dfly ?vdf nu]/ 6fUof}+ . To;kl5 s=j;Gtn] dfOsaf6 sf;g ug'{eof]—…zfxL ;]gf / k|x/Lsf efOx? xltof/ a'emfpm / Hofg arfpm . xfd|f] b'ZdgL tkfO+x?l;t xf]Og efOdf/f 1fg]Gb|l;t xf] . xfd|f] of] cg'/f]wnfO{ sdhf]/L 7fg]/ n8\g] b':;fx; ug]{ s;}nfO{ klg xfdL af+sL /fVg] 5}gf}+ .Ú

xltof/n] wf]sf lbof]M

        dflyaf6 b'O{j6f nfO6 d]lzgug-PnPdhL_ nluPsf] lyof] . Pp6f k8\s]s} ;'lgPg . csf]{ klg a]nf–a]nfdf hfd x'GYof] . t}kgL ;kmf ul/cf]/L …;]dLc6f]Údf g} ePklg rn]s} lyof] . l8:rfh{ skx?sf] ;xfotfn] b'Zdgsf] SofDksf] kl/ldltdf g} uP/ ;fyLx?n] uf]nfaf/L ul//xg' ePsf] lyof] .

        b'Zdgsf] kmfo/sf] 3gTj klg sd g} lyof] . xfd|f] tkm{af6 Psfw dfq} xltof/ k8\s]sf] ;'lgg yfNof] . Pshgf sd/]8 P;Pncf/ hfd eof] eGb} xfdL ePsf] 7fp+df ePsf] P;Pncf/ lnP/, cfkm\gf] ToxL+ 5f]8]/ hfg'eof] . dflyaf6 nu]sf dWo] w]/} xltof/ hfd e};s]sf lyP .

l/l6«6sf] sfzgM

        n8fO+ 8]lna/]O6 aGb} uPsf]n] xfd|f] dgdf lr;f] k;]sf] lyof] . t/, k"/} cfz eg] dfl/;s]sf lyPgf}+ . olQs}df la|u]8 ;x–sdf08/sf] Xof08 ;]6df vj/ cfof]—…a]zL;x/Ú . l/l6«6sf] cfb]z lyof] Tof] . cfb]znfO{ tn;Dd ;Dk|]if0f ug]{ sfd eof] .

        a6flnog ;x–sdf08/ lg/Gt/n] Pshgf 3fOt] alxgLnfO{ af]s]/ xfdL eP;Dd Nofpg'eof] . …/fhgÚ d}n] t af]Sg}  ;lsg,Ú ;f; a9]sf] sf/0f :ofF== :ofF ub}{ d'l:sn}n] pxf“n] o;f] eGg s] Eofpg'ePsf] lyof], 3fOt] sd/]8nfO{ a'Odf af]s]/ d 7f8} psfnf] nfluxfn]+ . b'Zdgn]  8's|Fb} Psf]xf]/f] uf]nLsf k/f{ 5f]l8/x]sf] lyof] . …bfOÚ a]08df hfg'xf];\,Ú alxgL  a'Oaf6 g} s/fO/x]sL lyOg\—cfTyf==yf==yf==. t/, dnfO{ Tof] psfnf]df 7f8} af]Sg klg kmf]S;f] a9]/ d'l:sn e}/x]sf] lyof] . cGttM alxgLnfO{ Pp6f ?vsf] cf8df /fv]/ d klg e"O+df k5fl/P+ . 5ftL kL/f] eP/ cfof] . tnaf6 v;|ofsv';|'s ub}{ sf]xL sd/]8 dfly cfp+b} u/]sf] ;'g]kl5 pxf+nfO{ af]nfP+ . d}n] pxf“sf] xltof/ af]s] / pxf“n] 3fOt] . af]Sg] sd/]8nfO{ xft ;dft]/ d}n] psfnf]df ;3fP+ . Psl5gkl5 c? ;fyLx? klg cfpg'ePkl5 eg] xfdL b'a}nfO{ xf]nf] eof] .

emf]nf 5'6]sf] kL8fM

        kf6L{ hLjg ;fk]If ?kn] nfdf] ePklg d yf]/} dfq n8fO+df efu lnPsf] dfG5] . st} sdf08/ sd/]8l;t 5'l6xfN5' ls eGg] dnfO{ 7"nf] lrGtf lyof] . pxf+nfO{ d}n] s'g}klg xfntdf 5f]8\g x'+b}gYof] . To;}n] emf]nf /fVg] a]nfdf 7fp+ Vofn} gu/L  km\jfQ kmfn]/ lx+8]5' . kl/0ffdtM kl5 cfP/ emf]nf w'OkQfn nufP/ vf]Hbf klg km]nf k/]g . Tof] 3gf hËndf a]xf]l;of/Lsf ;fy, lagf s'g} lgzfgf 5f]l8Psf] ;fdfg s] kfOGYof] < kfOPg . SofDk sAhf ug{ g;s]sf] kL8fdfly csf]{ kL8f ylkof]—emf]nf x/fPsf] kL8f . o;n] dnfO{ dgf]j}1flgs ?kdf w]/} cfqmd0f u¥of] . d w]/} a]r}g eP+ . xfd|f] t 3/af/L eg]s}, ;j{:j eg]s} lk7\o"+df af]Sg] emf]nf xf] .

;nfd\ † g]kfn cfdfsf] Tof] axfb'/ ;'k'qnfO{M

        xfd|f] d'Vofno ;d"x af6f]df cfP/ cl8of] . ;fyLx? ;a}h;f] xfdLaf6 dfly sl6;Sg'ePsf] lyof] . xfdL eg] cem} sf]xL af“sL 5 ls eg]/ klv{/x]sf lyof}+ . olQs}df 6'cfO;L j;Gtn] d / pxf“sf] Pshgf cË/IfsnfO{ …sf]xL 3fOt] PSn} kf] lrRofO/x]sf] 5 ls < Ps k6s 6' O~rsf] 7"nf] 9'Ëf];Dd k'u]/ /fd|/L ;'Gg'k¥of]Ú eGg] cfb]z ug{'eof] . hgd'lQm ;]gfsf] Pp6f l;kfxLsf] gftfn] cfb]znfO{ ;xif{ lz/f]wfo{ ub}{ Pp6f P;Pncf/ af]s]/ xfdL k'gM cf]/fnf] nfUof}+, zfxL ;]gfsf] SofDklt/ .

        xfdL To:t} !) ldg]6 hlt em/]sf lyof}+ xf]nf, Ps hgf s/fPsf] ;'lgof]—…;lnd † ;lnd †Ú …lj1fg bfO †Ú

To;kl5 d}n] Pp6f  ?vsf] cf8df uP/ rsf]{ :j/df s/fPF—…w|'j,Ú …tkfO{ sf] xf] <Ú

        …sf] xf] <Ú

        …d /fhg, la|u]8 sfof{nosf] /fhg .Ú

        …d :dfOn .Ú

        :dfOn eGgf;fy d}n] lrgLxfn]+ . d;+u nfdf] ;xsfo{ ePsf] sd/]8 x'g'x'GYof] jxf+ . pxf+n] Ps hgf 3fOt] dlxnf sd/]8nfO{ PSn} af]s]/ Nofpg'ePsf] /x]5 . 3fOt] dlxnf sd/]8 la|u]8el/s} @ hgf dlxnf sDkgL ;x–sdf08/x? dWo] Ps x'g'x'GYof] . cfqmfdstf / n8fs"kgsf] kof{o . pxf+x? $ hgf b'Zdgsf] tf/af/leq} l5l/;Sg'ePsf] /x]5 . …a'aL 6«ofK;Údf k/]/ pxf+sf] Pp6f v'§fsf] uf]nLuf+7f eGbf d'lg k'/} w'hfw'hf eP5 . c? @ hgf ;xof]4f sd/]8x? Tot}af6 tn le/lt/ xfdkmfNg'eP5 . s=:dfOnn] 3fOt] sd/]8nfO{ PSn} af]s]/ tf/af/af6 aflx/ lgsfNg' eP5  . b'Zdgsf uf]nLsf k/f{x?sf] s'g} kjf{x gu/Lsg Tof] Ko'7fgL du/sf] 5f]/fn] u/]sf] clåtLo ;fx;nfO{ hlt ;Xfgf u/] klg sd} x'G5 . ;nd\ † g]kfn cfdfsf] Tof] lj/nfsf]6Lsf] ;'k'qnfO{ .

hgd'lQm ;]gfsf tLg ljZjljBfnoM

        ef]s–ltvf{, clgbf]  / ysfO hgd'lQm ;]gfsf tLg ljZjljBfno g} /x]5g\ .

        sfjf{xLaf6 l/l6«6 x'g] qmddf xfdLn] cf7 5fs eft vfPgf}+ . af6f] x/fOof] . lxdfndf k'luof] . k"/} 5Ëf5'/ eL/ / lg3fnf3f/Lsf] af6f] . lg3fnf sf6\b} af6f] agfp+b} cl3–cl3 b'O{hgf sd/]8x? lx8\g'x'GYof] . kl5–kl5 :6]r/ / 8f]sf]df $ hgf lj/fdL ;lxt c? sd/]8x? . l/Q} lx+8\bf klg sxfnL nfUg] tL le/ / vf]+raf6 la/fdL s;/L ptfl/of] < clxn] k5fl8 kms]{/ x]bf{ cfË l;l/Ë eP/ cfp+5 .

        d]/f] emf]nfdf Ps kmf+sf] klg gvfO{ ;f+r]sf] @ kf]sf ;ft', abfd / s]xL ;'s'6L lyof] . Tof] ;a} 5'6\of] . t/, ;fyLx?n] cfkm\gf] efu sf6]/ dnfO{ v'jfpg'x'GYof] . /flt u'/f;sf sf+rf bfp/f afn]/ ;'TYof}+ . u'/f+;sf bfp/f r'O+o r'O+o ub}{ aNy] . xfdL sf]N6] km]l/ km]l/ To;}sf] tftf]df lgbfpg] sf]lz; ub{Yof}+ . /ftdf lx+8\g ;Sg] af6f] lyPg .

        lxp+ vfP/ ltvf{ d]6\g vf]HYof}+ . $–% 306fsf] le/sf] ofqfkl5 kfgL km]nf kb{Yof] t/ lxp+h:t} rL;f] . ltvf{ db}{ gdg]{ . d'v 6\ofk 6\ofk eP/ cfp+Yof] . lr;f]n] ;a}sf cf]7 r/\r/L km'6]sf lyP . dfG5]sf] /utsf] x/s cfO/xGYof] .

        3'+8f b'v]/ vf]Rofp+b} lx+8\y]+ . Aof6ndf d]/f] 3'+8f g/fd|/L 7f]lsPsf] lyof] . ;fyLx? ;lsg;sL 3fOt]x? af]ls/xg'ePsf] lyof] . cfkm"n] g;Sbf dnfO{ leq–leq kf]NbYof] / 56\k6L x'GYof], d}n] ;3fpg kfOg eg]/ .

        $ lbgkl5 # ut] a]n'sL eft / df;' v'al;t vfOof] . eft n] t dft g} nfUof] . xlNn+b} ;'Tg SofDklt/ uof}+ .

sd/]8x?l;tsf] k'g{ldngM

        Aof6ndf !@ hgf sd/]8x?n] jL/ult k|fKt ug'{eof] . pxf+x?l;t afx]s c? k|foh;f] lrg]hfg]sf ;xof]4fx?l;t k'g{ldng eof] . bx|f xftx? ldnfof}+ . cf+vfx? h'w], s]xL af]Ng vf]h] em} nfUYof] ltgn] klg . tnk§Laf6 uPsf sd/]8x?l;tsf] e]6df xfd|f tnaf6 nu]sf $ j6} PnPdhL nufotsf ;j}h;f] xltof/ grNgfn] xfd|f] ldzg k"/f gePsf] pxf+x?n] atfpg'eof] . xltof/n] dfq} wf]sf glbPsf] eP crf/ x'g] lyof] l/lk6/ 6fj/sf] ;'/Iffy{ v6]sf] k'/fgf] ;Qfsf] Tof] e/f}6] ;]gfsf] gk|mL . lr;f]sf] sf/0f b'Zdgsf xltof/ klg Tolt /fd|/L rn]sf /x]g5g\ t/ p;n] lu|g]8sf] k|efjsf/L k|of]u u/]5 .

/utaf6 l;s]sf] lzIffM

        u08s If]qdf zfxL ;]gfsf] SofDkdflysf] of] klxnf] cfqmd0f lyof] . of] cfqmd0fdf hgd'lQm ;]gfn] zfxL ;]gfsf] sdf08/nfO{ 9fNg'sf ;fy} p;nfO{ /IffTds agfP klg xltof/ sAhf ug]{ nIo k"/f ug{ ;s]g . b'Zdgn] o;nfO{ xfd|f] xf/sf] ?kdf k|rf/ u/]sf] 5 . t/ le/k':t'gsf] n8fO+nfO{ 7Ls l:k|6df a'‰g] xf] eg] u08sdf zfxL ;]gfdfly hgtfsf] kmf}hL ljhosf] jf:tljs z'?jft oxf+af6 x'g]5 . of] cfqmd0faf6 xfdLn] l;s]sf] lzIff xfd|f] r]tgfdf Pp6f cu|ufdL 5nfË / qmdeËtf x'g] lglZrt 5 .

        hgd'lQm ;]gfnfO{ df]rf{a4 / rnfodfg o'4 n8\g ;Sg] cg'zf;g, tflnd, k|ljlw nufot ;a}  b[li6n] Pp6f qmflGtsf/L lgoldt ;]gfdf ?kfGt/0f ug'{ xfd|f ;fd' kmf}hL ?kdf plePsf] dxfg\ r'gf}tL xf] . o;df xfd|f o'ufGtsf/L ljhosf ;Defjgfx? cGt{lglxt 5g\ . of] laifodf cs}{ 7fp+df 5nkmn ug]{ hdsf]{ u/f}+nf .

        y'k|} hLt / xf/, Iflt / pknlAwsf] aLraf6 hgtfsf] clGtd ljho x'g]5 . ljgf s'g} 7"nf] /utsf] d"No lt/]/ hLtsf] s'/f ug]{ hg]{nx?sf] n]Sr/ ;'Gg xfdL tof/ 5}gf}+ . le/k':t'gdf 9n]sf ;xof]4fx?sf] /utsf 6f6f xfd|f hËL kf]zfsdf h:tfsf] t:t} 5g\ . tL /utsf 6f6fx?n] xfdLnfO{ st{Joaf]w u/fO/x]sf 5g\ / uf}/jzfnL d[To'k|ltsf] nfn;f ;lxbx?af6 xfdLdf lrnfpg] /f]u h:t} ;+qmd0f ePsf] 5 . ;du|df g]kfnL ;j{xf/f ju{sf] /fhgLlts cu|b:tf g]=s=kf=-dfcf]jfbL_sf] ut s]=;=sf] a}7sn] k|If]k0f u/]sf] k|Tofqmd0fdf k|j]zsf] klxnf] of]hgf zfgbf/ ?kdf ;kmn / j}1flgs ;ljt x'+b} uPsf] b'lgofsf ;fd' /x]sf] hLp+bf] oyfy{ xf] . af6f] hlt;'s} s7Lg / alnbfgLk"0f{ ePklg hgtfsf] clGtd ljho  / ;fdGtL /fhtGqsf] clGtd ljgfz /ftkl5sf] lbg h:t} ;'lglZrt 5 .